20260824 CDTL NRM D55 10 November 1973 55. Biên bản cuộc
hội đàm.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d55
Google Translated
Tài liệu 55
Quan hệ đối ngoại của Hoa Kỳ, 1969–1976, Tập
XVIII, Trung Quốc, 1973–1976
55. Biên bản cuộc hội đàm
Bắc Kinh, ngày 10 tháng 11 năm 1973, 9:25–10:00 tối
NGƯỜI THAM GIA
Thủ tướng Chu Ân Lai
Lê Trì Anh, Chủ tịch Ủy ban Quân sự
Phó Thủ tướng Giao Hoa
Tạng Vương Thần, Phiên dịch viên
Thẩm Viên Nhan, Phiên dịch viên
Henry A. Kissinger, Ngoại trưởng
Winston Lord, Giám đốc Kế hoạch và Điều phối, Bộ Ngoại
giao
(Khi đoàn đang đi về phía phòng họp, Nguyên soái
Trì nói với Ngoại trưởng rằng ông hiện đang gánh vác nhiều trách nhiệm
hơn với tư cách là Ngoại trưởng. Ngoại trưởng trả lời rằng mọi việc phức tạp
hơn, nhưng định hướng chính sách vẫn như cũ. Đã có những thay đổi nhân sự lớn.)
Bộ trưởng:
Thưa Thủ tướng, tôi nghĩ chúng ta có thể thảo
luận ngắn gọn về một vấn đề cụ thể nảy sinh trong chuyến thăm Hoa Kỳ của
Tổng Bí thư Brezhnev. Sự việc diễn ra như sau – và tôi xin kể lại bối cảnh
vì có thể ông sẽ thấy thú vị: Trong tuần lễ diễn ra chuyến thăm, ông
Brezhnev đã tìm cách gặp riêng Tổng thống mà không có mặt tôi (tiếng cười).
Ông ấy đã thực hiện những nước đi cực kỳ phức tạp để đạt được mục đích này (tiếng
cười). Ví dụ, khi ở California, ông ấy lưu trú tại tư dinh của Tổng thống;
ông ấy giả vờ đi ngủ để tôi tưởng rằng mình có thể rời đi. Khi tin chắc là tôi
đã đi rồi, ông ấy liền đứng dậy và đề nghị gặp Tổng thống – người lúc đó
cũng đã đi ngủ (tiếng cười). Tôi kể lại chuyện này chỉ để làm rõ rằng cuộc trò
chuyện đó không phải là ngẫu nhiên. Sau tất cả những toan tính ấy, Tổng thống
vẫn kiên quyết yêu cầu tôi phải có mặt. Rốt cuộc, thành phần tham dự gồm có
tôi, Tổng thống, ông Brezhnev và một phiên dịch viên.
Ông ấy (Brezhnev) nói rằng mình muốn có một cuộc
trao đổi mà chỉ ông và Tổng thống biết, không ai khác hay tin. Điều này
dẫn đến việc ông trình bày một cách gay gắt và dài dòng về cái mà ông gọi là
"vấn đề Tầu cộng", [Trang 327] trong đó ông nêu nhiều
ví dụ về cách người Nga bị đối xử tại Tầu cộng. Chuyện đó
không quan trọng. Tuy nhiên, có hai điểm chính mà ông muốn nhấn mạnh trong cuộc
trao đổi này. Thứ nhất, Liên Xô sẽ dùng vũ lực để ngăn chặn bất kỳ thỏa
thuận quân sự nào giữa Hoa Kỳ và Tầu cộng, và ông hỏi liệu
có thỏa thuận quân sự nào như vậy đang tồn tại hay không. Chúng tôi cho rằng
ông không có quyền đặt câu hỏi đó. Tôi biết là không có thỏa thuận nào cả,
nhưng chúng tôi cảm thấy ông không có quyền hỏi điều đó. Vì vậy, chúng tôi trả
lời rằng phía Tầu cộng chưa bao giờ đề cập đến bất kỳ thỏa thuận
quân sự nào với chúng tôi – và điều này hoàn toàn đúng sự thật. Sau đó, ông yêu
cầu một sự đảm bảo rằng sẽ không bao giờ có bất kỳ thỏa thuận quân sự nào trong
tương lai, đồng thời nhắc lại quan điểm rằng ông sẽ sử dụng vũ lực nếu có chuyện
như vậy xảy ra.
Điểm thứ hai mà ông ấy nêu ra không liên quan đến mối
quan hệ giữa Hoa Kỳ và Tầu cộng, mà chỉ liên quan riêng đến
Tầu cộng. Ông ấy cho rằng việc Tầu cộng gia tăng
năng lực hạt nhân là điều Liên Xô không thể chấp nhận được, và đề xuất
trao đổi thông tin về những gì chúng ta biết được liên quan đến chương trình hạt
nhân của nước này. Chúng tôi đã trả lời rằng chúng tôi không thực hiện việc
trao đổi thông tin tình báo. Kể từ lúc đó... để tôi kể lại theo trình tự thời
gian. Sự việc này diễn ra vào một buổi chiều muộn; cuộc thảo luận kéo dài rất
lâu, nhưng tôi chỉ xin tóm tắt những ý chính. Đêm muộn hôm đó, Gromyko đề
nghị gặp tôi và hỏi tôi nghĩ gì về những điều Brezhnev đã nói với Tổng
thống trước đó, mặc dù Brezhnev đã cam kết rằng ngoài ông và Tổng thống
ra, sẽ không ai biết về nội dung cuộc trò chuyện này. Ông ấy nói rằng Brezhnev
chỉ đề cập hai vấn đề với Tổng thống và tôi hẳn phải biết về chúng. Tôi đáp rằng
đó là một đề xuất chưa từng có tiền lệ, và tôi chưa bao giờ nghe thấy kiểu trao
đổi như vậy giữa các quốc gia không phải là đồng minh của nhau.
Sau đó, ông ta nói rằng ông ta muốn làm rõ một điều: họ
có thể coi các mối quan hệ chính trị của Tầu cộng – chứ không chỉ
các mối quan hệ quân sự – là một hành động khiêu khích.
Thủ tướng Chu:
Quan hệ quân sự của Tầu cộng hay quan hệ với các nước khác?
Bộ trưởng:
Và tôi đã hỏi: "Chẳng hạn như hiệp ước hữu nghị của các ông với Ấn Độ
ư?" Sau đó, ông ta lảng tránh câu trả lời, và tôi nói với ông ta rằng đây
là hướng thảo luận không thể chấp nhận được và chúng tôi sẽ không tiếp tục bàn
về vấn đề đó nữa.
Kể từ đó, Liên Xô đã ba bốn lần tìm cách trao đổi
thông tin về Tầu cộng với chúng tôi bằng cách lồng ghép nội dung
này vào các cuộc thảo luận về hạn chế vũ khí hạt nhân chiến lược. Cách họ đặt vấn
đề là: họ phải được hưởng quyền bình đẳng với Hoa Kỳ, và bên cạnh sự
bình đẳng đó, họ còn phải có đủ vũ khí để tiêu diệt Tầu cộng. Hơn
nữa, số lượng vũ khí này phải gia tăng hàng năm do tình hình liên quan đến Tầu
cộng.
Thưa Thủ tướng, tôi nói điều này với ông không
phải vì lòng vị tha, mà bởi tôi tin rằng việc Liên Xô hủy diệt Tầu
cộng – hay thậm chí chỉ là một cuộc tấn công quy mô lớn của Liên Xô
nhắm vào Tầu cộng – sẽ gây ra những hậu quả khôn lường đối với
toàn bộ cục diện quốc tế. (Người phiên dịch [Trang 328] cho thấy họ chưa hoàn
toàn nắm bắt được ý này.) Tôi không nói điều này xuất phát từ lòng vị tha trừu
tượng, mà vì tôi tin rằng việc ngăn chặn một cuộc tấn công như vậy là vì lợi
ích của chính chúng ta. Thưa Thủ tướng, ông cũng hiểu rõ như tôi về những
hậu quả sẽ ập đến với Nhật Bản, châu Âu, Nam Á và Trung Đông
nếu một cuộc tấn công như thế dù chỉ mới có vẻ như thành công.
Trước những cuộc thảo luận này, tôi từng nghĩ rằng Liên
Xô chỉ có thái độ thù địch chung chung đối với Tầu cộng chứ
không có một kế hoạch cụ thể nào. Có thể ông đã có suy nghĩ khác. Còn hiện tại,
tôi không loại trừ khả năng tồn tại một số ý đồ cụ thể.
Giờ đây, xuất phát từ những cuộc trao đổi này, tôi đã
chỉ đạo thực hiện một số nghiên cứu trong nội bộ chính phủ—vốn chỉ có bốn hoặc
năm người được biết—nhằm đánh giá bản chất của mối đe dọa đó, xác định các biện
pháp ngăn chặn khả thi dựa trên hiểu biết của chúng tôi, cũng như tìm ra những
cách thức hỗ trợ kín đáo; bởi lẽ tôi cho rằng việc thiết lập một mối quan hệ
chính thức là điều không có lợi cho cả hai bên. Các nghiên cứu này mang tính chất
kỹ thuật. Hiện tôi không mang theo các tài liệu đó ở đây, nhưng chúng đang được
lưu giữ tại nhà khách nơi tôi ở. Chúng tôi có một số ý tưởng về việc giảm thiểu
mức độ dễ bị tổn thương của lực lượng phía các bạn cũng như kéo dài thời gian cảnh
báo; tuy nhiên, tôi xin nhấn mạnh lại rằng mọi việc cần được triển khai theo
phương thức tuyệt đối bí mật và kín đáo.
Nếu Thủ tướng quan tâm, tôi có thể cử Chỉ
huy Howe đến trình bày, hoặc ở một khía cạnh nào đó, tôi có thể trực tiếp
chia sẻ chi tiết trong một nhóm nhỏ—với Thủ tướng hoặc người do ông chỉ định.
Đây không phải là vấn đề đòi hỏi sự đáp lại hay thiết lập quan hệ chính thức,
mà đơn thuần là những tư vấn dựa trên kinh nghiệm của chúng tôi cùng một số
thông tin tình báo được cung cấp theo quy trình định kỳ. (Thông dịch viên đặt
câu hỏi về ý nghĩa của từ “regularized” – định kỳ/có quy trình). Cụm từ “thông
tin tình báo được cung cấp theo quy trình định kỳ” ở đây có nghĩa là luồng
thông tin được chúng tôi chuyển đến phía các bạn một cách đều đặn, chứ không phải
theo chiều ngược lại.
Ngoài ra, tôi nghĩ việc biết được quan điểm của Brezhnev
– như đã được trình bày với chúng tôi – có thể là điều quan trọng đối với ông.
Về phần mình, chúng tôi không cho rằng mình có thể chấp nhận điều này, mặc dù
việc triển khai thực tế là một vấn đề rất nan giải.
Thủ tướng Chu:
Trong chuyến thăm ngắn ngày gần đây của ông, có lẽ vấn đề đó đã không được đề cập
lại.
Bộ trưởng:
Không, ông ấy đã nêu lại vấn đề đó. Ông ấy lại đặt vấn đề về việc trao đổi
thông tin quân sự. [Trang 329]
Thủ tướng Chu:
Họ có các vệ tinh có thể quan sát Tầu cộng mỗi ngày.
Bộ trưởng:
Tôi biết.
Thủ tướng Chu:
Vậy mà họ vẫn muốn điều đó sao?
Bộ trưởng:
Chúng tôi tin rằng năng lực chụp ảnh của họ không tốt bằng của chúng tôi. Nhưng
tôi nghĩ điều họ muốn là một tín hiệu từ phía chúng tôi – một tín hiệu mà họ có
thể coi là biểu tượng của sự hợp tác – chứ không hẳn là bản thân thông tin đó.
Họ muốn chúng tôi tán thành việc cần thiết phải phá hủy hoặc hạn chế năng lực hạt
nhân của Tầu cộng hơn là quan tâm đến chính thông tin kia. Tuy
nhiên, việc trao đổi thông tin không phải là vấn đề lớn, vì rõ ràng là chúng
tôi sẽ không làm điều đó, và có lẽ họ cũng đã có những gì họ cần rồi.
Thủ tướng Chu:
Ngay cả khi tình hình Trung Đông đang căng thẳng như vậy mà họ vẫn thảo
luận về vấn đề đó sao?
Bộ trưởng:
Khi tôi ở đó, sự việc diễn ra trong thời gian thảo luận về lệnh ngừng bắn.
Thủ tướng Chu:
Chuyện đó xảy ra trước khi chúng tôi đặt quân đội vào tình trạng báo động. Ban
đầu ông đến đó là để bàn về lệnh ngừng bắn.
Bộ trưởng:
Vâng.
Thủ tướng Chu:
Họ đã mời ông đến à?
Bộ trưởng:
Vào thời điểm đó, không hề có vấn đề gì về việc gây áp lực quân sự lên chúng
tôi. Áp lực quân sự bắt đầu xuất hiện bốn ngày sau đó, và kể từ lúc ấy, họ
không còn đề cập đến vấn đề này nữa.
Thủ tướng Chu:
Vấn đề đó chỉ được nhắc đến trong chuyến thăm mà thôi.
Bộ trưởng:
Chỉ trong chuyến thăm của tôi chứ không phải sau đó.
Thủ tướng Chu:
Tôi tin rằng họ cũng sẽ đề xuất những vấn đề tương tự với Nhật Bản.
Bộ trưởng:
Điều đó hoàn toàn có thể xảy ra. Dù sao đi nữa, ngay cả khi họ không làm vậy,
thì nếu họ thực sự đi theo hướng này, theo nhận định của tôi, vẫn chưa rõ Nhật
Bản sẽ hành động ra sao. Chúng tôi chưa nghe tin họ đề xuất bất cứ điều
gì như vậy với Nhật Bản.
Thủ tướng Chu:
Họ luôn muốn kéo Nhật Bản lại gần mình hơn và tách khỏi chúng tôi. Họ biết
mình không thể cắt đứt hoàn toàn quan hệ giữa quý vị và Nhật Bản, nhưng
ít nhất họ cũng muốn Nhật Bản gần gũi với họ hơn là với quý vị.
Bộ trưởng:
Vâng.
Thủ tướng Chu:
Chúng tôi cũng đã nói với phía Nhật Bản rằng nếu họ muốn khai thác Siberia,
thì tốt hơn hết là nên hợp tác với quý vị thay vì tự mình thực hiện. Tôi tin rằng
Thủ tướng Tanaka sẽ nói với quý vị điều này khi ông ấy gặp quý vị.
Bộ trưởng:
Đó cũng là quan điểm của chúng tôi.
Thủ tướng Chu:
Tôi đã nói với họ rằng nếu họ định làm điều đó, thì tốt hơn hết là nên hợp tác
với Hoa Kỳ. Chúng tôi tuyên bố rằng mình không ngại việc họ khai thác
tài nguyên ở Siberia. Điều duy nhất khiến chúng tôi lo ngại là họ có thể
bị lừa gạt. [Trang 330]
Ông có nhận thấy những khó khăn nào trong nội bộ giới
lãnh đạo Liên Xô hiện nay, giữa ba hay bốn nhân vật chủ chốt của họ
không?
Bộ trưởng:
Không, vì chúng tôi luôn làm việc với Brezhnev.
Thủ tướng Chu:
Đúng vậy, ông ta nắm quyền chi phối mọi việc.
Bộ trưởng:
Ban đầu, chúng tôi thường làm việc với Kosygin hoặc Podgorny và cả
Brezhnev. Còn Gromyko chỉ là một quan chức thừa hành chứ không phải
là nhà lãnh đạo.
Thủ tướng Chu: Suslov
không tham gia vào các cuộc đàm phán.
Bộ trưởng:
Chỉ có một lần duy nhất khi Tổng thống đang ở Moscow. Chúng tôi
không có thông tin cụ thể nào về vấn đề đó. Người của chúng tôi cho rằng ông ta
thiên về tư tưởng hơn và ít mang tính quan liêu hơn so với những người còn lại.
Ông ta thiên về tư tưởng và ít quan liêu hơn những người khác, nhưng tôi cũng
không rõ làm sao chúng ta lại biết được điều đó.
Thủ tướng Chu:
Ông ta am hiểu lý luận lịch sử nhưng lại đi theo một luồng tư duy khác. Ông ta
chỉ diễn giải lại lý thuyết của người khác. Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô
đã được sửa đổi ba lần, và cả ba lần đều dưới sự chỉ đạo của ông ta.
Viên thư ký:
Chuyện đó thì tôi không biết. Tôi biết là nó đã được sửa đổi ba lần, nhưng
không biết chính ông ta là người thực hiện việc đó.
Thủ tướng Chu:
Ông ta là người hoàn thiện bản dự thảo cuối cùng; vì vậy, ông ta thuộc kiểu tác
giả chỉ đi theo tư tưởng của người khác.
Viên thư ký: Liên Xô
không có nhà lãnh đạo trí thức nào kiệt xuất cả.
Thủ tướng Chu:
Đúng vậy, họ không có ai cả. Làm sao có thể có được chứ, vì họ áp đặt sự kìm kẹp
quá ngặt nghèo.
Dù sao cũng cảm ơn ông về những thông tin và thông báo
này. Đại sứ Hoàng Trấn đã chuyển lại những gì ông nói, và chúng tôi đã
ghi nhận điều đó. Hiện nay, dù khá bận rộn với các chính sách thường nhật và những
vấn đề khác, họ vẫn phải chửi bới chúng tôi hàng ngày trên báo chí. Trong Đảng
chúng tôi cũng có một số người đọc và nghiên cứu các tài liệu đó, nhưng chúng
tôi không có đủ thời gian để xem xét tất cả.
Vậy chúng ta nên bắt đầu bằng một phiên họp toàn thể
vào ngày mai chứ?
Bộ trưởng:
Vâng.
Thủ tướng Chu:
Ông muốn họp toàn thể hay bắt đầu với nhóm năm, sáu người như tôi vừa đề cập?
Bộ trưởng:
Ý kiến của ông thế nào?
Thủ tướng Chu:
Tôi nghĩ khoảng bốn hoặc năm người.
Bộ trưởng:
Được thôi. Chúng ta sẽ chọn con số bốn hoặc năm. Tôi nghĩ như vậy tốt hơn.
Thủ tướng Chu:
Bởi vì ông đã đi qua rất nhiều quốc gia. [Trang 331]
Bộ trưởng:
Còn về vấn đề kia, nếu Nguyên soái hoặc ai đó muốn xem các bản nghiên cứu, họ
có thể liên hệ với ông Lord, và Chỉ huy Howe sẽ cung cấp các kết luận đó.
Thủ tướng Chu:
Được rồi. Ông sẽ rời đi vào ngày 14, đúng không?
Bộ trưởng:
Vâng, vào buổi sáng.
Thủ tướng Chu:
Càng di chuyển về phía đông, ông càng mất nhiều thời gian.
Bộ trưởng:
Đúng là vậy, nhưng rốt cuộc thì ông cũng sẽ lấy lại được tất cả thời gian đó.
1. Nguồn:
Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, RG 59, Ban Hoạch định Chính sách (S/P), Hồ sơ
của Giám đốc (Winston Lord) 1969–1977, Mục 5027, Hộp 380, Hồ sơ về Tầu
cộng của Lord. Tuyệt mật; Nhạy cảm; Chỉ dành cho người có thẩm
quyền xem trực tiếp (Exclusively Eyes Only). Cuộc họp diễn ra tại Đại lễ đường
Nhân dân ở Bắc Kinh. Các dấu chấm lửng (...) đều có trong văn bản gốc. Kissinger
đã thăm Tầu cộng từ ngày 10 đến 14 tháng 11 để trấn an về triển vọng
cải thiện quan hệ Mỹ– Tầu cộng, bất chấp những căng thẳng do cuộc
chiến tại Campuchia, vụ Watergate và chính sách hòa dịu Mỹ–Xô gây ra.
Winston Lord đã soạn thảo các tài liệu tóm tắt cho chuyến đi của Kissinger;
các tài liệu này nằm trong cùng nguồn lưu trữ nêu trên, mục Tài liệu Tổng thống
Nixon, Hồ sơ NSC, Hồ sơ Văn phòng Kissinger, Hộp 99, Hồ sơ Quốc
gia, Khu vực Viễn Đông.↩
2. Leonid
Brezhnev đã thăm Hoa Kỳ từ ngày 16 đến 25 tháng 6.↩
3. Trong
bản ghi nhớ gửi Kissinger ngày 22 tháng 10, Fred Iklé, Giám đốc Cơ quan Kiểm
soát Vũ khí và Giải trừ Quân bị, đã đề nghị cung cấp cho Tầu cộng
thông tin tình báo về mối đe dọa từ Liên Xô. Solomon đã chuyển bản ghi
nhớ của Iklé cho Kissinger kèm theo một bản ghi nhớ đề ngày 1
tháng 11. (Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, RG 59, Ban Hoạch định Chính sách (S/P), Hồ
sơ của Giám đốc (Winston Lord) 1969–1977, Mục 5027, Hộp 370, Chuyến thăm
Bắc Kinh của Ngoại trưởng Kissinger, tháng 10 năm 1973, S/PC, Ông
Lord, Tập II)↩
4. Kissinger
đã
thăm Moscow từ ngày 20 đến 22 tháng 10, chủ yếu để thảo luận về cuộc chiến
ở Trung Đông.↩
Sources
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/sources
Abbreviations and Terms
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/terms
Persons
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons
China, 1973–1976
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/comp1
Political
Turmoil in the United States, June 1973–September 1974 (Documents 35–87)
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/ch2
1.
Document 55
Foreign Relations of the United
States, 1969–1976, Volume XVIII, China, 1973–1976
55. Memorandum of Conversation1
Beijing, November
10, 1973, 9:25–10:00 p.m.
PARTICIPANTS
- Prime Minister
Chou En-lai
- Yeh Chien-ying,
Chairman of the Military Affairs Committee
- Vice Prime
Minister Chiao Kuan-hua
- Tang Wang-shen,
Interpreter
- Shen Jo-yen,
Interpreter
- Henry A.
Kissinger, Secretary of State
- Winston Lord,
Director of Planning and Coordination, State Department
(As the group was walking toward the meeting room, Marshal Yeh indicated
to the Secretary that he now had heavier burdens as Secretary of State. The
Secretary replied that it was more complicated, but the direction of policy was
the same. There had been major personnel changes.)
The Secretary: I thought, Mr. Prime Minister, we might have a brief talk
on a particular problem that came up during the visit of General Secretary
Brezhnev to the United States.2 It rose in the following manner, and
I’ll give you the circumstances because they may be of some interest to you.
During that week, during the visit, Mr. Brezhnev attempted to see the President
alone without me (laughter). He went through extremely complicated maneuvers to
accomplish this (laughter). For example, in California, he stayed in the house
of the President and he pretended to go to bed, and then he thought I would
leave. When he thought I had left, he got up and asked to see the President, who
himself had gone to bed (laughter). I mention it only because it was not an
accidental conversation. After all the maneuvers the President insisted that I
be present. So it was myself, the President, Mr. Brezhnev and an interpreter.
And he (Brezhnev) said he wanted to have a conversation which only he and
the President would know about and no one else. This led him into a long
diagnosis of what he called the “China problem” which [Page 327] was extremely
violent and reported many examples of how the Russians were treated in China.
That is of no consequence. But there were two major points he was making in
this conversation. First, that the Soviet Union would resist by force any
military arrangement between the United States and China, and he asked whether
there existed a military arrangement. We didn’t feel he had a right to ask that
question. I know there doesn’t exist one, but we do not feel that he had the
right to ask that question. So we said the Chinese have never raised any
military arrangement with us, which is correct. He then demanded an assurance
that there would never by any military arrangements in the future, and he
repeated the thought again that he would use force if anything like this
happened.
The second point he made was independent of the United States and China.
It had to do only with China. He said that the growth of the Chinese nuclear
capability was unacceptable to the Soviet Union, and he proposed an exchange of
information about what we knew about their nuclear program. We told them that
we don’t engage in an exchange of intelligence information. Since then … let me
do this in sequence. This happened late one afternoon; it lasted a very long
time, but I’m just giving the essence. Late that night Gromyko asked to see me,
and asked me what I thought of what Brezhnev had earlier said to the President,
even though Brezhnev had given his word that no one would know except Brezhnev
and the President what he said. He said that Brezhnev had said to the President
only two things and that I would know about them. I said it was an unheard of
proposition, and I’d never heard this kind of talk between countries who were
not allies.
He then said he wanted it understood that they might consider Chinese
political relationships, and not only military relations, a provocation.
Prime Minister Chou: Chinese military relations or relations with other
countries?
The Secretary: And I said like your friendship treaty with India? He then
evaded the answer, and I told him that this was an inadmissible line of
discussion and that we would not pursue it.
Since then, the Soviet Union has tried on three or four occasions to
exchange information on China with us by putting it in the context of a
discussion on strategic nuclear limitations. The way they do it is to say they
should be entitled to have equality with the United States, and, in addition to
this equality, enough weapons to destroy China. And those weapons must increase
each year because of the Chinese situation.
I tell you this, Mr. Prime Minister, not out of altruism, but because I
believe the destruction of China by the Soviet Union, or even a massive attack
on China by the Soviet Union, would have unforeseeable consequences for the
entire international situation. (The interpreter [Page 328] indicated that there
was not total understanding of this point.) I don’t tell this out of abstract
altruism because I believe it is in our interest to prevent such an attack. You
know as well as I do, Mr. Prime Minister, the consequences on Japan, Europe,
South Asia, and the Middle East if such an attack even had the appearance of
success.
Before these conversations, I believed the Soviets had a generalized
hostility toward China, but I did not believe they had a specific plan. You may
have had another idea. I do not now exclude the possibility of some specific
ideas.
Now, as a result of these conversations, I ordered some studies in our
government that only four or five people know about, of what we know about what
such a threat could be, and what from our knowledge could be done to prevent
it, and of what help we could be in ways that are not obvious, because I don’t
think a formal relationship is desirable for either of us. These would be of a
technical nature. I don’t have those papers with me here now, but I have them
in my guest house. We have some ideas on how to lessen the vulnerability of
your forces and how to increase the warning time, and I repeat that it has to
be done in such a way that it is very secret and not obvious.3
If the Prime Minister is interested, I can have Commander Howe, or in
some respects I could mention the details in a small group—either to the Prime
Minister or someone he designates. This is not something that involves
reciprocity or any formal relationship, but advice based on our experience and
some regularized intelligence information. (The interpreter questions the
meaning of “regularized.”) “Regularized intelligence information” means the
regularized information from us to you, not the other way.
Apart from that, I thought it might be of some importance to you to know
the state of mind of Brezhnev as stated to us. As far as we are concerned, we
don’t believe we can permit this, though it is a very difficult problem how to
work out in practice.
Prime Minister Chou: During your recent short visit,4 it was probably not raised again.
The Secretary: No, he raised it again. He raised the question of
exchanging military information again.
[Page 329]
Prime Minister Chou: They have satellites that can survey China every
day.
The Secretary: I know.
Prime Minister Chou: And they still want it?
The Secretary: Our belief is their photography is not as good as ours.
But I think what they want is an indication from us that they would use as a
symbol of cooperation rather than using it. They want us to accept the
desirability of destroying China’s nuclear capability or limiting it rather
than the information itself. But the exchange of information is not a big
problem, as that obviously we won’t do, and they probably have what they need.
Prime Minister Chou: Even though the Middle East was so tense, they still
discuss such an issue?
The Secretary: When I was there it was during the ceasefire discussion.
Prime Minister Chou: It was before our alert. You went originally for the
ceasefire.
The Secretary: Yes.
Prime Minister Chou: They invited you?
The Secretary: At that time there was no question of military pressure on
us. The military pressure started four days later, and since then, they have
not raised it.
Prime Minister Chou: It was only mentioned during the visit.
The Secretary: During my visit and not since then.
Prime Minister Chou: I believe they would suggest such matters to Japan,
too.
The Secretary: It is conceivable. In any event, even if they don’t, if
they started on this course, it is in my judgment not clear what Japan will do.
We have not heard that they have proposed anything like this to Japan.
Prime Minister Chou: They always wanted to get Japan brought closer to
them and away from us. They know they can’t sever relations completely between
you and Japan, but at least they want to get Japan closer to them than to you.
The Secretary: Yes.
Prime Minister Chou: We have also said to Japan that if they want to
exploit Siberia, it is better to be done with you than alone. I believe Prime
Minister Tanaka will tell you that when he meets you.
The Secretary: That is our view, too.
Prime Minister Chou: I told them that if they do, it is better to do it
with the United States. We said we do not fear their exploiting Siberian
resources. The only thing is that we are afraid that they might be taken in.
[Page 330]
Have you found some difficulties within the Soviet leadership at present,
among the three or four of them?
The Secretary: No, because we always deal with Brezhnev.
Prime Minister Chou: Yes, he monopolizes the scene.
The Secretary: At first we always dealt with Kosygin or Podgorny and
Brezhnev. Gromyko is a functionary and not a leader.
Prime Minister Chou: Suslov doesn’t take part in the negotiations.
The Secretary: Only once when the President was in Moscow. We have no
special information on that. Our people think he’s more ideological and less
bureaucratic than the others. He’s ideological and less bureaucratic than the
others, but I don’t know how we would know that.
Prime Minister Chou: He knows historical theory, but he follows the other
line of thinking. He explains other peoples’ theories. The Soviet party history
has been changed three times, and all three times under his guidance.
The Secretary: That I didn’t know. I knew it had changed three times; I
didn’t know he did it.
Prime Minister Chou: He is the one who finalized the draft, so he is that
kind of author who follows the others.
The Secretary: There is no outstanding intellectual leader in the Soviet
Union.
Prime Minister Chou: No, they don’t have any. It is impossible to have
any, because they are so oppressive.
Thank you for anyway for your information and for your notification.
Anyway, Ambassador Huang Chen has passed on what you have told him, and we have
taken note of that. At present, though they are quite busy on day-to-day
policies and other matters, they have to curse us everyday in the newspapers
anyway. There are some people here in our party who read and study the
materials, but we don’t have the time to go through them all.
So should we begin with a plenary session tomorrow?
The Secretary: Yes.
Prime Minister Chou: Would you like a plenary session or begin with five
or six people as I just said now?
The Secretary: What do you think?
Prime Minister Chou: I think about four or five.
The Secretary: All right. We’ll make it four or five. I think that’s
better.
Prime Minister Chou: Because you have travelled through so many
countries.
[Page 331]
The Secretary: If on the other matter, the Marshal or someone else wants
the studies, they can get in touch with Mr. Lord, and Commander Howe can give
those conclusions.
Prime Minister Chou: All right. You’re leaving on the 14th, is that so?
The Secretary: Yes, in the morning.
Prime Minister Chou: The more you move eastward, the more time you lose.
The Secretary: That is true, but at the end you finally gain it all back.
1. Source: National
Archives, RG 59, Policy Planning Staff (S/P), Director’s Files (Winston Lord)
1969–1977, Entry 5027, Box 380, Lord China Files. Top Secret; Sensitive;
Exclusively Eyes Only. The meeting took place in the Great Hall of the People
in Beijing. All ellipses are in the original. Kissinger visited China November
10–14 to provide reassurance about the prospect for improved U.S.–PRC relations
despite the stresses produced by the Cambodian war, Watergate, and U.S.-Soviet
détente. Winston Lord produced briefing papers for Kissinger’s trip, which are
ibid., Nixon Presidential Materials, NSC Files, Kissinger Office Files, Box 99,
Country Files, Far East.↩
2. Leonid Brezhnev
visited the United States June 16–25.↩
3. In an October 22
memorandum to Kissinger, Fred Iklé, Director of the Arms Control and
Disarmament Agency, suggested offering intelligence to China about the Soviet
threat. Solomon sent Iklé’s memorandum to Kissinger under a November 1 covering
memorandum. (National Archives, RG 59, Policy Planning Staff (S/P), Director’s
Files (Winston Lord) 1969–1977, Entry 5027, Box 370, Secretary Kissinger’s
Visit to Peking, October 1973, S/PC, Mr. Lord, Vol. II)↩
4. Kissinger visited
Moscow October 20–22, mainly to discuss the Middle East war.↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d55
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_327
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_328
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_329
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_330
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_331
Thân thế (các) nhân vật
Brezhnev Leonid,
General Secretary of the Communist Party of
the Soviet Union
https://en.wikipedia.org/wiki/Leonid_Brezhnev
https://www.britannica.com/biography/Leonid-Ilich-Brezhnev
https://en.wikipedia.org/wiki/General_Secretary_of_the_Communist_Party_of_the_Soviet_Union
https://www.britannica.com/place/Soviet-Union/The-Brezhnev-era
Chiao Kuan-hua,
Vice Foreign Minister, People’s Republic of China
https://en.wikipedia.org/wiki/Qiao_Guanhua
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/d124
https://archive.sacu.org/archive/photo-cards/box-a/a07/1966374-0561-chiao-kuan-hua-speaks-at-27th-session-of-un-general-assembly-chiafront?
https://www.marxists.org/subject/china/china-reconstructs/1974/CR1974-12-Sup.pdf
SYND 25-11-71 CHINESE DELEGATE CHIAO KUAN HUA SPEAKS ABOUT DISARMAMENT
AT THE UN
https://www.youtube.com/watch?v=bjnyWtitbrg
Chou En-lai, (Zhou Enlai)
Premier
of the People’s Republic of China; member, Standing Committee of the Chinese
Communist Party’s Political Bureau
https://en.wikipedia.org/wiki/Zhou_Enlai
https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_People%27s_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Minister_of_Foreign_Affairs_of_the_People%27s_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party
https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party
https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_Chinese_People%27s_Political_Consultative_Conference
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d139
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/memorandum-conversation-between-mao-zedong-zhou-enlai-and-henry-kissinger
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/zhou-enlai-talking-ho-chi-minh
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?f[0]=topics:86538&fo[0]=86538
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538&page=1
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538&page=2
Tài liệu
Chu Ân Lai yêu
cầu Hoa Kỳ loại bỏ Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu và dùng Dương Văn Minh để lật
đổ hai nền Đệ I và Đệ II VNCH.
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=people%3A84942&fo%5B0%5D=84942
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/discussion-between-zhou-enlai-and-le-duc-tho
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/89367/download
Gromyko, Andrei A.,
Soviet Foreign Minister
https://en.wikipedia.org/wiki/Andrei_Gromyko
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_heads_of_state_of_the_Soviet_Union
https://en.wikipedia.org/wiki/27th_Politburo_of_the_Communist_Party_of_the_Soviet_Union
https://en.wikipedia.org/wiki/Ministry_of_Foreign_Affairs_(Soviet_Union)
https://en.wikipedia.org/wiki/Permanent_Representative_of_the_Soviet_Union_to_the_United_Nations
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?f[0]=people:81473&fo[0]=81473
https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/exhibits/vladivostok/gromyko.pdf
Howe, Jonathan,
Lieutenant Commander, USN; member, National Security Council Staff
from 1970 until 1972
https://en.wikipedia.org/wiki/Jonathan_Howe
https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/ambush/interviews/howe.html
https://www.gao.gov/products/b-255792
https://aei.pitt.edu/75325/1/BIO_-_EN_-_Howe.pdf
https://www.govinfo.gov/content/pkg/GAOREPORTS-B-255792-2/html/GAOREPORTS-B-255792-2.htm
https://valor.militarytimes.com/recipient/recipient-315370/
https://digitallibrary.un.org/record/1314390?ln=en
Huang Zhen (Huang Chen),
PRC Ambassador to France until March 1973; Chief of the PRC Liaison
Office in the United States from March 1973
https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_Zhen
https://en.wikisource.org/wiki/Author:Huang_Zhen
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/72591.pdf
https://mediaclip.ina.fr/en/i24024268-huang-chen-the-traditional-friendship-of-the-french-and-chinese-peoples.html
https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB79/BEBB23.pdf
https://www.facebook.com/NixonPresidentialLibrary/posts/otd-5301973-president-nixon-met-to-discuss-us-china-relations-with-dr-henry-kiss/1102544875230224/
https://www.fordlibrarymuseum.gov/sites/default/files/2024-06/1552743.pdf
https://www.britishpathe.com/asset/236303/
https://cutt.ly/3tezOe3t
https://mediaclip.ina.fr/en/caf97507056-credentials-huang-chen-at-the-elysee.html
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/d12
Henry A Kissinger
Assistant to the President for National Security Affairs until
November 3, 1975; also Secretary of State from September 21, 1973
https://www.theguardian.com/world/2023/may/20/bilderberg-meeting-group-lisbon-kissinger
https://www.theguardian.com/world/bilderberg
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/summary
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip
https://china.usc.edu/sites/default/files/styles/article_node_featured/public/article/featured-image/kissinger-zhou-sm_0.jpg?itok=qDjPx2_m
https://china.usc.edu/catalog/documents/us-china
http://www.archives.gov/press/press-releases/2001/nr01-47.html
https://china.usc.edu/talking-points-july-22-august-3-2011
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#meetings
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#nixon-announcement
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#chinese-accept
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#signals
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#the_aim
http://www.foreignaffairs.com/articles/23927/richard-m-nixon/asia-after-viet-nam
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d4
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d12
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d13
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d141
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100324.pdf
https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Kissinger_and_the_Vietnam_War
Lesson in Vietnam from
Kissinger to Nixon: “when we made it “our war” we would not let
the South Vietnamese fight it; when it again became “their war”, we would not
help them fight it.”
(We
also had trouble with excesses here: when we
made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again
became “their war,” we would not help them fight it. Ironically, we
prepared the South Vietnamese for main force warfare after 1954 (anticipating another Korean-type attack), and they faced a political war; they had prepared
themselves for political warfare after 1973 only to be faced with a main force
invasion 20 years after it had been expected.)
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d280
Lesson of Vietnam May 12 1975 by Henry A. Kissinger
https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/exhibits/vietnam/032400091-002.pdf
https://thebattleofkontum.com/extras/kissinger.html
“Richard M. Nixon and Kissinger on 3 August 1972,” Conversation 760-006,
Presidential Recordings Digital Edition [Fatal Politics, ed. Ken Huges]
(Charlottesville: University of Virginia Press, 2014-). URL:https://prde.upress.virginia.edu/conversations/4006748
https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0
https://millercenter.org/the-presidency/educational-resources/nixon-kissinger-and-the-decent-interval
https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0
Discover the Truth at:
http://www.theblackvault.com
https://www.theblackvault.com/documentarchive/the-cias-vietnam-document-cd-rom/
The secret life of Henry
Kissinger minutes of a 1975 meeting with Lawrence Eagleburger
https://etan.org/news/kissinger/secret.htm
Henry Kissinger and the Truth About Negotiations In Vietnam
https://www.youtube.com/watch?v=Z5fxxKVfX5g
Henry Kissinger - Secrets of a superpower | DW Documentary
https://www.youtube.com/watch?v=bWVMTKeAwlA
The Untold Truth of Henry Kissinger
https://www.youtube.com/watch?v=0iheZdvWdbI&t=1s
Was Henry Kissinger a War Criminal?
https://www.youtube.com/watch?v=COqq7862wcU&t=25s
Kosygin, Alexei N.,
Chairman, Council of Ministers of the Soviet Union
https://en.wikipedia.org/wiki/Alexei_Kosygin
https://www.britannica.com/biography/Aleksey-Nikolayevich-Kosygin
https://www.imdb.com/name/nm0467576/bio/
https://historylearning.com/modern-world-history/coldwar/alexei-kosygin/
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v14/d14
https://en.namu.wiki/w/%EC%95%8C%EB%A0%89%EC%84%B8%EC%9D%B4%20%EC%BD%94%EC%8B%9C%EA%B8%B4
https://www.archontology.org/nations/rus/rus_govt1/kosygin.php
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v19/d157
Lord, Winston,
member, National Security Council staff until
1973; Director of the Policy Planning Staff, Department of State from October
1973 until January 1977
https://en.wikipedia.org/wiki/Winston_Lord
https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_State_for_East_Asian_and_Pacific_Affairs
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ambassadors_of_the_United_States_to_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Council_on_Foreign_Relations
https://en.wikipedia.org/wiki/Director_of_Policy_Planning
https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/07/19981208.pdf
https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/07/19991104.pdf
https://nsarchive.gwu.edu/document/22669-document-04-winston-lord-director-policy
https://www.ncafp.org/about-us/faps-board-of-advisors/ambassador-winston-lord/
Nixon Richard M.,
Vice President of the United States
https://www.history.com/topics/us-presidents/richard-m-nixon
https://www.britannica.com/event/Watergate-Scandal
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva/14-nov-68-lbj-and-nixon
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva/sets/14-november-1968-president-lyndon-johnson-and-president-elect-richard-nixon
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
https://www.smithsonianmag.com/smart-news/notes-indicate-nixon-interfered-1968-peace-talks-180961627/
https://th-thumbnailer.cdn-si-edu.com/26l17xNsW8a8pOyGibbKE-32dgE=/1000x750/filters:no_upscale()/https://tf-cmsv2-smithsonianmag-media.s3.amazonaws.com/filer/f4/cb/f4cb92c9-4131-4e0f-ae4a-307144393214/nixoncampaigns.jpg
http://www.pbs.org/wgbh/amex/honor/peopleevents/e_paris.html
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
http://www.smithsonianmag.com/smart-news/nixon-prolonged-vietnam-war-for-political-gainand-johnson-knew-about-it-newly-unclassified-tapes-suggest-3595441/
http://www.nytimes.com/2016/12/31/opinion/sunday/nixons-vietnam-treachery.html
http://www.nytimes.com/interactive/2016/12/31/opinion/sunday/haldeman-notes.html
http://www.bbc.com/news/magazine-21768668
https://www.nixonlibrary.gov/index.php
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v07/ch5
http://www.realclearpolitics.com/articles/2015/08/09/dont_blame_nixon_for_scuttled_peace_overture_127667.html
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/bundy.htm
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/toc.htm
Nixon, Richard M.,
President of the United States
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100324.pdf
https://www.history.com/topics/us-presidents/richard-m-nixon
https://www.britannica.com/event/Watergate-Scandal
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva/14-nov-68-lbj-and-nixon
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva/sets/14-november-1968-president-lyndon-johnson-and-president-elect-richard-nixon
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
https://www.smithsonianmag.com/smart-news/notes-indicate-nixon-interfered-1968-peace-talks-180961627/
https://th-thumbnailer.cdn-si-edu.com/26l17xNsW8a8pOyGibbKE-32dgE=/1000x750/filters:no_upscale()/https://tf-cmsv2-smithsonianmag-media.s3.amazonaws.com/filer/f4/cb/f4cb92c9-4131-4e0f-ae4a-307144393214/nixoncampaigns.jpg
http://www.pbs.org/wgbh/amex/honor/peopleevents/e_paris.html
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
http://www.smithsonianmag.com/smart-news/nixon-prolonged-vietnam-war-for-political-gainand-johnson-knew-about-it-newly-unclassified-tapes-suggest-3595441/
http://www.nytimes.com/2016/12/31/opinion/sunday/nixons-vietnam-treachery.html
http://www.nytimes.com/interactive/2016/12/31/opinion/sunday/haldeman-notes.html
http://www.bbc.com/news/magazine-21768668
https://www.nixonlibrary.gov/index.php
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v07/ch5
http://www.realclearpolitics.com/articles/2015/08/09/dont_blame_nixon_for_scuttled_peace_overture_127667.html
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/bundy.htm
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/toc.htm
Nixon
had a Trip to China from February 21 to 28 1972,
https://www.nixonlibrary.gov/nixons-trip-china
http://www.presidentialtimeline.org/
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10a.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10b.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1a.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1b.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-21-56.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10a.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10b.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1a.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1b.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-21-56.mp3
https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/nuclear-vault-vietnam/2023-03-24/movement-and-madman
The Vietnam War Johnson
and Nixon Administrations Videos
March 2, 2016 Last
Aired May 5, 2016
Reflections
on Richard Nixon
https://www.c-span.org/program/the-presidency/reflections-on-richard-nixon/431130
July 16, 1973 Last
Aired July 22, 2013
Senate
Watergate Committee Testimony
https://www.c-span.org/program/vignette/senate-watergate-committee-testimony/316346
April 26, 2016 Last Aired June 5, 2016
Vietnam
War Commander in Chief
https://www.c-span.org/program/american-history-tv/vietnam-war-commanders-in-chief/439971
June 12, 2008 Last
Aired July 22, 2013
Alexander
Butterfield Oral History Interview, Part 2
https://www.c-span.org/program/american-history-tv/alexander-butterfield-oral-history-interview-part-2/258425
June 12, 2008 Last
Aired July 15, 2013
Alexander
Butterfield Oral History Interview, Part 1
https://www.c-span.org/program/american-history-tv/alexander-butterfield-oral-history-interview-part-1/257651
January 27, 2012
Last Aired June 11, 2012
President
Nixon's Secret White House Tapes
https://www.c-span.org/program/american-history-tv/president-nixons-secret-white-house-tapes/277123
July 25, 1994 Last
Aired June 20, 2008
Watergate:
Corruption of American Politics
https://www.c-span.org/program/public-affairs-event/watergate-corruption-of-american-politics/119480
February 16, 2003
Last Aired December 25, 2003
Presidential
Tapes: Taping Systems History
https://www.c-span.org/program/public-affairs-event/presidential-tapes-taping-systems-history/122572
Alexander
Butterfield: The 60 Minutes Watergate Interview (1975)
https://www.youtube.com/watch?v=ss9AkLUmM4g
Watergate Hearing:
Alexander Butterfield Testimony
https://www.c-span.org/clip/congress-investigates/watergate-hearing-alexander-butterfield-testimony/5118203
Alexander
Butterfield Was ‘Worried To Death’ Testifying Against Nixon
https://www.youtube.com/watch?v=c52oIe3Gj6w
How Nixon’s Invasion
of Cambodia Triggered a Check on Presidential Power
Vietnam War Cambodia
and Laos
https://www.history.com/articles/nixon-war-powers-act-vietnam-war-cambodia
Nixon's Vietnam Visit 1965, Rare Film Unearthed
https://www.youtube.com/watch?v=RaTi8OEpINI
Nixon on LBJ and Vietnam: Where Did It All Go Wrong?
https://www.youtube.com/watch?v=-n-4o3vOYD4
1969 July 30_Tổng Thống Hoa Kỳ 🇺🇸 Richard M. Nixon Thăm Việt Nam Cộng Hoà.
https://www.youtube.com/watch?v=ZRp4v6M6YJw&t=19s
Podgorny, Nikolai V.,
President of the Presidium of the Supreme Soviet of the USSR
https://en.wikipedia.org/wiki/Nikolai_Podgorny
https://www.britannica.com/biography/Nikolay-Podgorny
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v14/d276
Solomon, Richard H.,
member, National Security Council
staff
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_H._Solomon
https://www.academyofdiplomacy.org/members-1/solomon/richard-h.
https://carnegiecouncil.org/people/richard-h-solomon
https://www.c-span.org/person/richard-h-solomon/9004/
https://www.chinafile.com/contributors/richard-h-solomon
https://findingaids.lib.umich.edu/catalog/umich-bhl-2008034
https://www.presidency.ucsb.edu/documents/nomination-richard-h-solomon-be-assistant-secretary-state
Tanaka Kakuei,
Japanese Prime Minister from July 7, 1972, until
December 9, 1974
https://www.britannica.com/biography/Tanaka-Kakuei
https://en.wikipedia.org/wiki/Kakuei_Tanaka
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve12/d227
https://grokipedia.com/page/Kakuei_Tanaka
https://www.jimin.jp/english/about-ldp/history/104281.html
https://scholar.lib.vt.edu/VA-news/ROA-Times/issues/1993/rt9312/931217/12170054.htm
https://www.fccj.or.jp/number-1-shimbun-article/day-reckoning-kakuei-tanaka-and-fccj
https://historica.fandom.com/wiki/Kakuei_Tanaka
Yeh Chien-ying (Ye Jianying),
senior Chinese Communist Party (CCP) military cadre; Marshal, People’s
Liberation Army; Vice Chairman, Central Military Council of the Chinese
Communist party; member of the Central Committee and Politburo
https://en.wikipedia.org/wiki/Ye_Jianying
https://www.britannica.com/biography/Ye-Jianying
https://chineseposters.net/themes/yejianying
https://xboorman.enpchina.eu/biographie/ye-jianying/
https://generals.dk/general/Ye_Jianying/_/China.html
https://en.people.cn/data/people/yejianying.shtml
https://en.namu.wiki/w/%EC%98%88%EC%A0%A0%EC%9E%89
/https:/tf-cmsv2-smithsonianmag-media.s3.amazonaws.com/filer/f4/cb/f4cb92c9-4131-4e0f-ae4a-307144393214/nixoncampaigns.jpg){kind=link}