Lãnh Thổ Lãnh Hải Việt-Nam: 20260201 CDTL GRF 11 April 1975 D220 Điện tín từ Đại sứ quán tại Campuchia gửi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

20260201 CDTL GRF 11 April 1975 D220 Điện tín từ Đại sứ quán tại Campuchia gửi Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d220

Google Translated

Tài liệu 220

Quan hệ đối ngoại của Hoa Kỳ, 1969–1976, Tập X, Việt Nam, tháng 1 năm 1973 – tháng 7 năm 1975

220. Điện tín từ Đại sứ quán tại Campuchia gửi Bộ Ngoại giao

Phnom Penh, ngày 11 tháng 4 năm 1975, 0414Z.

6113. Gửi Bộ trưởng từ Đại sứ Dean. Chủ đề: Cuộc gặp của Đại sứ với Quyền Tổng thống Saukham Khoy về lời kêu gọi gửi đến Sihanouk. Tham khảo: Thông điệp của Tòa Bạch Ốc 102345Z ngày 10 tháng 4 năm 1975.

1. Cùng với Quyền Đại sứ, tôi đã gặp Quyền Tổng thống Saukham Khoy lúc 9:30 sáng ngày 11 tháng 4. Thủ tướng Long Boret cũng tham dự cuộc họp. Trước khi thảo luận về nội dung bức điện tín của ngài với Quyền Tổng thống, ông ấy cho biết rằng ông đã nói chuyện với Long Boret ngày hôm qua, và Long Boret đã đồng ý về nguyên tắc sẽ từ chức. Long Boret đã yêu cầu được tham khảo ý kiến của Ủy ban Chỉ đạo của Đảng Cộng hòa Xã hội trước khi đưa ra câu trả lời dứt khoát.

2. Ngoài cuộc gặp với Long Boret, tối qua Saukham Khoy cũng đã gặp gỡ các nhân vật chính trị nổi bật khác của Campuchia, và cả Tham mưu trưởng Sak Sutsakhan. Quyền Tổng thống nhấn mạnh với họ rằng vấn đề chỉ còn tính bằng giờ chứ không phải bằng ngày, và cần phải đưa ra một yếu tố mới vào cuộc nếu muốn tránh một cuộc tắm máu. Ông nói rằng sinh viên đang đòi hỏi sự thay đổi nhanh chóng trong giới lãnh đạo Campuchia. Tối qua, Saukham Khoy nói với các nhà lãnh đạo Đảng Cộng hòa Xã hội tập hợp lại rằng “các cá nhân phải hy sinh bản thân để đạt được lệnh ngừng bắn và tránh một cuộc tắm máu”. Một số nhà lãnh đạo có mặt, ví dụ như Pan Sothi (Bộ trưởng Giáo dục), đồng ý rằng chính trị đảng phái đã bị vượt qua bởi các sự kiện và cần phải hành động nhanh chóng. Pan Sothi đồng ý từ chức, cũng như Bộ trưởng Tài chính Khy Taing Lim.

3. Sau khi lắng nghe Tổng thống Saukham Khoy, tôi đã giải thích cho ông ấy và Long Boret nội dung chính của thông điệp của ngài (thư tham chiếu). Ông ấy hiểu rõ thông điệp và dường như tỏ ra thông cảm hơn với kịch bản này so với Long Boret. Trong suốt cuộc trò chuyện, tôi nhấn mạnh rằng những quyết định mang tính chất này phải do chính người Khmer đưa ra, và tín hiệu từ Sihanouk chỉ mang tính chất tạm thời và chúng ta không có bất kỳ sự đảm bảo nào rằng kịch bản được thảo luận sẽ được Hoàng tử chấp nhận.

4. Trong ba đến bốn giờ tới, Saukham Khoy sẽ thực hiện các hành động sau: (a) triệu tập cuộc họp Nội các, tại đó Long Boret và nhóm của ông ta sẽ từ chức; (b) bổ nhiệm Chan Sau làm Thủ tướng mới; (c) trừ khi Saukham Khoy thay đổi ý định hoặc bị người khác ngăn cản, ông ta dự định sẽ đưa ra tuyên bố công khai với báo chí và đài phát thanh quốc tế bằng tiếng Khmer và tiếng Pháp vào chiều cùng ngày, mời Hoàng tử Sihanouk trở về Phnom Penh để dàn xếp chấm dứt chiến tranh một cách nhân đạo. Ông ta cũng sẽ kêu gọi ngừng bắn có hiệu lực từ một giờ và ngày nhất định. Ông ta cũng sẽ đảm bảo an toàn cho Hoàng tử và đoàn tùy tùng của ông ta nhân danh chính quyền Phnom Penh. Ông ta sẽ nhấn mạnh sự sẵn sàng của tất cả các nhân vật Khmer từ bỏ quyền lực vì lợi ích cao hơn của quốc gia Campuchia. Cuối cùng, ông ta sẽ đưa ra lời kêu gọi nhân danh người dân Khmer đang đau khổ để chấm dứt nỗi đau khổ của họ. Trước khi đưa ra tuyên bố này, ông ta dự định sẽ tham khảo ý kiến của giới lãnh đạo dân sự Khmer cũng như một số lãnh đạo quân sự được chọn lọc. Đề nghị sau này được Saukham Khoy chấp nhận theo gợi ý của Long Boret, để quân đội không bị tan rã sau tuyên bố mời Sihanouk trở về.

5. Saukham Khoy nói với tôi rằng ông ấy sẽ cử con trai đến văn phòng hoặc nhà riêng của tôi để thông báo cho tôi về những diễn biến này, mà tôi dự đoán sẽ xảy ra trong vòng năm giờ tới.

6. Trước khi rời khỏi chỗ của Quyền Tổng thống và Long Boret, tôi nói rằng trong trường hợp nỗ lực vào phút chót này thất bại và giới lãnh đạo Khmer hiện tại phải rời khỏi đất nước, tôi đã có kế hoạch đưa một số người nhất định đi cùng nếu và khi chúng tôi phải rời Phnom Penh. Tôi nhấn mạnh lại với họ rằng tôi không muốn đóng vai Chúa và quyết định ai trong hoàn cảnh này được phép lên máy bay của chúng tôi để tìm kiếm sự an toàn ở nước ngoài. Tôi nói với họ rằng họ nên tiếp tục cử một trong những trợ lý đáng tin cậy của họ đến nhà riêng của tôi mỗi sáng lúc 6:30 sáng để nhận một bức thư từ tôi mang về cho họ. Nếu chúng tôi phải rời đi, người Khmer sẽ chỉ có không quá 2 giờ để đến Đại sứ quán này để làm thủ tục lên máy bay của chúng tôi. Họ, Saukham Khoy và Long Boret, sẽ phải đưa ra quyết định về việc ai sẽ đi cùng chúng tôi trong trường hợp điều tồi tệ nhất xảy ra. Cả hai người đều hiểu rõ lời giải thích của tôi.

7. Cuối cùng, Saukham Khoy tuyên bố rằng ông tin tưởng người dân Phnom Penh tin tưởng vào cá nhân ông và sẽ chấp nhận bất kỳ biện pháp nào ông thực hiện để cố gắng chấm dứt xung đột, bao gồm cả việc kêu gọi Sihanouk trở về đây.

8. Nhận xét: Nếu Saukham Khoy đưa ra tuyên bố công khai hôm nay mời Sihanouk trở về Phnom Penh, Hoàng tử có thể sẽ nhận được thông tin đầu tiên từ đại diện của AFP tại Bắc Kinh, như trường hợp đã xảy ra trong quá khứ với các tuyên bố khác từ chính phủ Cộng hòa Khmer, ví dụ như lời đề nghị đàm phán vô điều kiện của Thống chế Lon Nol vào ngày 9 tháng 7 năm ngoái. Chúng tôi hy vọng rằng Hoàng tử sẽ không tiếp tục thói quen phản ứng vội vàng mà không suy nghĩ kỹ và đưa ra tuyên bố đáp trả ngay lập tức. Bất cứ điều gì Đại sứ Bush có thể làm để ngăn chặn phản ứng cảm xúc bộc phát ngay lập tức của Hoàng tử đều sẽ rất hữu ích.

Dean

Nguồn: Thư viện Ford, Cố vấn An ninh Quốc gia, Hồ sơ quốc gia của Tổng thống về Đông Á và Thái Bình Dương, Hộp 4, Campuchia, Điện tín của Bộ Ngoại giao, Gửi Bộ trưởng Ngoại giao, Nodis (6). Tuyệt mật; Khẩn cấp; Nodis. Được gửi lại cho Bắc Kinh. Thông điệp được đính kèm tại Phụ lục B của Tài liệu 214. ↩

Sources

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/sources

Abbreviations and Terms

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/terms

Persons

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/persons

Note on U.S. Covert Actions

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/note

Vietnam, January 1973–July 1975

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/comp1

Collapse and Evacuation, February 26–July 22, 1975 (Documents 178–283)

4. Document 220

Foreign Relations of the United States, 1969–1976, Volume X, Vietnam, January 1973–July 1975

220. Telegram From the Embassy in Cambodia to the Department of State1

Phnom Penh, April 11, 1975, 0414Z.

6113. For the Secretary from Ambassador Dean. Subject: Ambassador’s Meeting with Acting President Saukham Khoy Regarding Appeal to Sihanouk. Ref: White House msg 102345Z Apr 75.2

Accompanied by DCM, I met with Acting President Saukham Khoy 9:30 a.m. April 11. Prime Minister Long Boret also attended the meeting. Prior to discussion of substance of your telegram with the Acting President, he told me that he had talked yesterday with Long Boret, who had agreed in principle to step aside. Long Boret had asked to consult with the Steering Committee of the Socio-Republican Party before giving definitive reply.

In addition to talking to Long Boret, Saukham Khoy met last night with other Khmer political luminaries, and also with Chief of Staff Sak Sutsakhan. The Acting President pointed out to them that it was a question of hours, not days, and it was necessary to inject a new factor in the equation if a blood bath is to be avoided. He said students are clamoring for rapid change in Khmer leadership. Saukham Khoy told the assembled Socio-Republican leaders last night that the “individual personalities must sacrifice themselves to obtain a ceasefire and to avoid a blood bath.” Some of the leaders present, for example Pan Sothi (Minister of Education), agreed that party politics have been overtaken by events and that rapid action is needed. Pan Sothi agreed to resign, as did the Minister of Finance, Khy Taing Lim.

After hearing out President Saukham Khoy I explained to him and Long Boret gist of your message (reftel). He clearly understood the message and appeared to be much more sympathetic to this scenario than did Long Boret. I stressed throughout the conversation that decisions of this nature must be made by the Khmers themselves, and that the signal from Sihanouk was tentative at best and we had no repeat no assurances that scenario discussed would be acceptable to Prince.

Saukham Khoy is taking the following actions during the next three to four hours: (a) calling a Cabinet meeting at which Long Boret and his group will resign; (b) appointing Chan Sau as the new Prime Minister; (c) unless Saukham Khoy changes his mind or is prevented by others from acting he intends to make public statement to international [Page 790] press and radio in Khmer and French later in the afternoon inviting Prince Sihanouk to return to Phnom Penh to arrange an end to the war in a humanitarian manner. He will also call for a ceasefire to become effective as of a certain hour and date. He would also assure the safety of the Prince and his party in the name of the Phnom Penh authorities. He would point out willingness of all Khmer personalities to step aside in the higher interest of the Cambodian nation. Finally, he would make his appeal in the name of the suffering Khmer people to put an end to their suffering. Before making this declaration he plans to check it out with the Khmer civilian leadership as well as selected military leadership. This latter suggestion was adopted by Saukham Khoy as a result of Long Boret’s suggestion, so that the military would not fall apart following this declaration inviting Sihanouk to return.

Saukham Khoy told me he will send his son to my office or to my residence to keep me informed of these developments, which I expect to occur in the next five hours.

Before leaving Acting President and Long Boret, I said that in the event this last minute effort should fail and the current Khmer leadership has to depart the country, I had plans to take a limited number with us if and when we have to depart Phnom Penh. I stressed with them again that I did not wish to play God and determine who under these circumstances should have access to our aircraft in order to gain safety abroad. I told them they should continue to send to my residence each morning at 6:30 a.m. one of their trusted aides who would hand carry a note from me back to them. If we had to leave, the Khmers would have no more than 2 hours to come to this Embassy to be processed for boarding our aircraft. They, Saukham Khoy and Long Boret, would have to make the decisions as to who should go with us in the event the worst happens. Both men understood my explanation fully.

Finally, Saukham Khoy stated that he is convinced the people of Phnom Penh have confidence in him personally and will accept whatever steps he takes to try to end the conflict, including specifically the appeal to Sihanouk to return here.

Comment: Should Saukham Khoy make a public declaration today inviting Sihanouk to return to Phnom Penh, the Prince is likely to get the word first from the AFP representative in Peking, as has been the case in the past with other declarations emanating from the GKR, for example Marshal Lon Nol’s offer of unconditional negotiations of last July 9. We would hope that the Prince would not follow his usual practice of shooting from the hip without any reflection and issuing a statement of response instantaneously. Anything Ambassador Bush could do to preclude an immediate emotional outburst by the Prince would of course be helpful.

Dean

1. Source: Ford Library, National Security Adviser, Presidential Country Files for East Asia and the Pacific, Box 4, Cambodia, State Department Telegrams, To SECSTATE, Nodis (6). Top Secret; Flash; Nodis. Repeated to Beijing.↩

2. Message is attached at Tab B of Document 214.↩

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/ch3

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d220

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/pg_790

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d214

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/ch3

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d220

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/pg_790

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d214

Thân thế (các) nhân vật/

Bush George H W.,

Head of the U.S. Liaison Office in Beijing from October 21, 1974, until December 7, 1975

https://en.wikipedia.org/wiki/George_H._W._Bush

https://en.wikipedia.org/wiki/President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/Director_of_Central_Intelligence

https://en.wikipedia.org/wiki/Chief_of_the_U.S._Liaison_Office_to_the_People%27s_Republic_of_China

https://en.wikipedia.org/wiki/Republican_National_Committee

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_the_United_Nations

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_House_of_Representatives

https://www.csmonitor.com/World/Asia-Pacific/2023/1024/Bush-House-How-the-US-ambassador-s-home-in-China-got-its-name

https://history.state.gov/departmenthistory/people/chiefsofmission/china

https://www.state.gov/biographies-list/

https://www.state.gov/resources-bureau-of-global-talent-management/#ambassadors

https://www.cnn.com/2018/12/01/asia/george-h-w-bush-china-intl/index.html

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ambassadors_of_the_United_States_to_China

https://www.chinadaily.com.cn/china/09usofficials/2009-05/31/content_7956346.htm

https://bush41library.tamu.edu/audiovisual/photos/35

Dean, John G.,

Deputy Chief of Mission, U.S. Embassy in Vientiane until 1974; U.S. Ambassador to the Khmer Republic from April 3, 1974, until April 1975

https://www.nytimes.com/2019/06/11/obituaries/john-gunther-dean-dead.html

https://www.voacambodia.com/a/john-gunther-dean-us-diplomat-haunted-by-cambodia-dies/4956083.html

https://en.wikipedia.org/wiki/John_Gunther_Dean

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_India

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Thailand

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Lebanon

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Denmark

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Cambodia

https://www.telegraph.co.uk/obituaries/2019/06/13/john-gunther-dean-refugee-nazis-became-successful-us-diplomat/

https://history.state.gov/departmenthistory/people/dean-john-gunther

https://history.state.gov/departmenthistory/people/chiefsofmission/mali

https://history.state.gov/departmenthistory/people/chiefsofmission/cambodia

https://www.state.gov/biographies-list/

https://www.state.gov/resources-bureau-of-global-talent-management/#ambassadors

https://kh.usembassy.gov/our-relationship/policy-history/list-of-u-s-ambassadors-to-cambodia/

Ford, Gerald R.,

Republican Representative from Michigan until October 13, 1973; House Minority Leader until October 13, 1973; Vice President of the United States from October 13, 1973, until August 8, 1974; President of the United States from August 8, 1974

https://en.wikipedia.org/wiki/Gerald_Ford

https://en.wikipedia.org/wiki/President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/House_Minority_Leader

https://en.wikipedia.org/wiki/Leader_of_the_House_Republican_Conference

https://en.wikipedia.org/wiki/Chair_of_the_House_Republican_Conference

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_House_of_Representatives

https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/gerald-r-ford/

https://www.whitehouse.gov/administration/

https://geraldrfordfoundation.org/gerald-r-ford-biography/

https://www.fordlibrarymuseum.gov/grf/timeline.asp

https://en.wikipedia.org/wiki/Presidency_of_Gerald_Ford

https://www.history.navy.mil/research/library/research-guides/modern-biographical-files-ndl/modern-bios-f/ford-gerald.html

https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/guides/findingaid/ford_vp_papers.asp

Lon Nol,

General, Cambodian Prime Minister and Minister of National Defense, June 1969; led coup that deposed Prince Norodom Sihanouk in March 1970; Prime Minister and Minister of National Defense after March 18, 1970; President of Khmer Republic from 1972 until 1975

Long Boret,

Prime Minister of the Khmer Republic

4/11/75 - Phnom Penh Evacuation

Sak Sutsakhan,

Cambodian Army Chief of Staff

Saukham Khoy,

President of the Khmer Republic, April 1975

Sihanouk, Prince Norodom,

Norodom Sihanouk,

King of Cambodia to March 1955, thereafter Prince of Cambodia; Prime Minister and Foreign Minister, October 1955–January 1956; Prime Minister, Foreign Minister, and Minister of the Interior, March–April 1956; Prime Minister, September–October 1956; Prime Minister, Foreign Minister, Minister of Plans, and Minister of the Interior, April–July 1957

Cambodian Head of State until March 1970; thereafter, leader of Cambodian Government in exile in Beijing

Prince, Head of State of Cambodia until March 18, 1970; thereafter, leader of the Cambodian government-in-exile in Beijing (GRUNK)

4/11/75 - Phnom Penh Evacuation

Agreement on Ending the War and Restoring Peace in Vietnam Paris 27 January 1973

https://www.cvce.eu/content/publication/2001/10/12/656ccc0d-31ef-42a6-a3e9-ce5ee7d4fc80/publishable_en.pdf

Paris Peace Accords

https://en.wikipedia.org/wiki/Paris_Peace_Accords

Peace Negotiations and the Paris Agreement

https://edmoise.sites.clemson.edu/paris.html

Text of Declaration by Paris Conference on Vietnam

https://www.nytimes.com/1973/03/03/archives/text-of-declaration-by-paris-conference-on-vietnam.html

Vietnam War Bibliography Translation Series