20260705 CDTL DDE D175 31 January 1953 Điện tín của Đại sứ Heath tại Sài Gòn gửi Bộ Ngoại giao
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/d175
Google Translated
Tài liệu 175
Quan hệ Đối ngoại của Hoa Kỳ, 1952–1954, Đông Dương, Tập XIII, Phần 1
751G.00/1–3153: Điện tín của Đại sứ Heath tại Sài Gòn gửi Bộ Ngoại giao
Mật
Sài Gòn, ngày 31 tháng 1 năm 1953 – 19:00
1519. Thông tin đã được báo cáo về Paris và Hà Nội (không đánh số). Hôm qua, tôi đã gặp Bảo Đại tại Ban Mê Thuột. Ông Nguyễn Đệ, Chánh Văn phòng Hoàng gia, đã gặp tôi và nói một cách đầy ẩn ý rằng ông e là tôi sẽ thấy nhà vua đang trong trạng thái "suy sụp về tinh thần". Ông Đệ nhận định rằng phía Pháp cần phải tuyên bố rõ ràng về ý định của mình tại đây. Sau đó, ông nói một cách vòng vo rằng cũng đã đến lúc Bảo Đại cần phải "nắm bắt lấy tình hình".
Thực tế là khi gặp Bảo Đại, tôi thấy tâm trạng ông không mấy vui vẻ. Tôi đề cập đến việc ông đã nhờ Tướng Hinh chuyển lời tới Auriol để xin hỗ trợ tăng cường cả về quy mô lẫn phạm vi trách nhiệm cho Quân đội Quốc gia Việt Nam. Bảo Đại cho biết ông đã đề nghị chuyển giao toàn bộ quyền chỉ huy quân sự tại miền Nam cho phía Việt Nam, nhưng ông không dự định tiếp nhận trọng trách này cho đến gần cuối năm, do đội ngũ cán bộ Việt Nam vẫn chưa sẵn sàng. Tôi có nhắc lại ý kiến của Tướng Hinh rằng họ có thể tiếp quản trong khoảng sáu tháng; tuy nhiên, Bảo Đại khẳng định điều đó là không thể thực hiện được trước khi kết thúc năm.
Tôi đã hỏi liệu ông có đồng thời đề nghị giao toàn bộ trách nhiệm bình định vùng nội địa thuộc đồng bằng Bắc Bộ cho Quân đội Quốc gia Việt Nam hay không. Bảo Đại cho biết việc đó sẽ diễn ra trong tương lai, sau khi công cuộc bình định miền Nam hoàn tất. Ông nói thêm rằng chừng nào một khu vực rộng lớn như vậy chưa được bàn giao cho quân đội của mình, người dân Việt Nam sẽ không tin tưởng vào những lời hứa hẹn độc lập của phía Pháp. Sau đó, ông phàn nàn khá dài dòng về việc Pháp trì hoãn phê chuẩn việc thành lập quân đội Việt Nam, cũng như thái độ do dự và miễn cưỡng của họ trong việc trao quyền tự chủ tác chiến cho lực lượng này tại bất kỳ khu vực nào. Bộ Chỉ huy Pháp từng hứa sẽ thành lập một sư đoàn hoàn chỉnh tại vùng cao nguyên miền Nam, nhưng thay vì có đủ mười tiểu đoàn, ông chỉ nhận được sáu hoặc bảy tiểu đoàn mà thôi.
Ông đã hối thúc Bộ chỉ huy Pháp về sự cần thiết phải điều thêm ít nhất một tiểu đoàn nữa để quét sạch lực lượng Việt Minh khỏi Quy Nhơn. Việc này lẽ ra đã có thể thực hiện dễ dàng từ một năm trước, khi tổ chức của Việt Minh tại tỉnh này còn lỏng lẻo. Tuy nhiên, do không triển khai đủ quân, phía Pháp đã để Việt Minh có cơ hội củng cố lực lượng và tổ chức cuộc tấn công vào An Khê hồi tuần trước; dù cuộc tấn công này đã bị đẩy lùi, nhưng cái giá phải trả là sự tổn thất về các trang thiết bị quan trọng cùng thương vong lên tới 300 người, [Trang 375] trong đó có một sĩ quan người Pháp và bảy sĩ quan người Việt. Sau đó, phía Pháp mới vội vã điều động thêm quân nhưng với số lượng không đủ, còn lực lượng Việt Minh thì đã kịp rút lui an toàn. Khó có khả năng quân Pháp sẽ bắt kịp họ trong thời gian tới.
Tôi nhận thấy hoàn toàn có khả năng phía Pháp sẽ chấp thuận việc Việt Nam tự chủ gánh vác trách nhiệm tại miền Nam, nhất là khi thời điểm chuyển giao quyền lực đã được ấn định từ trước. Bảo Đại đáp rằng có thể họ sẽ đồng ý về mặt nguyên tắc, nhưng sau đó sẽ tìm đủ mọi cách ngáng đường để ngăn cản việc thực thi. Có quá nhiều lợi ích của Pháp không muốn chứng kiến một thắng lợi hoàn toàn thuộc về người Việt tại miền Nam. Tôi đã phản bác quan điểm này, nhưng Bảo Đại vẫn giữ thái độ bi quan. Ông nói thêm rằng mình đã giành được nhiều nhượng bộ từ phía Pháp hơn so với Hồ Chí Minh, và nhờ sự kiên nhẫn cùng lòng kiên trì, ông đã thành công trong việc từng bước buộc họ phải nhượng bộ thêm. Ông từng bị chỉ trích vì không chịu nắm quyền lãnh đạo và kêu gọi toàn dân hy sinh vì đất nước, nhưng ông không thể làm vậy cho đến khi có những hành động cụ thể—chẳng hạn như việc tiếp quản toàn bộ trách nhiệm quân sự tại Nam Kỳ—để thuyết phục người dân tin rằng sự hy sinh đó thực sự là vì nền độc lập dân tộc.
Ông ấy hỏi tôi nghĩ gì về cuộc bầu cử. Ông ấy không bình luận gì về ý kiến của tôi rằng cuộc bầu cử đã có tác động rất tốt về mặt tinh thần và chính trị trên khắp Việt Nam. Tôi hỏi ông ấy sẽ tiến hành bầu cử hội đồng lập pháp tỉnh và Quốc hội nhanh đến mức nào. Bảo Đại trả lời rằng những bước như vậy chỉ nên được thực hiện sau khi cân nhắc rất kỹ lưỡng. Không có ích gì khi bầu Quốc hội rồi vài tháng sau lại giải tán như Quốc vương Campuchia đã làm, bởi vì điều đó không phục vụ lợi ích quốc gia. Ông ấy nhận xét với vẻ hài lòng rằng Quốc vương Campuchia đã quá vội vàng. (Rõ ràng Bảo Đại khá vui mừng trước những khó khăn gần đây của người anh em quốc vương, người đã được dùng làm ví dụ để răn đe ông.) Bảo Đại nói với tôi rằng việc lựa chọn người kế vị thực tế đã bị Tâm ép buộc. Ngày 12 tháng 12, Tâm đã trả lời phỏng vấn báo chí tuyên bố rằng cuộc bầu cử cấp xã sẽ được tổ chức mà không tham khảo ý kiến trước với Bảo Đại. Mãi đến ngày 20 tháng 12, Tâm mới đệ trình các sắc lệnh bầu cử để ký.
Bảo Đại cho biết, vì đã tuyên bố sẽ tổ chức bầu cử trong các bài diễn văn dịp Tết cũng như trong các bài "xã luận" trên Đài phát thanh Đà Lạt, nên ông không thể từ chối ký các sắc lệnh, mặc dù ông cho rằng việc này đang được tiến hành quá vội vã.
Khi tôi hỏi thăm về sức khỏe, ông nói mình đã sụt 9 kg do chế độ điều trị nghiêm ngặt mà ông đang phải tuân theo, đồng thời cho biết quá trình điều trị sẽ còn kéo dài thêm vài tháng nữa. Ông nhận xét rằng thực phẩm tại Việt Nam không phù hợp để giúp ông phục hồi thể lực; rau củ thì thiếu "chất lượng" (do thiếu calcium). [Trang 376]
Sau khi chào tạm biệt Bảo Đại, Nguyễn Đức kéo tôi lại gần và hết sức bí mật cho tôi xem thư trả lời bức thư của Bảo Đại gửi Tổng thống Auriol, do Tướng Hinh mang về. Bức thư được viết với giọng điệu lịch sự nhưng không mấy thân mật, cho thấy Chính phủ Pháp sẵn sàng xem xét việc tăng cả quy mô và trách nhiệm của quân đội Việt Nam nhưng vấn đề này chỉ có thể được quyết định trên thực địa với Bộ Tư lệnh tối cao Pháp và Bộ Tư lệnh cấp cao Pháp. (Rõ ràng Nguyễn Đức coi tuyên bố này như một lời chỉ trích đối với hành động của Bảo Đại khi bỏ qua Bộ Tư lệnh tối cao Pháp và Tướng Salan để gửi thư cho Tổng thống Auriol.) Sau đó, Đức chỉ cho tôi một trong những đoạn kết mà ông cho là một sai lầm nghiêm trọng.
Về thực chất, văn bản này ngụ ý rằng dù họ thông cảm với mong muốn của Bảo Đại trong việc đảm nhận trách nhiệm quân sự tại địa phương, họ vẫn đề nghị ông thể hiện tinh thần trách nhiệm cao hơn đối với quốc gia, và để làm được điều đó, ông cần chuyển đến cư trú lâu dài tại Hà Nội. De khẳng định rằng lẽ ra không bao giờ nên đưa nội dung như vậy vào văn bản chính thức. Là người Pháp, họ đáng lẽ phải hiểu rõ tầm quan trọng của vấn đề "thể diện" đối với người phương Đông. Ông đồng ý rằng Bảo Đại thực sự cần bắt tay vào công việc, nhưng việc ông đến Hà Nội vào lúc này sẽ bị coi như hành động nhượng bộ trước mệnh lệnh của Pháp. Tóm lại, đoạn văn đó là một lời chỉ trích thiếu khôn ngoan và thiếu tế nhị nhắm vào sự thụ động của Bảo Đại, khiến ông vô cùng bất bình.
Tôi đồng ý với Đệ rằng lẽ ra sẽ khôn ngoan hơn nếu đưa ra đề nghị đó bằng lời nói. Tuy nhiên, Đệ nói thêm rằng Bảo Đại cần gạt bỏ những chuyện phiền toái đó sang một bên và thực sự bắt tay vào công việc. Ông ấy gợi ý rằng tôi nên gặp Bảo Đại thường xuyên hơn và thúc giục ông ấy thực hiện điều đó.
Heath.
1. Bức điện tín này được truyền đi thành hai phần.↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/sources
List of Abbreviations and Symbol
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/terms
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/persons
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/comp2
1. Document 175
Foreign Relations of the United States, 1952–1954, Indochina, Volume XIII, Part 1
751G.00/1–3153: Telegram
The Ambassador at Saigon (Heath) to the Department of State1
secret
Saigon, January 31, 1953—7 p.m.
1519. Rptd info Paris, Hanoi unnumbered. I saw Bao Dai at Banmethuot yesterday. Director of Imperial Cabinet, Nguyen De, met me and said mysteriously that he was afraid I would find him in state of some “moral depression”. De observed it was necessary for French to make clear statement of their intentions here. Then he said, with some circumlocution, that it was also time for Bao Dai to “take hold of things”.
In effect, I found Bao Dai in a not very cheerful frame of mind. I referred to his request presented in [by] General Hinh to Auriol for support in increasing of both the size and the responsibilities of the Viet National Army. Bao Dai said he has asked that entire military command in the south be turned over to the Vietnamese but that he would not expect to assume such responsibilities until towards the end of the year, since the Vietnamese cadres were not yet ready. I remarked that General Hinh said he thought that they could take over in about six months. Bao Dai said no, that would be impossible before the end of the year. I inquired whether at the same time he would ask that the pacification of the interior of the northern delta be made the sole responsibility of Viet national army. Bao Dai said that would be some time in the future after completion of pacification of the south. He went on to say that until some such large area was turned over to his troops, the Vietnamese people would have no confidence in French promises of independence. He then embarked on long complaint about the delays of French in authorizing formation of Viet army and then, when that was finally decided upon, their hesitations and reluctance to allow it autonomous responsibility in any sectors. The French High Command had promised to form full division in the southern plateau region, but instead of ten battalions, he had been unable to have more than six or seven. He had urged on the French Command the necessity of sending in at least one extra battalion so that they could clean the Vietminh out of Qui Nhon. It could easily have been done year ago when Vietminh were poorly organized in that province. However, the failure to put enough troops in there had allowed the Vietminh organize and maintain attack on Anh Khe last week, which had been repulsed but only after losses of valuable equipment and 300 killed, [Page 375] including one Frenchman and seven Vietnamese officers. Thereupon the French had tardily sent insufficient battalions, but Vietminh had made good their escape. It was doubtful that French would be able to catch up with them in near future.
I observed that it seemed to me quite possible that French would agree to autonomous Viet responsibility in the south and particularly since the date of taking over was set some time in advance. Bao Dai answered that they would probably agree in principle but they would thereafter throw all kinds of “spokes in the wheel” to prevent its realization. Too many French interests were reluctant to see purely Vietnamese victory in the south. I argued against this attitude but Bao Dai preferred to remain pessimistic. He went on to say that he had obtained more concessions from French than Ho Chi Minh had and by patience and persistence had been successful in progressively extorting further concessions. He had been criticized for not taking over reins of authority and making appeal for national sacrifices, but he could not do so until some such action as taking over exclusive military responsibility in Cochin China would persuade people that sacrifices would really be for national independence.
He asked me what I thought of the elections. He made no comment on my opinion that they had had very good morale and political effect throughout Vietnam. I inquired how rapidly he would move on to having elections for the provincial legislatures and the National Assembly. Bao Dai replied that such steps should be taken only after very careful consideration. There was no point in electing National Assembly and then few months later dismissing it as King of Cambodia had done, because it was not acting in national interest. He observed with some signs of pleasure the King of Cambodia had been too precipitate. (Bao Dai was obviously rather glad over the recent difficulties of his brother Monarch who had been held up to him as an example.) Bao Dai told me that the selections had been practically forced on him by Tam. Tam on December 12 had given press interview stating that communal elections would be held without previous consultation with Bao Dai. Only on December 20 had Tam submitted election decrees for signature.
Bao Dai said that, since in his Tet speeches and in “editorials” on the Dalat Radio, he had announced elections would be held, he was in no position to refuse to sign the decrees, although he thought the matter was being too greatly hurried.
To my inquiry as to his health, he said that he had lost nine kilos as result of the severe treatment he had been undergoing and remarked treatment would last several months more. He said food available in Vietnam was not suitable to build back his strength. Vegetables lacked “quality” (calcium deficiency).
After taking leave of Bao Dai, Nguyen De cornered me and in great secrecy showed me the reply to Bao Dai’s letter to President Auriol, which General Hinh had brought back. The letter was couched in polite but not particularly cordial terms, indicated that French Government was disposed to consider increasing both size and responsibilities of Vietnamese army but that the matter could only be decided on ground with HICOM and the French High Command. (Nguyen De evidently took this statement as slap at Bao Dai’s action in going over head of HICOM and General Salan to President Auriol.) De then drew my attention to one of the concluding paragraphs which he characterized as bad blunder.
In effect, it said that, while they sympathized with Bao Dai’s wishing exercise local area military responsibilities, they suggested that he exercise greater national responsibility and to that end take up prolonged residence in Hanoi. De asserted that such a statement should never have been put in writing. The French of all people should realize the importance of “face” to the oriental. He agreed that Bao Dai should really go to work, but for him now to go Hanoi would seem like giving in to French orders. In effect, the paragraph was an unwise and untactful criticism of Bao Dai’s quiescence and was deeply resented by latter.
I agreed with De that it would have been wiser to have made the the suggestion orally. De went on to say, however, that Bao Dai must disregard such annoyances and really go to work. He made suggestion that I should see him more frequently and exhort him to that end.
Heath
1. This telegram was transmitted in two parts.↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/d175
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/pg_375
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/pg_376
Auriol, Vincent,
President of France to December 24, 1953.
https://en.wikipedia.org/wiki/Vincent_Auriol
https://www.elysee.fr/en/vincent-auriol
https://www.britannica.com/biography/Vincent-Auriol
https://www.alamy.com/stock-photo/president-vincent-auriol.html?sortBy=relevant
https://www.archontology.org/nations/france/france_state4/auriol.php
https://www.youtube.com/watch?v=KiU09z8-c-E
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1951v04p1/d156
https://turtledove.fandom.com/wiki/Vincent_Auriol
Bao Dai,
Chief of State of Vietnam.
Ambassador (Minister to June 1952) at Saigon accredited to Vietnam, Laos, and Cambodia. Appointments terminated October (Cambodia) and November (Vietnam, Laos) 1954.
https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_R._Heath
https://history.state.gov/departmenthistory/people/heath-donald-read
https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c81260v0/
Ho Chi Minh,
President of the Democratic Republic of Vietnam.
Nguyen De,
Adviser to Bao Dai, Chief of State of Vietnam; Chief of the Imperial Cabinet.
Nguyen Van Hinh,
Chief of Staff of the Army of the State of Vietnam, 1953–1954; son of Nguyen Van Tam.
Nguyen Van Tam,
Minister of the Interior of the State of Vietnam and Acting Governor of Northern Vietnam to June 3, 1952; Prime Minister of the State of Vietnam, June 3, 1952–December 17, 1953.
Commander of French Forces in Indochina, April 1, 1952–May 1953.
https://en.wikipedia.org/wiki/Raoul_Salan
https://www.britannica.com/biography/Raoul-Albin-Louis-Salan
https://www.britishpathe.com/asset/219896/
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/d21
http://saigon-vietnam.fr/raoul-salan_en.php
https://foreignlegion.info/1952-battle-of-na-san/
https://grokipedia.com/page/Raoul_Salan
No comments:
Post a Comment