Lãnh Thổ Lãnh Hải Việt-Nam: 20260517 CDTL HST D564 28 September 1950 Điện văn của Quyền Bộ trưởng Ngoại giao gửi Phái bộ tại Sài Gòn.

20260517 CDTL HST D564 28 September 1950 Điện văn của Quyền Bộ trưởng Ngoại giao gửi Phái bộ tại Sài Gòn.

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1950v06/d564

Google Translated

Tài liệu 564

Quan hệ Đối ngoại của Hoa Kỳ, 1950, Đông Á và Thái Bình Dương, Tập VI

751G.00/9–2850: Điện văn của Quyền Bộ trưởng Ngoại giao gửi Phái bộ tại Sài Gòn.

Mật

Washington, ngày 28 tháng 9 năm 1950.

A–50. Giám đốc PSA đã tiếp kiến ông Ngô Đình Diệm vào ngày 21 tháng 9, và trong quá trình đàm thoại, ông đã nhấn mạnh những điểm sau: (a) việc hình thành các quốc gia Đông Dương thực sự độc lập và ổn định là điều bất khả thi chừng nào mối đe dọa Cộng sản—hiện đang tập trung tại Bắc Kỳ—chưa được kiềm chế và rốt cuộc là bị xóa bỏ hoàn toàn; (b) Hoa Kỳ đặc biệt coi trọng tính hợp pháp và tính hợp hiến của các quốc gia mà mình hỗ trợ; rằng Chính phủ Bảo Đại là thực thể hợp pháp và hợp hiến để tiếp nhận các quyền lực vốn đã được chuyển giao, cũng như các quyền lực hiện đang trong quá trình chuyển giao từ phía Pháp; (c) do đó, Hoa Kỳ rất mong muốn ông Diệm cùng cộng đồng Công giáo sẽ dành cho chính phủ hiện tại mọi sự ủng hộ trong khả năng có thể.

Ông Diệm, rõ ràng ấn tượng trước lập trường chắc chắn của Mỹ, đã hỏi liệu Mỹ có thể cung cấp vũ khí cho các đội quân Công giáo hay không. (Ông Diệm đã chỉ ra một nhóm vũ trang Công giáo ở khu vực Phát Diệm. Ông cũng nói rằng đội quân Công giáo thứ hai đã tồn tại ở khu vực Huế-Turan vào đầu năm 1947 nhưng nhóm này sau đó đã giải tán khi Pháp, theo lời ông Diệm, rút hỗ trợ tài chính vì những thành công vượt trội của họ.) Đại sứ nói với ông Diệm rằng Mỹ hiện đang xem xét các phương án hỗ trợ thành lập và phát triển các đội quân quốc gia và các đơn vị Công giáo nếu là một phần của các đội quân quốc gia sẽ nhận được sự hỗ trợ của Mỹ.

Ông Diệm đã được nhắc nhớ về mối quan tâm lâu dài của Hoa Kỳ trong việc hỗ trợ các quốc gia theo chủ nghĩa dân tộc chân chính và phi Cộng sản tại châu Á, cũng như thúc đẩy các mối quan hệ cùng có lợi giữa các quốc gia mới thành lập và các cường quốc thực dân cũ trên cơ sở [Trang 885] tự nguyện; đồng thời dẫn chứng trường hợp của Indonesia và Philippines như là minh chứng cho tính chất chân thực trong những ý định của Hoa Kỳ.

Giám mục liên tục nhấn mạnh hai điểm sau đây nhằm giải quyết vấn đề Đông Dương:

(1) Hoa Kỳ phải duy trì sức ép lên Pháp để buộc nước này nhượng bộ cho Việt Nam nhiều hơn so với những gì đã được quy định trong Hiệp định ngày 8 tháng 3. (Mặc dù đã nhận được nhiều câu hỏi, nhưng không lúc nào Giám mục xác định rõ ràng những nhượng bộ cụ thể nào là cần thiết. Ông chỉ đưa ra những nhận định chung chung—chẳng hạn như việc cắt giảm số lượng công chức Pháp hiện diện tại Việt Nam—và trong bối cảnh này, ông lập luận rằng các quan chức Pháp tại Đông Dương đang thực thi vai trò hành pháp chứ không đơn thuần là vai trò cố vấn trong Chính phủ Việt Nam);

(2) Thành lập một Quân đội Quốc gia. Khi được chất vấn về nguy cơ rằng lực lượng quân sự Việt Nam được phương Tây trang bị vũ khí có thể sẽ quay sang ủng hộ Hồ Chí Minh, Giám mục cho rằng nòng cốt của Quân đội Quốc gia cần được xây dựng từ chính cộng đồng Công giáo—những người có độ tin cậy là điều không cần phải bàn cãi.

Khi được hỏi về mục đích sử dụng của đội quân này, Giám mục nhấn mạnh rằng một khi Bảo Đại được hậu thuẫn bởi chính những lưỡi lê của người Việt, ông sẽ phát ngôn với một uy quyền lớn hơn nhiều. Giám mục nói rõ rằng khi đã nắm trong tay uy quyền đó, Bảo Đại sẽ sử dụng nó để đối trọng với phía Pháp nhiều không kém—thậm chí còn nhiều hơn—so với việc đối trọng với Hồ Chí Minh. Giám mục tin rằng đại đa số những người ủng hộ Hồ Chí Minh sẽ quay sang quy tụ dưới trướng Bảo Đại, ngay khi thấy rõ rằng một Quân đội Quốc gia đã được thành lập và nền độc lập thực sự của Việt Nam đã được bảo đảm. Giám mục cho rằng Quân đội Quốc gia này chỉ nên chịu sự kiểm soát gián tiếp từ phía Pháp, đồng thời ông cũng nêu rõ quan điểm loại trừ hoàn toàn sự tham gia của các sĩ quan, cán bộ người Pháp trong hàng ngũ quân đội Việt Nam.

Ông Diệm—người dường như rõ ràng đang phối hợp các phát biểu của mình với những điều mà Giám mục đã nói—cho rằng phía Pháp nên chuyển giao hoàn toàn quyền kiểm soát Nam Kỳ cho người Việt, những người khi đó sẽ ở vào vị thế thích hợp để bình định đất nước. Ông Diệm chỉ ra rằng phía Pháp không thể phân biệt giữa người Việt Cộng sản và người Việt quốc gia—một điều mà chính người Việt lại có thể thực hiện một cách dễ dàng, đặc biệt là tại Nam Kỳ, nơi bản thân ông đang nắm giữ danh sách tất cả những nhân vật Cộng sản quyền thế tại đó. Ông Diệm cho rằng sau khi việc người Việt nắm quyền kiểm soát Nam Kỳ đã hoàn tất, phía Pháp nên rút quân khỏi Trung Kỳ để lui về Bắc Kỳ; tại đó, lực lượng Pháp sẽ đóng vai trò như một tấm khiên che chắn chống lại sự xâm lược từ phía Tầu cộng. Ông Diệm nói tiếp rằng sau khi Trung Kỳ được bình định, vấn đề liên quan đến Bắc Kỳ mới có thể được xem xét. Giám mục liên tục hạ thấp số lượng cũng như sức mạnh của phe Cộng sản—lực lượng mà ông nhất quán gọi là "phong trào kháng chiến". Ông cho biết Linh mục Phạm Bá Trực—hiện là thành viên trong cầm quyền của ông Hồ—đã nhận được sự cho phép từ vị Giám mục người Pháp của mình để đứng ra bảo vệ cộng đồng Công giáo tại những khu vực nằm dưới sự kiểm soát của ông Hồ.

Giám mục cho biết chính ông đã cử mười hai linh mục thuộc giáo phận của mình đi làm việc với các lực lượng chống lại ông Diệm. Giám mục nói rõ rằng ông cảm thấy sự hiện diện của ông Diệm là vấn đề hệ trọng hơn nhiều so với mối đe dọa từ phía Cộng sản Việt Nam. Mặc dù liên tục được các viên chức Bộ Ngoại giao nhắc nhở về tình cảnh của Giáo hội tại các quốc gia khác hiện đang nằm dưới sự thống trị của Cộng sản, Giám mục dường như lại không tỏ ra quá bận tâm về điều đó. Ngay trước khi rời Washington để lên đường sang Canada, trong khoảnh khắc duy nhất bộc lộ những cảm xúc mạnh mẽ và sâu sắc, Giám mục khẳng định rằng Giáo hội sẽ không bao giờ gắn mình một cách tuyệt đối với Bảo Đại, đến mức mà sự sụp đổ của ông này cũng đồng nghĩa với sự diệt vong của cả Giáo hội. Tại một thời điểm khác, khi trả lời một câu hỏi, ông cho rằng việc người em trai của mình đảm nhận chức Thủ tướng vào thời điểm này là vô ích, bởi lẽ dưới những hoàn cảnh hiện tại, uy tín của người em sẽ bị hủy hoại [Trang 886] chỉ trong vòng vài tháng.

Đức Giám mục đã đề nghị ông Heath đến thăm các Giáo phận Phát Diệm và Bùi Chu — đặc biệt là các tỉnh Ninh Bình và Nam Định — để khảo sát những tiến bộ mà cộng đồng Công giáo đã đạt được trong việc khôi phục trật tự tại hai tỉnh này. Liên quan đến vấn đề này (và coi chuyến thăm của ông Heath như một minh chứng cho sự quan tâm của Hoa Kỳ), ông cho biết hàng giáo phẩm Công giáo sẽ chỉ đạo giáo dân thành lập một chính đảng Công giáo trong vòng sáu tháng tới; ông cũng ngụ ý rằng các kế hoạch cho việc này sẽ được soạn thảo tại cuộc họp giữa năm vị giám mục Việt Nam ở Rome, dự kiến diễn ra vào cuối tháng 10.

Bộ nhận thấy Đức cha Thục là người hoạt ngôn hơn — thậm chí có phần lấn lướt hơn — trong số hai anh em. Chúng tôi đặc biệt ấn tượng trước nhận định rằng, thông qua cộng đồng Công giáo, ông Thục thậm chí có thể trở thành một nhân tố quan trọng trong tình hình phức tạp hiện nay tại Đông Dương. Ngược lại, ông Diệm để lại cho chúng tôi ấn tượng về một người kém phần mạch lạc, thực tế và mang tính uy quyền hơn. Xuyên suốt cuộc gặp, ảnh hưởng từ nền tảng tu sĩ cũng như vị thế của Đức cha Thục — với tác động rõ rệt lên tư duy của ông — luôn hiện hữu một cách hiển nhiên.

Ngô (Đình Diệm)phù hợp hơn với khuôn mẫu của chính trị gia Việt Nam hiện đại, đắm chìm trong những mưu mô phương Đông và, theo chúng tôi, quan tâm đến việc thúc đẩy tham vọng cá nhân của mình hơn là giải quyết những vấn đề phức tạp mà đất nước đang phải đối mặt. Giống như những nhân vật nổi bật khác của Việt Nam, ví dụ như Nguyễn Phan Long, Diệm luôn sẵn sàng đưa ra những luận điểm bất tận về những sai lầm trong quá khứ và sự tuyệt vọng của hiện tại, nhưng lại không có khả năng hoặc không muốn đưa ra bất kỳ giải pháp mang tính xây dựng nào cho tình thế khó khăn hiện tại ngoài những lời ám chỉ mơ hồ và phỉ báng đối với Pháp và ngụ ý rằng chỉ có Mỹ mới có thể giải quyết vấn đề, chắc chắn là thông qua ông ta. Các quan chức Bộ Ngoại giao nhắc lại quan điểm rằng các vấn đề của Việt Nam chỉ có thể được giải quyết bởi người Việt Nam, rằng phương Tây có thể giúp đỡ, nhưng gánh nặng giải quyết vấn đề lại thuộc về người Việt.

Xin vui lòng tham vấn Bộ Ngoại giao và Paris về bất kỳ biện pháp nào mà quý vị cho là cần thiết nhằm củng cố vị thế của Thục, Bảo Đại và Diệm, hoặc bất kỳ hành động nào khác được xem là phù hợp trong bối cảnh hiện tại.

Ông Thục cùng phái đoàn sẽ rời Hoa Kỳ vào ngày 15 tháng 10 để đến Rome, quá cảnh qua Paris.

Webb.

1. William S. B. Lacy.↩

2. Để biết thông tin về chuyến thăm Hoa Kỳ của ông Diệm, xin xem công điện số 248 từ Sài Gòn, ngày 23 tháng 6, trang 829.↩

3. Ngô Đình Thục, Giám mục Công giáo Vĩnh Long; anh trai của Ngô Đình Diệm.↩

List of abbreviations and symbols

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1950v06/terms

Multilateral Relations:

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1950v06/comp1

Indochina:

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1950v06/comp5

Policy of the United States with respect to Indochina; United States recognition of Vietnam, Laos, and Cambodia as Associated States within the French Union; the extension of United States military assistance to French Union forces; United States economic, military, and diplomatic support for the Associated States (Documents 439–607)

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1950v06/ch6

1. Document 564

Foreign Relations of the United States, 1950, East Asia and the Pacific, Volume VI

751G.00/9–2850: Airgram

The Acting Secretary of State to the Legation at Saigon

secret

Washington, September 28, 1950.

A–50. Dir PSA1 recd Ngo Dinh Diem2 Sep 21 and in course of conversation emphasized fol: (a) emergence truly independent stable IC States impossible until Commie menace now centered Tonkin contained and ultimately liquidated; (b) that US attaches greatest importance legitimacy and constitutionality of states which it supports; that Bao Dai Govt legitimate and constitutional recipient powers already transferred and now in course of trans from Fr; (c) US therefore eager that Diem and Catholics give present govt every possible support.

Diem, evidently impressed by certainty US position, asked if US cld provide arms to Catholic Armies. (Diem identified one Catholic armed group in Phat Diem area. Said also that second Catholic Army was in existence in Hue–Tourane area in early ’47 but this group later dispersed when Fr, according to Diem, withdrew financial support because of its outstanding success.) Dir told Diem that US now considering ways and means assisting formation and development Natl Armies and that Catholic contingents if part of Natl Armies wld therefore receive US assistance.

Diem was reminded of longstanding US interest supporting genuine Nationalist non-Commie states in Asia and in promoting mutually beneficial assoc between new states and old metropolitan power on [Page 885] voluntary basis, citing Indo and Phil as evidence genuine character Amer intentions.

Bishop3 kept reiterating fol two points for solution IC problem: (1) US must maintain pressure upon Fr to grant greater concessions to Vietnam than contained Mar 8 Accords. (Despite rptd questions Bishop at no time clearly identified specific concessions necessary. He resorted to generalities such as reduction in nr Fr civil servants now Vietnam, stating this connection that Fr officials IC exercising executive as opposed advisory role in VN Govt); (2) Creation Natl Army. When questioned re risk that Vietnamese armed by West might subsequently support Ho, Bishop said nucleus Natl Army shld be created from among Catholics whose reliability was unquestioned. When asked re use to which such army wld be put, Bishop emphasized that when Bao Dai supported by Vietnamese bayonnets, he wld speak with much greater authority. Bishop made clear that Bao Dai wld use such authority when acquired, as much, if not more, against Fr than Ho. Bishop felt that large majority partisans Ho wld flock to Bao Dai when it apparent that Natl Army created and true independence Vietnam assured Bishop felt Natl Army cld be under only indirect Fr control and was specific in excluding Fr cadres for Viet Army.

Diem, who seemed obviously to be coordinating his remarks with those made by Bishop, said Fr shld turn over control Cochinchina entirely to Vietnamese who wld then be in position pacify country. Diem pointed out Fr unable to distinguish between Commie and non-Commie Viets, something which Viets themselves cld accomplish with ease particularly as in Cochinchina, he himself had list of all powerful Commies there. Diem felt that after Viet control Cochinchina accomplished, Fr shld withdraw frm Annam into Tonkin where Fr forces wld provide shield against Chi aggression. Diem contd that after Annam pacified, problem Tonkin cld be examined. Bishop consistently deprecated nrs and strength Commies what he consistently referred to as “resistance.” He said Reverend Pham Ba Truc, now member Ho’s Govt, had permission from his Fr Bishop to protect Catholics in Ho dominated area. Bishop said that he himself had sent twelve priests in his diocese to work with anti-Fr forces. Bishop made clear that he felt more strongly about presence Fr than he did Viet Commies. While constantly reminded by Dept officers of position church in other countries now under Commie domination, Bishop did not seem greatly affected. Just before leaving Wash on his trip to Canada, Bishop in only display of strong, deep feelings said that church wld never identify itself so completely with Bao Dai that his collapse wld mean eradication church also. At another point in response to question, he said it was useless for his brother to become Premier at this time because latter’s prestige under present circumstances wld be destroyed [Page 886] within few months. Bishop asked that Heath visit dioceses of Phatdiem and Bu Chu to examine particularly provinces Ninh Binh and Nam Dinh to see progress Catholics have made restoring order these two provinces. He said this connection (using Heath’s visit as evidence of US interest) that Catholic hierarchy wld instruct parishoners to form Catholic party within next six months and intimated that plans this connection wld be drawn up at meeting five Vietnamese bishops at Rome scheduled for late Oct.

Dept found Thuc to be more voluble if not dominating one of two brothers. We were impressed that he, thru the Catholics, might even be important factor in present IC complex. Diem impressed us as less precise, realistic and authoritative. Influence of Thuc’s clerical background and position with its evident bearing on his thinking was apparent throughout.

Ngo fitted more into mould of present-day Vietnamese politician, steeped in oriental intrigue and concerned equally if not more, we suspect, with furthering his own personal ambitions than solving complex problems facing his country today. Like other prominent Vietnamese, i.e., Nguyen Phan Long, Diem is ever prepared to deliver endless dissertations on the errors of the past and hopelessness of the present but is either incapable or unwilling offer any constructive solution to current dilemma other than vague and defamatory refs to Fr and implications that only US can solve problem, thru him to be sure. Dept officers reiterated view that Vietnam’s problems cld be solved only by Vietnamese, that West cld help, but that burden of solution rests with Viets.

Pls advise Dept and Paris any action you believe shld be taken consolidate Thuc, Bao Dai and Diem, or any other action deemed desirable in premises.

Thuc and party depart US Oct 15 for Rome via Paris.

Webb

1. William S. B. Lacy.↩

2. For information regarding Diem’s trip to the United States, see despatch No. 248 from Saigon, June 23, p. 829.↩

3. Ngo Dinh Thuc, Catholic Bishop of Vinh Long; brother of Ngo Dinh Diem.↩

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1950v06/d564

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1950v06/pg_885

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1950v06/pg_886

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1950v06/pg_829

Thân thế (các) nhân vật

Harry S. Truman