20260816 CDTL NRM D47 7 August 1973 47. Biên bản ghi
chép cuộc trao đổi
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d47
Google Translated
Tài liệu số 47
Quan hệ Đối ngoại của Hoa Kỳ, 1969–1976, Tập
XVIII, Trung Quốc, 1973–1976
47. Biên bản ghi chép cuộc trao đổi
I–24725/73
Washington, ngày 7 tháng 8 năm 1973, 14:10–14:50
CHỦ ĐỀ
Cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Schlesinger và Tướng
Lại Minh Đường (Lai Ming-tang),
Tổng Tham mưu trưởng, Bộ Quốc phòng, Trung Hoa Dân Quốc
THÀNH PHẦN THAM DỰ
Hoa Kỳ
Bộ trưởng Quốc phòng—James R. Schlesinger
Thứ trưởng Quốc phòng—William P. Clements
Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng (phụ trách Các vấn đề An
ninh Quốc tế - ISA)—Robert C. Hill
Giám đốc Cơ quan Hỗ trợ An ninh Quốc phòng—Phó Đô đốc
Ray Peet
Phó Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng (ISA)—Dennis J. Doolin
Trợ lý Quân sự của Bộ trưởng Quốc phòng—Chuẩn tướng
Robert C. Taylor
Trung Hoa Dân Quốc
Đại sứ Trung Hoa Dân Quốc tại Hoa Kỳ—James C. H. Shen
Tổng Tham mưu trưởng, Bộ Quốc phòng Trung Hoa Dân Quốc—Đại
tướng Lai Ming-tang
Phó Tổng Tham mưu trưởng (phụ trách Kế hoạch), Bộ Quốc
phòng Trung Hoa Dân Quốc—Phó Đô đốc Chih Ming-ping
Lời mở đầu.
Tướng Lai
bày tỏ lòng cảm kích về cuộc gặp và chuyển lời cảm ơn của chính phủ ông tới
phía Hoa Kỳ vì sự hỗ trợ liên tục. Ông kể rằng mình từng đến Washington
lần đầu vào năm 1943 sau khi hoàn thành khóa học tại Leavenworth. Ông
Clements cho biết Đô đốc Moorer từng nói với ông rằng Đô đốc
đã quen biết Tướng Lai khoảng ba mươi năm nay.
Quan hệ Hoa Kỳ – Trung Hoa Dân Quốc.
Bộ trưởng Schlesinger nhận định rằng đã có những sự điều
chỉnh trong quan hệ quốc tế của Hoa Kỳ, nhưng khẳng định với Tướng Lai rằng việc
quan hệ Hoa Kỳ – Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa trở nên linh hoạt
hơn sẽ không ảnh hưởng đến liên minh giữa Hoa Kỳ và Trung Hoa Dân
Quốc. Ông Clements nói thêm rằng điều này đòi hỏi sự thấu hiểu từ
cả hai phía. Tướng Lai tán thành quan điểm trên và cho rằng đó
chính là giá trị của những chuyến thăm như thế này. Sau đó, ông ngỏ lời mời Bộ
trưởng Schlesinger sang thăm Đài Loan. Bộ trưởng
cho biết ông sẽ nhận lời khi lịch trình công việc cho phép.
Tình hình tại Đài Loan và viện trợ của Hoa
Kỳ dành cho Trung Hoa Dân Quốc (ROC).
Tướng Lai
cho biết chính phủ của ông đang nỗ lực hết sức để củng cố sự ổn định chính trị
trong nước, bởi lẽ không thể phát triển kinh tế nếu thiếu sự ổn định. Vị tướng
này khẳng định ROC đang đối mặt với mối đe dọa lớn từ đại lục và
cần duy trì khả năng răn đe quân sự mạnh mẽ. Bộ trưởng Schlesinger ghi
nhận sự phát triển kinh tế vượt bậc của Đài Loan, đồng thời bày tỏ sự
ngưỡng mộ đối với tốc độ tăng trưởng và tình trạng cán cân thanh toán của hòn đảo
này. Bộ trưởng chỉ ra rằng chương trình viện trợ quân sự (MAP) dưới
dạng viện trợ không hoàn lại trên toàn cầu của Hoa Kỳ hiện chỉ còn khoảng
25% giá trị thực so với một thập kỷ trước. Ông cũng khen ngợi Tướng Lai
về thành tựu phát triển kinh tế của Đài Loan, yếu tố đã tạo điều
kiện để hòn đảo này tự gia tăng ngân sách chi tiêu quân sự. Sau đó, Tướng
Lai đã mạnh mẽ đề nghị được cung cấp thêm các trang thiết bị quốc phòng
dư thừa (EDA). Đô đốc Peet cho biết nguồn cung EDA hiện đang cạn
dần. Tướng Lai tiếp tục đặt câu hỏi liệu có thể có thêm EDA
hay không khi Hoa Kỳ cắt giảm quân số tại châu Âu. Bộ trưởng trả
lời rằng điều này đi ngược lại với quan điểm của ông, bởi Hoa Kỳ cần duy
trì sức mạnh trong khối NATO. Cuối cùng, Tướng Lai khẳng định
chính sách quốc gia cơ bản của chính phủ ông sẽ không bao giờ thay đổi: ROC
sẽ kiên định với thể chế dân chủ, không bao giờ tiến hành đàm phán hòa bình với
Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC), và sẽ nỗ lực tăng cường quan hệ
với Hoa Kỳ.
Ông nhắc lại rằng bất kỳ sự hỗ trợ nào dành cho Đài
Loan cũng sẽ mang lại lợi ích to lớn vì điều đó phục vụ cho mục tiêu
phòng thủ chung của hai bên. Khi trả lời câu hỏi của ông Clements, Tướng
Lai cho biết quy mô Lục quân Trung Hoa Dân Quốc là 600.000
quân, nhưng ông nhanh chóng nói thêm rằng lực lượng này cần phải lớn mạnh
vì mối đe dọa cũng rất nghiêm trọng. Tướng Lai cho biết 10%
GNP của Đài Loan [Trang 314] được dành cho quốc phòng. Tiếp
đó là cuộc thảo luận về chi phí nhân sự quân sự; Bộ trưởng Schlesinger
lưu ý rằng việc chuyển sang mô hình quân đội hoàn toàn dựa trên tinh thần tự
nguyện đã khiến chi tiêu quốc phòng của Hoa Kỳ tăng từ 5% lên 6,2%
GNP. Sau đó, Tướng Lai bình luận về năng lực ngày càng tăng của
lực lượng vũ trang Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (PRC), bao gồm cả
việc họ tự sản xuất các loại máy bay phản lực tiên tiến và máy bay ném bom TU-16.
Bộ trưởng Schlesinger đáp lại rằng máy bay F-5E vượt trội hơn bất
kỳ loại máy bay nào mà phía PRC đang sở hữu. Điều này dường như
khiến Tướng Lai hơi băn khoăn, nhưng ông vẫn khẳng định rằng phi
công của Trung Hoa Dân Quốc có trình độ vượt trội hơn nhiều so với
phi công phía đại lục; ông dẫn chứng sự kiện khủng hoảng eo biển năm 1958, khi
phe Cộng sản mất 31 máy bay trong khi Đài Loan
chỉ mất một chiếc, và cuối cùng, Tướng Lai thừa nhận rằng chất lượng
quan trọng hơn số lượng. Tướng Lai cũng đề cập sơ qua về hai chiếc
tàu ngầm mà Hoa Kỳ cung cấp cho hải quân Trung Hoa Dân Quốc,
đồng thời cho rằng chi phí bảo dưỡng và vận hành chúng sẽ rất cao (xem Phụ lục).
Bộ trưởng Schlesinger trả lời rằng chúng ta không nên cung cấp các khí
tài có chi phí vận hành và bảo dưỡng cao, vì những thứ đó không thực sự mang
tính hỗ trợ; thay vào đó, chúng ta chỉ đang tạo ra rắc rối cho cả bên nhận lẫn
chính chúng ta.
Cuối cùng, Tướng Lai chuyền cho mọi người
xem vài bức ảnh chụp các ngư dân từ Tầu cộng đại lục bị bắt giữ
và đưa về đảo Kim Môn; tất cả họ đều ăn mặc rách rưới. Tướng
Lai nói thêm rằng ông rất ấn tượng trước thực tế là không ai trong số họ
từng được đi học. Ông Clements hỏi Tướng Lai về năng lực
tình báo của Trung Hoa Dân Quốc đối với Cộng
hòa Nhân dân Trung Hoa. Tướng Lai cho biết họ muốn nắm bắt thêm thông
tin về các sự kiện tại đại lục, đặc biệt là về cách thức chế độ Cộng
sản duy trì quyền kiểm soát. Sau đó, vị Thứ trưởng bày tỏ
sự ngưỡng mộ trước cách Đài Loan điều chỉnh và thích ứng với những
diễn biến quốc tế trong bối cảnh quan hệ mới giữa Hoa Kỳ và Cộng
hòa Nhân dân Trung Hoa. Ông đánh giá sự điều chỉnh này là rất đáng nể
và là minh chứng cho thái độ ứng xử đầy thiện chí của Đài Loan. Tướng
Lai tỏ ra rất hài lòng.
Phụ lục.
Liên quan đến sự ngạc nhiên mà Tướng Lai tỏ ra
đối với chi phí vận hành và bảo dưỡng (O&M) tàu ngầm, vấn đề này đã
nhiều lần được nêu ra với các quan chức Trung Hoa Dân Quốc
(bao gồm Tưởng Kinh Quốc và Đô đốc Kha) trước khi thỏa thuận được ký kết.
Hơn hai năm trước, ông Doolin đã nói với Đô đốc Kha rằng chi phí
vận hành một chiếc tàu ngầm có thể lên tới 10.000 đô la mỗi ngày. Vị
Tư lệnh Hải quân Trung Hoa đã gạt bỏ những con số này và cho rằng hải
quân của ông có thể thực hiện nhiệm vụ đó với mức chi phí chỉ bằng một phần mười.
Đô đốc Kha đã được cảnh báo rằng thực tế sẽ chứng minh ông ấy
sai. Vào thời điểm phía Trung Hoa đang nỗ lực hết sức để có được
những chiếc tàu ngầm này, họ liên tục khẳng định rằng họ chỉ cần chúng để huấn
luyện tác chiến chống ngầm (ASW) cho các đơn vị tàu mặt nước, do các tàu
ngầm của Hạm đội Thái Bình Dương (SubPac) không phải lúc nào cũng sẵn
sàng vào thời điểm hải quân Trung Hoa muốn tiến hành diễn tập.
Trong một cuộc họp với Bộ trưởng Laird vào năm 1971, trước khi thỏa thuận
về tàu ngầm được ký kết, Tưởng Kinh Quốc đã nói bằng tiếng
Trung rằng lý do chính phủ của ông cần hai chiếc tàu này [Trang 315] là
để duy trì ưu thế hải quân tại eo biển Đài Loan. Người phiên dịch nhạy
bén của ông đã không dịch câu nói này. Ông Doolin, người tham dự cuộc họp,
có biết tiếng Trung. Ông đã nhận thấy sự thiếu sót đó, báo cáo lại cho Bộ
trưởng sau cuộc họp, và ghi lại sự việc này trong Biên bản ghi nhớ về nội
dung cuộc họp.
1. Nguồn:
Trung tâm Lưu trữ Quốc gia Washington, RG 330, Hồ sơ OASD/ISA: FRC 330–76–117,
Trung Hoa Dân Quốc, 333, ngày 16 tháng 8 năm 1973. Mật. Cuộc
họp diễn ra tại văn phòng của Schlesinger ở Ngũ Giác Đài. Văn bản
do Doolin soạn thảo vào ngày 16 tháng 8 và được Hill phê duyệt.
Chuẩn tướng Taylor cũng đã phê duyệt bản ghi nhớ này.↩
Sources
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/sources
Abbreviations and Terms
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/terms
Persons
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons
China, 1973–1976
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/comp1
Political Turmoil in the United States, June 1973–September
1974 (Documents 35–87)
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/ch2
1.
Document 47
Foreign Relations of the United
States, 1969–1976, Volume XVIII, China, 1973–1976
47. Memorandum of Conversation1
I–24725/73
Washington, August
7, 1973, 2:10–2:50 p.m.
SUBJECT
- Secretary of
Defense Schlesinger’s Visit With General Lai Ming-tang, Chief of the
- General Staff,
Ministry of National Defense, Republic of China
PARTICIPANTS
- United States
- Secretary of
Defense—James R. Schlesinger
- Deputy
Secretary of Defense—William P. Clements
- Assistant
Secretary of Defense (ISA)—Robert C. Hill
- Director,
Defense Security Assistance Agency—VADM Ray Peet
- Deputy
Assistant Secretary of Defense (ISA)—Dennis J. Doolin
- Military
Assistant to the Secretary of Defense—BGEN Robert C. Taylor
- Republic of
China
- Republic of
China Ambassador to the U.S.—James C. H. Shen
- Chief of the
General Staff, MND, ROC—General Lai Ming-tang
- Deputy Chief
of the General Staff/Plans, MND, ROC—VADM Chih Ming-ping
Opening Remarks. General Lai expressed his gratitude for the call and his
government’s thanks for our continued assistance. He said that he first came to
Washington in 1943 after finishing school at Leavenworth. Mr. Clements said
that Admiral Moorer told him that he had known General Lai for some thirty
years.
U.S.–ROC Relations. Secretary Schlesinger said that there have been some
adaptations in our international relations, but told General Lai that the loss
of rigidity in U.S.–PRC relations will not affect our alliance with the
Republic of China. Mr. Clements added that this requires understanding on both
sides. General Lai agreed with the foregoing and said that that is the value of
visits such as this. He then tendered an invitation to Secretary Schlesinger to
visit Taiwan. The Secretary said that he would accept when his schedule
permits.
The Situation in Taiwan and U.S. Aid to the ROC. General Lai said that
his government is doing everything it can to strengthen internal political
stability, as economic development cannot proceed in the absence of stability.
The General said that the ROC faces a great threat from the mainland and must
maintain a strong military deterrent. Secretary Schlesinger said that we have
taken note of Taiwan’s fabulous economic development and added that we envy
Taiwan its growth rate and its BOP position. The Secretary pointed out that our
world-wide grant MAP is now in real terms about 25% of what it was a decade
ago. He complimented General Lai on Taiwan’s economic development which has
enabled the GNP to increase its own military expenditures. General Lai then made
a strong representation for more excess defense articles (EDA). Admiral Peet
said that the EDA pool is drying up. General Lai then asked whether additional
EDA would be available when U.S. force levels in Europe are reduced. The
Secretary replied that this ran counter to his instincts as we must remain
strong in NATO. General Lai then said that the basic national policy of his
government would never change. the GNP will stick to a democratic system, will
never undertake peace talks with the PRC, and will endeavor to strengthen ties
with the U.S. He said again that any assistance to Taiwan will pay high
dividends as it is in our mutual defense. In response to a question from Mr.
Clements, General Lai said that the size of the ROC Army is 600,000 but added quickly
that it has to be substantial because the threat is substantial. General Lai
said that 10% of Taiwan’s [Page 314] GNP goes to defense.
A discussion of military personnel costs followed, with Secretary Schlesinger
noting that the all-volunteer force has increased U.S. defense spending from 5%
to 6.2% of GNP. General Lai then commented on the increasing capability of the
PRC armed forces, including indigenous production of advanced jets and TU–16
bombers. Secretary Schlesinger responded that the F5E is better than anything
the PRC has. This seemed to unsettle General Lai a bit, but he did allow that
Nationalist Chinese pilots were much better than their mainland counterparts
and cited by way of example the fact that in the 1958 Strait crisis the
Communists lost thirty-one aircraft as compared with only one by Taiwan and,
finally, General Lai allowed, quality not quantity is the most important.
General Lai then commented in passing on the two submarines that we are
providing to the Nationalist navy, and said that they will be quite expensive
to maintain (see Addendum). Secretary Schlesinger replied that we must not provide
items with high O&M costs as such items are not really assistance; we’re
really creating problems both for the recipients of such items and for
ourselves. Finally, General Lai passed around some pictures of mainland Chinese
fishermen that were captured and taken to Quemoy. They were all in rags.
General Lai added that he was struck by the fact that none of them had any
schooling. Mr. Clements asked General Lai how good the ROC intelligence
capability is concerning the PRC. General Lai said that they would like to know
more about mainland events, especially with regard to how the Communist regime
maintains control. The Deputy Secretary then expressed his admiration for
Taiwan’s adjustment and accommodation to international developments in light of
the new U.S.–PRC relationship. The Deputy Secretary said that he considered
this adjustment to be remarkable and evidence of a great deal of grace on the
part of Taiwan. General Lai was clearly quite pleased.
Addendum. With regard to General Lai’s professed astonishment at the
O&M cost for submarines, this was pointed out on numerous occasions to
Nationalist Chinese officials (including Chiang Ching-kuo and Admiral Ko)
before the agreement was concluded. Over two years ago, Mr. Doolin told Admiral
Ko that the cost of operating a submarine could run as high as $10,000 per day.
The Chinese CNO dismissed these figures and indicated that his navy could do
this for one-tenth the cost. Admiral Ko was told that experience would prove
him wrong. At the time the Chinese were pressing hard to secure these
submarines, they told us over and over again that they required these
submarines solely for ASW training for their surface units inasmuch as SubPac
assets were not always available at the time the Chinese navy wished to conduct
the exercise. At a meeting with Secretary Laird in 1971 prior to the conclusion
of the submarine agreement, Chiang Ching-kuo said in Chinese that the reason
his government required these two boats [Page 315] would be to maintain
naval superiority in the Taiwan Strait. His astute interpreter did not
translate this sentence. Mr. Doolin, who attended the meeting, speaks Chinese.
He noted the omission; informed the Secretary of the omission after the
meeting; and described the incident in the Memorandum of Conversation of that
meeting.
1. Source: Washington
National Records Center, RG 330, OASD/ISA Files: FRC 330–76–117, China,
Republic of, 333, 16 August 1973. Secret. The meeting took place in
Schlesinger’s office at the Pentagon. Drafted by Doolin on August 16 and
approved by Hill. Brigadier General Taylor also approved the memorandum.↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d47
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_314
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_315
Thân thế (các) nhân vật
Chiang Ching-kuo, Tưởng Kinh Quốc!
General, Defense Minister of the Republic of China from January 1965
https://en.wikipedia.org/wiki/Chiang_Ching-kuo
https://en.wikipedia.org/wiki/President_of_the_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_Republic_of_China
https://english.president.gov.tw/Page/85
https://www.britannica.com/biography/Chiang-Ching-kuo
https://military-history.fandom.com/wiki/Chiang_Ching-kuo
https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110810104605724
https://www.jstor.org/stable/30172507
https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c8bv7nz9/entire_text/
https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c8bv7nz9/
Hill, Robert C.,
Assistant Secretary of Defense for
International Security Affairs from May 11, 1973, until January 5, 1974
https://archives-manuscripts.dartmouth.edu/agents/people/1226
https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_Defense_for_International_Security_Affairs
https://en.wikipedia.org/wiki/Robert_C._Hill
https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Costa_Rica
https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_El_Salvador
https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Mexico
https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Spain
https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Argentina
Lai Mingtang (Lai Ming-tong),
ROC Chief of the General Staff, MND, from 1970
https://baike.baidu.com/en/item/Lai%20Ming-tang/3447442
https://en.wikipedia.org/wiki/Chief_of_the_General_Staff_(Republic_of_China)
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100323.pdf
https://www.taiwan-panorama.com/en/Articles/Details?Guid=43d52107-9878-43e0-8c89-190c859d56eb&CatId=11&postname=Soldiering%20On%20after%20Retirement&srsltid=AfmBOopEYESJho2izAmXLAOhyZkOHoa3SUffQpxVvbr8Zdg2JT7FAofU
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons
https://military-history.fandom.com/wiki/Chief_of_the_General_Staff_(Republic_of_China)
https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/24761028.2021.1904599
Laird, Melvin R.,
Secretary of Defense after January 22, 1969,
Secretary of Defense until January 29, 1973,
Counselor to the President for domestic
affairs from June 1973 until February 1974,
https://en.wikipedia.org/wiki/Melvin_Laird
https://history.defense.gov/Multimedia/Biographies/Article-View/Article/571291/melvin-r-laird/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Battle-of-Quang-Tri/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Marine-Aircraft-Group-15-Deploys-to-Da-Nang/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Battle-of-An-Loc/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Battle-of-Dong-Hoi/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Battle-of-Kontum/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/U-S-Aircraft-Begin-to-Mine-North-Vietnamese-Ports/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Operation-LINEBACKER/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Marine-Aircraft-Group-12-Deploys-to-Bien-Hoa/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/South-Vietnamese-Armed-Forces-Recapture-Quang-Tri-City/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Operation-LINEBACKER-Ends/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/-8220-Peace-is-at-Hand-8221-/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Richard-Nixon-is-Reelected/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Peace-Talks-Stall/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Operation-LINEBACKER-II/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Last-Australian-Forces-Depart/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Paris-Peace-Accords-Signed/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Marine-Aircraft-Group-12-Begins-to-Depart-for-Japan/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Melvin-Laird-Steps-Down-as-Secretary-of-Defense/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/POWs-Return-Home-in-Operation-HOMECOMING/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/South-Korean-Capital-Division-Departs/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Last-U-S-Marine-Corps-Tactical-Unit-in-Vietnam-is-Deactivated/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/South-Korean-9th-Infantry-Division-Departs/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/United-States-Deactivates-Military-Assistance-Command-Vietnam/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Final-Arc-Light-Strikes/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Case-Church-Amendment-Deadline-Halts-All-U-S-Bombing/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/War-Powers-Act-Becomes-Law/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/President-Nixon-Requests-Increased-Aid-for-South-Vietnam/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/President-Richard-M-Nixon-Resigns/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Reduction-in-U-S-Aid-to-South-Vietnam/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Battle-of-Phuoc-Long/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/U-S-Military-Presence-in-South-Vietnam-Totals-50-Personnel/
https://www.vietnamwar50th.com/1945-1964_the_road_to_war/
https://www.vietnamwar50th.com/1965_stemming_the_tide/
https://www.vietnamwar50th.com/1966-1967_taking_the_offensive/
https://www.vietnamwar50th.com/1968_tet_and_shifting_views/
https://www.vietnamwar50th.com/1969-1971_vietnamization/
https://www.vietnamwar50th.com/1975_the_fall_of_saigon/
https://millercenter.org/president/nixon/essays/laird-1969-secretary-of-defense
https://history.defense.gov/Portals/70/Documents/special_studies/SpecStudy6.pdf?ver=LCl1w_kyjEdQqdqgk_VZzQ%3d%3d
https://www.encyclopedia.com/people/history/us-history-biographies/melvin-robert-laird
Moorer, Thomas H.,
Admiral, USN, Chairman of the Joint Chiefs of
Staff until July 1, 1974
https://en.wikipedia.org/wiki/Thomas_Hinman_Moorer
https://www.history.navy.mil/browse-by-topic/people/chiefs-of-naval-operations/admiral-thomas-h--moorer.html
https://www.jcs.mil/About/The-Joint-Staff/Chairman/Admiral-Thomas-Hinman-Moorer/
https://www.usni.org/press/oral-histories/moorer-thomas
https://www.usni.org/people/thomas-h-moorer
https://www.usni.org/magazines/naval-history-magazine/1988/january/oral-history-black-jack-reeves
https://www.history.navy.mil/research/library/research-guides/modern-biographical-files-ndl/modern-bios-m/moorer-thomas-h.html
Rogers, William P.,
Secretary of State from January 21, 1969
https://en.wikipedia.org/wiki/William_P._Rogers
https://history.state.gov/departmenthistory/people/rogers-william-pierce
https://www.justice.gov/ag/bio/rogers-william-pierce
https://www.diplomaticrooms.state.gov/william-pierce-rogers-1969-1973-administration-of-president-richard-m-nixon/
https://millercenter.org/president/nixon/essays/rogers-1969-secretary-of-state
https://simple.wikipedia.org/wiki/William_P._Rogers
Schlesinger,
Arthur, Jr.,
President’s
Special Assistant
https://en.wikipedia.org/wiki/Arthur_M._Schlesinger_Jr.
https://www.historians.org/research-and-publications/perspectives-on-history/may-2007/in-memoriam-arthur-m-schlesinger-jr
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1961-63v10/d86
https://nsarchive.gwu.edu/document/18285-national-security-archive-doc-02-memorandum
file:///C:/Users/nguye/Downloads/National-Security-Archive-Doc-02-Memorandum-from.pdf
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1961-63v12/d7
https://www2.gwu.edu/~erpapers/mep/displaydoc.cfm?docid=erpn-artsch2
Shen, James C. H.,
ROC Ambassador to the United States
https://en.wikipedia.org/wiki/James_Shen
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d46
https://grokipedia.com/page/james_shen
https://taiwantoday.tw/AMP/Politics/Taiwan-Review/4824/The-anatomy-of-a-traumatic-decade
https://www.econclubny.org/legacyarchive?p_p_id=33&p_p_lifecycle=0&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-4&p_p_col_count=1&p_r_p_564233524_tag=james+shen
https://rotaryinchina.org/shen-james-c-h-%E6%B2%88%E5%8A%8D%E8%99%B9%E8%87%BA%E5%8C%97/
