20261115 CDTL DDE D775 18 June 1954 Điện tín từ Phiên
họp kín lần thứ mười lăm về Đông Dương, Geneva, 15 giờ ngày 18 tháng 6: Phái
đoàn Hoa Kỳ gửi Bộ Ngoại giao.
396.1 GE/6–1854: Điện tín từ Phiên họp kín
lần thứ mười lăm về Đông Dương, Geneva, 15 giờ ngày 18 tháng 6: Phái đoàn Hoa Kỳ
gửi Bộ Ngoại giao.
Mật
Geneva,
ngày 18 tháng 6 năm 1954—nửa đêm.
Secto
472. Đồng gửi: Paris 459, London 304, Sài Gòn 180, Tokyo 150, Moscow 135; Phnom
Penh và Vientiane (không đánh số). Đề
nghị Bộ Ngoại giao chuyển cho Bộ Quốc phòng. Đề nghị Tokyo
chuyển cho Bộ Tư lệnh Lực lượng Viễn chinh Mỹ tại Viễn Đông (CINCFE).
Phiên họp kín thứ mười lăm, thứ Sáu, ngày 18 tháng 6, Molotov chủ
trì.
Trong
lúc Tướng Smith vắng mặt, Robertson đã đưa ra tuyên bố (Secto
4702) ủng hộ các đề nghị do đại diện Campuchia đưa ra ngày 8 tháng 6
(Secto 3673) và đại diện Lào đưa ra ngày 16 tháng 6 (Secto
4574). Ông [Trang 1180] nêu rõ rằng đề nghị của phía Tầu cộng
(Secto 4585) dường như tạo điều kiện cho các lực lượng
cộng sản địa phương tiếp tục ở lại Lào và Campuchia, đồng thời
thiếu sự chính xác và rõ ràng. Ông khẳng định phái đoàn Hoa Kỳ vì vậy
không thể chấp nhận đề xuất của phía Tầu cộng. Ông cũng đề cập đến
việc có một số lượng lớn các đơn vị Việt Minh đã
được xác định rõ ràng đang hiện diện tại Lào và Campuchia.
Đại
diện Campuchia sau đó đã bình luận về đề nghị ngày 16 tháng 6 của Chu
Ân Lai. Ông cho biết mình không phản đối việc thực hiện ngừng bắn đồng
thời trên toàn Đông Dương nếu có thể đạt được nhanh chóng. Tuy nhiên, nếu
không, lệnh ngừng bắn tại Campuchia có thể diễn ra trước các khu vực
khác, vì điều này có thể thực hiện được thông qua việc rút toàn bộ các lực
lượng nước ngoài—bao gồm cả lực lượng chính quy và không chính
quy—ra khỏi nước này. Đại diện Campuchia nhắc lại cam kết rằng
sau khi các lực lượng đó rút đi, Campuchia sẽ không cho phép bất kỳ quân
đội nước ngoài nào khác tiến vào. Dù vậy, ông nhấn mạnh rằng Campuchia không thể
chấp nhận việc thiết lập các khu vực tập kết cho các lực lượng nước ngoài hiện
đang có mặt, cụ thể là lực lượng Việt Minh tại Campuchia.
Liên
quan đến các cuộc đàm phán giữa đại diện của các bên tham chiến, đại biểu Campuchia
cho rằng cần phải xác định rõ mục đích, địa điểm và thành phần tham gia. Về mục
đích, ông nêu rõ các đại diện quân sự trước hết phải giải quyết vấn đề loại bỏ
lực lượng nước ngoài, bao gồm các khía cạnh: thời hạn thực hiện, các điều kiện
cần cung cấp cho Bộ chỉ huy Việt Minh để họ hoàn tất cam kết,
cũng như các tuyến đường bộ và đường thủy sẽ được sử dụng. Các đại diện quân sự
cần có các điều khoản tham chiếu cụ thể.
Về
thành phần tham gia, đại biểu Campuchia cho biết sẽ bao gồm đại diện từ Bộ
chỉ huy Hoàng gia Campuchia ở một bên và Bộ chỉ huy Việt Minh
ở bên kia.
Về địa
điểm, đại biểu Campuchia nhắc lại đề xuất của Việt Minh về
việc tổ chức các cuộc thảo luận tại chỗ đối với trường hợp Việt Nam, và
cho rằng cách tiếp cận này cũng phù hợp với Campuchia. Ông chỉ ra tình
hình quân sự tại Campuchia đang biến động hết sức phức tạp, với các lực
lượng xâm lược Việt Minh có tính cơ động rất cao. Do đó, ông cho rằng
việc các đại diện quân sự gặp nhau tại Geneva là không thực tế và không
hữu ích. Ông nhắc lại các đoạn 2 (a), (b) và đoạn 3 trong đề xuất ngày 8
tháng 6 của Campuchia (tài liệu Secto 367) như là các điều khoản
tham chiếu dành cho các đại diện quân sự.
Đối với
đoạn 3 trong đề nghị của phía Tầu cộng về việc không
đưa thêm quân đội và nhân sự quân sự mới từ nước ngoài vào, đại biểu
Campuchia bày tỏ sự hoan nghênh. Ông ghi nhận việc Chu Ân Lai
hiểu rằng một quốc gia mới cần phải tổ chức cơ cấu quốc phòng của mình; tuy
nhiên, ông lưu ý rằng ngoài vũ khí và đạn dược, quân đội mới còn cần cả các
chuyên gia và huấn luyện viên.
Về đoạn
4 trong đề nghị của phía Tầu cộng liên quan đến cơ chế kiểm
soát quốc tế, đại biểu Campuchia cho biết sẵn sàng chấp nhận sự kiểm
soát từ các bên thực sự trung lập hoặc từ Liên Hợp Quốc. Ông nhấn mạnh rằng
cơ chế này phải được triển khai tại chỗ và sẵn sàng hoạt động ngay khi chấm dứt
thù địch, nhằm giám sát:
(1) việc rút các lực lượng nước ngoài;
(2) việc trả tự do cho tù binh và thường dân bị giam giữ;
và
(3) mọi hoạt động từ bên ngoài có khả năng gây phương hại
đến hòa bình và an ninh của Campuchia. Đại biểu Campuchia cũng
bày tỏ quan điểm rằng sẽ không có khó khăn gì đối với các đoạn 5 và 6 trong đề nghị
của Chu Ân Lai, vốn đề cập đến việc giải phóng và trao đổi tù
binh cùng thường dân bị giam giữ, cũng như việc không ngược đãi những người từng
hợp tác với bên đối phương.
Đại
biểu Campuchia đã phản đối mạnh mẽ tuyên bố của phía Việt Minh
ủng hộ cái gọi là "chính phủ kháng chiến". Ông nói thêm
rằng đề nghị của Chu Ân Lai không khác biệt nhiều so với một số
điểm trong lập trường của Campuchia, đồng thời bày tỏ sự hài lòng trước
tinh thần hòa giải mà phía Tầu cộng thể hiện.
Sau
đó, đại diện Campuchia đã đệ trình một đề nghị cụ thể (Secto 4716)
về việc tổ chức các cuộc họp giữa các đại diện quân sự nhằm đạt được những mục
tiêu đã nêu ở trên.
Tiếp
đó, Chu Ân Lai phát biểu. Ông cho rằng tuyên bố của ông
Robertson khác biệt rõ rệt so với tuyên bố của Tướng Smith trước đó.
Ông bày tỏ sự thấu hiểu đối với "nhiệm vụ" mà ông Robertson phải
thực hiện, đó là tạo ra và khơi mào các cuộc tranh cãi. Về phần mình, ông nhấn
mạnh vào tinh thần hòa giải và nỗ lực đạt được sự đồng thuận về nguyên tắc. Tuy
nhiên, ông nói thêm rằng, như ông Robertson thừa biết, nếu ông
Robertson khăng khăng muốn thách thức ông, thì ông sẵn sàng đón nhận thách
thức đó, và khi ấy, hội nghị này sẽ sa vào những cuộc thảo luận không hồi kết —
"chúng ta đâu có xa lạ gì nhau".
Sau
đó, Chu Ân Lai đề cập đến tình hình tại Lào và Campuchia,
nêu rõ rằng ở cả hai quốc gia này đều tồn tại các lực lượng kháng chiến
dưới sự lãnh đạo của các chính phủ kháng chiến, đồng thời cũng có
sự hiện diện của quân đội nước ngoài — một phần trong số đó đã rút đi.
Cần đạt được thỏa thuận về việc rút toàn bộ quân đội nước ngoài khỏi Lào,
Campuchia cũng như Việt Nam.
Chu
Ân Lai nhắc lại sự cần thiết phải tổ chức các
cuộc họp giữa các đại diện quân sự. Về vấn đề giám sát quốc tế, ông khẳng định
không thể cân nhắc vai trò của Liên Hợp Quốc. Ông nói thêm rằng cơ chế
kiểm soát quốc tế cần mở rộng sang cả Lào và Campuchia, đồng thời phải
tính đến những điều kiện đặc thù tại các quốc gia này. Ông thúc giục các bên sớm
nỗ lực — cả trong và ngoài khuôn khổ hội nghị — để thống nhất về thành phần của
một ủy ban trung lập; ông cho rằng một khi đã đạt được thỏa thuận về thành phần,
các bên có thể quyết định những vấn đề khác liên quan đến công tác kiểm soát.
Ông bày tỏ thái độ ủng hộ đề xuất của phía Pháp về việc thành lập một ủy
ban gồm [chín] đại diện để thảo luận về vấn đề này (Secto 4607). Ông coi
đề xuất này là một phương án thay thế cho việc thảo luận trực tiếp trong khuôn
khổ hội nghị.
Chu
Ân Lai tái khẳng định lập trường về việc chấm dứt
các hành động thù địch một cách đồng thời. [Trang 1182]
Sau đó,
Chu Ân Lai đề cập đến đề nghị ngày 16 tháng 6 của Việt Nam
Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH) liên quan đến các vấn đề chính trị (tài liệu
Secto 4598) và bày tỏ sự ủng hộ hoàn toàn. Ông khẳng định rằng một nền hòa
bình thực sự chỉ có thể được củng cố khi các vấn đề chính trị được giải quyết.
Ông đề nghị hội nghị ấn định ngày thảo luận về các vấn đề chính trị dựa trên đề
nghị 6 điểm ngày 16 tháng 6 của VNDCCH.
Tiếp
đó, đại diện phía Lào phát biểu rằng đề nghị ngày 16 tháng 6 của
phía Tầu cộng dường như là một cơ sở chấp nhận được để
phát triển các cuộc thảo luận. Ông nhắc lại những bảo lưu của mình về vấn đề chấm
dứt thù địch đồng thời, nhưng cho biết không có điểm nào trong đề nghị của phía
Tầu cộng là vấn đề không thể vượt qua, mặc dù một số điểm cần được
làm rõ hơn.
Đại
diện phía Lào sau đó đưa ra đề nghị (tài liệu Secto 459) về việc các đại
diện của hai bộ chỉ huy quân sự sẽ gặp nhau tại Geneva và tại thực
địa để nghiên cứu việc rút quân Việt Minh khỏi Lào, cũng như rút
quân đội Liên hiệp Pháp về các căn cứ thời bình tại Lào. Các đại
diện này sẽ đệ trình các khuyến nghị lên hội nghị trong thời gian sớm nhất.
Trong khi đó, hội nghị có thể tiếp tục xem xét các vấn đề khác liên quan đến
hòa bình tại Lào, đặc biệt là vấn đề kiểm soát quốc tế.
Sau
giờ nghỉ giải lao, ông Robertson xin phát biểu và đưa ra tuyên bố sau:
“Tôi
kiên quyết bác bỏ những lời ám chỉ của ông Chu Ân Lai.
Tuyên
bố tôi vừa đưa ra hoàn toàn không mâu thuẫn với lập trường mà Tướng Smith
đã nêu trong cuộc họp trước của chúng ta. Tướng Smith từng nói rằng đề
xuất của ông Chu Ân Lai xứng đáng được chúng ta xem xét một cách
nghiêm túc. Phái đoàn Hoa Kỳ đã cân nhắc kỹ lưỡng đề nghị đó và tôi đã
trình bày những kết luận mà chúng tôi đạt được. Chúng tôi đã lắng nghe rất cẩn
thận các ý kiến từ đại diện Campuchia và Lào. Giống như tôi, họ cũng
chỉ ra rằng đề nghị của phía Trung Quốc còn thiếu sự chính xác,
rõ ràng ở một số khía cạnh, đồng thời không đề cập đến việc rút quân đội
Việt Minh. Vì những lý do này, phái đoàn Hoa Kỳ tin rằng các đề nghị
từ phía Lào và Campuchia tạo ra một cơ sở đàm phán phù hợp hơn”. Phạm
Văn Đồng (Việt Minh) phát biểu tiếp theo và ủng hộ đề nghị ngày
16 tháng 6 của phía Tầu cộng (tài liệu Secto 458).
Ông cho rằng đề nghị này nên được dùng làm cơ sở cho các cuộc thảo luận
tiếp theo, đồng thời lưu ý rằng nó bắt nguồn từ những nguyên tắc đã được nêu
trong đề nghị ngày 27 tháng 5 của phía Tầu cộng (tài liệu Secto 3269). Ông
khẳng định phái đoàn của mình ủng hộ các nguyên tắc này cũng như đề nghị của
phía Trung Quốc liên quan đến Lào và Campuchia.
Sau
đó, ông đưa ra các ý kiến sau:
1. Cần chấp nhận nguyên tắc ngừng bắn đồng thời tại cả
ba quốc gia.
2. Việc bố trí lực lượng của hai bên sau khi ngừng bắn
nên liên quan đến các lực lượng tại chỗ, bao gồm cả các lực lượng thuộc các
phong trào kháng chiến ở Lào và Campuchia – những lực lượng mà
ông khẳng định là thực sự tồn tại.
3. Về vấn đề rút quân đội nước ngoài, ông cho biết
trước đây từng có các đơn vị tình nguyện Việt Minh tại Lào và
Campuchia nhưng họ đã rút đi; nếu hiện nay vẫn còn các lực lượng như vậy, họ
cũng sẽ được rút về.
4. Không
quốc gia nước ngoài nào được phép thiết lập các căn cứ quân sự tại Đông Dương.
5. Đại diện các bộ chỉ huy quân sự nên tiến hành đàm
phán tại Geneva cũng như tại thực địa về việc ngừng bắn ở Lào và
Campuchia.
Tiếp
đó, ông Đồng dành thời gian thảo luận về các phong trào kháng chiến tại Lào
và Campuchia, nhấn mạnh rằng các phong trào này được tổ chức thành các đại
đội và tiểu đoàn, đồng thời khẳng định sự tồn tại của các lực lượng này phải được
tất cả các bên công nhận. Ông chỉ trích các đại diện của Lào và Campuchia
vì đã phủ nhận sự tồn tại của các lực lượng này, đồng thời bày tỏ hy vọng rằng
họ sẽ nhìn nhận vấn đề một cách hợp lý. Ông kết luận bằng cách cáo buộc rằng
thông tin về các đơn vị Việt Minh mà Robertson đề cập
trong bài phát biểu mở đầu là hoàn toàn sai lệch, cũng giống như cáo buộc cho rằng
các đơn vị Tầu cộng đã tham gia trận Điện Biên Phủ – một
thông tin mà ông cho biết đã bị Bộ Chỉ huy Pháp bác bỏ.
Tiếp
theo, ông Chauvel (Pháp) phát biểu, đánh giá tuyên bố và đề nghị ngày 16
tháng 6 của phía Tầu cộng là hợp lý, chừng mực và chứa đựng những
yếu tố có thể chấp nhận được, mặc dù thuật ngữ sử dụng có vẻ còn gây ra những
cách hiểu khác nhau. Sau đó, ông đưa ra bình luận về các điểm sau trong đề nghi
của Tầu cộng (tài liệu Secto 458):
1. Về
đoạn 3: Cần làm rõ thêm, vì mặc dù văn bản
không cấm một số loại vũ khí cần thiết cho mục đích phòng thủ, nhưng mục đích
thực sự của nó dường như lại khác.
2. Về
đoạn 4: Đại diện Pháp đồng ý rằng cần áp dụng
cơ chế kiểm soát quốc tế đối với Việt Nam, Lào và Campuchia, nhưng chưa
rõ là sẽ thành lập một ủy ban chung hay ba ủy ban riêng biệt.
3. Về
đoạn 2: Đây là khó khăn chính trong đề nghị của Tầu
cộng. Mọi bên có lẽ đều đồng ý rằng cần có các cuộc đàm phán giữa đại
diện bộ chỉ huy của các bên tham chiến, nhưng câu hỏi đặt ra là: những bộ chỉ
huy đó cụ thể là ai? Điều này không rõ ràng, vì trong tuyên bố đưa ra đề nghị, Chu
Ân Lai đã phân biệt rõ giữa lực lượng địa phương và
lực lượng nước ngoài khi đề cập đến việc bố trí các lực lượng này.
Chauvel nhận xét rằng văn bản do phía Tầu cộng
đưa ra mở ra triển vọng đạt được tiến bộ. Ông nói thêm – một cách gián tiếp
nhưng rõ ràng là nhắm vào đại diện phía Pháp – rằng hội nghị nên sớm giải quyết
các vấn đề này, vì thành phần các đại diện tham gia có thể sẽ sớm thay đổi.
Khi đề
cập đến vấn đề rút quân đội nước ngoài, Chauvel nhấn mạnh sự cần thiết
phải xác định rõ danh tính của các bộ chỉ huy quân sự tham chiến. Chẳng hạn, tại
Campuchia, do không còn lực lượng Pháp hiện diện, thì ai sẽ là
bên đứng ra liên lạc trên thực địa? Ông gợi ý rằng Bộ chỉ huy các lực lượng Hoàng
gia Campuchia sẽ phải thảo luận vấn đề này với phía Việt Minh,
vì chính phía Việt Minh là đơn vị sẽ tiếp nhận số quân rút đi.
Tương tự, tại Lào, tồn tại một bộ chỉ huy hỗn hợp Pháp - Lào,
trong khi ở phía bên kia là Bộ chỉ huy Việt Minh – đơn vị chịu
trách nhiệm tiếp nhận các lực lượng nước ngoài rút khỏi đây. Tại thời điểm này,
Chauvel bổ sung rằng Bộ chỉ huy tối cao Pháp có thể xác nhận
thông tin từ phía Mỹ về sự hiện diện của các đơn vị Việt Minh tại
Lào và Campuchia.
Kết lại, Chauvel nhắc đến ba bản dự thảo đang
được hội nghị xem xét: đề nghị ngày 16 tháng 6 của Tầu cộng, cùng
các đề nghị của Campuchia và Lào đưa ra trong ngày hôm nay. Ông cho rằng
nếu đặt các văn bản này cạnh nhau, chúng không hề mâu thuẫn, dù các dự thảo của
Lào và Campuchia có phạm vi hẹp hơn và cụ thể hơn. Ông đề nghị các đại
diện dành thời gian nghiên cứu cả ba đề nghị này trong đêm nay, nhằm cố gắng soạn
thảo một văn bản chung mà tất cả các bên đều có thể chấp nhận được vào ngày
mai.
Tiếp đó, Molotov – đại diện phía Liên
Xô – phát biểu. Ông lưu ý rằng qua các cuộc thảo luận trong vài ngày gần
đây, quan điểm của các bên về vấn đề Lào và Campuchia đã có sự
xích lại gần nhau, điều này thể hiện rõ qua phản ứng đối với đề nghị ngày 16
tháng 6 của Tầu cộng. Ông tin rằng tất cả các bên đều có chung cảm
nhận rằng dự thảo của Tầu cộng là một bước tiến, chứa đựng nhiều
đề nghị tích cực, tạo cơ sở để thu hẹp khoảng cách giữa các đại diện. Đề cập đến
điểm chung đã xuất hiện liên quan đến Lào và Campuchia, Molotov
nhắc lại phát biểu hôm nay của đại diện Mỹ, từ đó đặt câu hỏi liệu phía Mỹ có
cho rằng việc đạt được thỏa thuận là một mối nguy hiểm hay không. Ông khẳng định
các bên nên nỗ lực vượt qua khó khăn, thay vì lo ngại rằng một thỏa thuận sẽ
gây nguy hiểm cho bất kỳ ai. Đi sâu hơn vào vấn đề này, ông lưu ý đến sự khác
biệt giữa các phát biểu của đại diện Mỹ trong phiên họp trước và phiên họp hôm
nay. Ông nhận xét rằng thái độ của đại diện Mỹ đối với đề xuất của Tầu cộng
dường như đã thay đổi; đồng thời, ông cho rằng Robertson tỏ ra quá chú
tâm vào việc phủ nhận sự tồn tại của những khác biệt này, đến mức chẳng cần phải
bình luận gì thêm. Tuy nhiên, ông khẳng định rằng những khác biệt như vậy vẫn tồn
tại. Ông cho biết thêm, tại cuộc họp trước, đại diện phía Mỹ từng mô tả đề xuất
của Tầu cộng là “hợp lý và ôn hòa”, nhưng quan điểm của họ ngày
hôm nay lại hoàn toàn khác biệt. Ông đặc biệt lưu ý rằng đại diện các quốc gia
có liên quan trực tiếp, nhất là Lào, cho rằng các đề nghị của Tầu
cộng có thể là cơ sở chấp nhận được để thảo luận, thế nhưng “ông Robertson
nhất quyết không chấp nhận điều đó”. Ông cũng cho rằng việc đại diện Campuchia
không từ chối xem xét đề nghị của Tầu cộng là một cơ sở nữa để
tin rằng ba đề nghị này không đến mức hoàn toàn không thể dung hòa, nghĩa là vẫn
còn khả năng tìm ra điểm chung giữa chúng.
Sau
đó, Molotov dành một khoảng thời gian để củng cố lập luận rằng
các phong trào giải phóng dân tộc đang tồn tại ở Lào và Campuchia.
Kết lại
phần phát biểu, Molotov nhắc đến việc hội nghị đã thông qua nghị
quyết vào ngày 29 tháng 5 về việc bắt đầu các cuộc đàm phán quân sự giữa hai bộ
chỉ huy tại Việt Nam, đồng thời đề xuất áp dụng quyết định tương tự đối
với Lào và Campuchia. Ông thừa nhận rằng cần làm rõ bên nào sẽ tiến hành
các cuộc đàm phán quân sự đó, nhưng cho rằng vấn đề này không khó để giải quyết.
Eden là người phát biểu cuối cùng, bày tỏ sự ủng hộ ngắn
gọn đối với đề nghị của Chauvel về việc các đại biểu cùng xem xét ba văn
bản (của phía Tầu cộng, Lào và Campuchia), nhằm tìm
cách dung hòa các văn bản này từ nay đến phiên họp tới, tạo cơ sở thực tiễn cho
các bước tiếp theo.
Molotov cho biết ông không phản đối đề nghị này, vì xét thấy
đây thực chất là cách diễn đạt lại đề nghị từ phía đại biểu Pháp. Sau đó, Molotov
tuyên bố kết thúc phiên họp và thông báo phiên họp tiếp theo sẽ diễn ra vào
ngày 19 tháng 6.
Smith.
1. Biên bản của phiên họp này (IC Restricted/15)
hiện lưu trong hồ sơ Hội nghị, mã tài liệu 60 D 627, CF 279. Theo biên bản,
cuộc họp bắt đầu lúc 15 giờ và kết thúc lúc 19 giờ 20 phút. Biên bản này cũng được in trong
tài liệu *Conférence de Genève*, trang 311–322. Bài phát biểu của Tep
Phan (tài liệu Đông Dương IC/37, ngày 18 tháng 6) cùng các đề
nghị từ phía Campuchia và Lào (các tài liệu Đông Dương IC/36 và
IC/38, cùng ngày 18 tháng 6) hiện lưu trong hồ sơ Hội nghị, mã tài liệu
60 D 627, CF 279A.↩
2. Xem phần sau.↩
3. Ngày 3 tháng 6, trang 1014.↩
4. Ngày 16 tháng 6, trang 1162.↩
5. Ngày 17 tháng 6, trang 1162.↩
6. Ngày 18 tháng 6, trang 1186.↩
7. Ngày 17 tháng 6, trang 1164.↩
8. Ngày 17 tháng 6, trang 1163.↩
9. Ngày 27 tháng 5, trang 947.↩
10.
Nội dung nghị quyết được báo cáo về Bộ Ngoại giao trong bức
điện Secto 347, ngày 29 tháng 5, trang 795.↩
1.
Document 775
Foreign Relations of the United States, 1952–1954, The
Geneva Conference, Volume XVI
396.1 GE/6–1854: Telegram
Fifteenth
Restricted Session on Indochina, Geneva, June 18, 3 p.m.: The United States
Delegation to the Department of State1
confidential
Geneva, June 18, 1954—midnight.
Secto 472. Repeated information Paris 459, London 304,
Saigon 180, Tokyo 150, Moscow 135, Phnom Penh and Vientiane unnumbered.
Department pass Defense. Tokyo pass CINCFE. Fifteenth restricted session,
Friday, June 18, Molotov presiding.
In General Smith’s absence, Robertson made statement (Secto
4702)
supporting proposals made June 8 by Cambodian delegate (Secto 3673) and
June 16 by Laotian delegate (Secto 4574). He [Page 1180]stated Chinese
Communists proposal (Secto 4585)
seemed to make provision for local Communists to remain in Laos and Cambodia
and was lacking in precision and definiteness. He stated US delegate therefore
unable accept Chinese Communist proposal. He spoke of large number positively
identified Viet Minh units in Laos and Cambodia.
Cambodia delegate then commented on Chou En-lai’s June 16
proposal. He said he was not opposed to simultaneous cease-fire throughout
Indochina if it could be rapidly reached. Otherwise cease-fire in Cambodia
might precede other cease-fire since it can be accomplished by withdrawal of
all regular and irregular foreign forces. Cambodian delegate reiterated
commitment that after such withdrawal, Cambodia would admit no more foreign
troops. He stressed, however, Cambodia cannot accept re-grouping zones for
existing foreign troops i.e. Viet Minh in Cambodia.
With regard to negotiations by the representatives of
belligerents, Cambodian delegate said purpose, location and participants must
be settled. As to purpose, he said military representatives must deal primarily
with elimination of foreign forces including period of time, facilities to be
given Viet Minh command to fulfill commitments and road and river routes to be
used. Military representatives must have precise terms of reference.
With regard participants, Cambodian delegate said there
would be representatives of Royal Cambodian Command on one hand and Viet Minh
Command on the other.
As to location, Cambodian delegate recalled Viet Minh
proposal that discussions for Vietnam be on spot and said this would be
appropriate in case of Cambodia. He pointed out extremely fluid military
situation in Cambodia with highly mobile Viet Minh invaders. He therefore did
not consider meeting of military representatives in Geneva practical or useful.
He reiterated paragraphs 2 (a) and (b) and 3 of Cambodia proposal
of June 8 (Secto 367) as spelling out terms of reference of military
representatives.
Turning to paragraph 3 of Chinese Communist proposal re
non-introduction from abroad of new troops and military personnel, Cambodian
delegate expressed appreciation. Chou En-lai’s understanding that new country
requires to organize its defense structure. He said however, in addition to
arms and munitions, new army needs experts and instructors.
With regard to 4th paragraph of Chinese Communists proposal
on international control Cambodian delegate indicated acceptance of such
control either by true neutrals or by UN, stating that it must be on spot and
ready to function at time of cessation hostilities in order to [Page 1181]control (1) withdrawal
of foreign forces, (2) freeing of prisoners of war and civilian internees, and
(3) any external activity capable of troubling peace and security of Cambodia.
Cambodian delegate expressed view there would be no difficulty with 5th and 6th
paragraph of Chou’s proposal dealing with liberation and exchange of prisoners
of war and civilian internees and with non-persecution of persons having
collaborated with opposing party.
Cambodian delegate took strong issue with Viet Minh
statement supporting so-called resistance government. He added Chou En-lai’s
proposal not far off some points from Cambodian position and expressed
satisfaction at spirit of conciliation shown by Chinese.
Cambodian delegate then submitted specific proposal (Secto
4716)
covering meeting of military representatives to achieve purposes outlined
above.
Chou En-lai then spoke. He stated Mr. Robertson’s statement
was obviously different from General Smith’s statement other day. He expressed
understanding of duty Robertson has to perform i.e. the creation of controversy
and of instigating controversy. For himself, he would put emphasis on
conciliation and attempt to reach agreement in principle. He added, however,
that as Robertson well knew, if Robertson insisted on challenging him, he would
meet challenge and there would be endless discussion in this conference “we are
not strangers to each other”.
Chou En-lai then took up situation in Laos and Cambodia
stating that in both countries there were resistance forces led by resistance
governments and that there were also foreign troops some of which have been
withdrawn. Agreement should be reached for complete withdrawal of foreign
troops in Laos and Cambodia as well as in Vietnam.
Chou En-lai reiterated need for meeting of military
representatives. Re international supervision he said that UN cannot be
considered. He added international control should extend to Laos and Cambodia
taking into account special conditions there. He urged early effort both within
and without conference to agree on composition of neutral committee, stating
that after agreement on composition decision can be reached on other points re
control. He expressed himself favorably re French proposal for a committee of
[nine] delegates to discuss this point (Secto 4607). He
considered this proposal an alternative to discussion within the conference
itself.
Chou En-lai reiterated stand be simultaneity of cessation
of hostilities.
[Page 1182]
Chou En-lai then turned DRV proposal of June 16 re
political considerations (Secto 4598) and
expressed full support. He stated true peace can be consolidated only when
political problems are solved. He proposed that conference set date for
discussion of political problems on basis DRV 6-point proposal June 16.
Laos delegate then stated Chinese Communists proposal of
June 16 seemed to him to present acceptable basis for development discussion.
He recalled his reservations on simultaneity of cessation hostilities but he
said none of Chinese Communists points presented insuperable problem but that
some required precision.
Laos delegate then made proposal (Secto 459) for meeting of
representatives of the two commands in Geneva and on spot to study withdrawal
of Viet Minh troops from Laos and of French Union troops to peace time bases in
Laos. The representatives are to submit recommendations to conference as soon
as possible. Meanwhile conference can continue to examine other problems
relating to peace in Laos and especially to international control.
After the recess Mr. Robertson asked for the floor and made
the following statement:
“I categorically reject Mr. Chou En-lai’s insinuations.
There is nothing contradictory in the statement I have just
made with the position taken by General Smith at our last meeting. General
Smith stated that Mr. Chou En-lai’s proposal deserved our respectful attention.
The US delegation has carefully considered the proposal and I have stated the
conclusions reached. We have listened with careful attention to the statements
made by the Cambodian and Laotian delegates. They pointed out, as I did, the
lack of precision and definiteness in some aspects of the Chinese proposal and
its failure to provide for the withdrawal of the Viet Minh forces. For these
reasons the US delegation believes that the Laotian and Cambodian proposals
provide a more desirable basis for negotiation”.
Pham Van Dong (Viet Minh) spoke next and supported Chinese
proposal of 16 June (Secto 458) which, he said, should be used as basis for
further debate and which springs from principles presented in Chinese proposal
of 27 May (Secto 3269). His
delegation, he said, supports these principles and Chinese proposal concerning
Laos and Cambodia.
He then made following remarks:
1.
Principle of
simultaneous cease-fire in three states should be accepted.
2.
Disposition of forces of
both sides after cease-fire should pertain to local forces including forces of
resistance movements in Laos and Cambodia which, he said, exist in fact.
3.
With respect to
withdrawal of foreign forces he said there have been Viet Minh volunteers in
Laos and Cambodia and that these have been withdrawn but that if today there
are such forces they will be withdrawn.
4.
No foreign country
should establish military bases in Indochina.
5.
Representatives of
military commands should engage in negotiations in Geneva and on the spot re
cease-fire in Laos and Cambodia.
Dong
then devoted some time to discussion of resistance movements in Laos and
Cambodia, stressed that they were organized in companies and battalions, and
that the existence of these forces must be recognized by all parties. He
attacked Laotian and Cambodian delegates for denying existence of such forces
and hoped these delegates would yield to reason. Concluded by charging that
information about Viet Minh units mentioned by Robertson in opening statement
was as fallacious as allegation that Chinese units participated in battle of
Dien Bien Phu which, he said, has been denied by French High Command.
Chauvel
(France) spoke next and referred to Chinese statement and proposal 16 June as
reasonable and moderate, and as containing elements which could be acceptable
although terminology appeared subject differing interpretation. He then
commented on following points of Chinese proposal (Secto 458):
1.
Re paragraph 3:
Clarification necessary since, while text does not prohibit certain categories
of armament necessary to defense, its purpose appears to be otherwise.
2.
Re paragraph 4: While
French delegate agrees international control should be applied to Vietnam, Laos
and Cambodia, it is not clear whether one or three commissions intended.
3.
Re paragraph 2: This
main difficulty Chinese proposal believe all agree negotiation between
representatives commands of belligerent parties necessary, but who are those
commands? This not clear since in statement introducing proposal Chou En-lai
drew distinction in speaking of disposition of forces between local troops and
foreign troops.
Chauvel remarked that Chinese text offers prospect for
making progress and added parenthetically, in obvious reference to French
delegate, conference should resolve these questions since composition some
delegates might soon be changed.
Taking up question withdrawal foreign forces Chauvel
emphasized need for clear definition identity of belligerent commands. For
example, in Cambodia since no French forces are there, who would establish
contact in the field. Suggested Command of Royal Cambodian Forces would have to
discuss problem with Viet Minh since latter would be command that had to
receive troops withdrawn. Similarly in Laos there is French-Laotian command and
on other hand [Page 1184]Viet Minh Command which
would be responsible for receiving foreign troops withdrawn. At this point
Chauvel injected comment that French High Command could confirm US information
re Viet Minh units in Laos and Cambodia.
In concluding Chauvel referred to three drafts now before
conference—Chinese proposal 16 June, and Cambodia and Laos proposals of today.
Suggested that if these looked at side by side they would not be conflicting
although Laotian and Cambodian drafts reduced in scope and more precise. He
then suggested that all delegates work on three proposals overnight and attempt
to formulate by tomorrow version acceptable to all.
Molotov then took floor as Soviet delegate and noted that
during debate last few days certain rapprochement of views has appeared
on Laotian and Cambodian questions as would be seen from reaction to Chinese
proposal 16 June. He believed all had impression Chinese draft constituted step
forward and contained number of positive proposals on which position several
delegates could be brought closer together. Re to common ground that now
appeared to exist re Laos and Cambodia Molotov noted today’s statement by US
delegate which caused him to ask if US delegate felt there was danger in
possibility of agreement being found. He stated we should work to overcome
difficulties and not fear that agreement constituted danger to anyone. Pursuing
this point further he noted that comparisons were made between statements of US
delegate at last and at today’s meeting. He noted that US delegate now appeared
to have different attitude re Chinese proposal, and that Robertson appeared so
interested in refuting existence these differences that no comment seemed
necessary. However, he asserted, such differences exist. US delegate, he continued,
at last meeting characterized Chinese proposal as “reasonable and moderate,”
and today its views are of different nature. He noted particularly that
representatives of countries directly concerned, particularly Laos, thought
Chinese proposals could be acceptable basis for discussion but “Robertson won’t
hear of that”. Fact that Cambodian delegate did not refuse to consider Chinese
proposal he said, further gives reason to believe three proposals not so
irreconcilable as to make impossible chance of bringing them together.
Molotov then devoted some time to supporting assertion that
national liberation movements exist in Laos and Cambodia.
In concluding Molotov referred to adoption by conference on
29 May of resolution10 that
military talks begin between two commands in Vietnam and suggested similar
decision re Laos and Cambodia be adopted. He recognized that clarification
would be needed as to who [Page 1185]would conduct such
military talks but that this would not be difficult to settle.
Eden spoke last briefly in support of Chauvel’s suggestion
that all delegates consider three texts (Chinese, Laos, and Cambodian), in
effort to reconcile them between now and next meeting as practical basis to go
on.
Molotov stated he saw no objection to this suggestion since
it appeared to be reformulation of French delegate’s proposal. Molotov then
adjourned meeting to be reconvened 19 June.
Smith
1. A set
of minutes of this session (IC Restricted/15) is in Conference files, lot 60 D
627, CF 279. The minutes indicate that the meeting convened at 3 p.m. and
adjourned at 7:20 p.m. The minutes are also printed in Conférence de Genève,
pp. 311–322. The speech by Tep Phan, Indochina Document IC/37, June 18, and the
proposals by Cambodia and Laos, Indochina Documents IC/36 and IC/38.
respectively, June 18, are in Conference files, lot 60 D 627, CF 279A.↩
2.
Infra.↩
3. Dated
June 3, p. 1014.↩
4. Dated
June 16, p. 1162.↩
5. Dated
June 17, p. 1162.↩
6. Dated
June 18, p. 1186.↩
7. Dated
June 17, p. 1164.↩
8. Dated
June 17, p. 1163.↩
9. Dated
May 27, p. 947.↩
10.
Text of the resolution reported to the Department of State
in telegram Secto 347, May 29, p. 795.↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d775
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1180
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1181
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1182
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1184
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1185
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1014
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1162
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1186
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1164
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1163
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_947
Thân thế (các) nhân vật
Chauvel, Jean,
French Ambassador in Switzerland; French Delegate at the Geneva
Conference.
https://www.nytimes.com/1979/06/01/archives/jean-chauvel-of-france-a-diplomat-for-42-years.html
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v12p1/d347
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/d717
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d798
https://hanfordsentinel.com/looking-back-at-vietnam-war-vietnams-shift-from-french-occupation-to-a-feuding-north-and/collection_64d50889-351a-5986-b490-fee04636590f.html#1
https://hanfordsentinel.com/looking-back-at-vietnam-war-vietnams-shift-from-french-occupation-to-a-feuding-north-and/collection_64d50889-351a-5986-b490-fee04636590f.html#1
Chou En-lai, (Zhou Enlai)
Premier
of the People’s Republic of China; member, Standing Committee of the Chinese
Communist Party’s Political Bureau
https://en.wikipedia.org/wiki/Zhou_Enlai
https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_People%27s_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Minister_of_Foreign_Affairs_of_the_People%27s_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party
https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party
https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_Chinese_People%27s_Political_Consultative_Conference
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d139
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/memorandum-conversation-between-mao-zedong-zhou-enlai-and-henry-kissinger
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/zhou-enlai-talking-ho-chi-minh
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?f[0]=topics:86538&fo[0]=86538
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538&page=1
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538&page=2
Tài liệu
Chu Ân Lai yêu
cầu Hoa Kỳ loại bỏ Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu và dùng Dương Văn Minh để lật
đổ hai nền Đệ I và Đệ II VNCH.
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=people%3A84942&fo%5B0%5D=84942
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/discussion-between-zhou-enlai-and-le-duc-tho
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/89367/download
Eden, Anthony,
British Secretary of State for Foreign
Affairs; Head of the British Delegation at the Geneva Conference; one of the
three rotating chairmen of the Geneva Conference on Korea.
https://en.wikipedia.org/wiki/Anthony_Eden
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d91
https://adst.org/2015/06/sound-and-the-fury-the-1954-geneva-conference-on-vietnam-and-korea/
https://theasanforum.org/9324-2/
https://www.nytimes.com/1954/05/10/archives/parley-on-korea-off-indefinitely-geneva-session-set-for-today.html
https://api.parliament.uk/historic-hansard/people/mr-anthony-eden/1954
https://media.un.org/photo/en/asset/oun7/oun7758434
https://www.cvce.eu/en/obj/the_geneva_conference_20_and_21_july_1954-en-81ae1ba1-75f0-432c-ae35-e2aec6f0562e.html
https://www.cvce.eu/en/collections/unit-content/-/unit/02bb76df-d066-4c08-a58a-d4686a3e68ff/4295a026-2784-4b1c-b58e-ee8549490164/Resources#81ae1ba1-75f0-432c-ae35-e2aec6f0562e
Molotov, V. M.,
Soviet
Minister of Foreign Affairs; Head of the Soviet Delegation at the Geneva
Conference; one of the three rotating chairmen of the Geneva Conference on
Korea.
https://en.wikipedia.org/wiki/Vyacheslav_Molotov
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d801
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d232
https://avalon.law.yale.edu/20th_century/inch018.asp
https://bannedthought.net/USSR/ForeignAffairs-SocialistEra/V.M.Molotov-SpeechesAndStatementsAtCouncilOfForeignMinisters-1947-OCR-sm.pdf
https://www.britannica.com/biography/Vyacheslav-Molotov
Pham Van Dong,
Prime
Minister of the Democratic Republic of Vietnam
Vice President of the Council of
Ministers and Acting Minister for Foreign Affairs of the Democratic Republic of
Vietnam; Head of the Delegation of the Democratic Republic of Vietnam at the
Geneva Conference.
Robertson, Walter S.,
Assistant Secretary of State for Far Eastern Affairs
https://www.nytimes.com/1970/01/20/archives/walter-s-robertson-sr-dead-former-us-aide-on-far-east-assistant.html
https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_Robertson
https://history.state.gov/departmenthistory/people/robertson-walter-spencer
https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_State_for_East_Asian_and_Pacific_Affairs
Smith, Walter Bedell,
Under
Secretary of State; Head of the United States Delegation at the Geneva
Conference, May 3–June 20, and July 17–21, 1954.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/ch5subch4
https://avalon.law.yale.edu/20th_century/inch006.asp
https://www.wilsoncenter.org/sites/default/files/media/documents/publication/ReconsideringGenevaConf_1.pdf
https://www.cia.gov/readingroom/docs/CIA-RDP80B01676R002500010001-5.pdf
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d1027
https://search.library.wisc.edu/digital/ABHSHVCERGRA6I86/pages/ALUZ5OG5PRZCCH83?as=text&view=scroll
https://nara-media-001.s3.amazonaws.com/arcmedia/dc-metro/rg-263/6922330/Box-2-17-3/263-a1-27-box-2-17-3.pdf
https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_Bedell_Smith
Tep
Phan,
Minister
of Foreign Affairs of Cambodia; Head of the Cambodian Delegation at the Geneva
Conference.
