20260716 CDTL NRM D16 21 February 1973 16. Bản ghi chép cuộc trao đổi.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d16
Google Translated
Tài liệu số 16
Quan hệ Đối ngoại của Hoa Kỳ, 1969–1976, Tập XVIII, Trung Quốc, 1973–1976
16. Bản ghi chép cuộc trao đổi.
Washington, ngày 21 tháng 2 năm 1973, 18:00
THÀNH PHẦN THAM DỰ
James C. H. Shen, Đại sứ, Đại sứ quán Trung Hoa Dân Quốc
Ông Hengli Chen, Tham tán, Đại sứ quán Trung Hoa Dân Quốc
Henry A. Kissinger, Trợ lý Tổng thống phụ trách các vấn đề An ninh Quốc gia
John H. Holdridge, Chuyên viên cấp cao, Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC)
CHỦ ĐỀ
Những phát biểu của ông Kissinger với Đại sứ Shen về quan hệ của Hoa Kỳ với CHND Trung Hoa và Trung Hoa Dân Quốc.
Sau vài lời trao đổi ban đầu giữa Đại sứ Thẩm và ông Kissinger về sự mệt mỏi trong chuyến đi gần đây của ông, ông Kissinger cho biết trước hết ông muốn cho Đại sứ xem bản Thông cáo chung Mỹ - Trung Quốc dự kiến sẽ được công bố vào ngày hôm sau. Tất nhiên, ông tin rằng Đại sứ sẽ giữ bí mật về bản Thông cáo này. Sau khi Đại sứ Thẩm đọc xong, ông Kissinger sẽ giải đáp mọi thắc mắc về chính sách chung của phía Mỹ.
Đại sứ Thẩm nhanh chóng xem qua nội dung bản Thông cáo chung, rồi hỏi về cấp bậc ngoại giao của các văn phòng liên lạc. Ông Kissinger giải thích rằng các văn phòng này không mang tính chất ngoại giao, do đó sẽ không có cấp bậc ngoại giao nào được xác định. Người đứng đầu văn phòng sẽ mang chức danh "Trưởng văn phòng liên lạc" và không giữ hàm đại sứ. Vì một số lý do, chúng tôi không muốn gọi các văn phòng này là "văn phòng thương mại". Thực tế là chúng tôi đã gần như xóa bỏ kênh liên lạc tại Paris; tuy nhiên, nếu cần gửi công hàm ngoại giao—chẳng hạn như công hàm phản đối—thì văn phòng liên lạc sẽ không đảm nhận việc này. Văn phòng liên lạc sẽ phụ trách các vấn đề trao đổi, thương mại và những công việc khác không mang tính chất ngoại giao.
Ông Kissinger muốn nhấn mạnh hai điều: thứ nhất, các văn phòng liên lạc sẽ không có bất kỳ ảnh hưởng nào đến việc chúng ta công nhận Đài Loan, và thứ hai, ông muốn làm rõ rằng ông không dự đoán bất kỳ bước đi nào khác theo hướng này trong tương lai gần. [Trang 198]
Đại sứ Thẩm muốn biết vấn đề này nảy sinh như thế nào—có phải do sáng kiến của Chính phủ Hoa Kỳ không? Ông Kissinger nhớ lại rằng khi Tổng thống ở Bắc Kinh, ông ấy đã nói rằng chúng ta sẵn sàng làm điều này, nhưng họ sẽ không đồng ý chừng nào Đại sứ quán ROC còn ở Washington và chúng ta duy trì quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Tuy nhiên, giờ đây họ đã rút lại sự phản đối này. Khi Đại sứ Thẩm hỏi tại sao họ lại làm như vậy, ông Kissinger phỏng đoán rằng đó là do lo sợ Nga. Tuy nhiên, đây chỉ là phỏng đoán.
Ông Kissinger nói thêm rằng người đứng đầu Văn phòng Liên lạc của CHND Trung Hoa tại Washington sẽ không thuộc biên chế đoàn ngoại giao—sẽ không có nghi thức trình quốc thư và văn phòng này cũng không được treo quốc kỳ. "Nhưng liệu ông ấy có thể làm việc với Chính phủ thông qua Bộ Ngoại giao hay không?" Đại sứ Thẩm đặt câu hỏi. Ông Kissinger trả lời rằng hai bên chưa thống nhất các chi tiết cụ thể, nhưng rõ ràng là các đại diện của CHND Trung Hoa có thể làm việc với các cơ quan chính phủ. Điều đáng chú ý là CHND Trung Hoa sẵn sàng tiến xa đến mức này trong khi Hoa Kỳ vẫn duy trì quan hệ ngoại giao với Trung Hoa Dân Quốc.
Đại sứ Thẩm đã đặt vấn đề về quy mô của các văn phòng liên lạc. Ông Kissinger cho biết vấn đề này cần được bàn bạc cụ thể, nhưng dự kiến biên chế sẽ vào khoảng từ 5 đến 10 người; phía Mỹ có thể sẽ cử khoảng 4 người cùng với đội ngũ nhân viên hỗ trợ. Khi Đại sứ Thẩm hỏi về thời điểm triển khai, ông Kissinger cho rằng việc này sẽ không diễn ra quá sớm mà có lẽ phải mất ba hoặc bốn tháng nữa. Đại sứ Thẩm băn khoăn không biết vị thế của văn phòng liên lạc sẽ tương đương với chức danh nào—bộ trưởng, tổng lãnh sự hay biện lý đại diện (chargé)? Ông Kissinger giải thích rằng viên chức liên lạc sẽ không có tên trong danh sách ngoại giao, do đó ông không thấy có cơ sở nào để so sánh vị trí này với các chức danh ngoại giao thông thường. Chẳng hạn, nếu Tổng thống tổ chức tiệc chiêu đãi đoàn ngoại giao thì viên chức liên lạc sẽ không được mời vì người này không có quy chế ngoại giao. Tuy nhiên, Đại sứ Thẩm vẫn gặng hỏi liệu người đó có được hưởng các quyền ưu đãi và miễn trừ ngoại giao hay không. Ông Kissinger trả lời rằng rất có thể là có. Đại sứ Thẩm hỏi liệu người đó có được phép sử dụng mật mã hay không, và ông Kissinger đã xác nhận là có. Đại sứ Thẩm nhận xét rằng đây chẳng khác nào một đại sứ quán nhưng không mang danh xưng đó. Ông Kissinger không đồng tình với nhận định này.
Đại sứ Thẩm nhận xét rằng bản Thông cáo chung gây ấn tượng với ông vì sự ngắn gọn đặc biệt và chỉ đề cập đến một điểm duy nhất là vấn đề các văn phòng liên lạc. Liệu còn điều gì khác mà ông Kissinger muốn chia sẻ với ông không? Ông Kissinger khẳng định rằng không còn gì để nói nữa. Một số thỏa thuận trao đổi khác đã được thống nhất—chúng tôi sẽ cử Dàn nhạc Philadelphia đến Bắc Kinh và họ sẽ cử một số nhà vật lý đến đây, v.v. Thực sự không còn gì khác nữa, và các cuộc thảo luận đã kết thúc tại đó. [Trang 199]
Ông Kissinger nói thêm rằng ông đã đọc trên báo chí tin tức về việc chúng tôi sẽ cắt giảm lực lượng tại Đài Loan, nhưng điều này thật vô lý. Vấn đề này được đề cập chủ yếu như một thủ tục cần thiết để ghi nhận vào hồ sơ hơn là một phần của các cuộc đàm phán hay các cuộc thảo luận thường lệ. Về việc chúng tôi sẽ làm gì với lực lượng của mình tại Đài Loan, chúng tôi thậm chí sẽ không xem xét vấn đề này cho đến khi hoàn tất việc rút quân khỏi Việt Nam, và khi đó cũng chỉ xem xét trong mối liên hệ với lực lượng đang hỗ trợ Việt Nam. Chúng tôi không có ý định rút bất kỳ lực lượng chiến đấu nào.
Khi Đại sứ Thẩm khẳng định rằng không có lực lượng chiến đấu nào của Hoa Kỳ hiện diện tại Đài Loan theo đúng nghĩa của từ này, ông Kissinger đã đáp lại bằng cách viện dẫn sự hiện diện của các đơn vị Không quân. Tất nhiên, cũng có cả các đơn vị tình báo tại Đài Loan. Dù sao đi nữa, chúng tôi sẽ làm việc trong khuôn khổ các lực lượng đã được triển khai đến đây kể từ ngày 30 tháng 3 năm ngoái.
Ông Kissinger bày tỏ quan điểm cá nhân rằng những gì chúng tôi đang thực hiện cần được nhìn nhận dưới góc độ lịch sử, bởi lẽ rất khó lường trước những diễn biến sẽ xảy ra tại Đại lục sau khi Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai qua đời. Nghe vậy, Đại sứ Thẩm nhận xét rằng ông Kissinger đã có thời gian tiếp xúc với Mao Trạch Đông, và hỏi xem ông ấy trông như thế nào, liệu tình trạng thể chất của ông ấy có thay đổi gì không. Ông Kissinger trả lời rằng mặc dù trông Mao vẫn ổn, nhưng người Tầu cộng tuy thông minh, song cũng không đến mức thông minh đến thế.
Tiếp đó, Đại sứ Thẩm hỏi ông Kissinger liệu ông có cảm nhận được gì về tình hình tại Đại lục hay không. Ông Kissinger liền nói về nền văn hóa Trung Hoa vĩ đại cùng phong thái tuyệt vời của người Tầu cộng – những người luôn mang lại cảm giác thoải mái cho người đối diện. Tình hình ở Trung Quốc khác xa so với ở Nga, và bầu không khí tại đây dường như không mang màu sắc cộng sản. Ông cho biết mình không rõ thực chất tình hình nội bộ ra sao, nhưng trong suốt hai năm qua, ông luôn làm việc với cùng một nhóm người: Chu Ân Lai và các cộng sự của ông.
Đại sứ Thẩm hỏi liệu ông Kissinger đã gặp Diệp Kiếm Anh chưa, và ông Kissinger xác nhận là đã gặp. Khi được Đại sứ hỏi liệu ông Diệp có nắm quyền kiểm soát các lực lượng vũ trang của CHND Trung Hoa hay không, ông Kissinger cho biết theo thông tin mà phía Mỹ nắm được thì câu trả lời vừa là có vừa là không. Thông tin này không dựa trên những ấn tượng về Bắc Kinh – nơi mà vẻ bề ngoài trông rất ổn định – mà dựa trên tin tức từ các địa phương, cho thấy nhiều nơi không nằm dưới sự kiểm soát chặt chẽ của chính quyền trung ương. Tình hình đối với các nhà lãnh đạo Tầu cộng rất phức tạp, và bản thân ông cũng không biết họ dự định giải quyết vấn đề kế nhiệm như thế nào.
Đại sứ Thẩm nhận xét rằng ông tưởng Tầu cộng đã giải quyết xong mọi việc liên quan đến người kế nhiệm. Còn về Diêu Văn Nguyên, người mà Chu Ân Lai đã nhắc đến thì sao? Về vấn đề này, ông Kissinger nhận xét rằng chưa từng có người nào được chỉ định làm người kế nhiệm Mao sống sót. [Trang 200]
Đổi chủ đề, Đại sứ Thẩm hỏi liệu có cuộc thảo luận nào ở Bắc Kinh về việc tăng cường thương mại hay không. Ông Kissinger cho biết đã có cuộc thảo luận như vậy trong bối cảnh những gì đã được nói trong Thông cáo chung Thượng Hải. Cuộc thảo luận chỉ mang tính chất chung chung, và phía Tầu cộng nói rằng họ không muốn vay tín dụng mà muốn thanh toán bằng ngoại tệ cho những gì họ đặt hàng.
Đại sứ Thẩm đã đưa ra phỏng đoán về quy mô dự trữ kim loại quý của CHND Trung Hoa, sau đó đặt vấn đề về quy chế Tối huệ quốc (MFN) dành cho nước này. Ông hỏi liệu phía Tầu cộng có đề nghị hưởng quy chế MFN hay không. Ông Kissinger trả lời rằng hiện tại họ chưa đủ điều kiện để được hưởng quy chế này, nhưng họ đã bày tỏ mong muốn có được nó. Đại sứ Thẩm hỏi liệu Tổng thống có thẩm quyền tự quyết định việc cấp quy chế này hay cần phải có sự phê chuẩn của Quốc hội. Ông Kissinger giải thích rằng không thể cấp quy chế MFN nếu thiếu sự phê chuẩn của Quốc hội, mặc dù điều này sẽ không còn cần thiết nếu dự luật thương mại mới được thông qua trong tương lai. Tuy nhiên, Tổng thống không cần sự phê chuẩn của Quốc hội để cấp các khoản vay tín dụng.
Đại sứ Thẩm chuyển hướng câu chuyện sang vấn đề quan hệ Trung-Xô và đặt câu hỏi liệu nỗi lo ngại của Tầu cộng đối với Liên Xô có phải là thực sự hay không. Liệu tình hình có nghiêm trọng, và nếu có thì mức độ nghiêm trọng đến đâu? Khi ông Kissinger nhận định rằng nỗi lo ngại của phía Tầu cộng về Liên Xô là có thật, Đại sứ Thẩm lại đặt ra khả năng rằng nỗi lo ấy có thể đã bị thổi phồng. Ông Kissinger nhắc lại rằng, dù không dám chắc chắn, nhưng giới lãnh đạo ở Bắc Kinh thực sự coi đó là một mối đe dọa nghiêm trọng. Ông không tin rằng họ hành xử với Mỹ như vậy chỉ vì thiện cảm cá nhân dành cho ông. Đại sứ Thẩm tỏ ý hoài nghi, dù thừa nhận rằng bản thân ông không trực tiếp có mặt ở đó. Tuy nhiên, cũng có khả năng họ chỉ đang làm ra vẻ ngưỡng mộ sâu sắc—bởi mọi hành động của họ đều có mục đích cả. Ông Kissinger tán thành, nhưng nói thêm rằng tất cả những gì chúng ta đã làm—ít nhất là vào thời điểm hiện tại—đều nghị phát từ lợi ích chung của đôi bên.
Đại sứ Thẩm muốn biết liệu có vấn đề nào khác đã được thảo luận tại Bắc Kinh hay không, chẳng hạn như hội nghị 12 nước. Ông Kissinger xác nhận rằng quả thực đã có những cuộc thảo luận về vấn đề này. Đại sứ Thẩm đặt câu hỏi liệu có sự dè dặt nào được bày tỏ liên quan đến lập trường của Tổng thư ký Liên Hợp Quốc hay không; ông Kissinger thừa nhận là có, nhưng không đi sâu vào chi tiết.
Sau đó, Đại sứ Thẩm hỏi về kết quả các cuộc hội đàm của ông Kissinger tại Nhật Bản. Ông Kissinger cho biết, sau "cách hành xử rất hào phóng" của phía Nhật Bản đối với Đài Loan, họ đã trở nên rất quan tâm đến vị thế của Đài Loan trong mối quan hệ với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Ông đã nói rõ với họ rằng chính phía Nhật Bản – chứ không phải chúng tôi – mới là bên phản bội Đài Loan, bởi chúng tôi đâu có cắt đứt quan hệ ngoại giao.
Ông Kissinger nhận định rằng Chính phủ Nhật Bản đang gặp khó khăn. Đại sứ Thẩm bày tỏ quan điểm rằng những khó khăn mà Chính phủ Nhật Bản đang đối mặt sẽ không gây tổn thất quá lớn cho họ. Ông Kissinger [Trang 201] cho biết ông không rõ về điều này. Đa số những người mà ông từng trao đổi đều cho rằng ông Tanaka sẽ không thể tại nhiệm trọn vẹn nhiệm kỳ ba năm của mình. Dù sao đi nữa, phía Nhật Bản hiện đang tỏ ra rất quan tâm đến tương lai của Đài Loan. Đại sứ Thẩm tỏ ra ngạc nhiên trước điều này và cho rằng thái độ đó của phía Nhật Bản hẳn chỉ là một suy tính nảy sinh sau này. Theo ông Kissinger, người Nhật thích sử dụng vấn đề Đài Loan như một quân bài mặc cả vì việc đó không khiến họ phải trả giá gì cả.
Đại sứ Thẩm hỏi ông Kissinger về chuyến thăm Bắc Kinh sắp tới của ông, và ông Kissinger khẳng định rằng hiện tại ông chưa có kế hoạch cho một chuyến thăm khác. Khi được hỏi liệu phía Mỹ đã chọn xong nhân sự cho văn phòng liên lạc tại Bắc Kinh hay chưa, ông Kissinger cho biết chúng tôi vẫn chưa thực sự đưa ra quyết định về vấn đề này.
Đến lúc này, Đại sứ Thẩm lấy ra vài bức ảnh chụp cảnh ông đứng cạnh ông Kissinger và nhờ ông Kissinger ký tặng một tấm. Đại sứ Thẩm nói đùa rằng nếu sau này có viết sách, ông sẽ đưa bức ảnh này vào trong sách.
Đại sứ Thẩm lưu ý đến việc ông Kissinger đã dành tới 20 giờ để thảo luận với phía Tầu cộng tại Bắc Kinh. Chuyện gì đã diễn ra trong suốt khoảng thời gian đó? Ông Kissinger giải thích rằng phần lớn cuộc đối thoại xoay quanh việc đánh giá tình hình thế giới và các chương trình trao đổi cụ thể mà chúng ta có với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Điều đáng chú ý là vấn đề Đài Loan chỉ chiếm chưa đầy nửa giờ thảo luận. Phía Tầu cộng khẳng định họ không thể chấp nhận sự hiện diện của chúng ta, còn chúng ta thì vẫn giữ đúng lập trường đã nêu trong Thông cáo Thượng Hải.
Đại sứ Thẩm hỏi phía CHND Trung Hoa muốn phía Trung Hoa Dân Quốc làm gì. Ông Kissinger đáp: "đàm phán". Khi Đại sứ Thẩm hỏi liệu họ có thực sự nghiêm túc hay không, ông Kissinger khẳng định họ hoàn toàn nghiêm túc. Tại các dịp giao thiệp, họ từng nói rằng họ không muốn thay đổi chế độ xã hội tại Đài Loan mà chỉ muốn duy trì nguyên tắc Đài Loan là một phần của Tầu cộng Vấn đề chế độ xã hội của Đài Loan là chuyện tách biệt với vấn đề duy trì sự toàn vẹn của Trung Quốc. Họ đã nhiều lần tuyên bố sẽ không sử dụng vũ lực đối với Đài Loan; do đó, vấn đề quân đội Mỹ bảo vệ Đài Loan sẽ không đặt ra vì sẽ không có hành động sử dụng vũ lực nào xảy ra. Tuy nhiên, chúng tôi không hề ảo tưởng và vẫn nhớ những gì họ từng nói về chúng tôi bốn năm trước. Họ hoàn toàn có thể thay đổi thái độ một lần nữa. Dù vậy, chúng tôi tin rằng họ thực sự muốn đàm phán; họ luôn nói rằng mình ngưỡng mộ và tôn trọng Tưởng Giới Thạch vì một điều: ông luôn mong muốn duy trì sự thống nhất của Trung Quốc.
Đại sứ Thẩm hỏi liệu phía Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa có đề nghị Tổng thống làm trung gian hòa giải hay đóng bất kỳ vai trò nào khác hay không. Ông Kissinger trả lời là không, nhưng khẳng định rằng nếu được đề nghị, phía Mỹ sẵn sàng lắng nghe; tuy nhiên, thực tế là họ chưa hề đưa ra đề nghị nào, và Mỹ cũng sẽ không chủ động làm điều đó trong bất kỳ viễn cảnh tương lai nào mà ông Kissinger có thể hình dung được. Nghe vậy, Đại sứ Thẩm hỏi ông Kissinger có thể nhìn xa đến mức nào trong tương lai. Ông Kissinger nhận định rằng ông từng nói với Đại sứ vào năm ngoái là sẽ không có chuyện gì xảy ra cho đến thời điểm hiện tại. Nhìn [Trang 202] về phía trước, tình hình cũng sẽ vẫn như vậy cho đến năm 1974; đó là tất cả những gì ông có thể dự báo vào lúc này. Sẽ không có biến chuyển nào diễn ra trong khoảng thời gian đó.
Đại sứ Thẩm đã hỏi ông Kissinger xem liệu ông có nhận xét gì về cách hành xử của phía Tầu cộng tại Đài Loan hay không. Ông Kissinger trả lời rằng ông đánh giá rất cao họ về phương diện này. Họ đã hành xử đầy bản lĩnh và khéo léo; phía Mỹ hoàn toàn không có điều gì phàn nàn. Đại sứ Thẩm tán thành việc Đài Loan không gây ra bất kỳ khó khăn nào cho Hoa Kỳ. Ông Kissinger khẳng định rằng nếu yếu tố tình cảm cá nhân chi phối, thì các cuộc đàm phán đã diễn ra theo một chiều hướng khác. Phía của Đại sứ Thẩm đã hành xử rất cao đẹp, và chúng tôi không có gì để phàn nàn cả.
Đại sứ Thẩm bày tỏ sự hài lòng về thỏa thuận hợp tác sản xuất máy bay F-5 vừa được ký kết. Ông cũng muốn đề cập đến một vài vấn đề nhỏ khác. Vấn đề đầu tiên liên quan đến ba chiếc tàu khu trục đã cũ dự kiến được chuyển giao cho Trung Hoa Dân Quốc; ông nghe nói việc này hiện đang do Tòa Bạch Ốc thụ lý. Ông Kissinger cho biết mình chưa nghe thông tin này nhưng sẽ xem xét lại.
Tiếp đó, Đại sứ Thẩm đề cập đến một dự án hợp tác sản xuất khác, đó là việc chế tạo các tàu tuần tra cao tốc (PT boat). Ông hiểu rằng đang có vướng mắc trong việc đạt được thỏa thuận về vấn đề này. Ông Kissinger một lần nữa cho biết ông chưa hề hay biết gì về vụ việc này. Ông nhấn mạnh rằng chủ trương chung của phía Mỹ là duy trì mọi mối quan hệ với Đài Loan và hỗ trợ họ trong khả năng có thể.
Đại sứ Thẩm bày tỏ với ông Kissinger một số lo ngại về viễn cảnh ông phải đối mặt với đại diện từ Bắc Kinh. Ông Kissinger cho rằng chuyện đó sẽ chưa xảy ra trong vài tháng tới, đồng thời nhắc lại quan điểm của mình về việc văn phòng liên lạc của Bắc Kinh không mang quy chế ngoại giao. Tuy nhiên, Đại sứ Thẩm vẫn cho rằng Đài Bắc sẽ coi đó chẳng khác nào một đại sứ quán nhưng không mang danh xưng này. Ông Kissinger không đồng tình; ông lập luận rằng văn phòng đó không thể thực hiện mọi chức năng trong khi Trung Hoa Dân Quốc vẫn duy trì đại sứ quán tại đây. Điều này chắc chắn chứng tỏ rằng Nhật Bản đã phải trả một cái giá quá đắt để đổi lấy việc bình thường hóa quan hệ với Bắc Kinh. Ông từng nói điều này với cả ông Tanaka lẫn ông Sato, và ông Sato cũng đã tán thành.
1. Nguồn: Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, Tài liệu Tổng thống Nixon, Hồ sơ NSC, Hộp 523, Hồ sơ Quốc gia, Viễn Đông, Trung Quốc, Tập XI, tháng 8/1972 – 24/10/1973. Mật; Nhạy cảm. Cuộc họp diễn ra tại văn phòng của Kissinger từ 18:05 đến 18:25. (Thư viện Quốc hội, Ban Bản thảo, Hồ sơ Kissinger, Hộp 438, Tài liệu hỗn hợp, 1968–1976, Bản ghi lịch trình) Holdridge đã gửi biên bản cuộc trao đổi này cho Kissinger kèm theo thư đề ngày 1 tháng 3. (Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, Tài liệu Tổng thống Nixon, Hồ sơ NSC, Hộp 523, Hồ sơ Quốc gia, Viễn Đông, Trung Quốc, Tập XI, tháng 8/1972 – 24/10/1973) Vào ngày 20 tháng 2, Froebe đã gửi cho Kissinger các nội dung thảo luận (talking points) cho cuộc họp này. (Sđd.)↩
2. Xem chú thích 2, Tài liệu 14.↩
3. Yêu cầu chuyển giao tàu khu trục khi đó đang được xem xét tại Bộ Quốc phòng và chưa được trình lên Tòa Bạch Ốc. (Bản ghi nhớ từ Holdridge gửi Kissinger, ngày 1 tháng 3; Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, Tài liệu Tổng thống Nixon, Hồ sơ NSC, Hộp 523, Hồ sơ Quốc gia, Viễn Đông, Trung Quốc, Tập XI, tháng 8/1972 – 24/10/1973) Kissinger đã phê duyệt việc chuyển giao tàu khu trục vào ngày 27 tháng 3. (Bản ghi nhớ từ Kissinger gửi Laird; sđd.)↩
4. Vào thời điểm diễn ra cuộc trao đổi này, Bộ Ngoại giao đang trong quá trình phản hồi yêu cầu từ Văn phòng Quản lý và Ngân sách về việc cấp kinh phí cho dự án hợp tác sản xuất tàu tuần tra. (Sđd.)↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/sources
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/sources
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/comp1
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/ch1
1. Document 16
Foreign Relations of the United States, 1969–1976, Volume XVIII, China, 1973–1976
16. Memorandum of Conversation1
Washington, February 21, 1973, 6 p.m.
PARTICIPANTS
- James C. H. Shen, Ambassador, Embassy of the Republic of China
- Mr. Hengli Chen, Counselor, Embassy of the Republic of China
- Henry A. Kissinger, Assistant to the President for National Security Affairs
- John H. Holdridge, Senior Staff Member, NSC
SUBJECT
- Mr. Kissinger’s Remarks to Ambassador Shen Concerning U.S. Relations with the PRC and the ROC
After a few preliminary remarks between Ambassador Shen and Mr. Kissinger concerning the tiring nature of Mr. Kissinger’s recent trip, Mr. Kissinger said that, first, he wanted to show the Ambassador the Joint U.S.–PRC Communiqué which was to be issued the following day.2 He assumed, of course, that the Ambassador would keep the Communiqué confidential. After Ambassador Shen had read it, he, Mr. Kissinger, could then answer any questions about our general policy.
Ambassador Shen quickly scanned the text of the Joint Communiqué, and then asked what the diplomatic level of the liaison offices would be. Mr. Kissinger explained that the liaison offices would be non-diplomatic, and that there would therefore be no diplomatic level. The senior man’s title would be chief of the liaison office, and he would not be at the ambassadorial level. For several reasons we had not wanted to call the offices “trade offices.” What we had done was to more or less abolish the Paris channel; however, if we had a diplomatic note to present, for example, a protest, this couldn’t be handled by the liaison office. The liaison office would handle exchange and trade matters, and other things of a non-diplomatic nature.
Mr. Kissinger wanted to emphasize two things: first, the liaison offices would not have any effect on our recognition of Taiwan, and secondly, he wanted to make it absolutely clear that he didn’t anticipate any other steps in this direction for the foreseeable future.
Ambassador Shen wanted to know how this matter had come up—was it at the initiative of the U.S. Government? Mr. Kissinger recalled that when the President had been in Peking he had said we were willing to do this, but they wouldn’t agree so long as an ROC Embassy was in Washington and we maintained diplomatic relations with Taiwan. Now, however, they had withdrawn this objection. When asked by Ambassador Shen why they had done so, Mr. Kissinger conjectured that it was due to fear of Russia. This was only conjecture, though.
Mr. Kissinger went on to say that the chief of the PRC liaison office in Washington would not be part of the diplomatic corps—there would be no presentation of credentials, and the office could not fly the flag. “But, could he conduct business with the Government through the State Department?” Ambassador Shen asked. Mr. Kissinger replied that we hadn’t worked out the details yet, but obviously the PRC representatives could conduct business with Government agencies. It was interesting that the PRC was willing to go this far while the U.S. was still maintaining diplomatic relations with the ROC.
Ambassador Shen raised the question of the size of the liaison offices. Mr. Kissinger indicated that this had to be worked out, but that a staff of between five and ten might be envisaged. We might send around four people plus a supporting staff. When asked by Ambassador Shen how soon this might be, Mr. Kissinger expressed the view that it would not be too soon, but probably would take place in three or four months. Ambassador Shen wondered what the position of the liaison office might be comparable to—minister, consul general, or chargé? Mr. Kissinger indicated that the liaison officer would not be put on the diplomatic list, and so he didn’t see how this individual would be comparable to anything at all. If, for example, the President gave a reception for the diplomatic corps, the liaison officer wouldn’t be invited, because he had no diplomatic status. But, Ambassador Shen pressed, would he have diplomatic immunities and privileges? Mr. Kissinger replied, yes, very probably. Ambassador Shen asked if he would be able to use codes, and Mr. Kissinger answered affirmatively. Ambassador Shen then remarked that this would be an embassy without the name of it. Mr. Kissinger demurred saying that he did not think so.
Ambassador Shen commented that the Joint Communiqué impressed him as being strikingly brief and touched upon just this one point of the liaison offices. Was there anything else which Mr. Kissinger cared to tell him? Mr. Kissinger declared that there was nothing else to say. Some more exchanges had been agreed upon—we would send the Philadelphia Orchestra to Peking and they would send some physicists here, etc. There was literally nothing more, and this had exhausted the discussions.
Mr. Kissinger added that he had read in the newspapers that we were going to reduce our forces on Taiwan, but this was ridiculous. The subject had come up more in the way that they had to state for the record rather than as a part of the negotiations, and not as a part of the regular discussions. As to what we would do with our forces on Taiwan, we wouldn’t even look at the problem until after our withdrawal from Vietnam, and then only in connection with our forces supporting Vietnam. We did not expect to remove any combat forces.
When Ambassador Shen stated that there were no U.S. combat forces on Taiwan as such, Mr. Kissinger responded by citing Air Force units. Of course, there were also intelligence units on Taiwan. In any event, we would work within the framework of the forces moved in since March 30 of last year.
Mr. Kissinger said it was his personal view that what we were doing had to be looked at in historical perspective, because what happened on the Mainland after the departure of Mao Tse-tung and Chou En-lai was hard to foresee. At this, Ambassador Shen remarked that Mr. Kissinger had spent some time with Mao Tse-tung—how had he seemed? Had his physical condition changed? Mr. Kissinger replied that while Mao had seemed all right, the Chinese were smart, but not that smart.
Continuing, Ambassador Shen asked Mr. Kissinger if he had been able to get any feeling for the situation on the Mainland. Mr. Kissinger then spoke of the great Chinese culture and of the magnificant quality of the Chinese to make one feel at ease. The situation in China was much different from that in Russia, and the Chinese atmosphere did not seem to be a Communist atmosphere. What the real internal situation was, he didn’t know, but for the last two years he had always dealt with the same people: Chou En-lai and others around him.
Ambassador Shen wondered if Mr. Kissinger had seen Yeh Chienying, to which Mr. Kissinger responded affirmatively. When asked by the Ambassador if Yeh was in control of the PRC armed forces, Mr. Kissinger said that according to our information, the answer was to some extent yes and to some extent no. Our information was not obtained from our impressions of Peking, which on the surface looked very good. However, information from the provinces suggested that many of them were not under firm government control. The situation was very complicated for the Chinese leaders, and he personally did not know how they proposed to handle the succession problem.
Ambassador Shen commented that he had thought the Chinese had everything worked out in connection with the succession. What about Yao Wen-wuan, who had been mentioned by Chou En-lai? To this, Mr. Kissinger remarked that no person designated as a successor to Mao had ever survived.
Changing the subject Ambassador Shen asked if there had been any discussion in Peking of an increase in trade. Mr. Kissinger indicated that there had been such a discussion in the context of what had been said in the Shanghai Joint Communiqué. The discussion had been in general terms only, and the Chinese had said that they didn’t want credit loans, but wanted to pay for what they ordered in hard currency. Ambassador Shen speculated on the size of the PRC’s specie reserve, and then raised the question of Most Favored Nation treatment for the PRC. Had they asked for MFN treatment? Mr. Kissinger replied that they were not eligible for MFN right now, but they had said that they did want it. Ambassador Shen asked, was this within the President’s power to grant, or was Congressional approval required? Mr. Kissinger explained that MFN could not be granted without Congressional approval, although it would not be needed if the future new trade bill passed. Congressional approval was not needed by the President to grant credit loans.
Ambassador Shen turned the conversation to the question of Sino-Soviet relations, and wondered if the PRC fear of the Soviets was genuine. Was the situation serious, and if so, how serious? To a statement from Mr. Kissinger that he thought the Chinese fear of the Soviets was genuine, Ambassador Shen raised the possibility that it might be overblown. Mr. Kissinger reiterated that, while he didn’t know for sure, the people in Peking felt that the threat was serious enough. He did not believe that they were doing what they were with respect to the U.S. because they liked him personally. Ambassador Shen expressed some doubts, but noted that of course he had not been there. It was at least possible, though, that they were simply going through the motions of showing great admiration—everything they did was for a purpose. Mr. Kissinger agreed, but added that we did everything we had done, at least for the time being, for mutual self-interest.
Ambassador Shen wanted to know if any other matters had been discussed in Peking. What about the 12-nation conference? Mr. Kissinger agreed that there had, in fact, been some discussions on this question. Ambassador Shen wondered whether there had been any reservations expressed with respect to the position of the U.N. Secretary General, to which Mr. Kissinger indicated that there indeed had been some reservations but did not elaborate further.
Ambassador Shen then asked how Mr. Kissinger’s talks in Japan had gone. Mr. Kissinger said that after their (the Japanese) “very generous behavior” toward Taiwan, they had become very solicitous of Taiwan’s position in relation to the PRC. He had told them that we had not been the ones to betray Taiwan, they had—we were not breaking diplomatic relations.
Mr. Kissinger observed that the Japanese Government was in trouble. Ambassador Shen expressed the view that the Japanese Government was not in trouble which would cost it too much. Mr. Kissinger [Page 201] said that he didn’t know about this. Most of the people with whom he had talked felt that Tanaka would not serve out his full three years. At any rate, the Japanese now showed great interest in Taiwan’s future. Ambassador Shen was surprised at this, and felt that any such attitude on the part of the Japanese must have been an after-thought. According to Mr. Kissinger, the Japanese liked to play the game with Taiwan’s chips because this didn’t cost them anything.
Ambassador Shen questioned Mr. Kissinger as to the latter’s next visit to Peking, and Mr. Kissinger declared that he had no present plans for another visit. To a question as to whether we had picked the staff yet for the U.S. liaison office in Peking, Mr. Kissinger indicated that we had not really made a judgment on this matter.
At this point Ambassador Shen produced some pictures of himself standing next to Mr. Kissinger, and asked Mr. Kissinger to sign one for him. Ambassador Shen jokingly said that he would include this picture in his book if he were to write one.
Ambassador Shen called attention to the fact that Mr. Kissinger had spent 20 hours talking to the people in Peking. What had gone on in all this time? Mr. Kissinger explained that most of the conversation had consisted of a review of the world and of the individual exchange programs we had with the PRC. Strangely enough, there had been no more than one-half hour on Taiwan. They had said that they could not accept our presence, and we had stayed within the confines of what we had said in the Shanghai Communiqué.
Ambassador Shen asked what they (the PRC) wanted the ROC to do. Mr. Kissinger’s response was: “negotiate.” When Ambassador Shen asked if they were serious, Mr. Kissinger said that they were indeed serious. At social events they had said that they didn’t want to change the social system on Taiwan, they just wanted to maintain the principle that it was part of China. The question of Taiwan’s social system was separate from that of maintaining the integrity of China. They had repeatedly said that they wouldn’t use force against Taiwan and therefore the question of U.S. troops defending Taiwan would not arise because there would be no use of force. Nevertheless, we had no illusions, and remembered what they had said about us four years ago. They could change again. But we believed that they wanted talks they always said that they admired and respected Chiang Kai-shek for one thing: he had always wanted to maintain the unity of China.
Ambassador Shen asked if the PRC has asked the President to mediate or to play any other role. Mr. Kissinger said no, but he was sure that if we were asked we would be willing to listen; we weren’t asked, though, and would not take the initiative in any future which he, Mr. Kissinger, could see. At this, Ambassador Shen asked how far in the future Mr. Kissinger could see. Mr. Kissinger remarked that he had told the Ambassador last year that nothing would happen until now. Looking [Page 202] forward the same would be the case until 1974, which was all which he could foresee at this time. Nothing would happen in this period.
Ambassador Shen queried Mr. Kissinger as to whether he had any opinion of the way that the Chinese on Taiwan had been conducting themselves. Mr. Kissinger replied that he had a very high opinion of them on this score. They had behaved with great dignity and skill. We had no complaints. Ambassador Shen agreed that Taiwan had not caused the U.S. any difficulties. Mr. Kissinger declared that if personal feelings had entered in, the talks would have been different. Ambassador Shen’s people had behaved with nobility, and we had no complaints.
Ambassador Shen stated that the ROC was gratified over the agreement on co-production of F–5s, which had now been signed. There were now just a couple of other small matters about which he would like to ask. The first was the situation of three over-aged destroyers which were to be transferred to the ROC—he had heard that this matter was in the hands of the White House. Mr. Kissinger noted that he had not heard of this but would look into it.3
Continuing, Ambassador Shen referred to another co-production product, that of fast PT boats. He understood that there was some hitch in obtaining agreement on this. Mr. Kissinger again indicated that he had not seen anything of this matter.4 He emphasized that our general trend was to maintain all of our relationships with Taiwan, and to be helpful where we could.
Ambassador Shen expressed some misgivings to Mr. Kissinger as to what would happen when he, Ambassador Shen, faced a representative from Peking. Mr. Kissinger said that this would not happen for several months yet and referred earlier to what he had said about the non-diplomatic status of Peking’s liaison office. Ambassador Shen nevertheless felt that Taipei would look upon it as an embassy without a name. Mr. Kissinger disagreed, saying that it could not do everything while the ROC had an embassy here. This certainly proved that Japan had paid too hard a price in return for its normalization of relations with Peking. He had said this to Tanaka, and to Sato as well. Sato had agreed.
1. Source: National Archives, Nixon Presidential Materials, NSC Files, Box 523, Country Files, Far East, China, Vol. XI, Aug 1972–Oct 24, 1973. Secret; Sensitive. The meeting was held in Kissinger’s office from 6:05 until 6:25 p.m. (Library of Congress, Manuscript Division, Kissinger Papers, Box 438, Miscellany, 1968–1976, Record of Schedule) Holdridge sent this memorandum of conversation to Kissinger under a March 1 covering letter. (National Archives, Nixon Presidential Materials, NSC Files, Box 523, Country Files, Far East, China, Vol. XI, Aug 1972–Oct 24, 1973) On February 20, Froebe sent Kissinger talking points for this meeting. (Ibid.)↩
2. See footnote 2, Document 14.↩
3. The request for the destroyer transfer was then working its way through the Department of Defense and had not yet reached the White House. (Memorandum from Holdridge to Kissinger, March 1; National Archives, Nixon Presidential Materials, NSC Files, Box 523, Country Files, Far East, China, Vol. XI, Aug 1972–Oct 24, 1973) Kissinger approved the destroyer transfer on March 27. (Memorandum from Kissinger to Laird; ibid.)↩
4. At the time of this conversation, the Department of State was in the process of responding to a request from the Office of Management and Budget to finance patrol boat co-production. (Ibid.)↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d16
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_198
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_199
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_200
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_201
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_202
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d14fn2
Thân thế (các) nhân vật
Chiang Kai-shek, Tưởng Giới Thạch Jiang Jieshi (Chiang Kai-shek),
President of the ROC until April 5, 1975; Chairman, ROC National Security Council until 1975; Director-General, Kuomintang, until 1975
Generalissimo, President of the Republic of China
https://en.wikipedia.org/wiki/Chiang_Kai-shek
https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_National_Government_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/President_of_the_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_leaders_of_the_Kuomintang
https://en.wikipedia.org/wiki/Military_Affairs_Commission
https://en.wikipedia.org/wiki/Chinese_surname
https://en.wikipedia.org/wiki/Ji%C7%8Eng_(surname)
https://www.britannica.com/biography/Chiang-Kai-shek
https://www.thoughtco.com/chiang-kai-shek-4588488
https://www.history.com/topics/asian-history/chiang-kai-shek
https://www.britannica.com/summary/Chiang-Kai-shek
Premier of the People’s Republic of China; member, Standing Committee of the Chinese Communist Party’s Political Bureau
https://en.wikipedia.org/wiki/Zhou_Enlai
https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_People%27s_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Minister_of_Foreign_Affairs_of_the_People%27s_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party
https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party
https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_Chinese_People%27s_Political_Consultative_Conference
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d139
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/zhou-enlai-talking-ho-chi-minh
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?f[0]=topics:86538&fo[0]=86538
Tài liệu Chu Ân Lai yêu cầu Hoa Kỳ loại bỏ Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu và dùng Dương Văn Minh để lật đổ hai nền Đệ I và Đệ II VNCH.
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/discussion-between-zhou-enlai-and-le-duc-tho
https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/89367/download
Froebe, John A., Jr.,
assigned to the Australia, New Zealand and Pacific Island Desk, Bureau of East Asian Affairs, Department of State, but actually on the NSC staff beginning in 1971; formally detailed to the NSC in January 1974; left NSC staff in August 1975
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve12/d18
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve12/d339
https://www.mekong.net/cambodia/download/foreign_relations_vietnam_73-75.pdf
https://adst.org/OH%20TOCs/Holdridge,%20John.%201995%20toc.pdf
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve12/d251
https://ia802805.us.archive.org/11/items/investigationofk00unit/investigationofk00unit.pdf
member, National Security Council Operations staff/East Asia until April 1973; co-Deputy Chief of Mission, U.S. Embassy in Beijing from 1973 until 1975
https://en.wikipedia.org/wiki/John_H._Holdridge
https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Indonesia
https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_State_for_East_Asian_and_Pacific_Affairs
https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_the_Republic_of_Singapore
https://www.uscpf.org/v2/johnholdridge.html
https://www.nndb.com/people/033/000127649/
https://www.uscpf.org/v2/holdridgebio.html
Henry A Kissinger
Assistant to the President for National Security Affairs until November 3, 1975; also Secretary of State from September 21, 1973
https://www.theguardian.com/world/2023/may/20/bilderberg-meeting-group-lisbon-kissinger
https://www.theguardian.com/world/bilderberg
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/summary
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip
https://china.usc.edu/catalog/documents/us-china
http://www.archives.gov/press/press-releases/2001/nr01-47.html
https://china.usc.edu/talking-points-july-22-august-3-2011
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#meetings
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#nixon-announcement
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#chinese-accept
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#signals
https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#the_aim
http://www.foreignaffairs.com/articles/23927/richard-m-nixon/asia-after-viet-nam
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d4
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d12
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d13
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d141
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100324.pdf
https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Kissinger_and_the_Vietnam_War
Lesson in Vietnam from Kissinger to Nixon: “when we made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again became “their war”, we would not help them fight it.”
(We also had trouble with excesses here: when we made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again became “their war,” we would not help them fight it. Ironically, we prepared the South Vietnamese for main force warfare after 1954 (anticipating another Korean-type attack), and they faced a political war; they had prepared themselves for political warfare after 1973 only to be faced with a main force invasion 20 years after it had been expected.)
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d280
Lesson of Vietnam May 12 1975 by Henry A. Kissinger
https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/exhibits/vietnam/032400091-002.pdf
https://thebattleofkontum.com/extras/kissinger.html
“Richard M. Nixon and Kissinger on 3 August 1972,” Conversation 760-006, Presidential Recordings Digital Edition [Fatal Politics, ed. Ken Huges] (Charlottesville: University of Virginia Press, 2014-). URL:https://prde.upress.virginia.edu/conversations/4006748
https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0
https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0
Discover the Truth at:
https://www.theblackvault.com/documentarchive/the-cias-vietnam-document-cd-rom/
The secret life of Henry Kissinger minutes of a 1975 meeting with Lawrence Eagleburger
https://etan.org/news/kissinger/secret.htm
Henry Kissinger and the Truth About Negotiations In Vietnam
https://www.youtube.com/watch?v=Z5fxxKVfX5g
Henry Kissinger - Secrets of a superpower | DW Documentary
https://www.youtube.com/watch?v=bWVMTKeAwlA
The Untold Truth of Henry Kissinger
https://www.youtube.com/watch?v=0iheZdvWdbI&t=1s
Was Henry Kissinger a War Criminal?
https://www.youtube.com/watch?v=COqq7862wcU&t=25s
Secretary of Defense after January 22, 1969, Secretary of Defense until January 29, 1973,
Counselor to the President for domestic affairs from June 1973 until February 1974,
https://en.wikipedia.org/wiki/Melvin_Laird
https://history.defense.gov/Multimedia/Biographies/Article-View/Article/571291/melvin-r-laird/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Battle-of-Quang-Tri/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Battle-of-An-Loc/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Battle-of-Dong-Hoi/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Battle-of-Kontum/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Operation-LINEBACKER/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Peace-Talks-Stall/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Operation-LINEBACKER-II/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Final-Arc-Light-Strikes/
https://www.vietnamwar50th.com/1972-1974_negotiations_and_passing_the_torch/Battle-of-Phuoc-Long/
https://www.vietnamwar50th.com/1945-1964_the_road_to_war/
https://www.vietnamwar50th.com/1965_stemming_the_tide/
https://www.vietnamwar50th.com/1966-1967_taking_the_offensive/
https://www.vietnamwar50th.com/1968_tet_and_shifting_views/
https://www.vietnamwar50th.com/1969-1971_vietnamization/
https://www.vietnamwar50th.com/1975_the_fall_of_saigon/
https://millercenter.org/president/nixon/essays/laird-1969-secretary-of-defense
https://www.encyclopedia.com/people/history/us-history-biographies/melvin-robert-laird
Chairman of the Central Committee of the People’s Republic of China
https://en.wikipedia.org/wiki/Mao_Zedong
https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_Communist_Party_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_People%27s_Republic_of_China
https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_Central_Military_Commission_(China)
https://www.biography.com/political-figures/mao-tse-tung
https://www.newworldencyclopedia.org/entry/Mao_Zedong
https://en.wikipedia.org/wiki/Red_Guards
Nixon Richard M.,
Vice President of the United States
https://www.history.com/topics/us-presidents/richard-m-nixon
https://www.britannica.com/event/Watergate-Scandal
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva/14-nov-68-lbj-and-nixon
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
http://www.pbs.org/wgbh/amex/honor/peopleevents/e_paris.html
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
http://www.nytimes.com/2016/12/31/opinion/sunday/nixons-vietnam-treachery.html
http://www.nytimes.com/interactive/2016/12/31/opinion/sunday/haldeman-notes.html
http://www.bbc.com/news/magazine-21768668
https://www.nixonlibrary.gov/index.php
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v07/ch5
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/bundy.htm
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/toc.htm
Nixon, Richard M.,
President of the United States
https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100324.pdf
https://www.history.com/topics/us-presidents/richard-m-nixon
https://www.britannica.com/event/Watergate-Scandal
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva/14-nov-68-lbj-and-nixon
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
https://soundcloud.com/the-miller-center-at-uva
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_Nixon
http://www.pbs.org/wgbh/amex/honor/peopleevents/e_paris.html
https://www.britannica.com/event/Vietnam-War
http://www.nytimes.com/2016/12/31/opinion/sunday/nixons-vietnam-treachery.html
http://www.nytimes.com/interactive/2016/12/31/opinion/sunday/haldeman-notes.html
http://www.bbc.com/news/magazine-21768668
https://www.nixonlibrary.gov/index.php
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v07/ch5
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/bundy.htm
https://www.lovethetruth.com/books/13_bloodlines/toc.htm
Nixon had a Trip to China from February 21 to 28 1972,
https://www.nixonlibrary.gov/nixons-trip-china
http://www.presidentialtimeline.org/
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10a.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10b.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1a.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1b.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-21-56.pdf
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10a.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-656-10b.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1a.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-92-1b.mp3
https://www.nixonlibrary.gov/sites/default/files/virtuallibrary/tapeexcerpts/china-21-56.mp3
https://nsarchive.gwu.edu/briefing-book/nuclear-vault-vietnam/2023-03-24/movement-and-madman
The Vietnam War Johnson and Nixon Administrations Videos
March 2, 2016 Last Aired May 5, 2016
https://www.c-span.org/program/the-presidency/reflections-on-richard-nixon/431130
July 16, 1973 Last Aired July 22, 2013
Senate Watergate Committee Testimony
https://www.c-span.org/program/vignette/senate-watergate-committee-testimony/316346
April 26, 2016 Last Aired June 5, 2016
Vietnam War Commander in Chief
https://www.c-span.org/program/american-history-tv/vietnam-war-commanders-in-chief/439971
June 12, 2008 Last Aired July 22, 2013
Alexander Butterfield Oral History Interview, Part 2
June 12, 2008 Last Aired July 15, 2013
Alexander Butterfield Oral History Interview, Part 1
January 27, 2012 Last Aired June 11, 2012
President Nixon's Secret White House Tapes
https://www.c-span.org/program/american-history-tv/president-nixons-secret-white-house-tapes/277123
July 25, 1994 Last Aired June 20, 2008
Watergate: Corruption of American Politics
https://www.c-span.org/program/public-affairs-event/watergate-corruption-of-american-politics/119480
February 16, 2003 Last Aired December 25, 2003
Presidential Tapes: Taping Systems History
https://www.c-span.org/program/public-affairs-event/presidential-tapes-taping-systems-history/122572
Alexander Butterfield: The 60 Minutes Watergate Interview (1975)
https://www.youtube.com/watch?v=ss9AkLUmM4g
Watergate Hearing: Alexander Butterfield Testimony
Alexander Butterfield Was ‘Worried To Death’ Testifying Against Nixon
https://www.youtube.com/watch?v=c52oIe3Gj6w
How Nixon’s Invasion of Cambodia Triggered a Check on Presidential Power
Vietnam War Cambodia and Laos
https://www.history.com/articles/nixon-war-powers-act-vietnam-war-cambodia
Nixon's Vietnam Visit 1965, Rare Film Unearthed
https://www.youtube.com/watch?v=RaTi8OEpINI
Nixon on LBJ and Vietnam: Where Did It All Go Wrong?
https://www.youtube.com/watch?v=-n-4o3vOYD4
1969 July 30_Tổng Thống Hoa Kỳ 🇺🇸 Richard M. Nixon Thăm Việt Nam Cộng Hoà.
https://www.youtube.com/watch?v=ZRp4v6M6YJw&t=19s
Sato, Eisaku,
Prime Minister of Japan until July 6, 1972
Shen, James C. H.,
ROC Ambassador to the United States
https://en.wikipedia.org/wiki/James_Shen
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d46
https://grokipedia.com/page/james_shen
https://taiwantoday.tw/AMP/Politics/Taiwan-Review/4824/The-anatomy-of-a-traumatic-decade
https://rotaryinchina.org/shen-james-c-h-%E6%B2%88%E5%8A%8D%E8%99%B9%E8%87%BA%E5%8C%97/
Tanaka Kakuei,
Japanese Prime Minister from July 7, 1972, until December 9, 1974
https://www.britannica.com/biography/Tanaka-Kakuei
https://en.wikipedia.org/wiki/Kakuei_Tanaka
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve12/d227
https://grokipedia.com/page/Kakuei_Tanaka
https://www.jimin.jp/english/about-ldp/history/104281.html
https://scholar.lib.vt.edu/VA-news/ROA-Times/issues/1993/rt9312/931217/12170054.htm
https://www.fccj.or.jp/number-1-shimbun-article/day-reckoning-kakuei-tanaka-and-fccj
https://historica.fandom.com/wiki/Kakuei_Tanaka
Yeh Chien-ying (Ye Jianying),
senior Chinese Communist Party (CCP) military cadre; Marshal, People’s Liberation Army; Vice Chairman, Central Military Council of the Chinese Communist party; member of the Central Committee and Politburo
https://en.wikipedia.org/wiki/Ye_Jianying
https://www.britannica.com/biography/Ye-Jianying
https://chineseposters.net/themes/yejianying
https://xboorman.enpchina.eu/biographie/ye-jianying/
https://generals.dk/general/Ye_Jianying/_/China.html
https://en.people.cn/data/people/yejianying.shtml
https://en.namu.wiki/w/%EC%98%88%EC%A0%A0%EC%9E%89
/https:/tf-cmsv2-smithsonianmag-media.s3.amazonaws.com/filer/f4/cb/f4cb92c9-4131-4e0f-ae4a-307144393214/nixoncampaigns.jpg){kind=link}
No comments:
Post a Comment