20261017 CDTL NRM D109 9 May 1975 109. Bản ghi nhớ cuộc
Hội đàm.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d109
Google Translated
Tài liệu số 109 năm 1976
Quan hệ Đối ngoại của Hoa Kỳ, 1969–1976, Tập
XVIII, Trung Quốc, 1973–1976
109. Bản ghi nhớ cuộc Hội đàm.
Washington, ngày 9 tháng 5 năm 1975, 17:35–18:40
THÀNH PHẦN THAM DỰ
Hoàng Trấn (Huang Chen), Trưởng Văn phòng Liên lạc
CHND Trung Hoa tại Washington
Tiền Đại Dung (Tsien Ta-yung), Tham tán Chính trị
Thẩm Nhược Vân (Shen Jo-yun), Phiên dịch viên
Dương Hữu Dung (Yang Yu-yung), Thư ký ghi chép
Henry A. Kissinger, Ngoại trưởng
Philip C. Habib, Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách các vấn
đề Đông Á và Thái Bình Dương
Winston Lord, Giám đốc Ban Hoạch định Chính sách, Bộ
Ngoại giao
Richard H. Solomon, Chuyên viên cấp cao, Hội đồng An
ninh Quốc gia
CHỦ ĐỀ
Trao đổi tổng quan tình hình với Hoàng Trấn
Bộ trưởng Kissinger:
Thưa Đại sứ, đã lâu rồi tôi không gặp ông.
Đại sứ Hoàng:
Chắc hẳn ông rất bận rộn.
Bộ trưởng Kissinger: Chúng
tôi đã trải qua một giai đoạn đầy biến động. [Trang 666]
Tôi nghĩ sẽ rất hữu ích nếu chúng ta cùng điểm lại
tình hình quốc tế và vấn đề Đông Dương.
Chúng tôi vừa tiếp Thủ tướng Lý Quang Diệu tại đây
trong hai ngày qua. Giờ thì tôi đã biết nhiều tục ngữ Tầu cộng rồi
đấy, nên ông phải cẩn thận nhé.
Ông muốn bắt đầu trước không?
Đại sứ Hoàng:
Tôi muốn nghe quan điểm của Ngài Ngoại trưởng.
Bộ trưởng Kissinger: Tôi
biết ông rất tin tưởng vào chiến thuật phản công.
Đại sứ Hoàng:
Người lính vốn quen với mọi hình thức tấn công.
Bộ trưởng Kissinger: Tôi
xin đưa ra vài nhận xét. Tôi có đọc một bài xã luận trên tờ *Nhân dân Nhật
báo*; có một ý kiến mà tôi không hoàn toàn đồng tình. Bài báo cho rằng Hoa Kỳ
đang ở trong giai đoạn thụ động về mặt chiến lược. Đối tượng chính bị chỉ trích
trong bài xã luận không phải là Hoa Kỳ, nên tôi không có ý phàn nàn gì cả. Tôi
tán thành nhiều điểm trong bản đánh giá, đặc biệt là những nhận định về người
láng giềng phía bắc của các bạn – đối tượng chính của cuộc tấn công.
Điểm mấu chốt tôi muốn nhấn mạnh là chúng ta không ở
trong giai đoạn thụ động về mặt chiến lược, và chúng ta sẽ không tiếp tục giữ
thế thụ động. Hiện tại, chúng ta cần một khoảng thời gian ngắn để đánh giá lại
tình hình, nhưng xét trên nhiều phương diện, tâm thế của chúng ta đang vững
vàng hơn vì không còn phải tranh luận về vấn đề Việt Nam hàng tuần nữa.
Vì vậy, ý chính của tôi là chúng ta hoàn toàn không có
ý định duy trì thế thụ động. Quan điểm của chúng ta về những mối nguy hại của
chủ nghĩa bá quyền – như đã được nêu trong Thông cáo Thượng Hải – hoàn toàn
không thay đổi. Đó sẽ là kim chỉ nam cho chính sách của chúng ta.
Về các vấn đề cụ thể:
Trong quan hệ giữa hai bên, chúng ta vẫn kiên định duy trì các nguyên tắc và mục
tiêu của Thông cáo Thượng Hải. Những phát ngôn đôi khi chưa hoàn toàn phù hợp với
các mục tiêu này chỉ là do sơ suất mà thôi.
Thứ hai, về phương hướng chung, chúng tôi sẽ duy trì
quan hệ chặt chẽ với Nhật Bản và một số nước bạn bè tại Đông Nam Á. Chúng tôi
tin rằng sắp tới sẽ chứng kiến sự phát triển của cái gọi là "Hệ thống An
ninh Châu Á" do Liên Xô đề xướng—một điều mà chúng tôi không ủng hộ. Việc
xem xét quan điểm về các thế lực bá quyền trong khu vực là tùy thuộc vào các quốc
gia khác. Nhìn chung, chúng tôi không ủng hộ điều đó. Tuy nhiên, chúng tôi sẽ hợp
tác ngăn chặn nếu thấy có cơ hội khả thi—nhưng chúng tôi sẽ không làm thay phần
việc của người khác.
Đối với vấn đề Triều Tiên, tôi muốn khẳng định rõ rằng
trong bất kỳ hoàn cảnh nào, chúng tôi cũng sẽ không dung thứ cho một cuộc tấn
công quân sự nhắm vào Triều Tiên; một cuộc tấn công như vậy chắc chắn sẽ kéo
theo sự can dự của Hoa Kỳ. Chúng tôi ủng hộ tiến trình chuyển biến hòa bình
trên Bán đảo Triều Tiên. Chúng tôi sẵn sàng thảo luận các biện pháp dẫn đến việc
giải thể Bộ Tư lệnh Liên Hợp Quốc, đồng thời nỗ lực tạo điều kiện cho sự chung
sống hòa bình trên bán đảo này. Tuy nhiên, chúng tôi kiên quyết không chấp nhận
thêm bất kỳ cuộc tấn công nào nhắm vào sự hiện diện của Hoa Kỳ.
Tại Trung Đông, tôi nhận thấy hai mối nguy cơ chính: một
là nguy cơ bị Liên Xô chi phối, và hai là nguy cơ bế tắc về mặt ngoại giao. Hai
vấn đề này có mối liên hệ mật thiết với nhau. Chúng tôi sẽ không chấp nhận tình
trạng bế tắc ngoại giao. Các bạn đừng để những cuộc tranh luận công khai hiện
nay của chúng tôi đánh lạc hướng. Chúng tôi đang chuẩn bị đối đầu với các nhóm
vận động hành lang có ảnh hưởng đặc biệt và sẽ kiên quyết yêu cầu Israel phải
nhượng bộ về mặt lãnh thổ.
Chúng tôi chưa quyết định sẽ áp dụng phương pháp từng
bước hay hướng tới một giải pháp tạm thời. Dù chọn cách nào, chúng tôi cũng sẽ
khéo léo điều hành để làm rõ rằng giải pháp đạt được chủ yếu là nhờ vào nỗ lực
của Hoa Kỳ.
Chúng tôi có thể sẽ thảo luận một số vấn đề này với
Liên Xô, nhưng luôn trên cơ sở đã đạt được thỏa thuận trước với các nước Ả Rập
và Israel; như vậy, Liên Xô sẽ chỉ ở vị thế phê chuẩn các điều khoản chứ không
phải là bên đặt ra các điều khoản đó.
Chính phủ của các bạn có lẽ sẽ muốn biết rằng, vào
ngày khánh thành kênh đào Suez, tàu chiến duy nhất đi qua kênh đào này sẽ là
tàu của Hoa Kỳ—nhiều khả năng đó sẽ là một tàu sân bay. Vì vậy, sau khi chúng
tôi gặp gỡ Tổng thống Sadat và Thủ tướng Rabin, quý vị có thể trông đợi những
sáng kiến quan trọng của Hoa Kỳ tại Trung Đông.
Về vấn đề NATO và châu Âu: Như quý vị đã biết, Tổng thống
sẽ đến NATO để củng cố quan hệ với các đồng minh. Sẽ không có chuyện Hoa Kỳ rút
quân khỏi bất kỳ đâu—ngoại trừ Thái Lan—trong nhiệm kỳ của chính quyền này, và
đặc biệt là không rút khỏi châu Âu—ngoại trừ Đài Loan. Tôi không nói đến việc
rút quân hoàn toàn—
Cô Shen:
Ý ông là gì khi nói về việc "rút quân hoàn toàn"? Có phải ý ông là
Đài Loan không?
Bộ trưởng Kissinger: Không—chúng
tôi sẽ tiến hành theo đúng những gì đã thông báo với các bạn, và sẽ tiếp tục cập
nhật tình hình cho các bạn trong quá trình thực hiện. Đây chỉ là cuộc thảo luận
mang tính tổng quát.
Đại sứ Huang:
Phát âm của từ "Taiwan" (Đài Loan) và "Thailand" (Thái Lan)
khá giống nhau và gây nhầm lẫn cho chúng tôi.
Bộ trưởng Kissinger: Điều
đó cũng xảy ra với các tuyên bố công khai của chúng tôi. (Cười)
Tại châu Âu, chúng tôi có hai mục tiêu: Tăng cường khả
năng phòng thủ; và củng cố phe cánh tả—như chúng ta đã thảo luận—à không, là
ngăn chặn sự chuyển dịch sang các đảng cánh tả.
Cô Shen: Tôi hiểu rồi.
Bộ trưởng Kissinger: Tôi
sẽ gặp Gromyko tại Geneva vào ngày 19 và 20. Cuộc gặp sẽ có ba mục đích chính;
sẽ có ba vấn đề lớn: Hội nghị An ninh châu Âu, trong đó chiến lược cơ bản của
chúng tôi là luôn đi chậm hơn các đồng minh hai bước; Đàm phán Hạn chế Vũ khí
Chiến lược (SALT), mà chúng tôi đang nỗ lực đạt được thỏa thuận trong năm nay;
và vấn đề Trung Đông. Chúng tôi sẽ chưa có gì để nói với ông ấy [về tình hình
Trung Đông] cho đến khi chúng tôi thảo luận với phía Israel và các nước Ả Rập.
Sẽ không có sáng kiến nào khác được thảo luận [với Gromyko].
Hiện chúng tôi dự kiến sẽ có cuộc gặp thượng đỉnh với
Brezhnev vào cuối tháng 9 hoặc tuần đầu tiên của tháng 10, nhưng những nét cơ bản
trong chính sách của chúng tôi [đối với Liên Xô] vẫn như những gì tôi đã nhiều
lần thảo luận tại Tầu cộng. Đánh giá của chúng tôi về Liên Xô
không thay đổi. Điểm chính mà tôi muốn nhấn mạnh với Đại sứ và giới lãnh đạo của
các bạn là chúng tôi quyết tâm vượt qua giai đoạn này để tập hợp mọi lực lượng
chống lại chủ nghĩa bá quyền.
Vì vậy, một vấn đề nảy sinh là—tôi nhận thấy rằng quan
hệ của các bạn với Ấn Độ đã trở nên nguội lạnh, cũng giống như quan hệ của
chúng tôi vậy.
Đối với Iran, quan hệ của chúng tôi rất khăng khít và
sẽ còn trở nên khăng khít hơn nữa.
Một vấn đề mà chúng tôi gặp phải, như tôi đã nói trước
đây, là chúng tôi cho rằng khi theo đuổi các mục tiêu song hành, chúng ta nên
tránh những cuộc đối đầu ở các vấn đề bên lề. Tổng thống đã yêu cầu tôi chuyển
lời tới ban lãnh đạo của quý vị rằng ông kiên quyết theo đuổi lộ trình mà chúng
ta đã thảo luận trước đây.
Bộ trưởng Ngoại giao của quý vị từng chia sẻ với một
nhóm người nước ngoài rằng ông tin chúng ta có thể trở nên mạnh mẽ hơn sau giai
đoạn này. Chúng tôi cũng tin như vậy.
Đó là những vấn đề chính. Chúng tôi muốn lắng nghe
quan điểm hiện tại của các nhà lãnh đạo quý vị về chuyến thăm Bắc Kinh
của Tổng thống, cũng như ý kiến về thời điểm, chương trình nghị sự và công
tác chuẩn bị.
Đại sứ Hoàng:
Ông đã nói xong chưa?
Bộ trưởng Kissinger:
Vâng.
Đại sứ Hoàng:
Về điểm cuối cùng ông vừa nêu, chúng tôi sẽ hoan nghênh chuyến thăm của ông ấy
[Tổng thống]. Vấn đề này đã được đề cập trong các cuộc thảo luận của ông tại Bắc
Kinh với Phó Thủ tướng. Về phía chúng tôi, thời điểm nào cũng thuận tiện.
Bộ trưởng Kissinger:
Vào một thời điểm thích hợp, chúng tôi mong nhận được những đề xuất cụ thể từ
phía các ông về thời gian, các chủ đề cần thảo luận và những kết quả mong đợi từ
chuyến thăm.
Đại sứ Hoàng:
Phía các ông đã có kế hoạch nào chưa để tôi có thể báo cáo về Bắc Kinh?
Bộ trưởng Kissinger:
Ý ông là về thời gian hay về nội dung?
Đại sứ Hoàng:
Về những điểm ông vừa nêu. Các ông đã có dự tính gì cho chuyến thăm Trung Quốc
của Tổng thống chưa?
Bộ trưởng Kissinger:
Ban đầu, chúng tôi dự kiến khoảng thời gian từ giữa tháng 11 đến tuần đầu
tiên của tháng 12. Về công tác chuẩn bị, chúng tôi muốn soạn thảo một bản thông
cáo chung từ khá sớm trước chuyến thăm để tránh những vấn đề phức tạp nảy sinh
trong quá trình thăm viếng.
Chúng tôi rất hoan nghênh Bộ trưởng Ngoại giao đến
Washington để thực hiện việc này. [Trang 669]
Đại sứ Hoàng:
Về kế hoạch của các ông, tôi sẽ báo cáo lại với Bắc Kinh. Còn việc Bộ trưởng
Ngoại giao đến Washington thì không thể thực hiện được. Chúng tôi đã nhiều lần
nêu rõ lý do. Trước khi rời Bắc Kinh, ông từng nói rằng chính ông sẽ quay lại
đó để giải quyết vấn đề này.
Bộ trưởng Kissinger:
Chúng tôi cũng có thể sắp xếp theo cách đó.
Đại sứ Hoàng:
Sẽ tốt hơn nếu ông đến Bắc Kinh.
Bộ trưởng Kissinger:
Quan điểm của Bắc Kinh như thế nào?
Đại sứ Hoàng:
Vừa rồi ông đã đề cập đến khá nhiều vấn đề và chúng tôi đã nắm được quan điểm của
ông. Tôi xin tóm tắt như sau: Chúng tôi luôn kiên định lập trường nguyên tắc của
mình đối với các vấn đề quốc tế khác nhau. Những lập trường nguyên tắc này đã
được nêu rõ trong Thông cáo Thượng Hải cũng như trong nhiều cuộc trao đổi giữa
Tiến sĩ Kissinger và Chủ tịch Mao Trạch Đông.
Vừa rồi, Ngài Bộ trưởng đã đề cập đến vấn đề Đông
Dương. Chúng tôi cho rằng việc Hoa Kỳ sa lầy vào vũng bùn Đông Dương là một sai
lầm nghiêm trọng. Chúng tôi đã nhiều lần hối thúc các ông phải rút ra khỏi đó
và không được chần chừ, dây dưa. Giờ đây, Hoa Kỳ đã rút lui và trút bỏ được
gánh nặng này. Họ cần rút ra những bài học đúng đắn từ trải nghiệm này.
Bộ trưởng Kissinger: Mọi
người đều nên rút ra bài học từ sự việc này.
Đại sứ Hoàng:
Các ông cần rút ra những bài học đúng đắn từ sự việc này.
Về vấn đề Triều Tiên, lập trường của chúng tôi là nhất
quán: từ trước đến nay, chúng tôi luôn kiên định và kiên quyết ủng hộ nhân dân
Triều Tiên trong cuộc đấu tranh vì sự thống nhất đất nước một cách độc lập và
hòa bình, vì việc chấm dứt hoạt động của Bộ chỉ huy Liên Hợp Quốc và rút toàn bộ
lực lượng nước ngoài khỏi Bán đảo Triều Tiên.
Bộ trưởng Kissinger:
Chúng tôi không yêu cầu các ông thay đổi lập trường đó, nhưng hành động quân sự
trên Bán đảo sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.
Đại sứ Hoàng:
Và lập trường của chúng tôi vẫn nhất quán. Theo những gì chúng tôi biết, phía
Hàn Quốc – tức tập đoàn Park Chung-hee – đã có những hành động khiêu khích và tấn
công nhắm vào miền Bắc. Trong khi đó, Chủ tịch Kim Nhật Thành đã nhiều lần
tuyên bố ý định tiếp tục cuộc đấu tranh vì sự thống nhất đất nước một cách độc
lập và hòa bình.
Bộ trưởng Kissinger:
Chỉ cần ông ấy không định nghĩa từ "hòa bình" theo cách quá phóng
khoáng là được. Chúng tôi sẽ không cho phép Hàn Quốc tấn công miền Bắc.
Đại sứ Hoàng:
Chủ tịch Kim Nhật Thành đã nhiều lần khẳng định lập trường về việc thống nhất đất
nước một cách độc lập và hòa bình. Chúng tôi không nhất thiết phải chấp nhận định
nghĩa của các ông về hòa bình. Các đề xuất của ông Kim Nhật Thành đã được toàn
thể nhân dân Triều Tiên đón nhận nồng nhiệt, nhưng tập đoàn Park Chung-hee lại
phá hoại chúng. Việc phía Hàn Quốc liên tục có các hành động khiêu khích và tấn
công có liên hệ mật thiết với việc họ tin rằng mình nhận được sự ủng hộ từ phía
Hoa Kỳ. [Trang 670]
Bộ trưởng Kissinger:
Chúng tôi sẽ nỗ lực hết sức để ngăn chặn điều đó [bất kỳ hành động nào của miền
Nam chống lại miền Bắc]; nhưng nếu chiến tranh nổ ra trên Bán đảo Triều Tiên, sẽ
rất rõ ràng là quân đội đang đứng ở phía nào của chiến tuyến, và khi đã rõ ràng
như vậy, chúng tôi sẽ hành động tương ứng.
Tuy nhiên, chúng tôi sẽ xem xét nghiêm túc những gì
ông vừa nói.
Đại sứ Hoàng
[có phần bức xúc]: Tôi không định đến đây để thảo luận về vấn đề Triều Tiên,
nhưng vì ông đã đề cập đến nó, tôi muốn làm rõ lập trường của chúng tôi.
Bộ trưởng Kissinger:
Tôi hiểu. Chúng tôi cần hiểu lập trường của các ông. Chúng tôi không phản đối lập
trường chung của chính phủ các ông; chúng tôi cũng không yêu cầu các ông phải
thay đổi nó. Cô Thẩm: Đại sứ Hoàng vừa nói với tôi rằng chúng ta không ở vị thế
có thể thảo luận những vấn đề này thay mặt cho phía Triều Tiên.
Đại sứ Hoàng:
Vừa rồi ông có đề cập đến quan hệ giữa hai nước chúng ta…
Bộ trưởng Kissinger: Tầu
cộng và Hoa Kỳ ư?
Đại sứ Hoàng:
Đúng vậy. Các nhà lãnh đạo của chúng tôi đã thảo luận rõ ràng [vấn đề này]
trong các chuyến thăm Tầu cộng của ông, trong Thông cáo Thượng Hải
và trong các cuộc hội đàm giữa ông với Chủ tịch Mao. Quan hệ của
chúng ta chỉ có thể phát triển nếu các nguyên tắc của Thông cáo Thượng Hải được
thực hiện một cách nghiêm túc.
Vừa rồi ông có đề cập đến Hội nghị An ninh Châu Âu,
các cuộc đàm phán SALT và cuộc gặp của ông với Gromyko. Tôi không có ý kiến
gì về những điểm này. Tuy nhiên, chúng tôi đánh giá cao phát biểu cách đây
chưa lâu của một quan chức cấp cao Hoa Kỳ, cho rằng Liên Xô đã mở rộng quyền lực
của mình dựa trên tinh thần Trại David, tinh thần Glassboro và tinh thần hòa dịu.
Bộ trưởng Kissinger: Ai đã nói điều đó?
Đại sứ Hoàng:
Ông hẳn phải biết chứ!
Vừa rồi, Ngài Bộ trưởng có đề cập đến quan hệ của quý
vị với các đồng minh và với Nhật Bản. Chúng tôi cho rằng điều này rất tốt.
Chúng tôi nghĩ rằng một châu Âu và một Nhật Bản hùng mạnh là điều tích cực. Tuy
nhiên, tôi muốn hỏi xem quý vị dự định tăng cường quan hệ với châu Âu và Nhật Bản
như thế nào?
Bộ trưởng Kissinger:
Tôi muốn nói đôi điều về các quan chức cấp cao: Chỉ có hai người hoạch định
chính sách, đó là Tổng thống và bản thân tôi. Có nhiều người khác chỉ bàn luận
bên lề mà thôi. Tuy nhiên, tôi lại đồng tình với nhận định này [của vị quan chức
mà Đại sứ Hoàng vừa trích dẫn].
Đại sứ Hoàng:
Chính phủ của ông chỉ có hai quan chức cấp cao thôi sao?
Bộ trưởng Kissinger:
Không, chỉ có hai người hoạch định chính sách liên quan đến Liên Xô.
Về việc chúng tôi sẽ tăng cường các mối quan hệ này
như thế nào: Thứ nhất, chúng tôi sẽ duy trì chính sách khuyến khích Nhật Bản thắt
chặt quan hệ với Cộng hòa Nhân dân Tầu cộng. Chúng tôi sẽ hợp tác
chặt chẽ với họ để xây dựng các chính sách chung về những vấn đề như năng lượng
và lương thực, đồng thời tạo cho họ cảm giác được tham gia vào quá trình hoạch
định chính sách của chúng tôi.
Đối với châu Âu, chúng tôi sẽ cam kết với họ rằng
chúng tôi sẽ không rút bất kỳ lực lượng nào trong thời gian còn lại của chính
quyền này. Chúng tôi sẽ cố gắng giải quyết một số bất đồng vẫn còn tồn tại giữa
chúng tôi và các bạn bè châu Âu.
Một lần nữa, xin thông báo để chính phủ của ông nắm được:
Tổng thống Pháp sẽ đến Brussels để dùng bữa tối cùng các đồng cấp. Sau đó, ông ấy
sẽ gặp Tổng thống Mỹ. Đây sẽ là lần đầu tiên một Tổng thống Pháp tham dự sự kiện
của NATO.
Chúng tôi cũng muốn ông biết rằng sau cuộc gặp với ông
Gromyko, tôi sẽ đến Berlin, Bonn, rồi tới Thổ Nhĩ Kỳ—nơi sẽ diễn ra cuộc họp của
tổ chức CENTO (gồm Pakistan, Iran và Thổ Nhĩ Kỳ)—và nếu Tổng thống tham dự Hội
nghị An ninh Châu Âu, ông ấy cũng sẽ ghé qua Berlin. Thông tin này chỉ dành cho
ông biết riêng. Ông ấy cũng dự định ghé thăm Warsaw, Belgrade và Bucharest trên
đường trở về sau Hội nghị An ninh Châu Âu.
Đại sứ Hoàng:
Hiện ông đang có cuộc họp với các bộ trưởng ngoại giao của Tổ chức các Quốc gia
Châu Mỹ. Quan hệ của ông với các nước này như thế nào?
Bộ trưởng Kissinger:
Thực ra quan hệ rất tốt. Đây là một cuộc gặp gỡ tích cực. Các sự kiện gần
đây—trái với những gì báo chí đưa tin—cho thấy quan hệ của họ với chúng ta rất
quan trọng và đang ngày càng được cải thiện.
Đại sứ Hoàng:
Về vấn đề châu Phi. Hôm nọ, tôi có dự một buổi chiêu đãi do Đại sứ Senegal tổ
chức. Tôi đã gặp Trợ lý Bộ trưởng của ông, ông Davis. Ông ấy cho biết chiều hôm
đó ông đã tiếp các đại sứ đến từ châu Phi. Quan hệ của ông với các nước này hiện
ra sao?
Bộ trưởng Kissinger:
Chúng tôi sẽ tăng cường quan hệ và hành động tích cực hơn. Ông Davis hiện đang ở
Tây Phi. Tại Angola, chúng tôi hy vọng rằng phe được Liên Xô hậu thuẫn sẽ không
chiếm thế áp đảo.
Đại sứ Hoàng:
Tôi không muốn làm mất thêm nhiều thời gian của Ngài nữa. Chắc hẳn Ngài còn nhiều
việc phải chuẩn bị.
Bộ trưởng Kissinger:
Vâng. Theo lịch trình, tôi sẽ gặp ông Gromyko tại Geneva vào ngày 19 và 20. Sau
đó, tôi sẽ có mặt ở Berlin vào ngày 21. Tôi sẽ đến Ankara vào ngày 22 và 23.
Tôi trở về nước vào ngày 23, làm việc với Tổng thống trong ba ngày, rồi đi châu
Âu hai ngày trước khi Tổng thống tới đó để họp với Cơ quan Năng lượng và OECD.
Sau đó, tôi sẽ đến Brussels để gặp Tổng thống.
Đại sứ Hoàng
[đứng dậy chuẩn bị ra về]: Ngài thật bận rộn.
Bộ trưởng Kissinger:
Thưa Đại sứ, tôi rất vui vì Ngài đã đến và chúng ta đã có cuộc trao đổi ý kiến
này.
(Đến đây cuộc trò chuyện kết thúc; Đại sứ cùng đoàn
tùy tùng được hộ tống từ văn phòng Bộ trưởng ra thang máy.)
1. Nguồn:
Thư viện Ford, Cố vấn An ninh Quốc gia, Hồ sơ Văn phòng Cánh Tây
của Kissinger và Scowcroft (1969–1977), Hộp 5, Tầu cộng,
các tài liệu không đánh số (12), 08/05/1975–09/05/1975. Mật; Nhạy cảm. Cuộc họp
này diễn ra tại Bộ Ngoại giao. Tất cả các phần nằm trong ngoặc vuông đều
có trong bản gốc. ↩
Historical Documents - Office of the Historian
1.
Document 109
Foreign Relations of the United States, 1969–1976, Volume
XVIII, China, 1973–1976
109.
Memorandum of Conversation1
Washington,
May 9, 1975, 5:35–6:40 p.m.
PARTICIPANTS
· Huang
Chen, Chief of the PRC Liaison Office in Washington
· Tsien
Ta-yung, Political Counselor
· Shen
Jo-yun, Interpreter
· Yang
Yu-yung, Notetaker
· Henry
A. Kissinger, Secretary of State
· Philip
C. Habib, Assistant Secretary of State for East Asian and Pacific Affairs
· Winston
Lord, Director, Policy Planning Staff, Department of State
· Richard
H. Solomon, Senior Staff Member, National Security Council
SUBJECT
· Tour
d’Horizon with Huang Chen
Secretary Kissinger: Mr. Ambassador, I haven’t seen you for
a long time.
Ambassador Huang: You must be very busy.
Secretary Kissinger: We have had an active period.
[Page 666]
I thought it would be useful if we had a review of the
international situation, and Indochina.
We’ve had Prime Minister Lee Kuan-yew here the last two
days. Now I know so many Chinese proverbs that you had better be careful.
Would you like to start?
Ambassador Huang: I would like to hear Mr. Secretary’s
views.
Secretary Kissinger: I know you are a great believer in
counterattack.
Ambassador Huang: Soldiers are used to all kinds of
attacks.
Secretary Kissinger: I will make a few observations. I read
an editorial in the People’s Daily; there was one comment I didn’t fully
agree with. It said that the United States is in a period of strategic
passivity. The chief victim in the editorial was not the U.S., so I am not
complaining. There are many points in the assessment with which I agree,
especially regarding your northern neighbor, who was the chief target of the
attack.
My main point is that we are not in a period of strategic
passivity, and we will not remain passive. We now need a brief period of
reassessment, but in many respects we are in a psychologically stronger period
as we don’t have to debate Vietnam every week.
So, my main point is that we have absolutely no intention
of remaining passive. There is absolutely no change in our assessment of the
dangers of hegemony as they are expressed in the Shanghai Communiqué. That will
be the guideline of our policy.
With regard to specifics: Our relationship—we maintain
fully the principles and objectives of the Shanghai Communiqué. Occasional
statements which may not be fully in accord with these objectives are purely
due to inadvertence.
Secondly, with regard to our general approach, we will
maintain close relations with Japan, and with some of our friends in Southeast
Asia. We believe that we now will see an evolution of the Soviet’s Asian
Security System, which we do not favor. It is up to other countries to consider
their views about hegemonies within their region. On the whole we don’t favor
it. But we will cooperate in preventing it where there is a reasonable chance
of preventing it—but we won’t do other people’s work for them.
With respect to Korea, I want to make clear that under no
circumstances will we tolerate a military attack on Korea, and a military
attack on Korea will involve the certainty of American involvement. We will
support peaceful evolution on the Korean Peninsula. We are prepared to discuss
measures which would bring about the dissolution of the United Nations Command.
And we will work to create [Page 667]conditions for
coexistence on the Peninsula. But we are not prepared to accept another attack
on the American presence.
In the Middle East, I see two main dangers: one, the danger
of Soviet domination; the other is the danger of diplomatic stagnation. The one
is related to the other. We will not accept a diplomatic stalemate. You should
not be deluded by our public debate at this moment. We are organizing ourselves
to have a confrontation with special pressure groups, and will insist on
territorial concessions by Israel.
We have not decided whether to adopt a step-by-step
approach, or to work towards an interim solution. In any event, we will
maneuver so as to make it clear that a solution will have been achieved
substantially through American efforts.
We will discuss—we may discuss some of these issues with
the Soviet Union, but always from a position of prior agreement with the Arabs
and Israel, so that the Soviets will be in a position to ratify, not to create,
terms.
Your government might like to know that on the opening day
of the Suez Canal a U.S. ship will be the only warship to traverse the canal—it
probably will be an aircraft carrier.
So, after we have met with President Sadat and Prime
Minister Rabin, you can expect significant American initiatives in the Middle
East.
With respect to NATO, to Europe: As you know the President
is going to NATO in order to strengthen our relations with the allies. There
will be no American withdrawals from anywhere—except Thai-land—during this
Administration, but especially from Europe—except for Taiwan. I am not talking
about total withdrawals—
Miss Shen: What did you mean about “total withdrawals?” Did
you mean Taiwan?
Secretary Kissinger: No—we will proceed as we have told
you, and we will keep you informed as we proceed. This is just a general
discussion.
Ambassador Huang: The sounds of “Taiwan” and “Thailand” are
rather similar and are confusing to us.
Secretary Kissinger: That also happens with our public
statements. (Laughter)
In Europe we have two objectives: To strengthen the
defense; and to strengthen the left—as we discussed—no, to prevent the
shift to left-wing parties.
Miss Shen: I got that.
Secretary Kissinger: I will meet with Gromyko in Geneva on
the 19th and 20th. The purpose will be three-fold; there will be three major
items: the European Security Conference, in which our basic strategy [Page 668]is to remain two steps
behind our allies; the Strategic Arms Limitation Talks, in which we are trying
to get agreement this year; and the Middle East. We will have nothing to tell
him [about the Middle East situation] until after we talk to Israel and the
Arabs.
There will be no other initiatives discussed [with
Gromyko].
Now we expect the Brezhnev summit at the end of September
or the first week in October, but the basic outline of our policy [regarding
the Soviets] is as I have discussed it many times in China. Our assessment of
the Soviet Union has not changed. The major point I want to make to the
Ambassador and to your leadership is that we are determined to try to emerge
from this period to rally all the forces opposed to hegemony.
So one problem we will have is that—I have noticed that
with respect to India your relations have cooled, as have ours.
With respect to Iran, our relations are close and will
become closer.
One problem we have, as I have said before, is that we
think that when we pursue parallel objectives, we should avoid peripheral
confrontations. The President has asked me to tell your leadership that he is
determined to pursue the course that we have discussed in the past.
Your Foreign Minister told a group of foreigners that he
thought we could emerge stronger from this period. We believe this also.
So these are the main things. We would like to hear the
current views of your leaders on the President’s visit to Peking, [your views]
as to timing, agenda, and preparations.
Ambassador Huang: Are you through?
Secretary Kissinger: Yes.
Ambassador Huang: As for you last point, we will welcome
him [the President]. This point was covered in your discussions in Peking with
the Vice Premier. As for us, any time will be convenient.
Secretary Kissinger: At some point, we would appreciate
some concrete suggestions from you regarding timing, topics to be discussed,
and what you expect to emerge [from the visit].
Ambassador Huang: Is there any plan from your side that I
can report to Peking?
Secretary Kissinger: As to date, or to substance?
Ambassador Huang: The points you just covered. Have you
envisaged anything regarding your President’s visit to China?
Secretary Kissinger: Originally we thought about the period
mid-November through the first week in December. And our thought, in terms of
preparation was that we would work out a communiqué substantially in advance of
the visit, to avoid complexities during the visit.
We would be delighted to welcome the Foreign Minister to
Washington for that purpose.
[Page 669]
Ambassador Huang: As for your plan, I will mention this to
Peking. As for the Foreign Minister visiting Washington, it is inconceivable
that he can come. We have stated the reasons why several times. Before you left
Peking you said that you would visit again for that purpose.
Secretary Kissinger: We can arrange it that way also.
Ambassador Huang: It would be better if you come to Peking.
Secretary Kissinger: What is the view from Peking?
Ambassador Huang: Just now you have covered quite a few
issues; we have learned of your views. I would like simply to put things this
way: We have been consistent in our principled stand on various international
issues. These principled positions are clearly stated in the Shanghai
Communiqué, and in Dr. Kissinger’s many conversations with Chairman Mao.
Just now Mr. Secretary has covered the Indochina question.
We think it was a gross mistake for the U.S. to have its feet mired in the
quagmire of Indochina. We have urged you to disengage yourself, and not to
dilly dally. Now the U.S. has disengaged, and shaken off this burden. It should
learn correct lessons from this experience.
Secretary Kissinger: Everyone should learn lessons from
this.
Ambassador Huang: You should learn correct lessons from
this.
As for the Korean question, our consistent position, all
along we have consistently and resolutely supported the Korean people in their
struggle for the independent and peaceful reunification of their country, for
termination of the United Nations Command, and for the withdrawal of all
foreign forces from the Korean Peninsula.
Secretary Kissinger: We are not asking you to change that
position, but military action on the Peninsula would have grave consequences.
Ambassador Huang: And our position is consistent. As far as
we know, the South Korean side, the Pak Chung-hee clique, has made provocations
against the North, made attacks against them. And Chairman Kim Il-song has
repeatedly stated his intention to carry on the struggle for the independent
and peaceful reunification of Korea.
Secretary Kissinger: Just so he doesn’t define “peaceful”
too generously. We will not permit South Korean attacks against the North.
Ambassador Huang: And Chairman Kim Il-song has repeatedly
stated his position on the independent and peaceful reunification of his
country. We wouldn’t necessarily accept your definition of peace. Kim Il-song’s
proposals were warmly received by all the people in Korea, and the Pak
Chung-hee clique has disrupted them. The fact that the South Korean side has
repeatedly made provocations and attacks is inseparable from their
consideration that they have the support of the U.S. side.
[Page 670]
Secretary Kissinger: We will do our utmost to prevent that
[any actions by the South against the North]; but when war starts on the Korean
Peninsula, it will be clear on which side of the line the troops are, and when
that is known, we will take actions accordingly.
But we will take seriously what you have said.
Ambassador Huang [somewhat agitatedly]: I did not intend to
come over here to have a conversation on Korea, but as you raised it, I
intended to clarify our position.
Secretary Kissinger: I understand. We should understand
your position. We are not objecting to your government’s position in general;
we are not asking you to change it.
Miss Shen: Ambassador Huang just said to me that we are not
in a position to discuss these questions on behalf of the Koreans.
Ambassador Huang: Just now you have touched on relations
between our two countries …
Secretary Kissinger: China and the United States?
Ambassador Huang: Yes. Our leaders have discussed [this
issue] clearly during your visits to China, in the Shanghai Communiqué, and in
your talks with Chairman Mao. Our relations can only develop if the principles
of the Shanghai Communiqué are carried out in earnest.
Just now you touched on the European Security Conference,
the SALT talks, and your visit with Gromyko. I have nothing to say about these
points. But we appreciate the statement of a senior U.S. official not too long
ago that [it was] in the spirit of Camp David, the spirit of Glasboro, and
détente that the Soviet Union has expanded its power.
Secretary Kissinger: Who said that?
Ambassador Huang: You should know that!.
Just now Mr. Secretary mentioned your relations with your
allies and with Japan. We think this is very good. We think a powerful Europe
and Japan are good. But I would like to ask how you intend to strengthen your
relations with Europe and Japan?
Secretary Kissinger: I would like to say something about
senior officials: There are only two who make policy, the President and myself.
There are many who talk on the fringes. But I happen to agree with this
assessment [of the official Ambassador Huang said he was quoting].
Ambassador Huang: You have only two senior officials
in your government?
Secretary Kissinger: No, only two who make policy regarding
the Soviets.
Now, how will we strengthen these relationships: First, we
will sustain our policy of encouraging the Japanese to strengthen their ties
with the People’s Republic. We will work closely with them in developing [Page 671]common policies on such
issues as energy and food, and give them a sense of involvement in our policy
making.
With Europe, we will assure them that we will not withdraw
any forces during the remainder of this Administration. We will try to settle
some arguments still existing between us and our European friends.
Again, for the information of your government, the French
President will come to Brussels to have dinner with his colleagues. Afterwards
he will meet with the President. This will be the first time a French President
has participated in a NATO event.
We also want you to know that after my meeting with
Gromyko, I will go to Berlin, Bonn, then Turkey, where we will have a meeting
of the CENTO organization—Pakistan, Iran, and Turkey—and if the President goes
to the European Security Conference, he will also stop in Berlin. This is for
your private information. He also plans to stop in Warsaw, Belgrade, and
Bucharest on the way back from the European Security Conference.
Ambassador Huang: Just now you are having a meeting with
the foreign ministers of the Organization of American States. How are your
relations with these countries?
Secretary Kissinger: Actually they are very good. This has
been a positive meeting. Recent events—contrary to what the press is
saying—their relations with us are important, they are improving.
Ambassador Huang: Africa. The other day I attended a
reception given by the Ambassador of Senegal. I met your Assistant Secretary,
Mr. Davis. He said that that afternoon you had received all the Ambassadors
from Africa. How are your relations with these countries?
Secretary Kissinger: We will strengthen our relations; we
will become more active. Mr. Davis is now in West Africa. In Angola, we hope
that the group backed by the Soviets will not become dominant.
Ambassador Huang: I wouldn’t like to take up too much more
of your time. You must have much preparing to do.
Secretary Kissinger: Yes. My schedule is that I will see
Gromyko in Geneva on the 19th and 20th. Then I will be in Berlin on the 21st. I
go to Ankara on the 22nd and 23rd. I come home on the 23rd, meet three days
with the President, and then go to Europe for two days before the President for
a meeting with the Energy Agency and the OECD. Then, I will go to Brussels to
meet the President.
Ambassador Huang [as he rises to depart]: You are very
busy.
Secretary Kissinger: Mr. Ambassador, I am glad you came
over and that we had this exchange of views.
(At this point the conversation concluded and the
Ambassador and his party were escorted from the Secretary’s office to the
elevator.)
1.
Source: Ford Library, National Security Adviser,
Kissinger–Scowcroft West Wing Offices Files, 1969–1977, Box 5, China,
unnumbered items (12), 5/8/75–5/9/75. Secret; Sensitive. This meeting took
place in the Department of State. All brackets are in the original.↩
Thân thế (các) nhân vật
Brezhnev Leonid,
General
Secretary of the Communist Party of the Soviet Union
https://en.wikipedia.org/wiki/Leonid_Brezhnev
https://www.britannica.com/biography/Leonid-Ilich-Brezhnev
https://en.wikipedia.org/wiki/General_Secretary_of_the_Communist_Party_of_the_Soviet_Union
https://www.britannica.com/place/Soviet-Union/The-Brezhnev-era
Davis, Jeanne W.,
Staff Secretary, National Security Council
Staff Secretariat until 1974
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve01/d181
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve06/d156
https://www.nixonlibrary.gov/national-security-council-structure-and-functions
https://www.nixonlibrary.gov/finding-aids/national-security-council-files
https://www.cia.gov/readingroom/docs/CIA-RDP86B00269R000600030002-0.pdf
https://www.washingtonpost.com/archive/local/1991/09/19/jeanne-w-davis-dies/d770b87d-1e30-4de6-8d77-44af15d8e27a/
https://www.cia.gov/readingroom/document/cia-rdp86b00269r000600030002-0
Gromyko,
Andrei A.,
Soviet
Foreign Minister
https://en.wikipedia.org/wiki/Andrei_Gromyko
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_heads_of_state_of_the_Soviet_Union
https://en.wikipedia.org/wiki/27th_Politburo_of_the_Communist_Party_of_the_Soviet_Union
https://en.wikipedia.org/wiki/Ministry_of_Foreign_Affairs_(Soviet_Union)
https://en.wikipedia.org/wiki/Permanent_Representative_of_the_Soviet_Union_to_the_United_Nations
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?f[0]=people:81473&fo[0]=81473
https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/exhibits/vladivostok/gromyko.pdf
Habib, Philip C.,
member, U.S. Delegation to the Paris Peace
Talks from May 1968 until October 1971; Ambassador to Korea from September 30,
1971, until August 19, 1974; Assistant Secretary of State for East Asian and
Pacific Affairs from September 27, 1974
https://en.wikipedia.org/wiki/Philip_C._Habib
https://en.wikipedia.org/wiki/Under_Secretary_of_State_for_Political_Affairs
https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_State_for_East_Asian_and_Pacific_Affairs
https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Korea
https://diplomacy.state.gov/u-s-diplomact-philip-c-habib-presidential-medal-of-freedom-winner/
https://nsuworks.nova.edu/nsudigital_forums/13/
https://www.arabamerica.com/arabamericans/philip-habib-3/
https://www.britannica.com/biography/Philip-Charles-Habib
https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/habib-philip-charles
Huang Zhen (Huang Chen),
PRC Ambassador to France until March 1973; Chief of the PRC Liaison
Office in the United States from March 1973
https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_Zhen
https://en.wikisource.org/wiki/Author:Huang_Zhen
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/72591.pdf
https://mediaclip.ina.fr/en/i24024268-huang-chen-the-traditional-friendship-of-the-french-and-chinese-peoples.html
https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB79/BEBB23.pdf
https://www.facebook.com/NixonPresidentialLibrary/posts/otd-5301973-president-nixon-met-to-discuss-us-china-relations-with-dr-henry-kiss/1102544875230224/
https://www.fordlibrarymuseum.gov/sites/default/files/2024-06/1552743.pdf
https://www.britishpathe.com/asset/236303/
https://cutt.ly/3tezOe3t
https://mediaclip.ina.fr/en/caf97507056-credentials-huang-chen-at-the-elysee.html
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/d12
Kim Il-sung (Kim Il Sung),
President (Chairman of the Presidium of the Supreme People’s Assembly)
of the DPRK and General Secretary of the Central Committee of the Workers’
Party of Korea
https://en.wikipedia.org/wiki/Kim_Il_Sung
https://www.britannica.com/biography/Kim-Il-Sung
https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/northkorea/74220.htm
https://world.kbs.co.kr/special/northkorea/contents/archives/supreme_leader/kim_il_sung.htm?lang=e
Henry A Kissinger
Assistant to the President for National Security Affairs until
November 3, 1975; also Secretary of State from September 21, 1973
https://www.theguardian.com/world/2023/may/20/bilderberg-meeting-group-lisbon-kissinger
https://www.theguardian.com/world/bilderberg
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/summary
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip
https://china.usc.edu/sites/default/files/styles/article_node_featured/public/article/featured-image/kissinger-zhou-sm_0.jpg?itok=qDjPx2_m
https://china.usc.edu/catalog/documents/us-china
http://www.archives.gov/press/press-releases/2001/nr01-47.html
https://china.usc.edu/talking-points-july-22-august-3-2011
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#meetings
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#nixon-announcement
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#chinese-accept
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#signals
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#the_aim
http://www.foreignaffairs.com/articles/23927/richard-m-nixon/asia-after-viet-nam
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d4
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d12
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d13
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d141
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100324.pdf
https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Kissinger_and_the_Vietnam_War
Lesson in Vietnam from
Kissinger to Nixon: “when we made it “our war” we would not let
the South Vietnamese fight it; when it again became “their war”, we would not
help them fight it.”
(We
also had trouble with excesses here: when we
made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again
became “their war,” we would not help them fight it. Ironically, we
prepared the South Vietnamese for main force warfare after 1954 (anticipating another Korean-type attack), and they faced a political war; they had prepared
themselves for political warfare after 1973 only to be faced with a main force
invasion 20 years after it had been expected.)
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d280
Lesson of Vietnam May 12 1975 by Henry A. Kissinger
https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/exhibits/vietnam/032400091-002.pdf
https://thebattleofkontum.com/extras/kissinger.html
“Richard M. Nixon and Kissinger on 3 August 1972,” Conversation 760-006,
Presidential Recordings Digital Edition [Fatal Politics, ed. Ken Huges]
(Charlottesville: University of Virginia Press, 2014-). URL:https://prde.upress.virginia.edu/conversations/4006748
https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0
https://millercenter.org/the-presidency/educational-resources/nixon-kissinger-and-the-decent-interval
https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0
Discover the Truth at:
http://www.theblackvault.com
https://www.theblackvault.com/documentarchive/the-cias-vietnam-document-cd-rom/
The secret life of Henry
Kissinger minutes of a 1975 meeting with Lawrence Eagleburger
https://etan.org/news/kissinger/secret.htm
Henry Kissinger and the Truth About Negotiations In Vietnam
https://www.youtube.com/watch?v=Z5fxxKVfX5g
Henry Kissinger - Secrets of a superpower | DW Documentary
https://www.youtube.com/watch?v=bWVMTKeAwlA
The Untold Truth of Henry Kissinger
https://www.youtube.com/watch?v=0iheZdvWdbI&t=1s
Was Henry Kissinger a War Criminal?
https://www.youtube.com/watch?v=COqq7862wcU&t=25s
Lee Kuan Yew,
Prime Minister of Singapore
https://en.wikipedia.org/wiki/Lee_Kuan_Yew
https://www.britannica.com/biography/Lee-Kuan-Yew
https://www.pmo.gov.sg/Past-Prime-Ministers/Mr-LEE-Kuan-Yew
https://worldhistoryedu.com/most-important-accomplishments-of-lee-kuan-yew-founding-father-of-modern-singapore/
https://www.roots.gov.sg/en/stories-landing/stories/lee-kuan-yew/story
https://www.ebsco.com/research-starters/history/lee-kuan-yew-becomes-first-prime-minister-singapore
Lord, Winston,
member, National Security Council staff until
1973; Director of the Policy Planning Staff, Department of State from October
1973 until January 1977
https://en.wikipedia.org/wiki/Winston_Lord
https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_State_for_East_Asian_and_Pacific_Affairs
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ambassadors_of_the_United_States_to_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Council_on_Foreign_Relations
https://en.wikipedia.org/wiki/Director_of_Policy_Planning
https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/07/19981208.pdf
https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/07/19991104.pdf
https://nsarchive.gwu.edu/document/22669-document-04-winston-lord-director-policy
https://www.ncafp.org/about-us/faps-board-of-advisors/ambassador-winston-lord/
Sadat, Anwar,
President of Egypt
https://en.wikipedia.org/wiki/Anwar_Sadat
https://www.britannica.com/biography/Anwar-Sadat
https://www.ebsco.com/research-starters/history/sadat-becomes-president-egypt
https://sadat.umd.edu/about-us/anwar-sadat
https://www.nobelprize.org/prizes/peace/1978/al-sadat/facts/
https://en.wikipedia.org/wiki/Assassination_of_Anwar_Sadat
https://www.biography.com/political-figures/anwar-el-sadat
Scowcroft, Brent,
General, USAF, Military Assistant to the
President until 1973; Deputy Assistant to the President for National Security
Affairs from August 1973 until 1975
https://warontherocks.com/2020/08/brent-scowcroft-and-american-military-intervention/
https://warontherocks.com/2020/08/blame-it-on-the-blob-how-to-evaluate-american-grand-strategy/
https://www.aspeninstitute.org/programs/aspen-strategy-group/about-asg/
https://www.whitehouse.gov/piab/
https://www.publicaffairsbooks.com/titles/bartholomew-sparrow/the-strategist/9781586489632/
http://web1.millercenter.org/poh/transcripts/ohp_1999_1112_scowcroft.pdf
https://www.nytimes.com/2020/08/12/us/politics/brent-scowcroft.html
https://www.thecipherbrief.com/column_article/remembering-brent-scowcrofts-accomplishments-on-arms-control
https://www.foreignaffairs.com/articles/united-states/2020-08-13/scowcroft-model
https://archive.org/stream/towercommission00unit?ref=ol#mode/2up
https://www.penguinrandomhouse.ca/books/253135/the-man-who-ran-washington-by-peter-baker-and-susan-glasser/9780385540551
https://www.twelvebooks.com/titles/philip-zelikow/to-build-a-better-world/9781538764688/
https://toda.org/assets/files/resources/policy-briefs/t-pb-23_susan-koch_presidential-nuclear-initiatives-1991-92.pdf
https://www.penguinrandomhouse.ca/books/617544/margaret-thatcher-volume-3-by-charles-moore/9780241324745
https://yalebooks.yale.edu/book/9780300233827/post-wall-post-square
https://www.amazon.com/When-World-Seemed-New-George-dp-1328511650/dp/1328511650/ref=mt_other?_encoding=UTF8&me=&qid=
https://www.penguinrandomhouse.com/books/22029/a-world-transformed-by-george-hw--bush-and-brent-scowcroft/
https://yalebooks.yale.edu/book/9780300233827/post-wall-post-square
https://www.simonandschuster.com/books/War-in-a-Time-of-Peace/David-Halberstam/9781501141508
https://www.adst.org/OH%20TOCs/Inderfurth,Karl%20F.toc.pdf
https://www.wsj.com/articles/SB1029371773228069195
https://www.nytimes.com/2002/08/25/opinion/the-right-way-to-change-a-regime.html
https://www.penguinrandomhouse.com/books/592622/to-start-a-war-by-robert-draper/
https://pdfs.semanticscholar.org/de9b/be3fa428073b76a05fbb58739bf3279c3664.pdf
https://www.ft.com/content/de843f6e-0be1-4667-8a9f-f397cf840e72
https://www.houseofnames.com/brent-family-crest
https://www.houseofnames.com/dpreview/BRENT/EN/Brent/family-crest-coat-of-arms.png
https://www.houseofnames.com/cdn/webp/i/prod/520x520/surnamecomplete_gold.webp
https://www.aspeninstitute.org/programs/aspen-strategy-group/lt-general-brent-scowcroft/
https://dpaa-mil.sites.crmforce.mil/dpaaProfile?id=a0Jt000000sxxIFEAY
https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/document/0204/7505562.pdf
https://news.virginia.edu/content/uvas-miller-center-releases-secret-brent-scowcroft-oral-history
https://www.newstatesman.com/politics/2020/08/the-quiet-mastermind-how-brent-scowcroft-redefined-the-art-of-grand-strategy
Solomon, Richard H.,
member, National Security Council
staff
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_H._Solomon
https://www.academyofdiplomacy.org/members-1/solomon/richard-h.
https://carnegiecouncil.org/people/richard-h-solomon
https://www.c-span.org/person/richard-h-solomon/9004/
https://www.chinafile.com/contributors/richard-h-solomon
https://findingaids.lib.umich.edu/catalog/umich-bhl-2008034
https://www.presidency.ucsb.edu/documents/nomination-richard-h-solomon-be-assistant-secretary-state
