20260209 CDTL DDE D496 12 May 1954 Điện tín Phái đoàn
Hoa Kỳ gửi Bộ Ngoại
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d496
Google Translated
Tài liệu 496
Quan hệ đối ngoại của Hoa Kỳ, 1952–1954, Hội
nghị Geneva, Tập XVI
396.1 GE/5–1254: Điện tín Phái đoàn Hoa Kỳ
gửi Bộ Ngoại giao phiên họp thứ ba tại Geneva về Đông Dương 12 tháng 5, 3:05
chiều:
Chỉ dành cho sử dụng chính thức
Ưu tiên
Geneva, ngày 12 tháng 5 năm 1954—nửa đêm.
Secto 193. Thông tin được gửi lại cho London 157,
Moscow 66, Tokyo 55, ưu tiên Paris 250, Saigon 63, Phnom Penh, Vientiane không
đánh số. Tokyo chuyển cho CINCFE. Bộ Ngoại giao chuyển cho Bộ Quốc phòng. Eden
chủ trì phiên họp toàn thể thứ ba về giai đoạn Đông Dương ngày hôm nay. Mặc dù
Việt Nam được ghi tên phát biểu đầu tiên, Eden đã cho phép đại biểu
Campuchia mở đầu cuộc tranh luận bằng cách đọc nội dung bức điện tín mà ông nhận
được liên quan đến vụ giết hại một quan chức chính phủ Campuchia và một số người
khác bởi Việt Minh vào ngày 10 tháng 5.
Đại diện Việt Nam
sau đó đã điểm lại các sự kiện kể từ Thế chiến thứ hai, đổ lỗi cho những người cộng
sản trong Việt Minh đã phản bội khát vọng dân tộc của người dân Việt
Nam và biến phong trào thành công cụ của một hệ tư tưởng nước ngoài, đồng thời
ca ngợi Bảo Đại vì những tiến bộ đạt được trong việc giành được sự
công nhận chủ quyền của Việt Nam. Sau đó, ông đọc văn bản tuyên bố chung
Việt-Pháp ngày 28 tháng 4 và toàn văn hiệp ước độc lập và hiệp ước liên kết giữa
Việt Nam và Pháp. (Bản dịch đã được gửi đến Bộ Ngoại giao trong điện tín
số 2145 của Đại sứ quán tại Sài Gòn, ngày 28 tháng 4.)
Việc công nhận chủ quyền của Việt Nam đã tước
đi lý do tồn tại của Việt Minh. Đại diện Việt Nam sau đó đã nêu ra
những điểm sau:
(1) Chính phủ Lào và
Campuchia có chủ quyền hoàn toàn, điều mà Quốc gia Việt Nam tôn trọng. Số phận
của các phong trào “Lào tự do” và “Campuchia tự do” hoàn toàn thuộc thẩm quyền
của các chính phủ nói trên. Phái đoàn Việt Nam, vì sự từ chối của chính phủ
Campuchia và Lào đối với đề nghị cho phép hai phong trào này tham gia hội nghị,
đã chấp nhận quan điểm tương tự. Việc lập lại hòa bình ở các quốc gia này sẽ được
thực hiện đơn giản bằng cách rút tất cả các lực lượng Việt Minh
xâm lược đi.
(2) Các đề nghị của Việt Minh là vô
nghĩa. Việt Minh không có quyền đàm phán
nhân danh Quốc gia Việt Nam, vì quyền này thuộc về [Trang 781] Quốc
gia Việt Nam. Pháp và Việt Nam đã đạt được thỏa thuận đầy đủ về vấn
đề độc lập và tham gia Liên Hiệp Pháp.
(3) Các đề nghị của Việt Minh không
có cơ sở nghiêm túc để thảo luận. Việc thiếu sự kiểm soát
quốc tế đối với các cuộc bầu cử là không thể chấp nhận được.
Đoàn đại biểu Quốc gia Việt Nam sau đó đã đưa ra các đề
nghị liên quan đến (1) giải pháp quân sự và (2) giải pháp chính trị
(Secto 190).
Chu Ân Lai sau đó phát biểu và đưa ra hàng loạt
cáo buộc tuyên truyền của Cộng sản về chủ nghĩa thực dân Pháp và chủ nghĩa
đế quốc Mỹ. Chu Ân Lai sử dụng giọng điệu gay gắt và đã thành công
trong việc xúc phạm một cách bất thường đối với Mỹ, Pháp và cá nhân Bidault.
Ông nói rằng sự can thiệp leo thang của Mỹ đã tạo ra nguy cơ mở rộng chiến
tranh Đông Dương và đặt ra “mối đe dọa ngày càng tăng đối với hòa bình châu Á
và thế giới”. Chu Ân Lai gọi những nỗ lực quân sự của Pháp là “chiến tranh
thuộc địa”, trong khi gọi cuộc kháng chiến của Đông Dương là “chiến tranh chính
nghĩa”. “Bất kỳ nỗ lực nào nhằm phớt lờ hoặc đánh giá thấp sức mạnh của các dân
tộc Đông Dương hoặc phủ nhận sự tồn tại của Cộng hòa Dân chủ Việt Nam
và các chính phủ kháng chiến của Khmer và Pathet Lào đều sẽ thất
bại”. Giới cầm quyền Pháp “hoặc không muốn chấm dứt chiến tranh Đông Dương, vốn
đã bị người dân Pháp lên án là ‘chiến tranh bẩn thỉu’, hoặc cố tình đưa ra những
điều khoản không thể chấp nhận được đối với phía đối lập để cản trở việc chấm dứt
chiến tranh”. Chu Ân Lai nói rằng “các hoạt động của Hoa Kỳ nhằm thành lập
các khối quân sự gây hấn ở châu Á không thể tách rời khỏi mục tiêu chuẩn bị chiến
tranh toàn cầu và thiết lập sự thống trị trên toàn thế giới. Một số phần tử
trong giới cầm quyền của Mỹ gần đây đã bịa đặt vô số chuyện về sự can thiệp của
Tầu cộng-P.R.C. vào chiến tranh Đông Dương”. Việc Mỹ tổ chức các khối ở
châu Á “không có gì chung với việc bảo vệ an ninh tập thể” và “đang được tiến
hành sau lưng các dân tộc châu Á và hầu hết các quốc gia châu Á. Việc tổ chức một
số quốc gia châu Á thành một khối chống lại các quốc gia châu Á khác chỉ có thể
tạo ra và làm trầm trọng thêm rắc rối và chia rẽ ở châu Á”.
Đề cập đến tuyên bố ngày 28 tháng 4 của mình về
việc củng cố các quốc gia châu Á để bảo vệ hòa bình và an ninh ở châu Á, Chu Ân Lai nói
rằng chỉ bằng cách tôn trọng độc lập và chủ quyền của nhau và phát triển quan hệ
bình thường, các quốc gia châu Á mới có thể “ngăn chặn thảm họa chưa từng có
phát sinh từ những nỗ lực của những kẻ thực dân mới nhằm sử dụng người châu Á để
chống lại người châu Á”.
Chu Ân Lai sau đó đề cập đến mong muốn giải quyết hòa
bình cuộc chiến tranh Đông Dương từ phía người dân Trung Quốc và ở Ấn Độ,
Indonesia, Miến Điện, Pakistan và châu Âu. Theo ông, không phải tất cả các
chính khách Mỹ đều ủng hộ việc [Trang 782] tiến hành cuộc phiêu lưu quân sự ở
Đông Dương hoặc Đông Nam Á. Chu Ân Lai sau đó đã bày tỏ sự tán dương ngắn gọn đối
với “chính sách hòa bình” của Liên Xô.
Chu Ân Lai tán thành tuyên bố và các đề nghị của Việt
Minh, cho rằng chúng “thực sự thể hiện ý chí của nhân dân Đông Dương
trong cuộc đấu tranh vì hòa bình, độc lập, thống nhất và dân chủ cũng như những
yêu cầu chính đáng của họ”. Ông nói thêm rằng những đề nghị này “đã mở đường
cho việc giải quyết hòa bình vấn đề Đông Dương”. Sau đó, ông chỉ trích Bidault
vì đã duy trì trong tuyên bố ngày 8 tháng 5 của mình “thái độ của một kẻ
thống trị thuộc địa, phớt lờ sự tồn tại của Cộng hòa Dân chủ
Việt Nam và từ chối sự tham gia của đại diện Khmer và Pathet
Lào tại hội nghị”. Theo Chu Ân Lai,
Bidault cũng “đã bỏ qua cơ sở chính trị để lập lại hòa bình ở
Đông Dương và hành động như một kẻ chiến thắng, đưa ra các điều khoản đơn
phương để chấm dứt chiến sự và yêu cầu nhân dân Đông Dương chấp nhận chúng”.
Trong phần kết luận nhẹ nhàng hơn của bài phát biểu, Chu Ân Lai một
lần nữa tán thành các đề nghị của Việt Minh “làm cơ sở để
hội nghị thảo luận về việc chấm dứt chiến tranh và lập lại hòa bình ở Đông
Dương”.
Eden sau đó đặt ra các
câu hỏi có trong Secto 183, thêm cụm từ “tôi cho rằng, liên quan đến hội nghị ở
đây” vào cuối câu số ba.
Smith sau đó đưa ra
tuyên bố, nội dung được ghi trong Secto 191.
Ông Bidault phát biểu, bày tỏ sự cảm thông về
những sự kiện được đề cập trong bức điện tín do đại diện Campuchia đọc, tuyên bố
rằng hội nghị cần giải quyết vấn đề khôi phục hòa bình ở Lào và Campuchia càng
sớm càng tốt, chỉ trích ông Chu Ân Lai vì sự tự phụ khi nói với ông về tình hình
dư luận Pháp và tán thành những câu hỏi của ông Eden như một đóng góp hữu
ích.
Đại diện Việt Minh
phát biểu, cố gắng chứng minh rằng Đông Dương là một chiến trường duy nhất và
giải thích sự pha trộn giữa người Campuchia, người Lào và người Việt Nam trong
phong trào kháng chiến.
Đại diện Campuchia tán thành tuyên bố của Việt
Minh và chỉ trích ông Chu Ân Lai vì đã nhầm lẫn phong trào Việt Minh
với phong trào Khmer Issarak, đồng thời một lần nữa lên án cái gọi là Chính
phủ Khmer là sản phẩm của Việt Minh và Trung Cộng. Sau đó, ông trả lời
các câu hỏi của ông Eden, nói rằng phái đoàn Campuchia muốn Campuchia được
xem xét trong một hạng mục đặc biệt, ủng hộ việc rút quân ngay lập tức của lực
lượng Việt Minh và các lực lượng bất quy tắc dưới sự kiểm soát
của Việt Minh, và ủng hộ sự giám sát quốc tế đối với thỏa thuận ngừng bắn.
Sau đó, Molotov phát biểu và trong một tuyên bố
vụng về, ông ta cố gắng bác bỏ bức điện tín do đại diện Campuchia đọc lúc đầu
phiên họp, nói rằng [Trang 783] nó có nguồn gốc không rõ ràng, chưa được phân
phát, nếu sự việc đó xảy ra thì chứng tỏ chính phủ Campuchia thiếu kiểm soát,
v.v. Một cuộc tranh luận sôi nổi đã diễn ra giữa Bidault, đại diện
Việt Minh, đại diện Campuchia và Molotov, trong đó Molotov
đã cố gắng pha trò châm biếm khiến phía Cộng sản cười, nhưng Bidault đã
đáp trả bằng một lời khiển trách nghiêm khắc nhưng đầy sức nặng rằng cái chết
của con người không phải là chuyện đáng cười, khiến phía Cộng sản im lặng
hoàn toàn.
Sau khi kiểm soát lại được phiên họp, Eden ấn định
phiên họp toàn thể tiếp theo về Đông Dương vào ngày 14 tháng 5.
Smith.
1.
Biên
bản cuộc họp này (US Verb Min/3) được lưu trong hồ sơ Hội nghị, lô 60 D 627, CF
276. Biên bản cho thấy cuộc họp bắt đầu lúc 3:05 chiều và kết thúc lúc 5:35 chiều. Biên bản cũng được in trong Conferénce
de Genève, trang 58–79. Bài phát biểu của Chu Ân
Lai và Eden cùng đề nghị của phái đoàn Việt Nam được in
trong Cmd. 9186, trang 123–127. Bài phát biểu của Eden và
đề nghị của phái đoàn Việt Nam, Tài liệu Đông Dương IC/6 và
IC/9, ngày 12 tháng 5, được lưu trong hồ sơ Hội nghị, lô 60 D 627, CF 279A.↩
2.
Không
được in. (751G.00/4–2854)↩
3.
Xem
bên dưới.↩
4.
Được
đưa ra trong Phiên họp toàn thể thứ ba về Triều Tiên, được báo cáo trong điện
tín Secto 28, ngày 28 tháng 4, trang 153.↩
5.
Được
đưa ra trong Phiên họp toàn thể đầu tiên về Đông Dương, được báo cáo trong điện
tín Secto 154, ngày 8 tháng 5, trang 734.↩
6.
Ngày
12 tháng 5, trang 776.↩
7. Ngày 12 tháng 5, trang 784. ↩
List of
Abbreviations and Symbols
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/terms
List of Persons
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/persons
The Geneva Conference on Indochina May 8–July 21, 1954
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/comp2
III. Proceedings of the Conference: Continued Discussions of
Conference Arrangements, Procedures, and Participants; United States Positions
and Tactics at the Conference; Arrangements and Discussions on Collective
Defense in Southeast Asia; Consideration of United States Military Intervention
in Indochina; Proposals on Indochina by the Various Delegations; Efforts To End
Hostilities in Indochina and To Preserve Peace in Southeast Asia; United States
Participation in the Final Stage of the Indochina Phase of the Conference;
Conclusion of the Geneva Conference (May 8–July 21)
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/ch7
May 12, 1954 (Documents 493–500)
4. Document
496
Foreign Relations of the United
States, 1952–1954, The Geneva Conference, Volume XVI
396.1 GE/5–1254: Telegram
Third Plenary Session on Indochina,
Geneva, May 12, 3:05 p.m.: The United States Delegation to the Department of
State1
official use only
priority
Geneva, May 12,
1954—midnight.
Secto 193. Repeated information London 157, Moscow 66, Tokyo 55, priority
Paris 250, Saigon 63, Phnom Penh, Vientiane unnumbered. Tokyo pass CINCFE.
Department pass Defense. Eden chaired third plenary session Indochina phase
today. Although Vietnam inscribed to speak first, Eden permitted Cambodian
delegate to open debate by reading text of telegram he had received regarding
killing of Cambodian Government official and several other persons by Viet Minh
on May 10.
Vietnam representative then reviewed events since World War II, blaming
Communists in Viet Minh for betraying national aspirations Vietnamese people
and turning movement into a tool of foreign ideology, and praising Bao Dai for
progress made in winning reconition Vietnamese sovereignty. He then read text
of April 28 joint Vietnamese-French declaration and also full texts of treaty
of independence and treaty of association between Vietnam and French.
(Translations sent Department in Saigon’s 2145, April 28.2)
Recognition of Vietnam sovereignty deprived Viet Minh of its raison
d’être. Vietnamese representative then made following points:
(1)
Governments of Laos and Cambodia have full sovereignty,
which state of Vietnam respects. Fate of “free Laos” and “free Cambodia”
movements wholly within competence above-mentioned governments. Vietnam
delegations, in view rejection by Cambodia and Laos Governments of proposal
that these two movements be admitted to conference, has adopted same point of
view. Reestablishment of peace in these countries will be accomplished simply
by withdrawal all invading Viet Minh forces.
(2)
Viet Minh proposals purposeless. Viet Minh has no right
to negotiate in name of Vietnamese nation, since this exclusive right [Page 781] State of Vietnam. France and Vietnam
have already reached full agreement on question independence and participation
in French Union.
(3)
Viet Minh proposals do not constitute serious basis for
discussion. Absence of all international control over elections is
unacceptable.
Vietnam delegation then made proposals regarding (1) military settlement,
and (2) political settlement (Secto 1903).
Chou En-lai then took floor and ran gamut of Communist propaganda charges
regarding French colonialism and US imperialism. Chou used harsh tone and
succeeded in being unusually insulting to US, France and Bidault personally.
Said stepped-up US intervention created danger extension Indochinese war and
posed “ever-increasing threat to peace of Asia and world.” Chou called French
military efforts “colonial war,” while terming Indochinese resistance “just
war”. “Any attempt to ignore or underrate strength of Indochinese peoples or to
deny existence of Democratic Republic of Vietnam and resistance Governments of
Khmer and Pathet Lao is doomed to failure”. French ruling circles “either are
unwilling to stop Indochina war, which has been condemned by French people as
‘dirty war’, or deliberately put forward terms unacceptable to opposite side to
obstruct termination of war.” Chou said “activities of United States for
forming aggressive blocs in Asia are inseparable from its objectives of
preparing global war and establishing domination over whole world. Certain
elements in ruling circles of US have of late concocted endless fictions about
intervention of People’s Republic of China in Indochinese war”. US organization
of blocs in Asia “having nothing in common with safeguarding of collective
security” and “are being carried on behind backs of Asian peoples and of most
Asian states. To organize certain Asian states into bloc against other Asian
states can only create and aggravate trouble and division in Asia”.
Referring to his April 28 statement regarding consolidation of Asian
states for safeguarding of peace and security in Asia,4 Chou said only by
mutual respect for each other’s independence and sovereignty and by developing
normal relations could Asian states “avert unprecedented calamity arising out
of attempts of new colonialists to use Asians to fight Asians.”
Chou then cited desire for peaceful settlement of Indochinese war on part
Chinese people and in India, Indonesia, Burma, Pakistan and Europe. According
to him not all American statesmen in favor “of [Page 782] embarking upon military adventure in
Indochina or Southeast Asia.” Chou then paid brief tribute to “peace policy” of
USSR.
Chou endorsed Viet Minh statement and proposals as “truly expressing will
of Indochinese peoples to fight for peace, independence, unity and democracy as
well as their legitimate demands.” These proposals, he said, “have already
opened way for peaceful settlement of Indochinese question.” He then castigated
Bidault for maintaining in his May 8 statement5 “attitude of a
colonial ruler, ignoring existence Democratic Republic of Vietnam, and refusing
participation representatives Khmer and Pathet Lao at conference.” Bidault
also, according Chou, “left aside political basis for restoration of peace in
Indochina and acted like victor laying unilateral terms for cessation of
hostilities and demanding their acceptance by peoples of Indochina.”
In milder conclusion to speech Chou again endorsed Viet Minh proposals
“as basis for conference to discuss termination of war and restoration of peace
in Indochina.”
Eden then asked questions contained in Secto 183,6 adding phrase
“with, I suppose, reference to conference back here” at end of number three.
Smith then made statement, text of which contained Secto 191.7
Bidault took floor, expressed sympathy over events mentioned in telegram
read by Cambodian delegate, stated conference should tackle at earliest
possible date problem of restoration of peace in Laos and Cambodia, castigated
Chou for presumption in telling him about state of French public opinion and
endorsed Eden’s questions as useful contribution.
Viet Minh representative made speech trying to show that Indochina is
single threatre of operations and explaining intermixture of Cambodians,
Laotians and Vietnamese in resistance movement.
Cambodian delegate endorsed Vietnamese statement and criticized Chou for
confusing Viet Minh movement with Khmer Issarak movement and again denouncing
so-called Khmer Government as invention of Viet Minh and People’s Republic of
China. He then replied to Eden questions saying Cambodian delegation wants
Cambodia to be considered in special category, is in favor of immediate
withdrawal of Viet Minh forces and irregulars under Viet Minh control, and
favors international supervision of armistice.
Molotov then took floor and in clumsy statement tried to discredit
telegram read by Cambodian delegate at beginning of session, saying [Page 783] it was of uncertain origin, had not
been distributed, if incident had occurred illustrated lack of Cambodian
Government control, etc. Lively interchange between Bidault, Viet Minh
representative, Cambodian representative and Molotov ensued, during course of
which Molotov attempted ironic joke which drew laughter from Communist side and
dignified but stinging rebuke from Bidault that death of human beings was not
laughing matter, upon which Communist side fell dead silent.
After getting session under control again Eden set next Indochina plenary
for May 14.
Smith
1. A set of minutes of
this meeting (US Verb Min/3) is in Conference files, lot 60 D 627, CF 276. The
minutes indicate that the meeting convened at 3:05 p.m. and adjourned at 5:35
p.m. The minutes are also printed in Conferénce de Genève, pp. 58–79. The speeches
of Chou En-lai and Eden and the proposal made by the Vietnamese Delegation are
printed in Cmd. 9186, pp. 123–127. The speech by Eden and the proposal made by
the Vietnamese Delegation, Indochina Documents IC/6 and IC/9, May 12, are in
Conference files, lot 60 D 627, CF 279A.↩
2. Not printed.
(751G.00/4–2854)↩
3. Infra.↩
4. Made in Third
Plenary Session on Korea, reported in telegram Secto 28, Apr. 28, p. 153.↩
5. Made in the First
Plenary Session on Indochina, reported in telegram Secto 154, May 8, p. 734.↩
6. Dated May 12, p. 776.↩
7. Dated May 12, p. 784.↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/ch7subch5
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d496
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_781
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_782
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_783
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_153
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_734
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_776
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_784
Thân thế (các) nhân vật
Bao Dai,
Chief of
State of Vietnam.
Bidault,
Georges,
French
Minister for Foreign Affairs until June 18, 1954; Head of the French Delegation
at the Geneva Conference until June 18, 1954.
https://en.wikipedia.org/wiki/Georges_Bidault
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d338
https://www.britannica.com/biography/Georges-Bidault
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d398
https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/documents/publication/CWIHPBulletin16_p1.pdf
https://spartacus-educational.com/2WWbidault.htm
https://apps.dtic.mil/sti/tr/pdf/ADA007286.pdf
https://avalon.law.yale.edu/20th_century/inch020.asp
Chou En-lai, (Zhou Enlai)
Premier of the People’s Republic of China;
member, Standing Committee of the Chinese Communist Party’s Political Bureau
https://en.wikipedia.org/wiki/Zhou_Enlai
https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_People%27s_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Minister_of_Foreign_Affairs_of_the_People%27s_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party
https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party
https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_Chinese_People%27s_Political_Consultative_Conference
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d139
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/memorandum-conversation-between-mao-zedong-zhou-enlai-and-henry-kissinger
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/zhou-enlai-talking-ho-chi-minh
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?f[0]=topics:86538&fo[0]=86538
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538&page=1
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538&page=2
Tài liệu Chu Ân Lai yêu cầu Hoa Kỳ loại bỏ Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu
củng như dùng Dương Văn Minh để lật đổ hai nền Đệ I và Đệ II VNCH.
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=people%3A84942&fo%5B0%5D=84942
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/discussion-between-zhou-enlai-and-le-duc-tho
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/89367/download
Eden, Anthony,
British Secretary of State for Foreign
Affairs; Head of the British Delegation at the Geneva Conference; one of the
three rotating chairmen of the Geneva Conference on Korea.
https://en.wikipedia.org/wiki/Anthony_Eden
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d91
https://adst.org/2015/06/sound-and-the-fury-the-1954-geneva-conference-on-vietnam-and-korea/
https://theasanforum.org/9324-2/
https://www.nytimes.com/1954/05/10/archives/parley-on-korea-off-indefinitely-geneva-session-set-for-today.html
https://api.parliament.uk/historic-hansard/people/mr-anthony-eden/1954
https://media.un.org/photo/en/asset/oun7/oun7758434
https://www.cvce.eu/en/obj/the_geneva_conference_20_and_21_july_1954-en-81ae1ba1-75f0-432c-ae35-e2aec6f0562e.html
https://www.cvce.eu/en/collections/unit-content/-/unit/02bb76df-d066-4c08-a58a-d4686a3e68ff/4295a026-2784-4b1c-b58e-ee8549490164/Resources#81ae1ba1-75f0-432c-ae35-e2aec6f0562e
Molotov, V. M.,
Soviet
Minister of Foreign Affairs; Head of the Soviet Delegation at the Geneva
Conference; one of the three rotating chairmen of the Geneva Conference on
Korea.
https://en.wikipedia.org/wiki/Vyacheslav_Molotov
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d801
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d232
https://avalon.law.yale.edu/20th_century/inch018.asp
https://bannedthought.net/USSR/ForeignAffairs-SocialistEra/V.M.Molotov-SpeechesAndStatementsAtCouncilOfForeignMinisters-1947-OCR-sm.pdf
https://www.britannica.com/biography/Vyacheslav-Molotov
Smith, Walter Bedell,
Under Secretary of State; Head of the United
States Delegation at the Geneva Conference, May 3–June 20, and July 17–21,
1954.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/ch5subch4
https://avalon.law.yale.edu/20th_century/inch006.asp
https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/documents/publication/ReconsideringGenevaConf_1.pdf
https://www.cia.gov/readingroom/docs/CIA-RDP80B01676R002500010001-5.pdf
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d1027
https://search.library.wisc.edu/digital/ABHSHVCERGRA6I86/pages/ALUZ5OG5PRZCCH83?as=text&view=scroll
https://nara-media-001.s3.amazonaws.com/arcmedia/dc-metro/rg-263/6922330/Box-2-17-3/263-a1-27-box-2-17-3.pdf
https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_Bedell_Smith
