Lãnh Thổ Lãnh Hải Việt-Nam: 20260902 CDTL NRM D64 19 November 1973 64. Bản ghi nhớ cuộc Hội đàm.

20260902 CDTL NRM D64 19 November 1973 64. Bản ghi nhớ cuộc Hội đàm.

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d64

Google Translated

Tài liệu số 64

Quan hệ Đối ngoại của Hoa Kỳ, 1969–1976, Tập XVIII, Trung Quốc, 1973–1976

64. Bản ghi nhớ cuộc Hội đàm.

Washington, ngày 19 tháng 11 năm 1973, 17:00 giờ.

CHỦ ĐỀ

Đại sứ Thẩm đến chào xã giao Bộ trưởng

[Trang 444]

THÀNH PHẦN THAM DỰ

Bộ trưởng

Đại sứ Thẩm Kiếm Hồng (James C. H. Shen), Trung Hoa Dân Quốc

Công sứ Trần (Henry Chen), Đại sứ quán Trung Hoa Dân Quốc

Roger W. Sullivan, Giám đốc phụ trách các vấn đề về Trung Hoa Dân Quốc (EA/ROC)

Đại sứ Thẩm mở đầu cuộc gặp bằng cách nhắc lại rằng Ngài Bộ trưởng đã dành nhiều thời gian ở Bắc Kinh hơn bất kỳ quốc gia nào khác. Ngài Bộ trưởng cho biết ông đã ở Bắc Kinh ba ngày, nhưng đây vốn là kế hoạch đã định từ trước, còn các điểm dừng chân khác mới được bổ sung sau. Ông nhắc nhở Đại sứ Thẩm rằng mình đã có ý định thăm Bắc Kinh từ tháng Tám, nhưng thời điểm chuyến đi cứ liên tục bị trì hoãn.

Đại sứ Thẩm hỏi thăm về kết quả chuyến đi. Ngài Bộ trưởng trả lời rằng bản Thông cáo chung đã nêu rõ mọi vấn đề cần thiết và không có thay đổi đáng kể nào so với các chuyến thăm trước đây. Tuyên bố của phía Mỹ về vấn đề Đài Loan vẫn giữ nguyên nội dung trong Thông cáo chung Thượng Hải. Tuyên bố của phía Bắc Kinh về vấn đề này có đôi chút khác biệt, nhưng Ngài Bộ trưởng cho biết ông chưa có cơ hội tìm hiểu kỹ ý nghĩa của nó do nội dung này mới được đưa vào ngay trong ngày cuối cùng. Khi Đại sứ Thẩm hỏi lý do phía Tầu cộng bổ sung câu đó vào phút chót, Ngài Bộ trưởng nói ông không rõ và hỏi lại ý kiến của Đại sứ Thẩm. Đại sứ Thẩm cho biết ông không thể đưa ra nhận định vì không trực tiếp có mặt tại đó, nhưng ông băn khoăn về ý nghĩa của sự khác biệt giữa tuyên bố của Tầu cộng trong văn bản này và tuyên bố chi tiết, dài hơn trong Thông cáo chung Thượng Hải trước đây. Ngài Bộ trưởng lưu ý rằng tuyên bố "việc bình thường hóa quan hệ có thể được thực hiện trên cơ sở khẳng định nguyên tắc 'một Trung Quốc'" không hề đề cập đến việc Mỹ phải rút lực lượng quân sự hay cắt đứt quan hệ ngoại giao với Trung Hoa Dân Quốc.

Sau đó, Ngoại trưởng lại hỏi ý kiến của ông Thẩm: “Ông mang tư duy của người Tầu cộng, vậy điều đó có ý nghĩa gì đối với ông?” Đại sứ Thẩm trả lời rằng họ muốn Mỹ có hành động khẳng định nguyên tắc "một nước Tầu cộng ". Ngoại trưởng cho biết ông chưa thảo luận tuyên bố này với phía Tầu cộng, chỉ nói thêm rằng Thủ tướng Chu Ân Lai từng nhận định đây là một điểm mới. Ngoại trưởng nhấn mạnh rằng đây không phải là một điểm đã đạt được sự đồng thuận mà là tuyên bố của CHND Tầu cộng, đồng thời nhắc lại rằng ông cần phải nghiên cứu kỹ vấn đề này.

Đại sứ Thẩm đặt câu hỏi tại sao tuyên bố của Mỹ trong Thông cáo chung lần này không nhắc lại nội dung trong Thông cáo Thượng Hải về việc mong muốn một giải pháp hòa bình. Ngoại trưởng trấn an ông rằng chi tiết này không mang ý nghĩa đặc biệt nào. Ông khẳng định Mỹ hoàn toàn kiên định với cam kết quốc phòng và đã thể hiện rõ lập trường đó.

Đề cập đến bài phát biểu chúc rượu của Ngoại trưởng tại tiệc chiêu đãi, Đại sứ Thẩm lưu ý rằng Ngoại trưởng đã cam kết với phía Tầu cộng rằng tình hữu nghị Mỹ - Trung sẽ là yếu tố xuyên suốt trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Ông Thẩm thắc mắc lý do Ngoại trưởng đưa ra cam kết này và liệu Thủ tướng Chu có đưa ra [Trang 445] một cam kết tương tự hay không. Ngoại trưởng cho biết Thủ tướng Chu cũng đã đưa ra những cam kết cơ bản giống như vậy, đồng thời nhận xét rằng chắc hẳn Đại sứ Thẩm không mong đợi ông tuyên bố sẽ có sự thay đổi trong chính sách của Mỹ. Trả lời câu hỏi của ông Thẩm về sự ổn định tại đại lục và mối lo ngại có thể có của CHND Tầu cộng rằng chính sách của Mỹ đối với Tầu cộng có thể thay đổi dưới thời một chính quyền mới, Ngoại trưởng thừa nhận có tồn tại một số lo ngại về hành động của các chính quyền tương lai. Về sự ổn định của CHND Tầu cộng, ông nói: “Có thể nói gì được khi các nhà lãnh đạo đã 75 và 79 tuổi?” Ông nói thêm rằng mình không biết ai sẽ là người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia của CHND Tầu cộng.

Sau đó, ông Thẩm hỏi điều gì sẽ diễn ra tiếp theo trong quan hệ Mỹ - Trung. Bộ trưởng trấn an ông rằng sẽ không có biến động lớn nào xảy ra và phía Mỹ hiện không có ý định hay kế hoạch thực hiện bất kỳ động thái cụ thể nào. Ông Thẩm nhắc lại với Bộ trưởng rằng trong một cuộc trao đổi trước đó, ông từng nói sẽ không có thay đổi nào cho đến năm 1974, và hỏi liệu mốc thời gian này có bị thay đổi hay không. Bộ trưởng nhắc ông Thẩm rằng chỉ còn một tháng nữa là đến năm 1974, nhưng khẳng định lại là không hề có một mốc thời gian cụ thể nào được ấn định; việc ông nhắc đến năm 1974 chỉ là một phát biểu mang tính khái quát. Bộ trưởng nói tiếp rằng báo chí đã đề cập đến vấn đề quan hệ ngoại giao, nhưng ý kiến cho rằng Mỹ đang nỗ lực bằng mọi giá để thiết lập quan hệ ngoại giao là điều "vô lý". Ông đặt câu hỏi: "Việc đó có tạo ra khác biệt gì đâu? Chúng ta đã có đủ các hoạt động trao đổi cần thiết rồi."

Tiếp đó, Đại sứ Thẩm hỏi liệu Bộ trưởng đã xem tuyên bố của Bộ Ngoại giao Trung Hoa Dân Quốc về chuyến đi của ông hay chưa. Bộ trưởng cho biết ông đã xem và nhận thấy tuyên bố đó có giọng điệu khá ôn hòa. Ông Thẩm nhận xét rằng phía Trung Hoa Dân Quốc có thể đưa ra tuyên bố mạnh mẽ hơn nếu đó là điều phía Mỹ mong muốn. Sau đó, ông hỏi việc mở rộng chức năng của Văn phòng Liên lạc sẽ bao gồm những gì. Bộ trưởng lưu ý rằng hiện tại họ không có tùy viên thương mại hay kinh tế tại đó, và việc mở rộng chức năng sẽ bao gồm những nội dung như vậy. Trả lời câu hỏi của ông Thẩm, ông nói thêm rằng họ không tính đến việc bố trí tùy viên quân sự. Ông Thẩm lại hỏi liệu việc đề cập đến "các cuộc tiếp xúc cấp cao thường xuyên" trong Thông cáo chung có nghĩa là sẽ có các chuyến thăm cấp cao từ Bắc Kinh đến Mỹ hay không. Bộ trưởng chỉ ra rằng ông Thẩm từng soạn thảo nhiều thông cáo chung nên hẳn phải hiểu rõ không phải mọi chi tiết trong đó đều mang ý nghĩa cụ thể. Tuy nhiên, ông nói thêm rằng bản thân không có ý định đến Bắc Kinh thường xuyên như thời gian qua.

Khi được hỏi tình hình hiện tại ra sao, Bộ trưởng trả lời rằng mọi việc vẫn y như cũ; mối quan tâm hàng đầu của CHND Tầu cộng là Liên Xô chứ không phải Đài Loan. Vấn đề Đài Loan hầu như không được đề cập đến. Khi được yêu cầu xác nhận liệu Mỹ có đang tiến tới việc thiết lập quan hệ ngoại giao hay không, Bộ trưởng nói rằng quá trình này diễn ra "từng bước một". Ông Thẩm sau đó hỏi còn cần bao nhiêu bước nữa. Bộ trưởng đáp rằng phía Mỹ chưa có kế hoạch cụ thể và ông không thấy viễn cảnh đó sẽ xảy ra trong năm 1974. Ông nhắc lại rằng CHND Tầu cộng có những vấn đề cấp bách khác khiến họ bận tâm hơn là chuyện Đài Loan. Ông [Trang 446] lưu ý rằng mình đã gặp Mao Trạch Đông ba lần. Trong cuộc gặp thứ hai, vấn đề Đài Loan hoàn toàn không được nhắc tới. Ở cuộc gặp cuối cùng, vấn đề này có được đề cập nhưng không hề mang tính cấp bách. Bình luận về nhận định của Bộ trưởng rằng Liên Xô mới là mối bận tâm của phía Tầu cộng, ông Thẩm hỏi liệu bản thân Bộ trưởng có lo ngại về Liên Xô hay không. Bộ trưởng trả lời rằng ông không lo ngại nhiều như phía CHND Tầu cộng, đồng thời nhận xét rằng họ chưa bao giờ đào hầm trú ẩn phòng không ngay cả khi đang đối đầu với Mỹ.

Bộ trưởng lại hỏi ông Thẩm xem bản Thông cáo chung có ý nghĩa như thế nào đối với phía Trung Quốc. Ông Thẩm cho biết họ muốn Mỹ có hành động khẳng định nguyên tắc "một nước Tầu cộng ", rồi sau đó họ sẽ tự giải quyết vấn đề Đài Loan—hoặc đơn phương thực hiện, hoặc thực hiện với sự ngầm đồng thuận của Mỹ. Bộ trưởng gạt bỏ ý kiến này và cho rằng điều đó là "bất khả thi".

Sau đó, Đại sứ Thẩm bày tỏ mong muốn phía Trung Hoa Dân Quốc nhận được sự trấn an từ Hoa Kỳ. Ông cho biết mình không có đề xuất cụ thể nào nhưng ngỏ ý hỏi liệu Ngoại trưởng có cân nhắc đưa ra một tuyên bố hay cử chỉ thể hiện sự ủng hộ hay không. Ngoại trưởng đáp rằng sau khi phải giải quyết các vấn đề liên quan đến người Ả Rập, người Israel và ba phe phái tại Việt Nam trong cùng một năm, ông không còn ý tưởng mới nào để đề xuất. Nhấn mạnh sự cần thiết phải có sự trấn an, Đại sứ Thẩm nhận xét rằng trước khi Ngoại trưởng đến Bắc Kinh, một số người ở Đài Bắc đã nghĩ rằng ông sẽ thiết lập quan hệ ngoại giao. Khi Ngoại trưởng cho rằng Đài Bắc lẽ ra phải thấy nhẹ nhõm vì ông đã không làm vậy, ông Thẩm lưu ý rằng chính Ngoại trưởng từng nói mình có ý định hoàn tất tiến trình này. Ngoại trưởng trả lời rằng việc đó sẽ không diễn ra nhanh chóng hay trong vài tuần hoặc vài tháng tới. Ông nhắc lại rằng mình không chịu áp lực phải hành động gấp gáp như giới báo chí. Ông kể lại việc mình từng nói với báo giới trước khi lên đường tới Bắc Kinh rằng ông không có ý định thiết lập quan hệ ngoại giao trong chuyến đi đó. Ông Thẩm bày tỏ sự thấu hiểu đối với việc Ngoại trưởng không thể ấn định thời hạn cụ thể cho lập trường này của Hoa Kỳ, đồng thời nhấn mạnh rằng chính phủ của ông hoàn toàn mong muốn duy trì tình hữu nghị và quan hệ đồng minh với Hoa Kỳ. Đáp lại, Ngoại trưởng khẳng định một lần nữa rằng chúng ta không có kế hoạch thiết lập quan hệ ngoại giao với Cộng hòa Nhân dân Tầu cộng và sẽ không từ bỏ cam kết phòng thủ.

Ông Thẩm đặt câu hỏi rằng một khi Hoa Kỳ công nhận CHND Tầu cộng là chính phủ hợp pháp duy nhất của Tầu cộng, thì làm sao Hoa Kỳ có thể duy trì hiệp ước quốc phòng với một phần của quốc gia đó? Vị Bộ trưởng trả lời rằng có thể có nhiều cách lý giải cho câu hỏi thú vị này, nhưng ông nhắc nhở ông Thẩm rằng chính CHND Tầu cộng mới là bên cảm thấy cần phải tiến tới thiết lập quan hệ ngoại giao. Chúng tôi không hề mất ăn mất ngủ vì vấn đề này. Khi được hỏi liệu ông có nghĩ CHND Tầu cộng đang phải trăn trở về vấn đề này hay không, vị Bộ trưởng đáp: "Có lẽ là không"; họ khá lạnh lùng và chỉ hành động ở mức vừa đủ để đáp ứng các yêu cầu trong nước của họ.

Ông Thẩm xin ý kiến của vị Bộ trưởng về việc Trung Hoa Dân Quốc (ROC) nên làm gì. Vị Bộ trưởng trả lời rằng Trung Hoa Dân Quốc đã theo đuổi một chính sách khôn ngoan, thể hiện [Trang 447] sự kiềm chế và sáng suốt tuyệt vời. Dù có thể rất đau lòng, Trung Hoa Dân Quốc vẫn nên tiếp tục chính sách này. Ông cho biết mình không có đề xuất nào khác.

Khi quay lại đề cập đến tuyên bố của CHND Tầu cộng trong Thông cáo chung về việc khẳng định nguyên tắc "một Tầu cộng ", ông Shen hỏi Ngoại trưởng xem các "cố vấn người Trung Quốc" của ông hiểu điều đó như thế nào. Ngoại trưởng đáp rằng các cố vấn người Tầu cộng của ông chẳng biết cái quái gì cả. Ông cho rằng tuyên bố đó có thể mang nghĩa là chúng ta được phép duy trì quan hệ ngoại giao với Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) miễn là chúng ta thừa nhận chỉ có một nước Tầu cộng; mặt khác, nó cũng có thể chẳng mang ý nghĩa gì cả. Tuy nhiên, Ngoại trưởng nói thêm rằng theo kinh nghiệm của ông, những tuyên bố kiểu này của phía Tầu cộng thường ẩn chứa ý nghĩa nào đó; chúng rất tinh tế. Khi được hỏi liệu ông có nghĩ phía Trung Quốc coi mình là người tinh tế hay không, Ngoại trưởng nhận xét rằng theo tiêu chuẩn của người Tầu cộng, có lẽ họ đánh giá ông có trí thông minh ở mức trung bình – và đó lại là một lời khen ngợi lớn. Ngoại trưởng nói tiếp rằng ông muốn tìm hiểu xem phía Tầu cộng thực sự muốn nói gì khi khẳng định nguyên tắc "một Tầu cộng ". Ông cho biết việc này sẽ cần thời gian, và ngay cả khi đã hiểu rõ ý muốn của họ, chưa chắc chúng ta đã làm theo.

Ngoại trưởng kết thúc cuộc trò chuyện bằng nhận định rằng sau những cuộc gặp gỡ như chuyến đi Bắc Kinh vừa qua, thường thì sẽ chẳng có động thái gì diễn ra trong một khoảng thời gian. Nhân dịp này, ông cũng lưu ý rằng Đại sứ Hoàng Trấn vừa mới trở về nước.

1. Nguồn: Bộ Ngoại giao, Hồ sơ của William H. Gleysteen: Lot 89 D 436, Hộp 8132, Các tài liệu liên quan đến CHND Tầu cộng năm 1973. Mật; Exdis (Hạn chế phổ biến). Văn bản do Sullivan soạn thảo và được Hummel phê duyệt. Cuộc họp diễn ra tại văn phòng của Ngoại trưởng.↩

Sources

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/sources

Abbreviations and Terms

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/terms

Persons

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons

China, 1973–1976

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/comp1

Political Turmoil in the United States, June 1973–September 1974 (Documents 35–87)

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/ch2

1. Document 64

Foreign Relations of the United States, 1969–1976, Volume XVIII, China, 1973–1976

64. Memorandum of Conversation1

Washington, November 19, 1973, 5 p.m.

SUBJECT

Ambassador Shen’s Call on the Secretary

[Page 444]

PARTICIPANTS

The Secretary
Ambassador James C. H. Shen, Republic of China
Minister Henry Chen, Republic of China Embassy
Roger W. Sullivan, Director, Republic of China Affairs, EA/ROC

Ambassador Shen began the meeting by noting the Secretary had spent more time in Peking than in any other country. The Secretary commented that he had spent three days in Peking but that this had always been planned. The other stops were added. He reminded Shen that he had intended to visit Peking in August but that the timing of the trip kept slipping.

Ambassador Shen asked how the visit had gone. The Secretary responded that the Communiqué said everything there was to say, and that there was no substantial change from previous visits. Our statement on Taiwan repeated the section in the Shanghai Communiqué. The Peking statement on Taiwan was somewhat different but, the Secretary said, he had not had a chance to explore what it meant since it was put in on the last day. When Shen asked why the PRC had added that sentence at the last moment, the Secretary said he did not know and asked Shen what he thought. Shen said that he could not say since he was not there, but wondered about the significance of the difference between the PRC statement in this communiqué and the earlier longer and more detailed statement in the Shanghai Communiqué. The Secretary noted that the statement “normalization of relations can be accomplished on the basis of confirming the principle of one China” did not say that we had to withdraw our military forces or break diplomatic relations with the ROC.

The Secretary then asked again what Shen thought; “You have a Chinese mind, what does it mean to you?” Ambassador Shen responded that they want the U.S. to do something to confirm that there is one China. The Secretary then said that he had not discussed the statement with the Chinese, adding only that Premier Chou En-lai had said it was a new point. The Secretary emphasized that it was not an agreed point but a PRC statement and reiterated that he would have to study it.

Ambassador Shen asked why the U.S. statement in this Communiqué had not repeated the Shanghai Communiqué expression of interest in a peaceful settlement. The Secretary assured him this had no significance. The U.S. is absolutely firm on the defense commitment, the Secretary continued, and we have made that abundantly clear.

Referring to the Secretary’s banquet toast, Ambassador Shen noted that the Secretary had assured the Chinese that U.S.–PRC friendship would be a constant factor in U.S. foreign policy. Shen wondered why the Secretary had given this assurance and whether Chou had made a [Page 445] similar pledge. The Secretary said that Chou had given substantially the same assurances and commented that surely Ambassador Shen would not have expected him to say that there would be a change in our policy. In response to Shen’s question about stability on the mainland and possible PRC concern that U.S. China policy could change under a new administration, the Secretary said that there was some concern about what future administrations might do. As for the stability of the PRC, “What can you say when the leaders are 75 and 79.” He added that he had no idea who would be the next PRC head of State.

Shen then asked what would happen next in U.S.–PRC relations. The Secretary assured him that nothing dramatic is going to happen and that the U.S. has no immediate intention and no plan to do anything. Shen commented to the Secretary that in an earlier conversation he had said that there would be no change until 1974 and asked if the timetable had been changed. The Secretary reminded Shen that 1974 is only a month away, but reiterated that there was no timetable. His reference to 1974 was just a general statement. The newspapers have picked up the idea of diplomatic relations, the Secretary continued, but the idea that we are compulsively seeking diplomatic relations is “nonsense.” “What difference does it make?” he asked, “We have as much exchange as we need.”

Ambassador Shen then asked if the Secretary had seen the ROC Ministry of Foreign Affairs statement on his trip. The Secretary said he had and that he found it fairly mild. Shen commented that the ROC could make it stronger if it was what we wished. He then asked what expanding the functions of the Liaison Office would include. The Secretary noted that we had no trade or commercial attachés there now and that expanding the functions would include things like that. In response to Shen’s question, he added that we were not thinking in terms of military attachés. Shen then asked if the reference in the Communiqué to frequent high-level contact meant that there would be high-level visits from Peking to the U.S. The Secretary pointed out that Shen had drafted enough communiqués to know that not everything in them means something concrete. He added, however, that he did not intend to go to Peking as frequently as he had up until now.

Asked where this leaves us, the Secretary replied that this leaves us where we were before. the PRC’s major concern is the USSR not Taiwan. Taiwan was barely discussed. When asked to confirm that the U.S. was moving in the direction of diplomatic relations, the Secretary said “by little steps at a time.” Shen then asked how many more steps there were to take. The Secretary responded that we have no plan and that he did not see it coming in 1974. He repeated that the PRC has more pressing problems which preoccupy them more than Taiwan. He [Page 446] noted that he had seen Mao Tse-tung three times. During the second meeting there had been no mention of Taiwan. In his last meeting it was mentioned, but with no sense of urgency. Commenting on the Secretary’s statement that it was the Soviet Union that preoccupied the Chinese, Shen asked if he was also concerned about the Soviet Union. The Secretary replied that he was not as concerned as the PRC is and observed that they never dug air raid shelters when we were confronting them.

The Secretary again asked Shen what the Communiqué meant to him. Shen said that they want the U.S. to do something to confirm the principle of one China and then in time they would take care of Taiwan either unilaterally or with U.S. acquiescence. The Secretary dismissed this as “impossible.”

Ambassador Shen then observed that the ROC would like some reassurance from the U.S. He said that he had nothing specific in mind but asked if the Secretary would consider some expression or gesture of support. The Secretary said that after dealing in the same year with the Arabs and Israelis and three kinds of Vietnamese, he had no new ideas to suggest. Emphasizing the need for reassurances, Ambassador Shen commented that before the Secretary went to Peking, there were some people in Taipei who thought that he would establish diplomatic relations. When the Secretary observed that Taipei should be relieved that he did not, Shen noted that the Secretary had said that he intended to complete the process. The Secretary replied that this would not occur rapidly or in the next few weeks or months. He repeated that he did not have the same compulsion as the press. Before leaving for Peking he said he told the press he had no intention of establishing diplomatic relations on this trip. Shen commented that he could understand that the Secretary could not put a time limit on this U.S. position and emphasized that his own government had every intention of remaining friends and allies of the U.S. In reply, the Secretary reiterated that we have no plans to establish diplomatic relations with the PRC and that we will not give up the defense commitment.

Once the U.S. recognizes the PRC as the sole legitimate government of China, Shen asked, how could the U.S. maintain a defense treaty with part of a country? The Secretary replied that there may be many variations to this interesting question but reminded Shen that it is the PRC which feels the need to move toward diplomatic relations. We are not spending sleepless nights on this issue. Asked if he thought the PRC was spending sleepless nights on this issue, the Secretary replied, “Probably not;” they are pretty cold-blooded and do only enough to satisfy their domestic requirements.

Shen asked for the Secretary’s advice on what the ROC should do. The Secretary responded that the ROC has pursued a wise policy, showing [Page 447] great restraint and wisdom. Painful as it may be, the ROC should continue this policy. He said he had no other suggestions.

Turning again to the PRC statement in the Communiqué on confirming the principle of one China, Shen asked the Secretary what his “Chinese advisers” thought it meant. The Secretary replied that his Chinese advisers did not know a damned thing. The statement may mean we can keep diplomatic relations with the ROC as long as we acknowledge that there is but one China, he said. On the other hand it may mean nothing. The Secretary added, however, that in his experience such PRC statements usually mean something. They are very subtle. Asked if he thought the Chinese considered him subtle, the Secretary commented that by Chinese standards they probably think he is of average intelligence which is a great compliment. The Secretary went on to say he wanted to explore what the Chinese meant by confirming the principle of one China. This will take time, he continued, and even when we find out what they want, we won’t necessarily do it.

The Secretary ended the conversation by noting that after meetings such as he had in Peking, often nothing happens for a while. He noted in this connection that Ambassador Huang Chen had just returned home.

1. Source: Department of State, Papers of William H. Gleysteen: Lot 89 D 436, Box 8132, PRC Related Papers 1973. Secret; Exdis. Drafted by Sullivan and cleared by Hummel. The meeting took place in the office of the Secretary of State.↩

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d64

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_445

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_446

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_447

Thân thế (các) nhân vật

Chou En-lai, (Zhou Enlai)

Premier of the People’s Republic of China; member, Standing Committee of the Chinese Communist Party’s Political Bureau

https://en.wikipedia.org/wiki/Zhou_Enlai

https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_People%27s_Republic_of_China

https://en.wikipedia.org/wiki/Minister_of_Foreign_Affairs_of_the_People%27s_Republic_of_China

https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party

https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_Chinese_People%27s_Political_Consultative_Conference