20260523 CDTL DDE D132 13 November 1952 Điện tín của Đại
sứ Heath tại Sài Gòn gửi Bộ Ngoại giao. Cải cách ruộng đất tại miền Nam.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/d132
Google Translated
Tài liệu 132
Quan hệ Đối ngoại của Hoa Kỳ, 1952–1954,
Đông Dương, Tập XIII, Phần 1
751G.00/11–1352: Điện tín của Đại sứ Heath
tại Sài Gòn gửi Bộ Ngoại giao.
MẬT
Sài Gòn, ngày 13 tháng 11 năm 1952 — 6 giờ chiều
990. Đã gửi báo cáo tới Paris (không đánh số), Hà Nội
(không đánh số).
1. Hôm qua, tôi đã có
một cuộc trò chuyện dài với Thủ tướng Tâm; ông tỏ ra khá phấn chấn
và đầy lạc quan. Ông cho biết Thống đốc Bình đã từ chức và
sẽ sớm được thay thế bởi ông Trí—cựu Thống đốc Bắc Kỳ. Tôi
có nhắc lại rằng Bảo Đại từng nói với tôi rằng Ngài sẽ cần
phải điều tra xem liệu có nên thực hiện các biện pháp xử lý đối với ông
Bình hay không; tuy nhiên, ông Tâm khẳng định rằng ông đã tâu
lên Đức Vua rằng những bằng chứng về nạn tham nhũng quy mô lớn là
quá rõ ràng và xác thực, đến mức buộc lòng phải cách chức ông Bình. Ông
Tâm bày tỏ sự tiếc nuối khi ông Bình—vốn là người sở hữu một số
phẩm chất tốt đẹp—lại trở nên quá đỗi ngu ngốc và tham lam; ông
còn nhận xét thêm rằng thói quen "nuôi nhiều nhà" của ông
Bình quả thực là một thói quen vô cùng tốn kém.
Tâm không cho biết sẽ có
biện pháp gì đối với Giáo, nhưng tối qua tôi nghe Gautier nói
rằng việc cách chức Giáo đã được ấn định vào cuối tháng này—thời điểm Tâm
trở về từ cuộc họp của Hội đồng Tối cao Liên hiệp Pháp. Tối qua, Đệ
nhất Tham Tán của Đại sứ quán tình cờ gặp Giáo. Giáo lại
tuôn ra những lời công kích gay gắt thường thấy nhằm vào Tâm và chính
phủ của ông, nhưng lần đầu tiên (theo tôi được biết), ông ta còn chỉ
trích thậm tệ cả Bảo Đại. Trước nay, Giáo vẫn luôn phô trương rầm
rộ lòng trung thành tuyệt đối của mình đối với Bảo Đại.
Nhận xét:
Việc Trí thay thế Bình, cùng với sự ra
đi của Giáo – một nhân tố gây xáo trộn – chắc chắn sẽ củng cố uy tín
cũng như năng lực quản lý của ông Tâm.
2. Tôi đã nhấn mạnh một
cách mạnh mẽ về sự cần thiết tuyệt đối của sự liêm chính trong
bộ máy chính quyền, nếu muốn đạt được bất kỳ bước tiến nào trong cuộc đấu
tranh chống lại các hoạt động tuyên truyền và những tấm gương tiêu biểu của Việt
Minh. Ông Tâm khẳng định rằng ông hoàn toàn chia sẻ quan
điểm này, đồng thời lưu ý rằng trong suốt 6 năm qua, ông đã kiên
trì đấu tranh chống lại việc cấp phép kinh doanh cờ bạc hợp pháp tại Chợ Lớn.
Ông khẳng định mình là thành viên duy nhất trong [Trang 281] Chính phủ
của ông Hữu ủng hộ việc bài trừ cờ bạc – một tệ nạn vốn dĩ
luôn kéo theo hệ lụy tham nhũng.
3. Ông nói rằng, song
hành với một nền hành chính liêm chính là sự cần thiết phải thực hành
tiết kiệm trong chính quyền. Ông đồng tình với nhận định của tôi rằng
tấm gương này phải được thiết lập từ cấp cao nhất (Bảo Đại). Ông
không thể trực tiếp khuyên răn Bảo Đại, nhưng đã bày tỏ quan điểm một
cách rất mạnh mẽ với một người mà ông biết chắc sẽ chuyển lời lại cho Bảo
Đại (nhiều khả năng là Nguyễn Đệ), rằng mỗi khi Hoàng thượng
phung phí vào những khoản chi tiêu xa xỉ, Ngài cần phải
bù đắp lại bằng cách cắt giảm những khoản chi tiêu chính đáng và thiết yếu của
chính phủ. Ông Tâm nói tiếp rằng ông quý mến Bảo Đại,
nhưng cũng cảm thấy thương hại Ngài. Bảo Đại quả thực là một “người
đàn ông bất hạnh về mặt tinh thần”. Những chuyến đi săn bắn, câu cá của
Ngài chính là một nỗ lực nhằm quên đi nỗi “dằn vặt nội tâm” mà Ngài
hẳn phải cảm thấy về chính lối sống của mình. Bản thân ông – ông Tâm – dự
định sẽ cố gắng “giúp đỡ” Bảo Đại gánh vác trách nhiệm và chấn
chỉnh lại cuộc sống của Ngài.
4. Ông Tâm
bày tỏ sự lo ngại sâu sắc trước khả năng phía Pháp sẽ cắt giảm các
khoản trợ cấp dành cho việc thành lập và duy trì Quân đội Quốc gia Việt
Nam—một khoản ngân sách mà riêng trong năm 1952 đã lên tới 3 tỷ đồng
Đông Dương (tương đương 150 triệu đô la). Tôi liền nhận xét rằng Hoàng
đế Bảo Đại trước đó đã từng đề cập với tôi về mức lương bổng quá
cao của Quân đội Việt Nam, và bản thân tôi cũng cho rằng mức chi trả
này đã vượt quá khả năng tài chính của quốc gia. Ông Tâm
hoàn toàn tán đồng ý kiến đó. Về lâu dài, việc trả lương cho binh sĩ ở mức
cao hơn thu nhập bình quân đầu người của quốc gia sẽ là điều vừa bất khả
thi, vừa không mang lại lợi ích thiết thực.
Biện pháp khắc phục duy nhất là chế độ nghĩa vụ
quân sự bắt buộc. Có khả năng là chương trình hiện hành nhằm xây dựng một
quân đội chính quy Việt Nam theo mô hình châu Âu có lẽ không phải
là hệ thống phù hợp nhất. Điều thực sự cần thiết, dĩ nhiên, là phải đưa
thêm quân ra chiến trường để đối đầu với Việt Minh. Sự thiếu
hụt "cán bộ" là một yếu tố hạn chế, mà có lẽ có thể được khắc phục
phần nào bằng cách cắt giảm số lượng sĩ quan và hạ sĩ quan trong các đơn
vị Việt Nam. Ông Tâm hiện vẫn chưa sẵn sàng thảo luận với Bộ
Chỉ huy Tối cao Pháp về vấn đề khả năng thay đổi chương trình phát triển Quân
đội Quốc gia Việt Nam.
5. Tâm phản bác nhận định
của tôi cho rằng công cuộc cải cách ruộng đất của ông dường như đang
bị chững lại. Ông cho biết, chỉ trong vài tháng gần đây, tổng cộng 30.000
héc-ta (xấp xỉ 70.000 mẫu Anh) đất đai đã được các địa chủ bán lại cho những
người từng làm tá điền. Một số lượng đáng kể tá điền đã không nộp tiền
thuê đất trong năm vừa qua, nhờ đó họ đã tích lũy đủ tiền để thanh toán
khoản trả trước cho các mảnh đất canh tác của mình. Ông buộc phải tiến
hành công cuộc cải cách một cách khá thận trọng nhằm tránh khơi dậy sự
phản kháng có tổ chức từ phía các địa chủ lớn người Pháp và người Việt,
cũng như các tập đoàn sở hữu đất đai.
Ông cũng hoãn lễ khánh
thành Ngân hàng Tín dụng Nông nghiệp của mình cho đến khi có thể thanh lý tổ
chức *Tín Dụng Phổ Thông* cũ. Tổ chức này vốn được thành lập nhằm hỗ
trợ các chủ đất nhỏ, nhưng trên thực tế lại chủ yếu cho vay đối với các
chủ đất lớn với mức lãi suất 4%. Các chủ đất lớn sau đó đã đem
khoản tiền vay từ ngân hàng [Trang 282] cho chính những người tá điền của
họ vay lại, với mức lãi suất thường xuyên chạm ngưỡng 20% mỗi tháng.
Ông dự định sẽ mua lại toàn bộ tài sản và trang thiết bị của * Tín
Dụng Phổ Thông * để phục vụ cho Ngân hàng Nông nghiệp mới mà ông
đang thành lập.
6. Ông Tâm
khẳng định rằng ông đang đều đặn thúc đẩy dự án thành lập một Quốc hội
được bầu cử. Các cuộc bầu cử Hội đồng Xã đã và đang diễn ra; theo
đó, các Hội đồng Xã sẽ lần lượt bầu ra đại diện tham gia Hội đồng Tỉnh,
và Hội đồng Tỉnh lại tiếp tục cử đại diện lên cơ quan cấp Quốc gia. Ông
hy vọng rằng, hoặc là diễn ra đồng thời, hoặc là ngay sau đó một thời
gian ngắn, các cuộc bầu cử cấp thành phố cũng sẽ được tổ chức. Mỗi
thành phố sẽ được chia thành các khu vực (phường). Như vậy, khu vực Sài Gòn
– Chợ Lớn sẽ bao gồm tám khu vực và có tám đại diện tại Quốc hội. Ông
nhận định rằng rất có khả năng ông sẽ hoàn tất các cuộc bầu cử này ngay trong
tháng Một tới.
Heath.
1. Bức
điện tín này được gửi đi thành hai phần.↩
List of Sources
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/sources
List of Abbreviations and Symbol
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/terms
List of Persons
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/persons
Policy of the United States with respect to Indochina,
1952: U.S. assistance to French Union forces; military, economic, and
diplomatic support for the Associated States of Indochina (Documents 1–161)
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/comp1
1. Document 132
Foreign Relations of the United
States, 1952–1954, Indochina, Volume XIII, Part 1
751G.00/11–1352: Telegram
The Ambassador at Saigon (Heath) to
the Department of State1
secret
Saigon, November 13,
1952—6 p.m.
990. Rptd Paris unn, Hanoi unn.
1.
I had a long talk with Pres Tam yesterday who seemed in
good spirits and optimistic. He told me Governor Binh had resigned and wld
shortly be replaced by Tri, former Governor of Tonkin. I remarked Bao Dai told
me he wld have to investigate whether he wld take action with respect to Binh,
but Tam said he had informed His Majesty that proof of large-scale graft was so
certain that Binh had to go. Tam regretted that Binh, who has certain good
qualities, had been so stupid and venal, remarking that the latter’s practice
of maintaining several households was an expensive one. Tam did not say what
action wld be taken about Giao, but I heard last night from Gautier that Giao‘s
dismissal is scheduled for the end of the month when Tam returns from the mtg
of High Council of the Fr Union. First Secy Emb happened to meet Giao last
evening. Giao indulged in usual diatribe against Tam and his govt, but for the
first time (to my knowledge) also severely criticized Bao Dai. Heretofore, Giao
has made a great parade of absolute loyality to Bao Dai.
Comment: Binh’s replacement by Tri and the departure of
the disruptive Giao will undoubtedly strengthen Tam‘s reputation and admin.
2.
I bore down heavily on the absolute necessity of
governmental honesty if any headway were to be made against VM propaganda and
example. Tam asserted that he entirely shared this view and observed that for 6
years he had fought against the legalized gambling concession in Cholon. He was
the only member, he asserted, of Huu‘s [Page 281] Govt who was in
favor of outlawing gambling which inevitably brought corruption in its train.
3.
On a par, he said, with honest admin was the necessity
of govt economy. He agreed with my observation that the example must be set
from the top (Bao Dai). He was unable to exhort Bao Dai directly, but had
observed very strongly to someone whom he knew wld repeat the statement to Bao
Dai (presumably Nguyen De) that every time His Majesty indulged extravagant
expenditure it was necessary for him to compensate by reducing legitimate and
needed govt expenditures. Tam went on to say that he liked Bao Dai, but he also
pitied him. Bao Dai was certainly a “morally unhappy man”. His hunting and
fishing expeditions were an attempt to forget the “moral distress” he must feel
over his way of life. He, Tam, intended to try to “help” Bao Dai to assume his
responsibilities and to straighten out his existence.
4.
Tam said he was really worried over the possibility
that the Fr might reduce the subsidies for the formation and maintenance of the
Viet Natl Army, amounting, for 1952, to 3 billion piastres ($150 million). I
remarked that Bao Dai had commented to me on the excessive pay scale of the
Viet Army and that I personally thought it was in excess of natl financial
capacity. Tam said he agreed heartily. In the long run it wld be neither
possible nor good for the troops to be paid above then natl level of per capita
income. The only remedy was compulsory milit service. It was possible that the
present program of building a Vietnamese regular army along European lines was
perhaps not the most suitable system. What was needed of course was to get more
troops in the field against the VM. The lack of “cadres” was a limiting factor
which perhaps cld be overcome in part by reducing the nbr of officers and
non-coms in Viet units. Tam not as yet ready to take up with the Fr High
Command the question of possibly changing the program for the development of
the Vietnamese natl army.
5.
Tam protested my observation that his agrarian reform
seemed to be slowing up. He said that within last few months a total of 30,000
hectares (roughly 70,000 acres) had been sold by landlords to former tenants. A
good many tenants had not paid their rent during the last year and had thereby
saved enough money to make the initial payment on their farms. He had to go
fairly slowly with the reform so as not to provoke organized opposition of
large Fr and Viet landlords and landholders corporations. He was also deferring
the inauguration of his Agric Credit Bank until he cld liquidate the old Credit
Populaire. The latter institution had been formed to help small landowners but
in practice had loaned mainly to the big landholders at a rate of 4 percent.
The big proprietors had then re-loaned bank advances [Page 282] to their tenants at
a rate which frequently reached 20 percent a month. He wld purchase the
properties and equipment of the Credit Populaire for the new Agri Bank he was
founding.
6.
Tam insisted that he was moving steadily ahead with the
project of an elective Natl Assembly. Village Council elections were already
occurring and the Village Councils wld in turn elect representatives to the
Provincial Assembly which in turn wld send a representative to the Natl body.
Coincidently or shortly afterwards he hoped to have city elections. Each city
wld be divided into wards. Thus, Saigon-Choion wld have eight wards and eight
representatives in the Natl Assembly. He thought very likely he wld be able to
complete the elections in Jan next.
Heath
1. This telegram was
transmitted in two parts.↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/d132
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/pg_281
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/pg_282
Thân thế (các) nhân vật
Bao Dai,
Chief
of State of Vietnam.
Heath, Donald R.,
Ambassador (Minister to June 1952) at Saigon
accredited to Vietnam, Laos, and Cambodia. Appointments terminated October
(Cambodia) and November (Vietnam, Laos) 1954.
https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_R._Heath
https://history.state.gov/departmenthistory/people/heath-donald-read
https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c81260v0/
Nguyen De,
Adviser to Bao Dai, Chief of State of Vietnam; Chief of the Imperial
Cabinet.
Nguyen Huu Tri,
Governor of Northern Vietnam, 1952–1954; leader of the Dai Viet
(Vietnamese political party).
Nguyen Van Tam,
Minister of the Interior of the State of Vietnam and Acting Governor of
Northern Vietnam to June 3, 1952; Prime Minister of the State of Vietnam, June
3, 1952–December 17, 1953.
Pham Van Giao,
Deputy Prime Minister of the State of Vietnam,
1952; Governor of Central Vietnam, 1953–1954.
