20260812 CDTL NRM D43 19 July 1973 43. Bản ghi nhớ cuộc trao đổi.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d43
Google Translated
Tài liệu số 43
Quan hệ Đối ngoại của Hoa Kỳ, 1969–1976, Tập XVIII, Trung Quốc, 1973–1976
43. Biên bản ghi nhớ cuộc trao đổi
Washington, ngày 19 tháng 7 năm 1973, 11:00–11:46 sáng
THÀNH PHẦN THAM DỰ
Henry A. Kissinger
Tướng Brent Scowcroft
Lawrence Eagleburger
Winston Lord
Jonathan T. Howe
Richard Solomon
Peter W. Rodman
Ông Kissinger đã triệu tập cuộc họp để thảo luận về công hàm nhận được từ Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa vào tối hôm trước (Tài liệu A)—cụ thể là những hàm ý của công hàm này đối với vấn đề Campuchia, chuyến đi dự kiến của ông tới Bắc Kinh, cũng như chiều hướng quan hệ Trung-Mỹ; đồng thời bàn về cách thức phúc đáp của phía Hoa Kỳ.
Ông Kissinger mở đầu bằng việc nhấn mạnh rằng cần phải xem xét công hàm này trong bối cảnh diễn biến quan hệ Mỹ-Trung suốt mấy tháng qua. Rõ ràng, công hàm này mang ý nghĩa hủy bỏ hoặc hoãn chuyến thăm của ông Kissinger, đồng thời thể hiện việc phía Tầu cộng quyết định rút lui, không tham gia vào các cuộc đàm phán nhằm giải quyết vấn đề Campuchia. Đây là sự thay đổi hoàn toàn lập trường của Tầu cộng đối với cả hai vấn đề nêu trên. [Trang 300]
Trong tất cả các chuyến thăm Tầu cộng trước đây của Kissinger, phía Tầu cộng đều đề nghị ông gặp Sihanouk. Ông Solomon lên tiếng: "Trong bài phát biểu ngày 10 tháng 7, Sihanouk đã nói rằng chúng ta nên đàm phán với Khmer Đỏ chứ không phải với ông ta." Kissinger đáp: "Đúng vậy. Nhưng trong mỗi chuyến thăm trước đó, đặc biệt là vào tháng 2 năm 1973, vấn đề Campuchia đã được thảo luận rất kỹ lưỡng. Cuối tháng 5, chúng tôi đã đưa ra một đề nghị và phía Tầu cộng cho biết họ sẽ chuyển đề xuất đó cho Sihanouk ngay khi ông trở về sau chuyến công du. Thông điệp ngày 4 tháng 6 của họ thậm chí còn chi tiết đến mức nhắc lại nguyên văn đề nghị của chúng tôi để đảm bảo họ hiểu đúng—một việc mà họ chưa từng làm đối với bất kỳ vấn đề nào khác. Do đó, động thái này đồng nghĩa với việc họ đã nuốt lời một cam kết rõ ràng."
Kissinger đặt câu hỏi: "Chuyện gì đã xảy ra trong khoảng thời gian đó?" Việc Quốc hội bỏ phiếu chấm dứt các cuộc ném bom đã phá vỡ thế cân bằng tại Campuchia. Rõ ràng là phía Tầu cộng đã không thể thực hiện được cam kết của mình.
Việc chấm dứt các cuộc ném bom đã làm thay đổi căn bản cục diện tại Campuchia. Trước đây, giá trị của Sihanouk đối với Khmer Đỏ nằm ở chỗ ông mang lại cho họ tính chính danh mà họ vốn không có. Giờ đây, họ không còn cần đến tính chính danh đó nữa; họ nhận thấy mình có thể giành chiến thắng. Giá trị của Sihanouk đối với Trung Quốc là ông giúp họ có ảnh hưởng lên Khmer Đỏ và có thể chống lại các tác động từ bên ngoài khác. Giá trị của Tầu cộng đối với chúng ta là họ nắm giữ một mức độ kiểm soát nhất định đối với Sihanouk. Còn giá trị của Sihanouk đối với chúng ta là khi trở về Campuchia, ông có thể giúp duy trì thế cân bằng. Trớ trêu thay, Tầu cộng lại cần đến phe Lon Nol—yếu tố này đóng vai trò kiềm chế cả Sihanouk lẫn Khmer Đỏ. Các nghị sĩ Quốc hội đã đánh giá sai hoàn toàn tình hình. Giờ đây, tất cả những lợi thế đó đã mất. Sihanouk không thể kiểm soát được Khmer Đỏ, và Tầu cộng cũng không thể kiểm soát được Sihanouk.
Về chuyến đi, phía Tầu cộng về cơ bản đã đồng ý từ tháng Sáu rằng chuyến đi sẽ diễn ra vào đầu tháng Tám. Họ đã mời chúng tôi tự chọn ngày mong muốn, và chúng tôi đã đề nghị ngày 6 tháng Tám. Họ đã loan tin [Trang 301] rằng chuyến đi sẽ diễn ra vào đầu tháng Tám, thậm chí còn tiết lộ ngày 6 tháng Tám cho báo chí tại Bắc Kinh. Tuy nhiên, ông Hoàng Trấn (Huang Chen) đã bị triệu hồi về nước vào đầu tháng này, và chúng tôi nhận được thông báo rằng họ chưa thể xác nhận ngày cụ thể cho đến khi ông ấy về tới Bắc Kinh. Chúng tôi vẫn chưa nhận được phúc đáp về các mốc thời gian mà chúng tôi đã đề nghị cho chuyến đi cũng như cho việc công bố thông tin. Ban đầu, chúng tôi đã đề xuất ngày 16 tháng Bảy là ngày công bố, nhưng ngày này đã trôi qua. Phía Tầu cộng hẳn phải hiểu rằng sự chậm trễ trong việc phản hồi, cùng với sự thay đổi thái độ liên quan đến vấn đề Campuchia, đồng nghĩa với việc chuyến đi sẽ bị hoãn lại.
Ông Kissinger kết luận rằng đây là một quyết định có chủ đích. Vấn đề đặt ra là liệu điều đó chỉ phản ánh riêng vấn đề Campuchia hay còn cho thấy một điều gì đó căn bản hơn đang diễn ra trong mối quan hệ song phương. Brent từng nói với Hàn Húc rằng uy tín của Tiến sĩ Kissinger sẽ bị tổn hại nếu ông trở về tay trắng trong vấn đề Campuchia, và rằng ông cùng Tổng thống là những nhân vật chủ chốt thể hiện sự ủng hộ của Mỹ dành cho Tầu cộng vì những lý do chính đáng. Mấy lời bàn tán về việc hai bên xa cách nhau suốt 25 năm chỉ là chuyện nhảm nhí. Điều mà phía Tầu cộng thực sự cần là sự ủng hộ trong một tình huống khẩn cấp về quân sự. Chúng ta có thể không thực hiện được điều đó, nhưng ít nhất thì ông và Tổng thống đều hiểu rõ vấn đề này. Alex Eckstein và đám người theo quan điểm tự do đầu óc thiển cận kia rất yêu mến Tầu cộng, nhưng nếu hỏi họ về các hành động quân sự trong tình huống khẩn cấp, chắc họ sẽ lên cơn đau tim ngay lập tức. Những người theo quan điểm tự do cứ mãi nói về việc sự cô lập gây ra những chấn động tâm lý lớn cho người Tầu cộng. Có thể điều đó gây chấn động tâm lý đối với chúng ta, nhưng lại chẳng hề hấn gì với người Tầu cộng cả. Suốt 3.000 năm qua, việc bị cô lập chẳng làm họ bận tâm chút nào. Họ sống khép kín nhiều hơn là giao thiệp với phần còn lại của thế giới, và họ có đủ sự tự tin để xoay xở rất tốt với tình trạng đó.
Việc hủy bỏ một chuyến thăm của ông Kissinger là một sự kiện quốc tế trọng đại. Đó hẳn phải là một quyết định hệ trọng đối với họ. Việc đánh giá vấn đề này chính là lý do thực sự khiến ông Kissinger triệu tập nhóm này.
Ông Solomon đã chỉ ra cuộc đối thoại đầy tai hại giữa Thượng nghị sĩ Magnuson và Chu Ân Lai. Ông Chu đã tỏ rõ sự tức giận trước việc Magnuson cố gắng lôi kéo ông tham gia vào thế đối đầu giữa Quốc hội và Tổng thống. Magnuson [Trang 302] đã dành tới 45 phút để nói về vấn đề Campuchia, bất chấp nỗ lực của những người khác nhằm chuyển sang chủ đề khác. Trong khi ông Chu chỉ trích thỏa thuận hạt nhân Mỹ-Xô và đưa ra những lời lẽ gay gắt về các vụ ném bom tại Campuchia, thì Magnuson lại nhấn mạnh vai trò của Quốc hội trong việc chấm dứt hoạt động ném bom và liên tục hối thúc ông Chu: "Hãy kiên nhẫn. Mọi chuyện sẽ sớm kết thúc thôi." Ông Solomon lưu ý rằng Jenkins và Holdridge cho rằng giọng điệu của bản ghi chép có thể đã phản ánh sự bực bội của họ trước cách hành xử của Magnuson. Ông Kissinger cho rằng đó là một nhận định ngớ ngẩn. Vấn đề cốt lõi nằm ở một khía cạnh sâu xa hơn. Ông gợi ý rằng, xét từ góc độ tính toán kỹ lưỡng của phía Tầu cộng, họ nhận thấy một vị Tổng thống đang bị tê liệt, không thể đưa ra sự ủng hộ kiên quyết trong các vấn đề ảnh hưởng đến an ninh của họ. Điều này có thể khiến họ đặt dấu hỏi về giá trị trong mối quan hệ giữa hai nước. Tướng Scowcroft nhấn mạnh rằng phía Tầu cộng mong muốn những hành động quyết liệt từ phía Hoa Kỳ.
Ông Solomon lại chuyển hướng sang khía cạnh Campuchia. Việc Sihanouk đề nghị chúng ta nên đàm phán với Khmer Đỏ đã bộc lộ sự bất lực của chính ông và cho thấy ông chỉ có thể đóng vai trò là một nhân vật mang tính biểu tượng. Điều này có lẽ là sự thật. Ngoài ra, phía Tầu cộng có thể không muốn ông phơi bày điểm yếu của mình trong các cuộc đàm phán với chúng ta, bởi họ có lẽ hy vọng sẽ sử dụng ông như một nhân tố gây ảnh hưởng tại Campuchia trong tương lai. Giới lãnh đạo Tầu cộng cũng không muốn hứng chịu sự chỉ trích từ trong nước hay quốc tế vì đã gây sức ép buộc một cuộc "chiến tranh nhân dân" đang thắng thế rõ rệt phải chấp nhận đàm phán thỏa hiệp ngay trước thềm thắng lợi đã cận kề. Chắc chắn họ không muốn điều đó xảy ra trước thềm Đại hội Đảng.
Ông Eagleburger cho rằng sự trùng hợp ngẫu nhiên và bất lợi giữa các thông tin rò rỉ trên báo chí về "những cuộc đàm phán nhạy cảm đang diễn ra" và chuyến đi tới Bắc Kinh của ông Kissinger có thể đã làm thay đổi thái độ của phía Tầu cộng. Ông đặt câu hỏi liệu có phải một số thành viên trong giới lãnh đạo Tầu cộng đang cho rằng Tầu cộng – dù cố ý hay vô tình – đã bị người Mỹ lợi dụng để đạt được việc gia hạn thêm 45 ngày cho các đợt ném bom hay không.
Ông Kissinger đáp rằng việc chấm dứt ném bom mới là yếu tố quyết định, chứ không phải việc kéo dài hoạt động này. Chúng ta đã ném bom dữ dội vào họ kể từ tháng Năm. Thực tế là không hề có sự gia tăng cường độ ném bom nào kể từ sau cuộc bỏ phiếu tại Quốc hội. Tướng Scowcroft cũng xác nhận điều này. Ông Kissinger nói tiếp rằng, bên cạnh chúng ta, Tầu cộng là bên chịu thiệt hại nhiều nhất do việc chấm dứt ném bom. Trước đây, các đợt ném bom của chúng ta mang lại cho họ và Sihanouk một thứ gì đó để có thể đưa ra cho Khmer Đỏ, cụ thể là một thỏa thuận ngừng ném bom đạt được với phía Mỹ. Giờ đây, nếu Tầu cộng cố gắng gây ảnh hưởng để đạt được một giải pháp, hành động đó lại bị nhìn nhận như một nước đi thô bạo của cường quốc trong cuộc đối đầu giữa họ và chúng ta. [Trang 303] Ông Lord nhận xét rằng, theo quan điểm của ông, giọng điệu trong bức công hàm không có vẻ gì là quá gay gắt. Ông Rodman cho biết đó là giọng điệu quen thuộc của họ về vấn đề Campuchia, vốn chẳng phải là điều gì mới mẻ. Họ vẫn luôn dùng những lời lẽ khá nặng nề để chỉ trích chúng ta về vấn đề Campuchia trong các tuyên bố công khai. Ông Kissinger nói ông tin chắc rằng phía Tầu cộng không hề thích việc ném bom. Tuy nhiên, điều này lại hoàn toàn trái ngược với tất cả những lần trao đổi trước đây giữa họ và chúng ta về vấn đề này, cũng như những kinh nghiệm trong quan hệ với họ về vấn đề Việt Nam. Đối với vấn đề Việt Nam, khi cần đưa ra những lời lẽ gay gắt trong một thông điệp, họ luôn kèm theo những nội dung khác, hoặc thể hiện rõ theo những cách khác rằng điều đó không làm tổn hại đến mối quan hệ giữa hai bên. Lần này, việc họ không nhắc lại lời mời, và thậm chí không hề phản hồi về đề xuất thời gian của chúng ta, là một động thái đáng kể và rất khó hiểu.
Chỉ huy Howe lưu ý rằng chúng ta đã thiết lập mối liên hệ rõ ràng giữa các động thái liên quan đến Campuchia và chuyến thăm này. Họ đã ở vào tình thế phải hành động nhưng lại không thể thực hiện được. Việc họ chỉ bình luận về vấn đề Campuchia có thể là nỗ lực nhằm dứt khoát tách biệt hai vấn đề này. Họ muốn thể hiện một "lập trường dựa trên nguyên tắc".
Ông Lord hỏi về thái độ của phía Tầu cộng trong vài tháng trước đó. Ông Kissinger nhắc lại rằng thái độ của họ hoàn toàn tích cực và động thái mới này là một điều khác biệt. Ông Lord hỏi họ đã phản ứng thế nào trước chuyến thăm của ông Brezhnev. Ông Kissinger trả lời rằng họ đã đón nhận sự kiện đó một cách bình thản. Họ không hài lòng với thỏa thuận hạt nhân nhưng đã bày tỏ điều đó một cách rất chừng mực. Tướng Scowcroft chỉ ra rằng chúng ta đã tham vấn họ rất kỹ lưỡng về vấn đề đó.
Ông Solomon nhận định rằng không có bằng chứng nào khác cho thấy sự thay đổi căn bản trong đường lối đối với Hoa Kỳ. Trái lại, ba ngày trước đó, chính Mao Trạch Đông đã có hành động khác thường là tiếp một nhà vật lý hạt nhân người Mỹ gốc Hoa, và sau đó Chu Ân Lai đã tổ chức tiệc chiêu đãi vị khách này. Đây là tín hiệu rõ ràng gửi tới người dân Tầu cộng và cộng đồng người Hoa ở nước ngoài rằng quan hệ Trung - Mỹ vẫn đang tiếp diễn. Ngoài ra, việc bà Mao xuất hiện cùng Đại sứ Bruce tại một trận đấu bóng rổ vài tuần trước đó cho thấy chính những người từng có thể phản đối việc xích lại gần Hoa Kỳ nay lại đang hoàn toàn ủng hộ tiến trình này.
Ông Kissinger nhận định rằng đây hoàn toàn là vấn đề giao lưu nhân dân và không loại trừ khả năng có sự thay đổi trong đường lối chính trị.
Ông Kissinger quay lại vấn đề phía Tầu cộng nhìn nhận Tổng thống đang ở thế bị tê liệt. Họ có thể muốn tạo cho mình thêm chút linh hoạt, đặc biệt là trong quan hệ với phía Nga. Không còn [Trang 304] nghi ngờ gì về tầm quan trọng của việc hủy bỏ chuyến thăm của ông Kissinger, nhất là sau hội nghị thượng đỉnh với Brezhnev. Ông Rodman chỉ ra rằng thông điệp từ phía Tầu cộng là lời hồi đáp cho câu hỏi mà chúng ta đã đặt ra: chúng ta có thể kỳ vọng điều gì về vấn đề Campuchia? Họ đang đưa ra một câu trả lời thẳng thắn. Chúng ta đã gắn chuyến thăm với vấn đề Campuchia. Giờ đây, việc phản hồi như thế nào tùy thuộc vào chúng ta. Ông Kissinger nhắc lại rằng phản hồi của phía Tầu cộng rõ ràng là một sự trì hoãn chuyến thăm. Họ có thể đã thực hiện nhiều cách khác nhau để làm dịu đi tác động của thông điệp về vấn đề Campuchia. Chỉ cần phản hồi theo bất kỳ cách nào về ngày dự kiến của chúng ta cũng đã có thể làm được điều đó. Họ có thể nói: "Chúng tôi không thể giúp gì cho các ông về vấn đề Campuchia, nhưng chúng tôi rất vui lòng đón tiếp các ông vào ngày 6 tháng 8 — hoặc một ngày nào đó khác." Ông Rodman cho rằng có thể họ không muốn đề xuất ngày 6 tháng 8 vì biết rằng lúc này chúng ta không thể thực hiện chuyến đi. Tướng Scowcroft nhận định rằng họ còn có hàng trăm cách xử lý khác.
Ông Eagleburger kết luận rằng chúng ta đơn giản là sẽ không thể trả lời câu hỏi của ông Kissinger về lý do tại sao phía Tầu cộng lại hành xử như vậy.
Sau đó, cuộc thảo luận chuyển sang vấn đề cần phản ứng như thế nào. Chúng tôi thống nhất rằng cần gửi công hàm phản hồi phía Campuchia với giọng điệu cứng rắn, đồng thời hoãn chuyến đi. Ông Kissinger đề xuất giao cho ông Bruce chuyển một công hàm đanh thép về vấn đề Campuchia, trong đó bày tỏ sự tiếc nuối khi lần đầu tiên trong quan hệ hai nước, cam kết của phía Tầu cộng đã không được thực hiện. Chúng ta nên liệt kê lại tất cả những gì họ từng nói trước đây—những lời đảm bảo rằng họ sẽ chuyển đề xuất của chúng ta tới Sihanouk. Tình hình thực tế không hề thay đổi. Ý kiến cho rằng chúng ta phải liên lạc với Sihanouk thông qua Mauritania thật vô lý. Sihanouk đang ở Bắc Kinh. Và chính phía Tầu cộng từng nói rằng họ không thể liên lạc với Sihanouk khi ông ở nước ngoài vì lý do an toàn.
Chúng ta cần tìm hiểu xem thông điệp của họ hàm ý gì đối với mối quan hệ song phương. Chúng ta nên để ông Bruce gặp và thăm dò ý kiến ông Kiều Quán Hoa (Ch’iao Kuan-hua) về tình trạng quan hệ hai nước nói chung. Chúng ta sẽ nói rằng mình đang yêu cầu ông Bruce tiến hành rà soát tổng thể quan hệ Trung-Mỹ. Nếu họ phúc đáp, chúng ta sẽ biết được câu trả lời. Ngay cả khi họ không phản hồi, thì bản thân sự im lặng đó cũng đã là một câu trả lời. Dù thế nào đi nữa, chúng ta cũng sẽ thu được thông tin hữu ích. Chúng ta nên chỉ đạo ông Bruce chuyển một thông điệp cứng rắn về vấn đề Campuchia, sau đó nêu các vấn đề khác bằng lời. Việc này nên được thực hiện vào tuần tới, cụ thể là ngày 24 hoặc 25.
Chúng tôi thống nhất rằng không còn cách nào khác ngoài việc hoãn chuyến đi bằng một công hàm mang giọng điệu lạnh nhạt. Ông Kissinger cho biết, vào ngày 21, chúng ta sẽ trao công hàm cho Hàn Tự (Han Hsu) ngay tại đây. Đã có những cuộc thảo luận về việc liệu nên đề xuất một ngày cụ thể sau ngày 1 tháng 9, hay đề nghị "một thời điểm nào đó vào mùa thu", hoặc yêu cầu phía họ đưa ra đề xuất về thời gian. Công hàm này cần phải mang giọng điệu "lạnh [Trang 305] nhạt". Vấn đề thứ hai là liệu chúng ta nên đưa ra dự thảo nội dung thông báo chung hay yêu cầu họ đề nghị nội dung thông báo. Việc này sẽ đặt họ vào thế phải tự đưa ra quyết định. Một thông báo chính thức sẽ có tác động rất lớn. Tuy nhiên, ông Kissinger cho rằng chúng ta cần phải có một thông báo nào đó, hoặc ít nhất là một câu trả lời cho các câu hỏi của báo chí, bởi vì khi tháng Tám trôi qua, chắc chắn sẽ có hàng loạt câu hỏi dồn dập từ giới truyền thông. Chúng ta có thể chỉ cần nói rằng do vướng mắc về lịch trình, hai bên đã đồng ý hoãn chuyến đi sang tháng Chín.
Phụ lục: Lúc 5 giờ chiều ngày 19 tháng 7, Hàn Tự đã chuyển công hàm thứ hai của phía Tầu cộng (Mục B), trong đó đề nghị ông Kissinger đến thăm vào ngày 16 tháng 8. Đến cuối ngày, quyết định sơ bộ được đưa ra là sẽ lần lượt phúc đáp hai công hàm của Tầu cộng theo đúng thứ tự mà họ đã thực hiện—trả lời về vấn đề Campuchia vào một ngày và đề nghị chuyến đi vào tháng Chín vào ngày hôm sau. Việc này sẽ được thực hiện ngay tại đây, bằng văn bản, thông qua Hàn Tự. Giờ đây, Bruce không còn cần phải nêu ra các "vấn đề cơ bản" với Kiều (Ch’iao) nữa.
1. Nguồn: Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, Tài liệu Tổng thống Nixon, Hồ sơ NSC, Hồ sơ Văn phòng Kissinger, Hộp 95, Hồ sơ Quốc gia, Viễn Đông, Các cuộc trao đổi với Tầu cộng, 10/7–31/10/1973. Tuyệt mật; Nhạy cảm; Chỉ dành cho người có thẩm quyền xem trực tiếp (Exclusively Eyes Only). Cuộc họp diễn ra tại văn phòng của Kissinger ở Tòa Bạch Ốc.↩
2. Được đính kèm nhưng không in ra trong tài liệu này là một bản ghi chú mà Hàn Tự (Han Xu) đã trao cho Scowcroft vào lúc 18:30 ngày 18 tháng 7. Trong bản ghi chú, Tầu cộng bày tỏ sự ủng hộ đối với yêu cầu của Sihanouk về việc Hoa Kỳ chấm dứt sự can thiệp quân sự tại Campuchia, đồng thời tuyên bố không sẵn lòng chuyển tải quan điểm của Hoa Kỳ tới Sihanouk trong hoàn cảnh hiện tại. Phía Tầu cộng cho rằng nguyên nhân khiến vấn đề Campuchia không thể giải quyết được là do Chính phủ Hoa Kỳ không chịu chấp nhận các "yêu cầu hợp lý" của Sihanouk, và khẳng định: "Ai thắt nút thì người đó phải tháo nút. Chìa khóa để giải quyết vấn đề nằm trong tay Hoa Kỳ chứ không phải ai khác."↩
3. Xem bài "Sihanouk bảo Hoa Kỳ hãy đàm phán với phe Cộng sản Campuchia" (Sihanouk Tells U.S. To Negotiate With the Cambodia Communists), tờ *The New York Times*, ngày 12 tháng 7 năm 1973, trang 3.↩
4. Vào ngày 27 tháng 5, Kissinger nói với Hoàng Hoa (Huang Hua): "Chúng tôi sẵn sàng chấm dứt ném bom tại Campuchia và sẵn sàng rút nhóm cố vấn quy mô rất nhỏ mà chúng tôi đang duy trì ở đó. Chúng tôi cũng sẵn sàng sắp xếp để Lon Nol sang Hoa Kỳ chữa bệnh. Đổi lại, chúng tôi mong muốn có một lệnh ngừng bắn—nếu cần thiết thì có thể kéo dài chín mươi ngày—và một cuộc đàm phán giữa phe Sihanouk với phần còn lại của phe Lon Nol; đồng thời, trong khi cuộc đàm phán này đang diễn ra tại Campuchia, chúng tôi sẽ cho phép tiến hành một số cuộc thảo luận giữa các nhân viên của Đại sứ Bruce và Hoàng thân Sihanouk tại Bắc Kinh." (Biên bản ghi nhớ cuộc trao đổi; Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, Tài liệu Tổng thống Nixon, Hồ sơ NSC, Hồ sơ Văn phòng Kissinger, Hộp 94, Hồ sơ Quốc gia, Viễn Đông, Các cuộc trao đổi với Tầu cộng, 16/5–13/6/1973) Kissinger đã nhắc lại đề nghị này trong cuộc gặp với Hoàng Trấn vào ngày 29 tháng 5. (Biên bản ghi nhớ cuộc trao đổi; tài liệu đã dẫn.)↩
5. Hoàng Trấn đã đọc đề nghị của Hoa Kỳ về vấn đề Campuchia trong cuộc gặp với Kissinger vào ngày 4 tháng 6, diễn ra từ 3 giờ đến 3 giờ 30 chiều. (Tài liệu đã dẫn.)↩
6. Alexander Eckstein, một chuyên gia hàng đầu về kinh tế Tầu cộng tại Đại học Michigan, đã dẫn đầu một phái đoàn đến Tầu cộng nhằm thúc đẩy giao lưu văn hóa Mỹ-Trung trong chuyến đi kéo dài một tháng. Xem bài “U.S. Scholars End a Visit to China” (Các học giả Hoa Kỳ kết thúc chuyến thăm Tầu cộng), tờ *The New York Times*, ngày 7 tháng 1 năm 1973, tr. 9.↩
7. Solomon, người tháp tùng phái đoàn, báo cáo rằng “phái đoàn Magnuson gần như chắc chắn đã tạo ra ấn tượng tiêu cực đối với phía Tầu cộng về trình độ trí tuệ chung của họ.” Solomon nói tiếp: “Việc Magnuson liên tục khẳng định tính độc lập của Quốc hội, cùng với sự quan tâm rõ rệt của nhiều Thượng nghị sĩ và Hạ nghị sĩ trong việc tận dụng các chuyến đi đến CHND Trung Hoa cho mục đích chính trị nội bộ của riêng họ, rất có thể đã khiến các nhà lãnh đạo Tầu cộng nảy sinh thái độ coi thường hệ thống chính phủ của chúng ta, cũng như niềm tin rằng họ có thể sử dụng những nhân vật này để chống lại lập trường của Chính quyền mà họ không tán thành.” (Bản ghi nhớ từ Solomon gửi Kissinger, ngày 18 tháng 7; Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, Tài liệu Tổng thống Nixon, Hồ sơ NSC, Hồ sơ Văn phòng Kissinger, Hộp 95, Hồ sơ Quốc gia, Viễn Đông, Các cuộc trao đổi với Trung Quốc, 10/7–31/10/1973)↩
8. Xem chú thích số 3, Tài liệu 41.↩
9. Vào giữa tháng 7 năm 1973, Mao Trạch Đông đã gặp nhà vật lý học người Mỹ gốc Hoa Dương Chấn Ninh. (Xem bài “Meeting with Mao” [Gặp gỡ Mao Trạch Đông], tờ *The Washington Post*, ngày 19 tháng 6 năm 1973, tr. C–17) Giang Thanh đã đến xem một trận đấu bóng rổ giữa Tầu cộng và Hoa Kỳ vào ngày 19 tháng 6. (Điện tín số 349 từ Bắc Kinh, ngày 20 tháng 6; Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, Tài liệu Tổng thống Nixon, Hồ sơ NSC, Hồ sơ Văn phòng Kissinger, Hộp 95, Hồ sơ Quốc gia, Viễn Đông, Các hoạt động trao đổi với Tầu cộng, 14/6–9/7/1973)↩
10. Xem chú thích số 4, Tài liệu 44.↩
11. Có đính kèm nhưng không được in ra.↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/sources
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/terms
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/comp1
Political Turmoil in the United States, June 1973–September 1974 (Documents 35–87)
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/ch2
1. Document 43
Foreign Relations of the United States, 1969–1976, Volume XVIII, China, 1973–1976
43. Memorandum of Conversation1
Washington, July 19, 1973, 11:00–11:46 a.m.
PARTICIPANTS
- Henry A. Kissinger
- General Brent Scowcroft
- Lawrence Eagleburger
- Winston Lord
- Jonathan T. Howe
- Richard Solomon
- Peter W. Rodman
Mr. Kissinger convened the meeting in order to discuss the note received from the PRC the previous evening (Tab A)2—its implications with respect to Cambodia, his prospective trip to Peking, and the course of Sino-U.S. relations; and how the U.S. should respond.
Mr. Kissinger began by pointing out that the note had to be read against the background of the course of the U.S.-Chinese relationship over the past several months. This note was clearly intended as a cancellation or postponement of the Kissinger trip and an opting-out by the Chinese of any involvement in negotiations for a Cambodian settlement. This was a complete reversal of the Chinese position on both counts.
On each and every previous Kissinger trip to China the Chinese had proposed that he meet with Sihanouk. Sihanouk has now said, in a speech on July 10,3 that we should negotiate with the Khmer Rouge and not with him, Mr. Solomon interjected. That is true, Mr. Kissinger replied. But on each previous trip, especially in February 1973, Cambodia had been discussed extensively. At the end of May we had made a proposal and the Chinese had said they would convey it to Sihanouk once he returned from his travels.4 Their message of June 4 went to the extraordinary length of reciting our proposal back to us to make sure they understood it correctly—something they had never done on any other subject.5 Therefore this note represented a reneging on a clear assurance.
What had happened in the interim? Mr. Kissinger asked. The Congressional vote to cut off the bombing had destroyed the balance in Cambodia. It was clear the Chinese couldn’t deliver.
The bombing cut-off had fundamentally changed the situation in Cambodia. Formerly, Sihanouk’s utility to the Khmer Rouge had been that he gave them legitimacy which they had not had. Now they didn’t need legitimacy; they saw they could win. Sihanouk’s utility to the Chinese had been that he gave them influence over the Khmer Rouge and could resist other outside influences. The utility of the Chinese to us was that they had some control over Sihanouk. Sihanouk’s utility to us was that, once he returned to Cambodia, he might be able to keep things balanced. Ironically the Chinese needed the Lon Nol group—this was a restraint on Sihanouk and on the Khmer Rouge. The Congressmen had totally misjudged the situation. Now this was all lost. Sihanouk couldn’t deliver the Khmer Rouge and the Chinese couldn’t deliver Sihanouk.
With respect to the trip, the Chinese had virtually agreed in June that it would take place in early August. They had invited us to choose any date we wanted. We had then proposed August 6. They had spread [Page 301] the word around that it would be early August and had even leaked the date of August 6th to the press in Peking. But then Huang Chen was called back the beginning of this month and we received the note that they couldn’t reply on a date until he got to Peking. We had yet to receive a reply to our proposed dates for the trip and for the announcement. We had first proposed July 16th for the announcement. But July 16th had come and gone. The Chinese had to know that this delay in replying, and the turn-around on Cambodia, meant a postponement.
This was a conscious decision, Mr. Kissinger concluded. The question was whether it reflected only the Cambodian issue or something more fundamental that was happening to the relationship. Brent had told Han Hsu that Dr. Kissinger’s authority would be undermined if he came back empty-handed on Cambodia and that he and the President were the key men who embodied American support for China for the right reasons. All this talk about 25 years of mutual estrangement was crap. What the Chinese wanted was support in a military contingency. We might not be able to pull it off, but at least he and the President understood this. Alex Eckstein6 and other chowder-headed liberals loved China but if you asked them about military actions in a contingency they’d have 600 heart attacks. Liberals kept talking about how isolation was so psychologically disturbing to the Chinese. It might have been psychologically disturbing to us, but it wasn’t to the Chinese. For 3,000 years it didn’t bother them to be isolated. They’ve been self-contained more than they’ve been in contact with the rest of the world, and they have the self-assurance to handle it quite well.
To cancel a Kissinger trip was a major international event. It had to be a major decision for them. To assess this question—this was the real reason Mr. Kissinger had called together this group.
Mr. Solomon pointed out the disastrous Magnuson conversation with Chou En-lai.7 Chou had been visibly angered by Magnuson’s attempt to engage him with the Congress against the President. Magnuson [Page 302] had talked for 45 minutes about Cambodia in spite of everyone else’s efforts to get off the subject. While Chou attacked the U.S.-Soviet nuclear agreement, and uttered some harsh words about the Cambodian bombing,8 Magnuson stressed the role of Congress in cutting off the bombing and repeatedly urged Chou to “Be patient. It’ll be over soon.” Jenkins and Holdridge, Mr. Solomon noted, thought that the tone of the note may have reflected their irritation at Magnuson’s performance. Mr. Kissinger said he had thought that was a stupid point. There was something more fundamental underlying this. He suggested that from a coldly calculated Chinese point of view they now saw a paralyzed President unable to provide firm support in matters affecting their security. This may have made them now question the value of our relationship. General Scowcroft emphasized that the Chinese wanted firm action from the U.S.
Mr. Solomon turned again to the Cambodian aspect. Sihanouk had displayed his own powerlessness and admitted he could be only a figurehead in asserting that we should now talk to the Khmer Rouge. This was probably true. In addition, the Chinese might not want him to expose his weakness in negotiations with us, as they probably hoped to use him as a point of influence in Cambodia in the future. Nor would the Chinese leadership want to expose themselves to criticism from domestic or foreign sources for pressuring an evidently successful “people’s war” into compromising negotiations on the eve of an apparent victory. Certainly not before a Party Congress.
Mr. Eagleburger suggested that the unfortunate juxtaposition of press leaks here about the “delicate negotiations in progress” and the Kissinger trip to Peking may have provoked a change in the Chinese attitude. He asked if some members of the Chinese leadership might not be saying that China had, wittingly or unwittingly, been used by the Americans to obtain a 45-day extension of the bombing.
Mr. Kissinger responded that the bombing cutoff was the decisive thing, not the bombing extension. We had been bombing the bejesus out of them since May. There had in fact been no intensification of the bombing since the Congressional vote. General Scowcroft confirmed this. Next to us, Mr. Kissinger continued, the ones most hurt by the bombing cutoff were the Chinese. Before, our bombing gave them and Sihanouk something they could deliver to the Khmer Rouge, namely a bombing halt worked out with us. Now if the Chinese try to exert their influence for a settlement it comes across as a brute big-power play between us and them.
Mr. Lord commented that to him the language in the note didn’t seem especially harsh. Mr. Rodman mentioned that the language was their standard line on Cambodia, which was not new. They had always been relatively abusive to us on Cambodia in their public statements. Mr. Kissinger said he was sure the Chinese didn’t like the bombing. But this was nevertheless in marked contrast to all their previous exchanges with us on the subject and with the experience we had had with them on Vietnam. On Vietnam when they had harsh things to say in a message, they would always have other things to say, or would make clear in other ways that this did not hurt our relationship. This time, the failure to reiterate the invitation, and indeed the failure to reply at all to our date proposal, was a major step, and very puzzling.
Commander Howe noted that we had established a clear link between movement on Cambodia and the trip. They were on the spot and couldn’t deliver. By commenting only on Cambodia they may have been trying to make a clean break and separate the two issues. They wanted to make a “principled stand.”
Mr. Lord asked what the tone of the previous few months had been. Mr. Kissinger reiterated that it had been totally positive and that this note was something new. Mr. Lord asked how they had taken the Brezhnev visit. They had taken it all in stride, Mr. Kissinger replied. They didn’t like the nuclear agreement but had said so in very restrained fashion. General Scowcroft pointed out how extensively we had consulted with them on that.
Mr. Solomon stated that there was no other evidence of a basic shift in the line toward the U.S. On the contrary, three days before, Mao himself had taken the unusual step of receiving a Chinese-American nuclear physicist, and then Chou had had a banquet for him. This was an unmistakable signal to the Chinese people and overseas Chinese that the Sino-U.S. relationship was still on. And Madame Mao’s appearance with Ambassador Bruce at the basketball game a few weeks before showed that the very people who might have been challenging the rapprochement with the U.S. were now solidly lined up with it.9
Mr. Kissinger commented that this was all people-to-people stuff and did not exclude a shift in the political line.
Mr. Kissinger returned to the issue of the Chinese seeing a paralyzed President. They might want to provide themselves with a little more flexibility, particularly with respect to the Russians. There was no [Page 304] question about the significance of turning off a Kissinger trip, particularly after the Brezhnev summit. Mr. Rodman pointed out that the Chinese message was a response to a question we had put, namely, what could we expect on Cambodia? They were giving us an honest answer. We had linked the trip with Cambodia. It was now being left to us how to respond. Mr. Kissinger reiterated that the Chinese response was unmistakably a postponement of the trip. They could have done any one of a number of things to take the edge off the Cambodian note. Responding in any way to our proposed date would have done this. They could have said, “We can’t do anything for you on Cambodia but we are glad to have you on August 6—or some other date.” Mr. Rodman suggested that they might not want to propose August 6 knowing it was now impossible for us to come. General Scowcroft stated that there were a hundred other ways they could have played it.
Mr. Eagleburger concluded that we were simply not going to be able to answer Mr. Kissinger’s question as to why the Chinese had behaved in this way.
The discussion then turned to how to respond. It was agreed that we should answer the Cambodian note in strong terms and also postpone the trip. Mr. Kissinger said that we should have Bruce deliver a tough note on Cambodia which would express regret that for the first time in our relationship the Chinese word had not counted. We should just list all the things they had said before—their assurances that they would convey our proposal to Sihanouk. There had been no change in the situation. The idea that we had to communicate with Sihanouk through Mauritania was absurd. Sihanouk was in Peking. And the Chinese themselves had said they couldn’t contact Sihanouk when he was abroad because it wasn’t secure.
We should try to find out what their message means about our relationship. We should have Bruce go in and sound out Ch’iao Kuan-hua about the status of our relations generally. We should say we are asking Bruce to have a general review of Sino-American relations. If they answer, we’ll find out. Even if they give us no answers, that in itself is an answer. Either way, we learn something. We should have Bruce deliver a stern message on Cambodia and then raise the other questions orally. We should do that next week, on the 24th or 25th.10
It was agreed that we had no choice but to postpone the trip with a cool note. On the 21st we should give a note to Han Hsu here doing this, Mr. Kissinger said. There was some discussion about whether we should propose a date after September 1st, or propose “some time in the fall,” or ask them to propose a time period. The note should be “ice [Page 305] cold.” The second question was whether we should propose the text of a joint announcement or ask them for their proposal on an announcement. This would put them on the spot. A formal announcement would have a heavy impact. But we had to have some announcement, Mr. Kissinger said, or at least some answer to give to press queries, because as August went by there would surely be a flood of press questions. We could just say that because of scheduling difficulties the two sides agreed to postpone until September.
Postscript: At 5:00 p.m. on July 19, Han Hsu delivered a second Chinese note (Tab B)11 proposing that Mr. Kissinger come on August 16. By the end of the day it was tentatively decided to respond to the two Chinese notes in sequence, as they had done—replying to Cambodia on one day and proposing a September trip on the second day. It would be done here, on paper, with Han Hsu. There was now no need for Bruce to raise “fundamental questions” with Ch’iao.
1. Source: National Archives, Nixon Presidential Materials, NSC Files, Kissinger Office Files, Box 95, Country Files, Far East, China Exchanges, July 10–Oct. 31, 1973. Top Secret; Sensitive; Exclusively Eyes Only. The meeting took place in Kissinger’s office at the White House.↩
2. Attached but not printed is a note that Han Xu handed to Scowcroft on July 18 at 6:30 p.m. In the note, the Chinese Government expressed support for Sihanouk’s demand that the United States end its military involvement in Cambodia and declared its unwillingness to communicate the U.S. point of view to Sihanouk under present circumstances. The Chinese blamed the inability to settle the Cambodia question on the U.S. Government’s unwillingness to accept Sihanouk’s “reasonable demands,” and asserted, “It is up to the doer to undo the knot. The key to the settlement of the question s held by the United States, and not by others.”↩
3. See “Sihanouk Tells U.S. To Negotiate With the Cambodia Communists,” The New York Times, July 12, 1973, p. 3.↩
4. On May 27, Kissinger told Huang Hua, “We are prepared to stop our bombing in Cambodia, and we are prepared to withdraw the very small advisory group we have there. And we are prepared to arrange for Lon Nol to leave for medical treatment in the United States. In return we would like a ceasefire—if necessary, say for ninety days—a negotiation between the Sihanouk group and the remainder of the Lon Nol group; and while this negotiation is going on in Cambodia, we would authorize some discussions between the staff of Ambassador Bruce and Prince Sihanouk in Peking.” (Memorandum of conversation; National Archives, Nixon Presidential Materials, NSC Files, Kissinger Office Files, Box 94, Country Files, Far East, China Exchanges, May 16–June 13, 1973) Kissinger reiterated this proposal in a meeting with Huang Chen on May 29. (Memorandum of conversation; ibid.)↩
5. Huang Zhen read the U.S. proposal on Cambodia during a June 4 meeting with Kissinger, lasting from 3 to 3:30 p.m. (Ibid.)↩
6. Alexander Eckstein, an authority on the Chinese economy at the University of Michigan, led a delegation to China that aimed to promote Chinese-American cultural exchanges during a month-long trip. See “U.S. Scholars End a Visit to China,” The New York Times, January 7, 1973, p. 9.↩
7. Solomon, who accompanied the delegation, reported that “the Magnuson delegation almost certainly made a negative impact on the Chinese regarding its general intellectual level.” Solomon continued, “Magnuson’s repeated assertions of the independence of Congress and the obvious interest of many Senators and Representatives in using trips to the PRC for their own domestic political purposes, very likely has left PRC leaders with a contemptuous feeling toward our governmental system, and a belief that they could use these men against an Administration position which they did not like.” (Memorandum from Solomon to Kissinger, July 18; National Archives, Nixon Presidential Materials, NSC Files, Kissinger Office Files, Box 95, Country Files, Far East, China Exchanges, July 10–Oct. 31, 1973)↩
8. See footnote 3, Document 41.↩
9. In mid-July 1973, Mao met with Chinese-American physicist Yang Chen-ning. (See “Meeting with Mao,” The Washington Post, 19, 1973, p. C–17) Jiang Qing attended a Sino-American basketball game on June 19. (Telegram 349 from Beijing, June 20; National Archives, Nixon Presidential Materials, NSC Files, Kissinger Office Files, Box 95, Country Files, Far East, China Exchanges, June 14–July 9, 1973)↩
10. See footnote 4, Document 44.↩
11. Attached but not printed.↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d43
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_300
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_301
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_302
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_303
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_304
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_305
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d41fn3
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d44fn4
Thân thế (các) nhân vật
General Secretary of the Communist Party of the Soviet Union
https://en.wikipedia.org/wiki/Leonid_Brezhnev
https://www.britannica.com/biography/Leonid-Ilich-Brezhnev
https://en.wikipedia.org/wiki/General_Secretary_of_the_Communist_Party_of_the_Soviet_Union
https://www.britannica.com/place/Soviet-Union/The-Brezhnev-era
Head of the U.S. Delegation to the (plenary) Paris Peace Talks from July 1970 until July 1971
https://en.wikipedia.org/wiki/David_K._E._Bruce
https://www.trumanlibrary.gov/library/oral-histories/bruce
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v07/d41
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v42/persons
https://www.britishpathe.com/asset/235113/
https://digitalcommons.chapman.edu/upi_vietnam/95/
Chiao Kuan-hua,
Vice Foreign Minister, People’s Republic of China
https://en.wikipedia.org/wiki/Qiao_Guanhua
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/d124
https://www.marxists.org/subject/china/china-reconstructs/1974/CR1974-12-Sup.pdf
SYND 25-11-71 CHINESE DELEGATE CHIAO KUAN HUA SPEAKS ABOUT DISARMAMENT AT THE UN
https://www.youtube.com/watch?v=bjnyWtitbrg
Chou En-lai, (Zhou Enlai)
Premier of the People’s Republic of China; member, Standing Committee of the Chinese Communist Party’s Political Bureau
https://en.wikipedia.org/wiki/Zhou_Enlai
https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_People%27s_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Minister_of_Foreign_Affairs_of_the_People%27s_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party
https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party
https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_Chinese_People%27s_Political_Consultative_Conference
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d139
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/zhou-enlai-talking-ho-chi-minh
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?f[0]=topics:86538&fo[0]=86538
Tài liệu Chu Ân Lai yêu cầu Hoa Kỳ loại bỏ Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu và dùng Dương Văn Minh để lật đổ hai nền Đệ I và Đệ II VNCH.
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/discussion-between-zhou-enlai-and-le-duc-tho
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/89367/download
member, National Security Council staff from June 1973; Executive Assistant to the Secretary of State from October 1973; Acting Deputy Under Secretary for Management from February 1975 until May 1975; Under Secretary of State for Management from May 1975, Staff Member, Office of the Assistant to the President for National Security Affairs.
https://history.state.gov/departmenthistory/people/eagleburger-lawrence-sidney
https://en.wikipedia.org/wiki/Lawrence_Eagleburger
https://2001-2009.state.gov/secretary/former/40402.htm
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v38p2/d118
Han Xu (Han Hsu),
Deputy Head of the PRC Liaison Office in the United States from 1973
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100323.pdf
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons
https://brill.com/edcollbook/title/58094
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100324.pdf
https://storage.googleapis.com/rua-uplo/files/books/934/416ef3c1-6c7a-4586-b2ec-709a41760bbf.pdf
https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA279207.pdf
https://www.aei.org/wp-content/uploads/2023/07/ForeignPolicyRev603.pdf?x97961
member, National Security Council Operations staff/East Asia until April 1973; co-Deputy Chief of Mission, U.S. Embassy in Beijing from 1973 until 1975
https://en.wikipedia.org/wiki/John_H._Holdridge
https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Indonesia
https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_State_for_East_Asian_and_Pacific_Affairs
https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_the_Republic_of_Singapore
https://www.uscpf.org/v2/johnholdridge.html
https://www.nndb.com/people/033/000127649/
https://www.uscpf.org/v2/holdridgebio.html
Howe, Jonathan,
Lieutenant Commander, USN; member, National Security Council Staff from 1970 until 1972
https://en.wikipedia.org/wiki/Jonathan_Howe
https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/ambush/interviews/howe.html
https://www.gao.gov/products/b-255792
https://aei.pitt.edu/75325/1/BIO_-_EN_-_Howe.pdf
https://www.govinfo.gov/content/pkg/GAOREPORTS-B-255792-2/html/GAOREPORTS-B-255792-2.htm
https://valor.militarytimes.com/recipient/recipient-315370/
https://digitallibrary.un.org/record/1314390?ln=en
Huang Chen
PRC Ambassador to France until March 1973; Chief of the PRC Liaison Office in the United States from March 1973
https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_Zhen
https://en.wikisource.org/wiki/Author:Huang_Zhen
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/72591.pdf
https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB79/BEBB23.pdf
https://www.fordlibrarymuseum.gov/sites/default/files/2024-06/1552743.pdf
https://www.britishpathe.com/asset/236303/
https://mediaclip.ina.fr/en/caf97507056-credentials-huang-chen-at-the-elysee.html
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/d12
Huang Hua,
Chief Delegate to the Security Council and PRC Ambassador to the United Nations until October 1976
https://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-huang-hua-20101125-story.html
https://www.fmprc.gov.cn/eng/zy/wjrw/3606_665551/202405/t20240531_11367612.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_Hua
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d82
https://www.nixonfoundation.org/2010/11/huang-hua-1913-2010/
https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_Hua_(activist)
Jenkins, Alfred Le S.,
staff member, National Security Council, from July 1966
https://www.discoverlbj.org/exhibits/show/loh/pres/nsf
https://en.wikipedia.org/wiki/Alfred_L._Jenkins
https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/nsc/history.html
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v29p1/persons
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v29p1/d123
Jiang Qing (Chiang Ching), Giang Thanh
wife of Mao Zedong; member of the CCP Politburo until October 1976
https://en.wikipedia.org/wiki/Jiang_Qing
https://www.britannica.com/biography/Jiang-Qing
https://www.nytimes.com/2026/03/06/world/asia/jiang-qing-dead.html
https://www.marxists.org/archive/jiang-qing/index.htm
https://www.marxists.org/archive/jiang-qing/index.htm
Jiang Qing: Blood and Revenge in the Cultural Revolution
https://www.youtube.com/watch?v=chk0Cc9ks0w
Jiang Qing - The Madness of Madame Mao Documentary
https://www.youtube.com/watch?v=ObWsxjp3w8w
Jiang Qing vs Deng Xiaoping | Duels of History | ARTE.tv Documentary
https://www.youtube.com/watch?v=Im1Z-r_xsec
Jiang Qing Giang Thanh
https://chineseposters.net/themes/jiangqing
https://alphahistory.com/chineserevolution/jiang-qing/
Henry A Kissinger
Assistant to the President for National Security Affairs until November 3, 1975; also Secretary of State from September 21, 1973
https://www.theguardian.com/world/2023/may/20/bilderberg-meeting-group-lisbon-kissinger
https://www.theguardian.com/world/bilderberg
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/summary
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip
https://china.usc.edu/catalog/documents/us-china
http://www.archives.gov/press/press-releases/2001/nr01-47.html
https://china.usc.edu/talking-points-july-22-august-3-2011
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#meetings
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#nixon-announcement
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#chinese-accept
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#signals
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#the_aim
http://www.foreignaffairs.com/articles/23927/richard-m-nixon/asia-after-viet-nam
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d4
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d12
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d13
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d141
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100324.pdf
https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Kissinger_and_the_Vietnam_War
Lesson in Vietnam from Kissinger to Nixon: “when we made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again became “their war”, we would not help them fight it.”
(We also had trouble with excesses here: when we made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again became “their war,” we would not help them fight it. Ironically, we prepared the South Vietnamese for main force warfare after 1954 (anticipating another Korean-type attack), and they faced a political war; they had prepared themselves for political warfare after 1973 only to be faced with a main force invasion 20 years after it had been expected.)
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d280
Lesson of Vietnam May 12 1975 by Henry A. Kissinger
https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/exhibits/vietnam/032400091-002.pdf
https://thebattleofkontum.com/extras/kissinger.html
“Richard M. Nixon and Kissinger on 3 August 1972,” Conversation 760-006, Presidential Recordings Digital Edition [Fatal Politics, ed. Ken Huges] (Charlottesville: University of Virginia Press, 2014-). URL:https://prde.upress.virginia.edu/conversations/4006748
https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0
https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0
Discover the Truth at:
https://www.theblackvault.com/documentarchive/the-cias-vietnam-document-cd-rom/
The secret life of Henry Kissinger minutes of a 1975 meeting with Lawrence Eagleburger
https://etan.org/news/kissinger/secret.htm
Henry Kissinger and the Truth About Negotiations In Vietnam
https://www.youtube.com/watch?v=Z5fxxKVfX5g
Henry Kissinger - Secrets of a superpower | DW Documentary
https://www.youtube.com/watch?v=bWVMTKeAwlA
The Untold Truth of Henry Kissinger
https://www.youtube.com/watch?v=0iheZdvWdbI&t=1s
Was Henry Kissinger a War Criminal?
https://www.youtube.com/watch?v=COqq7862wcU&t=25s
General, Cambodian Prime Minister and Minister of National Defense, June 1969; led coup that deposed Prince Norodom Sihanouk in March 1970; Prime Minister and Minister of National Defense after March 18, 1970; President of Khmer Republic from 1972 until 1975
member, National Security Council staff until 1973; Director of the Policy Planning Staff, Department of State from October 1973 until January 1977
https://en.wikipedia.org/wiki/Winston_Lord
https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_State_for_East_Asian_and_Pacific_Affairs
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ambassadors_of_the_United_States_to_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Council_on_Foreign_Relations
https://en.wikipedia.org/wiki/Director_of_Policy_Planning
https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/07/19981208.pdf
https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/07/19991104.pdf
https://nsarchive.gwu.edu/document/22669-document-04-winston-lord-director-policy
https://www.ncafp.org/about-us/faps-board-of-advisors/ambassador-winston-lord/
Magnuson, Warren,
Democratic Senator from Washington State
https://en.wikipedia.org/wiki/Warren_Magnuson
https://history.house.gov/People/Listing/M/MAGNUSON,-Warren-Grant-(M000053)/
https://www.congress.gov/member/warren-magnuson/M000053
https://www.sos.wa.gov/legacy/legacymakers/detail.aspx?personid=777
https://www.govtrack.us/congress/members/warren_magnuson/407081
https://fascinatingpolitics.com/2026/07/22/warren-magnuson-washingtons-legislative-powerhouse/
https://news.prairiepublic.org/show/dakota-datebook-archive/2022-05-02/warren-magnuson-wa-senator
https://www.legistorm.com/person/bio/128095/Warren_Grant_Magnuson.html
Nixon Richard M.,
Vice President of the United States
https://www.history.com/topics/us-presidents/richard-m-nixon
https://www.britannica.com/event/Watergate-Scandal
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva/14-nov-68-lbj-and-nixon
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
http://www.pbs.org/wgbh/amex/honor/peopleevents/e_paris.html
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
http://www.nytimes.com/2016/12/31/opinion/sunday/nixons-vietnam-treachery.html
http://www.nytimes.com/interactive/2016/12/31/opinion/sunday/haldeman-notes.html
http://www.bbc.com/news/magazine-21768668
https://www.nixonlibrary.gov/index.php
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v07/ch5
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/bundy.htm
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/toc.htm
Nixon, Richard M.,
President of the United States
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100324.pdf
https://www.history.com/topics/us-presidents/richard-m-nixon
https://www.britannica.com/event/Watergate-Scandal
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva/14-nov-68-lbj-and-nixon
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
http://www.pbs.org/wgbh/amex/honor/peopleevents/e_paris.html
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
http://www.nytimes.com/2016/12/31/opinion/sunday/nixons-vietnam-treachery.html
http://www.nytimes.com/interactive/2016/12/31/opinion/sunday/haldeman-notes.html
http://www.bbc.com/news/magazine-21768668
https://www.nixonlibrary.gov/index.php
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v07/ch5
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/bundy.htm
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/toc.htm
Nixon had a Trip to China from February 21 to 28 1972,
https://www.nixonlibrary.gov/nixons-trip-china
http://www.presidentialtimeline.org/
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10a.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10b.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1a.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1b.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-21-56.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10a.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10b.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1a.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1b.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-21-56.mp3
https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/nuclear-vault-vietnam/2023-03-24/movement-and-madman
The Vietnam War Johnson and Nixon Administrations Videos
March 2, 2016 Last Aired May 5, 2016
https://www.c-span.org/program/the-presidency/reflections-on-richard-nixon/431130
July 16, 1973 Last Aired July 22, 2013
Senate Watergate Committee Testimony
https://www.c-span.org/program/vignette/senate-watergate-committee-testimony/316346
April 26, 2016 Last Aired June 5, 2016
Vietnam War Commander in Chief
https://www.c-span.org/program/american-history-tv/vietnam-war-commanders-in-chief/439971
June 12, 2008 Last Aired July 22, 2013
Alexander Butterfield Oral History Interview, Part 2
June 12, 2008 Last Aired July 15, 2013
Alexander Butterfield Oral History Interview, Part 1
January 27, 2012 Last Aired June 11, 2012
President Nixon's Secret White House Tapes
https://www.c-span.org/program/american-history-tv/president-nixons-secret-white-house-tapes/277123
July 25, 1994 Last Aired June 20, 2008
Watergate: Corruption of American Politics
https://www.c-span.org/program/public-affairs-event/watergate-corruption-of-american-politics/119480
February 16, 2003 Last Aired December 25, 2003
Presidential Tapes: Taping Systems History
https://www.c-span.org/program/public-affairs-event/presidential-tapes-taping-systems-history/122572
Alexander Butterfield: The 60 Minutes Watergate Interview (1975)
https://www.youtube.com/watch?v=ss9AkLUmM4g
Watergate Hearing: Alexander Butterfield Testimony
Alexander Butterfield Was ‘Worried To Death’ Testifying Against Nixon
https://www.youtube.com/watch?v=c52oIe3Gj6w
How Nixon’s Invasion of Cambodia Triggered a Check on Presidential Power
Vietnam War Cambodia and Laos
https://www.history.com/articles/nixon-war-powers-act-vietnam-war-cambodia
Nixon's Vietnam Visit 1965, Rare Film Unearthed
https://www.youtube.com/watch?v=RaTi8OEpINI
Nixon on LBJ and Vietnam: Where Did It All Go Wrong?
https://www.youtube.com/watch?v=-n-4o3vOYD4
1969 July 30_Tổng Thống Hoa Kỳ 🇺🇸 Richard M. Nixon Thăm Việt Nam Cộng Hoà.
https://www.youtube.com/watch?v=ZRp4v6M6YJw&t=19s
member, National Security Council staff
https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/government/rodman-bio.html
https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/guides/findingaid/nsarodmanfiles.asp
https://www.henryakissinger.com/remembrances/eulogy-for-peter-w-rodman/
https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Rodman
Scowcroft, Brent,
General, USAF, Military Assistant to the President until 1973; Deputy Assistant to the President for National Security Affairs from August 1973 until 1975
https://warontherocks.com/2020/08/brent-scowcroft-and-american-military-intervention/
https://warontherocks.com/2020/08/blame-it-on-the-blob-how-to-evaluate-american-grand-strategy/
https://www.aspeninstitute.org/programs/aspen-strategy-group/about-asg/
https://www.whitehouse.gov/piab/
https://www.publicaffairsbooks.com/titles/bartholomew-sparrow/the-strategist/9781586489632/
http://web1.millercenter.org/poh/transcripts/ohp_1999_1112_scowcroft.pdf
https://www.nytimes.com/2020/08/12/us/politics/brent-scowcroft.html
https://www.foreignaffairs.com/articles/united-states/2020-08-13/scowcroft-model
https://archive.org/stream/towercommission00unit?ref=ol#mode/2up
https://www.twelvebooks.com/titles/philip-zelikow/to-build-a-better-world/9781538764688/
https://yalebooks.yale.edu/book/9780300233827/post-wall-post-square
https://yalebooks.yale.edu/book/9780300233827/post-wall-post-square
https://www.simonandschuster.com/books/War-in-a-Time-of-Peace/David-Halberstam/9781501141508
https://www.adst.org/OH%20TOCs/Inderfurth,Karl%20F.toc.pdf
https://www.wsj.com/articles/SB1029371773228069195
https://www.nytimes.com/2002/08/25/opinion/the-right-way-to-change-a-regime.html
https://www.penguinrandomhouse.com/books/592622/to-start-a-war-by-robert-draper/
https://pdfs.semanticscholar.org/de9b/be3fa428073b76a05fbb58739bf3279c3664.pdf
https://www.ft.com/content/de843f6e-0be1-4667-8a9f-f397cf840e72
https://www.houseofnames.com/brent-family-crest
https://www.houseofnames.com/dpreview/BRENT/EN/Brent/family-crest-coat-of-arms.png
https://www.houseofnames.com/cdn/webp/i/prod/520x520/surnamecomplete_gold.webp
https://www.aspeninstitute.org/programs/aspen-strategy-group/lt-general-brent-scowcroft/
https://dpaa-mil.sites.crmforce.mil/dpaaProfile?id=a0Jt000000sxxIFEAY
https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/document/0204/7505562.pdf
https://news.virginia.edu/content/uvas-miller-center-releases-secret-brent-scowcroft-oral-history
Norodom Sihanouk,
King of Cambodia to March 1955, thereafter Prince of Cambodia; Prime Minister and Foreign Minister, October 1955–January 1956; Prime Minister, Foreign Minister, and Minister of the Interior, March–April 1956; Prime Minister, September–October 1956; Prime Minister, Foreign Minister, Minister of Plans, and Minister of the Interior, April–July 1957
Cambodian Head of State until March 1970; thereafter, leader of Cambodian Government in exile in Beijing
Prince, Head of State of Cambodia until March 18, 1970; thereafter, leader of the Cambodian government-in-exile in Beijing (GRUNK)
4/11/75 - Phnom Penh Evacuation
Solomon, Richard H.,
member, National Security Council staff
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_H._Solomon
https://www.academyofdiplomacy.org/members-1/solomon/richard-h.
https://carnegiecouncil.org/people/richard-h-solomon
https://www.c-span.org/person/richard-h-solomon/9004/
https://www.chinafile.com/contributors/richard-h-solomon
https://findingaids.lib.umich.edu/catalog/umich-bhl-2008034
https://www.presidency.ucsb.edu/documents/nomination-richard-h-solomon-be-assistant-secretary-state
/https:/tf-cmsv2-smithsonianmag-media.s3.amazonaws.com/filer/f4/cb/f4cb92c9-4131-4e0f-ae4a-307144393214/nixoncampaigns.jpg){kind=link}
