20261005 CDTL NRM D97 27 November 1974 97. Bản ghi nhớ cuộc Hội đàm

20261005 CDTL NRM D97 27 November 1974 97. Bản ghi nhớ cuộc Hội đàm

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d97

Google Translated

Tài liệu số 97

Quan hệ Đối ngoại của Hoa Kỳ, 1969–1976, Tập XVIII, Trung Quốc, 1973–1976

97. Bản ghi nhớ cuộc Hội đàm

Bắc Kinh, ngày 27 tháng 11 năm 1974, 15:36–17:45

THÀNH PHẦN THAM DỰ

Đặng Tiểu Bình, Phó Thủ tướng Quốc vụ viện, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Kiều Quán Hoa, Bộ trưởng Ngoại giao

Đại sứ Hoàng Trấn, Trưởng Văn phòng Liên lạc CHND Trung Hoa tại Washington

Vương Hải Dung, Thứ trưởng Ngoại giao

Lâm Bình, Vụ trưởng Vụ Châu Mỹ và Châu Đại Dương, Bộ Ngoại giao

Đường Văn Sinh, Phó Vụ trưởng Vụ Châu Mỹ và Châu Đại Dương, Bộ Ngoại giao

Tiền Đại Dung, Tham tán, Văn phòng Liên lạc CHND Trung Hoa tại Washington

Đinh Nguyên Hồng, Vụ trưởng Vụ Hoa Kỳ, Vụ Châu Mỹ và Châu Đại Dương, Bộ Ngoại giao

Triệu Kỳ Hoa, Phó Vụ trưởng Vụ Hoa Kỳ, Vụ Châu Mỹ và Châu Đại Dương, Bộ Ngoại giao

Chương Hàm Chi, Phiên dịch viên

Liên Chính Bảo, Thư ký ghi chép

Tiến sĩ Henry A. Kissinger, Ngoại trưởng kiêm Trợ lý Tổng thống phụ trách An ninh Quốc gia

Donald Rumsfeld, Trợ lý Tổng thống

Đại sứ George Bush, Trưởng Văn phòng Liên lạc Hoa Kỳ tại Bắc Kinh

Winston Lord, Giám đốc Ban Hoạch định Chính sách, Bộ Ngoại giao

William H. Gleysteen, Phó Trợ lý Ngoại trưởng phụ trách các vấn đề Đông Á

John H. Holdridge, Phó Trưởng Văn phòng Liên lạc Hoa Kỳ tại Bắc Kinh

Richard H. Solomon, Chuyên viên cấp cao, Hội đồng An ninh Quốc gia

Peter W. Rodman, Hội đồng An ninh Quốc gia

Lora Simkus, Hội đồng An ninh Quốc gia

CHỦ ĐỀ

Châu Âu; Nhật Bản; Trung Đông; Nam Á; Campuchia; Năng lượng và Lương thực; Bình thường hóa quan hệ

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi hy vọng ông không quá mệt.

Bộ trưởng Kissinger: Không, sức khỏe tôi vẫn tốt.

Tôi thấy Phó Thủ tướng đang có một danh sách ở đây mà ông chưa thảo luận xong. [Cười]

Châu Âu

Phó Thủ tướng Đặng: Sáng nay chúng ta đã đề cập đến vấn đề châu Âu.2

Bộ trưởng Kissinger: Vâng.

Phó Thủ tướng Đặng: Thực ra, chúng tôi cho rằng tình hình đối với châu Âu về cơ bản cũng giống như đối với Nhật Bản. Chúng tôi thường bày tỏ quan điểm mong muốn Hoa Kỳ duy trì quan hệ tốt đẹp với châu Âu và Nhật Bản.

Bộ trưởng Kissinger: Thực tế là năm ngoái Chủ tịch đã trách tôi vì không duy trì quan hệ đủ tốt với châu Âu. [Cười]

Phó Thủ tướng Đặng: Quan điểm này của chúng tôi dựa trên việc xem xét tổng thể chiến lược [toàn cầu]. Bởi vì hiện nay Liên Xô quyết tâm tìm kiếm quyền bá chủ thế giới; nếu họ muốn phát động một cuộc chiến tranh thế giới mà không chiếm được châu Âu trước, họ sẽ không thể đạt được quyền bá chủ ở [Trang 608] các khu vực khác trên thế giới, do châu Âu có tầm quan trọng to lớn về mặt chính trị, kinh tế và quân sự. Và hiện nay, khi châu Âu đang đối mặt với mối đe dọa từ "gấu Bắc Cực", nếu họ không đoàn kết và nỗ lực tự cường, thì chỉ một hoặc hai quốc gia châu Âu sẽ không thể đối phó với mối đe dọa này [một cách đơn độc]. Đối với Hoa Kỳ, chúng tôi cảm thấy rằng khi đối phó với "gấu Bắc Cực", Hoa Kỳ cũng cần có các đồng minh mạnh ở châu Âu và Nhật Bản. Với những đồng minh này sát cánh, các ông sẽ có thêm sự đảm bảo khi đối phó với "gấu Bắc Cực".

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi đồng ý với ông.

Phó Thủ tướng Đặng: Vì vậy, chúng tôi luôn hy vọng rằng quan hệ giữa Hoa Kỳ với châu Âu và Nhật Bản sẽ là mối quan hệ đối tác dựa trên sự bình đẳng. Chỉ trên cơ sở bình đẳng, các ông mới có thể thiết lập được quan hệ đối tác thực sự.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi đồng ý với ông. Tôi vẫn thường nói rằng Cộng hòa Nhân dân là đối tác tốt nhất của chúng tôi trong khối NATO. [Cười] Nếu ông muốn tổ chức các buổi thảo luận tại đây cho các Bộ trưởng châu Âu đến thăm, tôi có thể giới thiệu vài người sẽ hưởng lợi từ việc đó. [Cười] Ông đã tạo ra tác động rất tích cực đối với Thủ tướng Đan Mạch, mặc dù có lẽ thần kinh của ông ấy không đủ vững vàng để chịu đựng những vấn đề mà ông nêu ra.

Phó Thủ tướng Đặng: Chúng tôi đã có những cuộc thảo luận rất tốt đẹp.

Bộ trưởng Kissinger: Rất tốt, rất tốt.

Phó Thủ tướng Đặng: Thực ra, Thủ tướng Đan Mạch rất sợ chiến tranh.

Bộ trưởng Kissinger: Bất cứ ai định tấn công Đan Mạch thì đâu cần phải chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh kéo dài 20 năm hay xây dựng quá nhiều đường hầm ngầm làm gì. [Cười] Nhưng nghiêm túc mà nói, chúng tôi biết các cuộc thảo luận của ông với các Bộ trưởng châu Âu rất hữu ích và chúng tôi đánh giá cao điều đó.

Phó Thủ tướng Đặng: Nhưng chúng tôi cũng có những lời lẽ khá gay gắt. Về thái độ của chúng tôi đối với châu Âu, chúng tôi cũng nói rằng nếu châu Âu muốn thiết lập quan hệ với Hoa Kỳ trên cơ sở bình đẳng thực sự, họ cần phải đoàn kết và tự củng cố sức mạnh. Điều này cũng mang lại lợi ích cho các ông.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi đồng ý. Điều duy nhất chúng tôi phản đối—và các ông cũng nên như vậy—là nếu họ cố gắng đoàn kết trên cơ sở thù địch với Hoa Kỳ, bởi vì điều đó sẽ phá hỏng chiến lược mà chúng ta đang thảo luận.

Phó Thủ tướng Đặng: Tây Âu không thể nào tách rời khỏi Hoa Kỳ được.

Bộ trưởng Kissinger: Đó cũng là niềm tin của chúng tôi.

Phó Thủ tướng Đặng: Qua các cuộc tiếp xúc với người dân Tây Âu, chúng tôi có cảm nhận như vậy—bao gồm cả Thủ tướng Đan Mạch.

Bộ trưởng Kissinger: Rồi ông sẽ thấy. Năm ngoái chúng tôi đã trải qua một giai đoạn đầy biến động, nhưng rồi mọi thứ lại đi vào trật tự hơn. [Cười] [Trang 609]

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi đoán là ông lại sắp bàn về triết học rồi. [Cười]

Bộ trưởng Kissinger: Tổng thống sẽ gặp Thủ tướng Đức vào ngày 5 tháng 12, và gặp Tổng thống Pháp vào giữa tháng 12—các ngày 14, 15 và 16. Và tôi nghĩ ông sẽ thấy những cuộc gặp đó rất thành công.

Phó Thủ tướng Đặng: Tiến sĩ có đề cập rằng Hoa Kỳ lo ngại phe cánh tả ở châu Âu có thể lên nắm quyền.

Bộ trưởng Kissinger: Ở Pháp và Ý, chúng tôi có các đảng Cộng sản chịu ảnh hưởng đáng kể từ Moscow.

Phó Thủ tướng Đặng: Điều đó đúng.

Bộ trưởng Kissinger: Hiện nay họ đang thực hiện một chiến lược—rất khôn ngoan—là tỏ ra rất ôn hòa và có trách nhiệm. Mặt khác, tôi cho rằng một trong những thành công trong chính sách đối ngoại của chúng tôi là việc họ buộc phải thể hiện trách nhiệm của mình bằng cách ủng hộ NATO—ít nhất là phía Ý.

Phó Thủ tướng Đặng: Nhưng điều đó không đáng tin cậy.

Bộ trưởng Kissinger: Hoàn toàn không đáng tin cậy. Hoàn toàn không đáng tin cậy. Khi phân tích chính sách đối ngoại của chúng tôi, ông cần hiểu rằng chúng tôi buộc phải thực hiện và phát ngôn những điều nhất định nhằm vô hiệu hóa không chỉ phe Cánh tả trong nước mà cả phe Cánh tả châu Âu. Tuy nhiên, chúng tôi phản đối và sẽ ngăn chặn việc phe Cánh tả tham gia vào các chính phủ châu Âu. Chúng tôi sẽ làm điều đó tại Bồ Đào Nha vì không muốn nơi đây trở thành hình mẫu cho các quốc gia khác. Và chúng tôi cũng sẽ làm vậy ở Ý. Tất nhiên là cả ở Pháp nữa.

Phó Thủ tướng Đặng: Theo quan điểm của chúng tôi, việc họ giành được quyền lực hoàn toàn không phải là chuyện dễ dàng.

Bộ trưởng Kissinger: Đúng vậy.

Phó Thủ tướng Đặng: Ngay cả khi họ giành được quyền lực và muốn bước lên sân khấu để "diễn" một vài màn, thì điều đó cũng chưa hẳn đã là chuyện xấu.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi không đồng ý với ông.

Phó Thủ tướng Đặng: Ví dụ như ở Algeria: Người dân Algeria đã có trải nghiệm rất rõ ràng về cái gọi là Đảng Cộng sản Pháp. Sau Thế chiến thứ hai tại Pháp, dưới thời chính phủ do De Gaulle đứng đầu, đã có một chính phủ liên hiệp với sự tham gia của Đảng Cộng sản Pháp. Một số Bộ trưởng xuất thân từ Đảng Cộng sản. Một trong những Bộ trưởng là đảng viên cộng sản giữ chức Bộ trưởng Không quân. Chính vị Bộ trưởng Không quân cộng sản này đã ra lệnh điều máy bay đi ném bom lực lượng du kích ở Algeria. Và từ đó, người Algeria đã có trải nghiệm đầy đủ về những người cộng sản Pháp.

Bộ trưởng Kissinger: Ông đừng hiểu lầm: Nếu phe cộng sản lên nắm quyền ở Pháp hoặc Ý, điều đó sẽ gây ra những hậu quả nghiêm trọng, trước hết là tại Đức. Nó sẽ củng cố cánh tả của Đảng Dân chủ Xã hội—phe vốn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ Đông Đức.

Phó Thủ tướng Đặng: Chúng tôi không ưa gì phe cánh tả này. Chúng tôi không hề mong muốn họ lên nắm quyền. Ý chúng tôi muốn nói là, giả sử họ thực sự lên nắm quyền và bộc lộ năng lực thực tế, thì họ sẽ trở thành những tấm gương tiêu cực để người khác noi theo mà tránh.

Bộ trưởng Kissinger: Nếu họ lên nắm quyền, chúng ta sẽ phải đối mặt với thực tế đó. Nhưng điều này sẽ gây ra những hậu quả rất nghiêm trọng; nó sẽ tạo ra một giai đoạn cực kỳ hỗn loạn và ảnh hưởng nặng nề đến NATO. Chừng nào Tổng thống Ford còn tại nhiệm và tôi còn giữ chức Ngoại trưởng, chúng ta sẽ kiên quyết ngăn chặn điều đó.

Phó Thủ tướng Đặng: Đúng vậy. Quả thực là nếu họ lên nắm quyền, hệ quả đó sẽ xảy ra, nhưng ngay cả khi điều đó thành hiện thực thì cũng không phải là vấn đề quá ghê gớm. Chúng ta thực ra không có bất đồng nào về điểm này.

Bộ trưởng Kissinger: Vâng, ý ông là nếu chuyện đó xảy ra, chúng ta không nên nản lòng và đó sẽ không phải là thất bại mang tính quyết định. Tôi đồng ý.

Phó Thủ tướng Đặng: Đó là điều tôi muốn nói về vấn đề châu Âu.

Bộ trưởng Kissinger: Còn một điều nữa: Ông đã biết về các cuộc thảo luận đang diễn ra liên quan đến việc Cắt giảm Lực lượng Tương hỗ, và tôi cũng nắm được quan điểm của Trung Quốc về vấn đề này.

Ngoại trưởng Kiều: Tại Vienna.

Bộ trưởng Kissinger: Tại Vienna. Và tôi hiểu quan điểm của Trung Quốc về vấn đề đó. Có lẽ đúng là số quân rút khỏi khu vực này sẽ không biến mất hoàn toàn khỏi thế giới. Chúng ta đang đối mặt với một nghịch lý: cách tốt nhất để Hoa Kỳ duy trì lực lượng đáng kể tại châu Âu lại là đồng ý cắt giảm một lượng nhỏ quân số với Liên Xô, bởi việc này giúp giảm bớt áp lực từ phe cánh tả trong nước. Tôi không thấy có khả năng đạt được tiến triển nhanh chóng, và hoàn toàn không có khả năng cắt giảm quy mô lớn. Hiện tại các cuộc đàm phán đang bế tắc, và không loại trừ khả năng—dù đây chỉ là nhận định dựa trên tâm lý học—rằng họ có thể thực hiện một đợt cắt giảm nhỏ trước khi Brezhnev sang thăm Hoa Kỳ vào năm tới. Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy điều này; đó chỉ là nhận định tâm lý của tôi dựa trên cách thức làm việc của họ. Tuy nhiên, chúng ta chỉ đang nói đến con số khoảng 20.000–25.000 quân, một con số không đáng kể. Đây chỉ là cảm nhận của riêng tôi; nó không dựa trên bất kỳ cuộc thảo luận nào [với phía Liên Xô]. Vì vậy, tôi không thấy sẽ có thay đổi đáng kể nào về bố trí quân sự từ nay cho đến hết năm 1976.

Phó Thủ tướng Đặng: Chúng tôi chưa đọc nhiều bình luận từ Tây Âu về các thỏa thuận Vladivostok mà ông đã đạt được với phía Nga. Tuy nhiên, qua những gì đã đọc, có vẻ như Tây Âu hơi lo ngại rằng các thỏa thuận tại Vladivostok có thể dẫn đến việc cắt giảm quân đội Mỹ tại Tây Âu. [Trang 611]

Ngoại trưởng Kissinger: Tôi chưa thấy các thông tin đó, nhưng chúng thật vô lý. Sáng nay chúng ta đã thảo luận vấn đề này: khi chiến tranh hạt nhân trở nên phức tạp hơn, chúng ta cần tăng cường lực lượng thông thường chứ không phải làm suy yếu chúng. Không hề có thỏa thuận nào về việc cắt giảm lực lượng Mỹ tại châu Âu. Chúng tôi không phải trả bất kỳ cái giá nào cho thỏa thuận Vladivostok này, dù là dưới hình thức nào hay trong lĩnh vực nào.

Phó Thủ tướng Đặng: Tất nhiên, đây là vấn đề cần được thảo luận nội bộ trong khối NATO, cũng như giữa ông và các đồng minh Tây Âu.

Ngoại trưởng Kissinger: Tôi sẽ tới châu Âu dự các cuộc họp của NATO vào ngày 12 tháng 12, và các đồng minh của chúng tôi sẽ hiểu – ít nhất là vào thời điểm đó – rằng cuộc gặp tại Vladivostok là dấu hiệu cho thấy sự suy yếu của Liên Xô và không phải là kết quả của việc nhượng bộ trong bất kỳ lĩnh vực nào khác.

Phó Thủ tướng Đặng: Tiếp theo, tôi muốn nói đôi lời về vấn đề Trung Đông.

Nhật Bản

Ngoại trưởng Kissinger: Ông đã nói xong về Nhật Bản rồi sao? Vẫn áp dụng các nguyên tắc tương tự như với châu Âu chứ?

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi tin rằng chúng tôi đã đề cập đến những điều cần nói về Nhật Bản. Chúng tôi cũng đã nhiều lần bày tỏ quan điểm về quan hệ giữa Hoa Kỳ và Nhật Bản. Chúng tôi đã nêu rõ lập trường của mình.

Ngoại trưởng Kissinger: Vâng, chúng ta đã thảo luận vấn đề này sáng nay, cũng như đã trao đổi với Bộ trưởng Ngoại giao vài lần trước đó.

Tôi chưa thấy báo cáo mới nào về một chính phủ mới [thay thế nội các Tanaka].

Phó Thủ tướng Đặng: Chúng tôi có thể tóm tắt trong một câu, cũng là điều chúng tôi thường nói với những người bạn Nhật Bản: Thứ nhất, họ cần duy trì quan hệ tốt đẹp với các ông – Hoa Kỳ; và thứ hai là với chúng tôi. Chủ tịch đã nói rằng ông nên ở lại đó lâu hơn. [Cười]

Ngoại trưởng Kissinger: Đúng vậy. Ông ấy đã trách tôi và bảo rằng tôi nên dành thời gian ở Nhật Bản nhiều như ở Trung Quốc. Thực ra, sau chuyến thăm Nhật Bản [vừa kết thúc] của Tổng thống, quan hệ giữa hai nước đã ổn định hơn nhiều. Và điều này rất quan trọng đối với Nhật Bản. Và như tôi đã nói, chúng tôi sẽ không làm gì để cản trở việc Nhật Bản cải thiện quan hệ với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Chúng tôi đã khuyến khích họ hợp tác với Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Phó Thủ tướng Đặng: Chúng tôi hiểu điều đó.

Trung Đông

Phó Thủ tướng Đặng: Về vấn đề Trung Đông. Đây là khu vực nhạy cảm nhất thế giới hiện nay. [Trang 612]

Chúng tôi có cảm nhận rằng, bắt đầu từ đầu năm nay, các ông đã cải thiện quan hệ với Ai Cập. Có phải vậy không?

Bộ trưởng Kissinger: Đúng là như vậy.

Phó Thủ tướng Đặng: Vậy tại sao Liên Xô lại quay lại với Ai Cập?

Bộ trưởng Kissinger: Tôi không cho rằng Liên Xô đang quay lại với Ai Cập. Tôi nghĩ Ai Cập cần phải thể hiện—vì lý do trong nước và vì lý do trong nội bộ thế giới Ả Rập—rằng họ cũng có quan hệ với Liên Xô. Tuy nhiên, Liên Xô đã ngừng viện trợ quân sự và cắt giảm viện trợ kinh tế.

Phó Thủ tướng Đặng: Người ta nói rằng các ông đã hứa cung cấp cho Ai Cập một khoản gì đó nhưng lại không giữ lời hứa. Điều này có đúng không?

Bộ trưởng Kissinger: Tôi không rõ cụ thể ông đang muốn nói đến điều gì. Chúng tôi đã hứa viện trợ kinh tế 250 triệu đô la cho Ai Cập, khoản tiền mà Quốc hội vẫn chưa phê chuẩn. Nhưng chúng tôi hy vọng Quốc hội sẽ thông qua, có thể là vào cuối năm nay.

Phó Thủ tướng Đặng: Dù sao đi nữa, quan điểm của chúng tôi—như Chủ tịch Mao đã trực tiếp nói với ông—là các ông phải sử dụng cả hai tay. Tất nhiên, các ông không thể ngừng viện trợ cho Israel. Nhưng một khi đã viện trợ cho Israel, các ông cũng nên sử dụng cả hai tay [và hỗ trợ cả các nước Ả Rập].

Bộ trưởng Kissinger: Tôi hoàn toàn đồng ý. Ngoài khoản viện trợ kinh tế 250 triệu đô la, chúng tôi đã thu xếp thêm 250 triệu đô la từ Ngân hàng Thế giới; như vậy tổng cộng là 500 triệu đô la. Thêm vào đó, chúng tôi đã thu xếp cung cấp 500.000 tấn ngũ cốc và có thể sẽ cấp thêm cho họ.

Phó Thủ tướng Đặng: Còn viện trợ quân sự thì sao? Vũ khí ấy.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi nghĩ tốt hơn là chúng ta nên có một cuộc họp nhỏ nữa vào ngày mai. Có một hoặc hai điều tôi đã quên chưa đề cập đến.

Phó Thủ tướng Đặng: Chủ tịch Mao đã nêu rất rõ quan điểm của chúng tôi về vấn đề Trung Đông. Thứ nhất, chúng tôi ủng hộ người Ả Rập và người Palestine trong cuộc đấu tranh chính nghĩa của họ; và thứ hai, chúng tôi cho rằng cần giáng một đòn mạnh vào "con gấu Bắc Cực" tại khu vực này. [Ông Đặng cười.] Gần đây chúng tôi có cảm nhận—có thể không hoàn toàn chính xác—rằng tại thế giới Ả Rập, Liên Xô dường như đang chiếm ưu thế hơn so với các ông.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi không tin điều đó sẽ còn đúng trong ba tháng tới. Tôi nghĩ đến tháng Hai, sẽ thấy rõ những tiến bộ mới đạt được nhờ các sáng kiến ​​của Mỹ, và khi đó chúng ta sẽ lại thấy tình hình diễn ra giống như năm ngoái.

Phó Thủ tướng Đặng: Ở Trung Đông, mâu thuẫn cơ bản nằm giữa Israel với toàn bộ thế giới Ả Rập và Palestine. Đó là mâu thuẫn cốt lõi tại khu vực này. Và ai cũng biết rằng các ông đang viện trợ một lượng khổng lồ cả về quân sự lẫn kinh tế cho Israel. Còn đối với thế giới Ả Rập, vì các ông viện trợ quá nhiều cho Israel, nên để chống lại Israel, người dân Ả Rập sẽ tìm kiếm sự giúp đỡ từ những bên khác; bởi lẽ nếu các ông không viện trợ cho họ, thì người khác sẽ làm điều đó. Họ không thể tự sản xuất những gì họ cần. Và Liên Xô sẽ nói: "Chúng tôi có thứ các bạn cần." Bằng cách cung cấp những gì họ cần, Liên Xô đạt được lợi thế về chính trị, còn việc bán vũ khí cho thế giới Ả Rập mang lại cho họ lợi ích kinh tế. Trong khi đó, các ông lại tự làm mình sa lầy ở Trung Đông.

Bộ trưởng Kissinger: Nhưng Liên Xô cũng vấp phải một mâu thuẫn: họ có thể viện trợ quân sự nhưng lại không thể thúc đẩy tiến bộ chính trị. Và tại hết quốc gia này đến quốc gia khác, cứ hễ cung cấp vũ khí là họ lại gặp rắc rối. Hiện chúng tôi đang xem xét vấn đề cung cấp vũ khí cho một số nước Ả Rập được chọn lọc.

Ngoại trưởng Kiều: Tôi có một câu hỏi. Liệu có thể khuyến khích các nước châu Âu cung cấp một phần vũ khí cho phía Ả Rập hay không?

Bộ trưởng Kissinger: Chúng ta hãy thảo luận vấn đề này vào ngày mai trong một cuộc họp hẹp. Chúng tôi nhận thức rõ vấn đề và tán thành cách phân tích của các ông. Nếu xét cụ thể từng nước Ả Rập—tại Ai Cập, tôi nghĩ trong ba tháng tới sẽ thấy rõ là không có thay đổi đáng kể nào. Còn với Syria, theo đánh giá của tôi, họ sẵn sàng tách khỏi Liên Xô nếu Israel chịu nhượng bộ dù chỉ một chút trong quá trình đàm phán.

Phó Thủ tướng Đặng: Điểm mấu chốt là các ông đang dùng một tay hay cả hai tay.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi đang dùng cả hai tay, nhưng theo cách giảm thiểu tối đa các vấn đề trong nước. Còn về Iraq, theo nhận định của chúng tôi—như các ông có thể đã thấy—Iraq đang chịu áp lực từ phía Iran, và điều này dẫn đến những căng thẳng nhất định giữa Liên Xô và Iraq. Vì vậy, nhiều điều sẽ phụ thuộc vào...

Trước hết, chúng tôi đồng ý với nguyên tắc cơ bản của các ông là cần có một chính sách công bằng, cân bằng. Tôi cũng phải thừa nhận rằng do quá trình chuyển giao quyền lực Tổng thống vào mùa hè, chúng tôi đã mất hai tháng, hay đúng hơn là hai đến ba tháng. Trong các tháng 6, 7 và 8, chúng tôi không thể triển khai công việc hiệu quả như mong muốn. Sau khi đạt được thỏa thuận rút quân và tách lực lượng tại Syria, chúng tôi đã phải tạm dừng do tình hình trong nước lúc bấy giờ. Hiện chúng tôi đang lấy lại đà hoạt động, mặc dù vì nhiều lý do khác nhau, chúng tôi đang áp dụng những phương thức khá đặc biệt.

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi cũng đã lưu ý đến bình luận của ông về Hội nghị Rabat.

Bộ trưởng Kissinger: Bình luận công khai ư? Hay bình luận tại đây?

Phó Thủ tướng Đặng: Bình luận mà ông đã đưa ra tại đây.

Bộ trưởng Kissinger: À vâng, tôi nhớ rồi.

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi e rằng nếu các ông tỏ thái độ thù địch đối với Hội nghị Rabat, điều đó sẽ không có lợi cho quan hệ của các ông với thế giới Ả Rập.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi sẽ không tỏ thái độ thù địch. Vấn đề nằm ở chỗ chọn thời điểm thích hợp. [Trang 614]

Phó Thủ tướng Đặng: Vấn đề Ả Rập không phải là vấn đề có thể giải quyết trong vài tháng. Nó sẽ còn kéo dài trong một thời gian dài.

Bộ trưởng Kissinger: Vì vậy, điều quan trọng là phải chọn đúng thời điểm. Nhưng các ông cần ghi nhớ nguyên tắc sau, bất kể phải nổ bao nhiêu phát đại bác: Hoa Kỳ sẽ không nhượng bộ trước áp lực tại Trung Đông, đặc biệt là áp lực từ Liên Xô. Không thể đạt được tiến bộ ngoại giao nào nếu thiếu Hoa Kỳ. Do đó, bất kỳ ai muốn có tiến bộ tại Trung Đông thì sớm muộn gì cũng sẽ phải tìm đến Hoa Kỳ, bất kể họ nói gì trong khoảng thời gian chờ đợi đó. Thứ ba, Hoa Kỳ quyết tâm thúc đẩy tiến bộ ngoại giao và sẽ thành công. Vấn đề là làm thế nào để thực hiện điều đó mà vẫn kiểm soát được tình hình trong nước. Nhưng các ông sẽ thấy rằng Tổng thống Ford rất kiên quyết trong vấn đề này.

Chúng tôi sẽ thông báo cho các ông biết về các phương thức của mình. Tuy nhiên, sẽ có những lúc thăng trầm, nhất là khi 15 nhà lãnh đạo Ả Rập cùng ngồi trong một căn phòng—bởi vì họ không phải lúc nào cũng phân biệt được đâu là thơ ca sử thi và đâu là chính sách đối ngoại.

Tôi phải chia sẻ với Phó Thủ tướng một điều về tâm lý của người Ả Rập. Sau một cuộc tham vấn với phía Israel, chúng tôi đã gửi thư cho tất cả các Bộ trưởng Ngoại giao Ả Rập, và một người đã nói với tôi rằng: "Chúng tôi biết ông không nói sự thật." Tôi hỏi: "Tại sao?" Họ đáp: "Vì chúng tôi đã so sánh các bức thư với nhau. Ông nói cùng một nội dung với tất cả chúng tôi. Thế nên chúng tôi biết đó không phải là sự thật." [Cười]

Phó Thủ tướng Đặng: Nhưng theo quan điểm của chúng tôi, việc đánh giá thấp sức mạnh của nhân dân Ả Rập là không đúng.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi không hề đánh giá thấp điều đó. Chúng tôi có một vấn đề cụ thể. Nếu chúng tôi đề xuất những kế hoạch quá to tát, chúng tôi sẽ bị sa lầy vào những cuộc tranh cãi bất tận trong nước. Chúng tôi buộc phải tiến hành từng bước một. Chỉ cần chúng tôi tiến hành từng bước một, một giải pháp chắc chắn sẽ đạt được.

Tôi rất tôn trọng người Ả Rập và có nhiều bạn bè ở đó.

Phó Thủ tướng Đặng: Chúng tôi tin rằng người Ả Rập có thể không thắng được cuộc chiến chỉ trong vài tháng, nhưng họ có khả năng chiến đấu.

Bộ trưởng Kissinger: Đúng vậy. Đó chính là sự thay đổi của tình hình. Không, chúng tôi tin rằng việc Israel đạt được hòa bình là điều thiết yếu.

Phó Thủ tướng Đặng: Quan điểm của chúng tôi là khả năng chiến đấu của binh sĩ phụ thuộc vào lý tưởng mà họ chiến đấu vì nó, liệu họ có đang chiến đấu vì nhân dân hay không. Tôi xin kể cho ông nghe một câu chuyện. Đối với người Trung Quốc, từ lâu đã tồn tại quan niệm cho rằng người dân tỉnh Giang Tây không biết đánh trận. Thế nhưng, núi Tỉnh Cương lại nằm ở tỉnh Giang Tây. Và vào thời điểm đó, trong Hồng quân do Chủ tịch Mao Trạch Đông lãnh đạo, phần lớn cán bộ lại chính là người tỉnh Giang Tây. Tôi tin rằng trong số những người bạn Mỹ ở đây, có những người rất am hiểu lịch sử Trung Quốc và biết rõ quan niệm tồn tại suốt nhiều năm rằng người Giang Tây không biết đánh trận. Nhưng thực tế cho thấy [Trang 615] khi người dân Giang Tây hiểu rõ mục đích chiến đấu của mình, họ lại trở thành những chiến binh xuất sắc nhất. Tương tự, ở Mỹ, người ta từng có ấn tượng rằng người dân Đông Dương không biết đánh trận. Nhưng thực tế là người dân Đông Dương đã giáng cho các ông những đòn rất nặng nề. Và cả người Campuchia nữa—họ cũng biết chiến đấu đấy chứ.

Bộ trưởng Kissinger: Những người duy nhất chưa chứng minh được điều đó là người Lào. [Cười]

Phó Thủ tướng Đặng: Ông nói cũng có lý. Ý tôi là các ông không bao giờ nên đánh giá thấp sức mạnh của người Ả Rập.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi không hề xem thường họ. Chúng tôi đang đối mặt với vấn đề thực tế là phải đạt được tiến bộ—điều mà chúng tôi cho là cần thiết—theo cách tạo tiền đề cho những bước tiến xa hơn. Đồng thời phải thực hiện đủ nhanh để Liên Xô không quay trở lại khu vực này. Chúng tôi tin rằng mình có thể giải quyết được cả hai vấn đề đó.

Phó Thủ tướng Đặng: Thực ra, điểm yếu nhất trong vị thế của Hoa Kỳ tại Trung Đông là việc các ông ủng hộ Israel chống lại thế giới Ả Rập—nơi có dân số lên tới 120 triệu người; xét về điểm này, Liên Xô đang ở vị thế thuận lợi hơn các ông.

Ngoại trưởng Kissinger: Chỉ có điều là sự bất lực không bao giờ mang lại cho ta vị thế thuận lợi. Israel vừa là điểm yếu nhất, vừa là điểm mạnh nhất của chúng ta. Bởi vì xét cho cùng, không ai khác có thể khiến họ hành động. Người Ả Rập không thể ép buộc họ, và Liên Xô cũng không làm được điều đó. Và bất cứ ai muốn có tiến triển đều sẽ phải tìm đến chúng ta. Điều này bao gồm cả người Palestine.

Phó Thủ tướng Đặng: Với người Nga, thói quen của họ là hễ thấy có một kẽ hở hay một khoảng trống nhỏ nào đó, họ sẽ len vào ngay.

Ngoại trưởng Kissinger: Việc người Nga châm ngòi cho một cuộc chiến ở Trung Đông là cực kỳ nguy hiểm. Họ sẽ nhanh chóng rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan y hệt như hồi tháng 10 năm 1973.

Phó Thủ tướng Đặng: Vấn đề Trung Đông xin tạm gác lại ở đây.

Nam Á

Phó Thủ tướng Đặng: Hôm qua, Tiến sĩ có đề cập đến Ấn Độ và vấn đề Tiểu lục địa. Về vấn đề này, tôi tin rằng chúng ta đã trao đổi quan điểm nhiều lần trong quá khứ và chúng tôi không có gì mới để bổ sung. Gần đây ông đã đến thăm Ấn Độ và cải thiện quan hệ với họ; chúng tôi cho rằng đó là một bước đi đúng đắn. Bởi vì nếu chỉ có Liên Xô ở đó [họ sẽ là bên duy nhất có ảnh hưởng], thì thà có sự hiện diện của các ông tại Ấn Độ còn hơn là chỉ có người Nga.

Ngoại trưởng Kissinger: Đó chính là mục đích của chuyến đi. Và điều đó cũng giúp việc triển khai các hoạt động tại Pakistan trở nên dễ dàng hơn mà không bị cáo buộc là có động cơ chống Ấn Độ. [Ông Đặng nhổ nước bọt mạnh vào chiếc ống nhổ đặt cạnh ghế ngồi.] Và như ông đã biết, chúng tôi đã mời Thủ tướng Bhutto đến Washington; sau đó, sẽ có những tiến triển cụ thể. [Trang 616]

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi nhớ ông từng nói rằng phía các ông có thể bán vũ khí cho Pakistan. Nhưng liệu Pakistan có đủ khả năng chi trả không?

Ngoại trưởng Kissinger: Có chứ.

Phó Thủ tướng Đặng: Thế thì tốt quá.

Còn về Ấn Độ, trước đó ông có đề cập rằng Ấn Độ mang tư tưởng bá quyền.

Ngoại trưởng Kissinger: Đó là nhận định của cá nhân tôi. Một đồng nghiệp của tôi từng nói rằng ông ấy không chỉ ủng hộ việc cung cấp vũ khí thông thường cho Pakistan, mà còn muốn cung cấp cả vũ khí hạt nhân cho cả Pakistan và Bangladesh. [Đại sứ Hoàng cười, nhoài người qua bàn và vẫy vẫy cây bút chì về phía ông Lord.] Ông Lord [tiếng cười], Trưởng ban Hoạch định Chính sách của chúng tôi.

Phó Thủ tướng Đặng: Chính sách của Ấn Độ có những điểm rất kỳ lạ. Ví dụ như trường hợp vương quốc nhỏ bé Sikkim. Họ vốn đã kiểm soát Sikkim khá tốt rồi. Tại sao họ lại phải sáp nhập nó?

Bộ trưởng Kissinger: Thật may là Ấn Độ theo đuổi chủ nghĩa hòa bình. Tôi không dám tưởng tượng [họ sẽ làm gì] nếu họ không như vậy. [Cười]

Phó Thủ tướng Đặng: Sikkim vốn đã hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát quân sự của Ấn Độ.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi không hiểu nổi vụ Sikkim. Thật khó mà hiểu được.

Phó Thủ tướng Đặng: Sau khi sáp nhập bằng quân sự, vị thế quân sự của họ chẳng hề được củng cố thêm chút nào.

Bộ trưởng Kissinger: Họ vốn đã có quân đồn trú ở đó rồi mà.

Phó Thủ tướng Đặng: Và họ cũng không hề tăng thêm quân số tại đó. Chúng tôi đã đưa ra tuyên bố về vấn đề này. Chúng tôi chỉ lên tiếng vì lẽ công bằng mà thôi.

Bộ trưởng Kissinger: Có đúng là các ông đã lắp đặt loa phóng thanh để phát tin cho binh lính Ấn Độ ở biên giới không? Việc đó khiến họ rất căng thẳng đấy. [Cười]

Phó Thủ tướng Đặng: Chúng tôi không thực hiện hành động mới nào dọc theo biên giới, và thẳng thắn mà nói, chúng tôi không lo ngại việc Ấn Độ sẽ tấn công biên giới của mình. Chúng tôi không cho rằng họ có đủ khả năng để tấn công biên giới của chúng tôi. Đã có những lời bàn tán rất kỳ quặc; một số người cho rằng lý do Chính phủ Trung Quốc đưa ra tuyên bố về Sikkim là vì lo sợ sau vụ Sikkim, Ấn Độ sẽ hoàn tất việc bao vây Trung Quốc. Chà, trước hết, chúng tôi chưa bao giờ coi chuyện bị cô lập hay bao vây là vấn đề quá quan trọng đối với mình. Và đặc biệt là với Ấn Độ, họ không thể nào thực hiện được việc bao vây Trung Quốc. Cùng lắm thì họ chỉ có thể tiến vào lãnh thổ Trung Quốc đến tận Khu Tự trị Tây Tạng, tức là đến Lhasa. Mà Lhasa thì chẳng có ý nghĩa chiến lược nào đối với Ấn Độ cả. Đặc điểm của Lhasa là không khí rất loãng—do độ cao ở đó lên tới hơn 3.000 mét. Trong cuộc Vạn lý Trường chinh, chúng tôi đã từng đi qua vùng Tây Tạng.

Bộ trưởng Kissinger: Thật vậy sao? [Trang 617]

Phó Thủ tướng Đặng: Không phải khu vực Lhasa, mà là phần phía nam. Kinh nghiệm của chúng tôi cho thấy khi muốn tiến thêm một bước nữa, chúng tôi đã không thể làm được.

Bộ trưởng Kissinger: Đó là một khu vực rất nguy hiểm để uống rượu Mao Đài. [Tiếng cười]

Phó Thủ tướng Đặng: Thú thật, nếu quân đội Ấn Độ có thể tiến tới Lhasa, chúng tôi cũng chẳng thể cung cấp đủ không khí cho họ đâu. [Tiếng cười]

Bộ trưởng Kissinger: Tôi không cho rằng mục tiêu của họ là Tây Tạng; mục tiêu trước mắt của họ là Nepal.

Phó Thủ tướng Đặng: Đúng vậy. Gần đây họ đang gây sức ép lên Nepal, từ chối cung cấp dầu cho nước này. Việc thâu tóm toàn bộ tiểu lục địa Nam Á vào tầm kiểm soát là giấc mơ của Nehru, và con gái ông ta vẫn tiếp nối tham vọng đó.

Bộ trưởng Kissinger: Và tạo ra các vùng đệm bao quanh biên giới của họ.

Phó Thủ tướng Đặng: Điều đó chẳng cần thiết.

Ngoại trưởng Kissinger: Điều này giống như chính sách của Anh vào thế kỷ 19. Họ luôn muốn phi quân sự hóa Tây Tạng.

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi tin rằng ngay cả người Anh thời đó cũng không đánh giá chính xác liệu ở đó có đủ không khí hay không. [Cười]

Ngoại trưởng Kissinger: Tôi nghĩ một cuộc tấn công của Ấn Độ vào Trung Quốc sẽ là vấn đề rất nghiêm trọng, không thể giải thích chỉ bằng các điều kiện cục bộ, mà phải xét đến một mục tiêu rộng lớn hơn.

Phó Thủ tướng Đặng: Việc tấn công Tây Tạng chẳng mang lại lợi ích gì cho người Ấn Độ. Điều tối đa họ có thể làm là điều động quân đội tham chiến vì một mục tiêu rộng lớn hơn.

Bà Đường [hỗ trợ dịch thuật]: Cung cấp nhân lực cho một mục tiêu rộng lớn hơn.

Ngoại trưởng Kissinger: Rất nghiêm trọng. Không có mục tiêu thuần túy nào của Ấn Độ có thể đạt được thông qua hành động đó.

Phó Thủ tướng Đặng: Chúng tôi không lo ngại về điều đó.

Ngoại trưởng Kissinger: Chúng tôi chỉ đang phân tích tình hình.

Campuchia

Phó Thủ tướng Đặng: Và tiếp theo, theo trình tự đã định, là vấn đề Campuchia. Về vấn đề Campuchia, tôi cũng đã trình bày rõ ràng và không có gì để bổ sung thêm.

Ngoại trưởng Kissinger: Đại sứ của ông [Hoàng Hoa] hôm qua đã "bắn một loạt đại bác" [về vấn đề Campuchia] tại Liên Hợp Quốc. [Cười]

Ngoại trưởng Kiều: Đó là công việc thường lệ của Đại sứ chúng tôi. [Cười] [Trang 618]

Ngoại trưởng Kissinger: Nhưng lần này ông ấy đã đánh trúng một vài vị trí kiên cố. [Cười]

Phó Thủ tướng Đặng: Điều đó chứng tỏ những khẩu đại bác này không quá ghê gớm—nhưng vẫn phải nổ súng thôi.

Ngoại trưởng Kissinger: Chúng tôi hiểu.

Phó Thủ tướng Đặng: Không thể nào có chuyện chúng tôi ngừng ủng hộ cuộc đấu tranh của nhân dân Campuchia.

Ngoại trưởng Kissinger: Tôi có thể trình bày phân tích của chúng tôi không? Hoa Kỳ không có lợi lộc gì ở Campuchia. Sau khi rút khỏi Việt Nam, chúng tôi không còn lợi ích nào trong việc hiện diện lâu dài tại Campuchia. Mặt khác, xét về nguyên tắc, chúng tôi không thể đơn giản bỏ mặc những người mà chúng tôi từng hợp tác. Tuy nhiên, đó không phải là vấn đề then chốt lúc này. Theo quan điểm của chúng tôi, vấn đề then chốt hiện nay là giải pháp tốt nhất cho bán đảo Đông Dương phải là giải pháp cho phép mỗi quốc gia thực hiện được nguyện vọng dân tộc của mình. Do đó, chúng tôi tin rằng các giải pháp cho phép mỗi quốc gia trong khu vực duy trì nền độc lập dân tộc mà không bị chi phối bởi một thế lực duy nhất—thẳng thắn mà nói, dù ông là người đánh giá thấu đáo hơn—thì về lâu dài, điều đó cũng có lợi cho chính các ông. Nếu Đông Dương bị chi phối từ một trung tâm duy nhất—một thế lực hiếu chiến—thì trong bối cảnh của một số kế hoạch an ninh tập thể châu Á, điều đó có thể gây rắc rối cho các ông.

Vì vậy, chúng tôi ủng hộ một giải pháp mang tính dân tộc cho Campuchia. Chúng tôi tin rằng Sihanouk có lẽ mang lại cơ hội tốt nhất cho một giải pháp như vậy. Chúng tôi cho rằng để hành động hiệu quả, Sihanouk cần nắm quyền kiểm soát sự cân bằng lực lượng tại Campuchia, tương tự như trường hợp của Souvanna tại Lào—tức Souvanna Phouma.

Ngoại trưởng Kiều: Tình hình không giống nhau đâu.

Bộ trưởng Kissinger: Bản chất vấn đề khác nhau. Tôi chỉ đang nói theo kiểu một giáo sư thôi; tôi không khẳng định là điều đó có thể thực hiện được. Nếu Sihanouk trở về với tư cách là người đứng đầu lực lượng nổi dậy, ông ấy sẽ không trụ lại được lâu. Ông ấy sẽ chỉ là một nhân vật bù nhìn mà thôi. Và theo phân tích của chúng tôi, lực lượng nổi dậy đang chịu ảnh hưởng của Hà Nội. Vì thế, thật thú vị là chúng tôi cho rằng việc Sihanouk cầm quyền cùng với một số thành phần—không phải Lon Nol—mà là các lực lượng khác tại Phnom Penh để tạo thế cân bằng và giúp ông duy trì vị thế của mình, lại chính là điều có lợi cho ông ấy.

Cụ thể hơn, chúng tôi sẵn sàng hợp tác trong một hội nghị hòa bình mà kết quả thực tế sẽ là sự trở lại của Sihanouk, sự chuyển đổi cơ cấu hiện tại ở Phnom Penh và sự tham gia của các lực lượng kháng chiến. Khi đó, Sihanouk có thể có một cơ cấu cân bằng hơn để điều hành đất nước.

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi e rằng thông tin của ông không chính xác. Ví dụ, có những lời bàn tán cho rằng cuộc chiến ở Campuchia do người Việt Nam tiến hành. Thông tin chính xác mà tôi có thể cung cấp cho ông là không hề có một người lính Việt Nam nào đang chiến đấu tại Campuchia cả.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi tin điều đó, nhưng nguồn cung lại đến từ Việt Nam. [Trang 619]

Phó Thủ tướng Đặng: Đó là lý do tại sao tôi nói thông tin của ông không chính xác. Ông cần phải cẩn trọng, bởi vì thông tin mà Lon Nol cung cấp cho ông không hề chính xác. Ông cũng từng đề cập rằng Hoa Kỳ không thể bỏ rơi những người mà họ đã hợp tác. Tuy nhiên, ngẫm lại thì mối quan hệ giữa ông và Lon Nol mới chỉ kéo dài bốn năm mà thôi.

Bộ trưởng Kissinger:: Tôi đã nói với ông rằng chúng tôi sẵn sàng chấp nhận một sự thay đổi về cơ cấu tại Phnom Penh như một phần của giải pháp. [Ông Đặng lại nhổ vào ống nhổ.]

Phó Thủ tướng Đặng: Về vấn đề này, Samdech Norodom Sihanouk đã đưa ra nhiều tuyên bố, và chúng tôi ủng hộ các tuyên bố đó.

Bộ trưởng Kissinger: Với sự nhiệt huyết lớn.

Phó Thủ tướng Đặng: Đúng vậy, và ông cũng đâu có thiếu sự nhiệt huyết.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi không bị chi phối bởi cảm xúc cá nhân. Và chúng tôi cũng không phản đối Sihanouk. Ông ấy sẽ khiến nhiều người phát điên trước khi sự nghiệp chính trị của mình kết thúc. [Tiếng cười]

Phó Thủ tướng Đặng: Sao lại có thể như vậy được? Ai sẽ bị phát điên chứ?

Bộ trưởng Kissinger: Ông ấy khá hay thay đổi, nếu nhìn vào lịch sử hoạt động của ông ấy. Tuy nhiên, ông ấy là nhân vật dân tộc chủ nghĩa quan trọng nhất tại Campuchia, và như tôi đã nói, chúng tôi không phản đối ông ấy.

Phó Thủ tướng Đặng: Bất kể những thay đổi đó, ông ấy vẫn là một người theo chủ nghĩa dân tộc.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi đồng ý, và chúng tôi coi ông ấy là nhà lãnh đạo của các lực lượng dân tộc chủ nghĩa. Có lẽ sau cuộc bỏ phiếu tại Liên Hợp Quốc, chúng ta có thể trao đổi thêm về vấn đề này.

Phó Thủ tướng Đặng: Vâng, vậy là đủ về vấn đề Campuchia rồi.

Năng lượng và Lương thực

Phó Thủ tướng Đặng: Tiếp theo, Tiến sĩ đã nhiều lần đề cập đến các vấn đề về năng lượng và lương thực. Đối với hai vấn đề này, cả hai bên đều đã hiểu rõ quan điểm của nhau. Chúng tôi đã nghe nhiều ý kiến ​​từ thế giới phương Tây và Nhật Bản cho rằng cuộc suy thoái kinh tế và khủng hoảng lạm phát gần đây là do giá dầu tăng. Quan điểm của chúng tôi là không phải như vậy. Ngay cả trước khi giá dầu tăng, vấn đề lạm phát nghiêm trọng đã tồn tại rồi. Và trước khi giá dầu tăng, giá của nhiều loại hàng hóa cũng đã tăng lên nhiều lần. Ví dụ như ngũ cốc và nhiều sản phẩm công nghiệp. Với việc giá cả nhiều mặt hàng tăng lên, các nước sản xuất dầu đã phải gánh chịu những tổn thất rất lớn. Và khoảng thời gian kể từ khi giá dầu tăng chỉ mới chừng một năm, bắt đầu từ cuộc chiến tranh ở Trung Đông vào tháng 10 năm ngoái. Thực tế hiện nay là giá dầu đang giảm xuống.

Chúng tôi tán thành quan điểm của nhiều nước thuộc Thế giới thứ ba hoặc các nước sản xuất dầu. Họ phản đối luận điệu cho rằng nguyên nhân gây ra lạm phát là do giá dầu tăng. Chúng tôi đồng ý rằng kiểu lập luận đó hoàn toàn không có cơ sở. Còn về việc giá dầu tăng, thì phải đến khi giá đã tăng rồi chúng tôi mới biết. Chúng tôi không hề khuyến khích việc tăng giá dầu và cũng không tham gia vào việc hoạch định điều đó. Tuy nhiên, đối với việc các nước Ả Rập coi dầu mỏ là vũ khí cho cuộc đấu tranh của họ, thì chúng tôi ủng hộ. Tất nhiên, cũng có thực tế là vào thời điểm hiện tại, sau khi giá dầu tăng, tình trạng lạm phát và khó khăn kinh tế tại các nước tiêu thụ dầu cũng trở nên trầm trọng hơn. Điều đó cũng đúng.

Vấn đề này có các giải pháp để giải quyết. Một cách là đối đầu và cách kia là đối thoại. Và chúng tôi nhận thấy phương pháp mà các ông áp dụng là đối đầu. [Ngoại trưởng Kissinger mỉm cười.] Ông có đồng ý không?

Bộ trưởng Kissinger:: Điều đó trái ngược với mọi nguyên tắc của tôi. [Cười] Đó chỉ là kiểu "đấu quyền anh với cái bóng" đầy hăng hái mà thôi. [Cười]

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi đã đọc các bài báo trên truyền thông của các ông về vấn đề này và tôi tin rằng chúng phản ánh quan điểm của chính phủ Mỹ.

Bộ trưởng Kissinger: Không, quan điểm của chính phủ Mỹ được thể hiện trong bài phát biểu của tôi tại Chicago. Ví dụ, nhiều bài báo chỉ trích Quốc vương Iran (Shah). Tôi hoàn toàn phản đối việc chỉ trích Quốc vương Iran, bởi vì ông ấy là nhân tố then chốt trong chiến lược mà chúng ta đã thảo luận.

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi không đề cập đến phần ý kiến ​​báo chí chống lại Quốc vương Iran. Họ chỉ tóm tắt ba phương thức: thứ nhất là chiến tranh tâm lý; thứ hai là các hoạt động bí mật...

Bà Đường: Trên tạp chí Newsweek.

Bộ trưởng Kissinger: Newsweek là tạp chí hư cấu yêu thích của tôi.

Phó Thủ tướng Đặng: Phương án thứ ba là can thiệp quân sự.

Bộ trưởng Kissinger: Tất cả những điều đó thật vô lý. [Cười]

Phó Thủ tướng Đặng: Dù sao đi nữa, chúng tôi cho rằng phương thức vung "cây gậy lớn" và phương thức đối đầu có lẽ không giúp ích cho việc tìm ra giải pháp, mà chỉ làm trầm trọng thêm mâu thuẫn giữa bên tiêu thụ và bên sản xuất. Vì vậy, khi trao đổi với những người bạn đến từ châu Âu, chúng tôi nói rằng mình ủng hộ đối thoại.

Bộ trưởng Kissinger: Ông đã nói xong chưa?

Phó Thủ tướng Đặng: Rồi ạ.

Bộ trưởng Kissinger: Cho phép tôi đưa ra hai nhận xét. Thứ nhất, về thái độ ủng hộ việc sử dụng "vũ khí dầu mỏ" của Trung Quốc, tôi hiểu rằng Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa kiên định với những nguyên tắc nhất định và cần phải tuân thủ chúng. Tuy nhiên, sẽ đến lúc nảy sinh mâu thuẫn giữa việc ủng hộ triệt để điều này và sự cần thiết phải tạo ra một mặt trận chung chống lại các mối đe dọa đối với an ninh quốc tế. Việc xác định thời điểm đó nằm ở quyết định của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Nhưng nếu xét về mặt khách quan, việc châu Âu và Nhật Bản rơi vào tình trạng bất lực là điều không thể xem nhẹ dưới góc độ an ninh quốc tế. Dù vậy, đây là vấn đề thuộc về Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, nên tôi sẽ không bàn thêm nữa. [Trang 621]

Giờ hãy chuyển sang quan hệ của Hoa Kỳ với các nước sản xuất dầu. Newsweek không nổi tiếng vì việc ủng hộ Chính quyền, và đó là tạp chí cuối cùng mà chúng tôi muốn tiết lộ chiến lược của mình. Trong số ba phương án mà họ đề cập, can thiệp quân sự vì vấn đề giá dầu là điều hoàn toàn không thể xảy ra. Nếu xảy ra lệnh cấm vận toàn diện thì lại là chuyện khác, nhưng với vấn đề giá dầu thì điều đó là không thể. Tôi cũng muốn thấy một cuộc chiến tranh tâm lý nhắm vào người Ả Rập. Tôi không thể hình dung nó sẽ diễn ra như thế nào. Dù sao thì chúng tôi cũng không có khả năng thực hiện điều đó.

Chính sách của chúng tôi hoàn toàn khác biệt.

Phó Thủ tướng Đặng: Chà, nếu gọi chiến tranh tâm lý bằng một cái tên khác thì đó chính là "đe dọa".

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi không hề đưa ra lời đe dọa nào cả.

Chúng tôi đồng ý rằng cần phải có đối thoại. Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng đối với những nhà lãnh đạo từng trải qua Vạn lý Trường chinh, họ sẽ không tin rằng những cuộc trò chuyện mang tính lý thuyết suông có thể giải quyết được vấn đề. Trước khi các nước tiêu thụ đàm phán với các nước sản xuất, chúng tôi cho rằng điều quan trọng là các nước tiêu thụ phải xác định rõ mong muốn của mình và có một lập trường thống nhất. Vì vậy, chúng tôi đang nỗ lực tập hợp các nước tiêu thụ lại để họ có thể tiến hành đối thoại với một tiếng nói chung.

Chúng tôi cũng tin rằng điều quan trọng là không để Nhật Bản và Châu Âu rơi vào tình thế cảm thấy tương lai của mình bị chi phối bởi những thế lực hoàn toàn nằm ngoài tầm kiểm soát.

Tuy nhiên, cách tiếp cận cơ bản của chúng tôi đối với các nước sản xuất sẽ mang tính hòa giải. Và chúng tôi sẽ tán thành đề xuất của Pháp với điều kiện là các nước tiêu thụ phải tham vấn lẫn nhau trước.

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi không nghĩ rằng chúng tôi có thể đưa ra những gợi ý hữu ích cho ông về vấn đề này.

Bộ trưởng Kissinger: Nhưng chúng tôi muốn ông hiểu rõ lập trường của chúng tôi. Sẽ không có các động thái quân sự hay đe dọa quân sự nào từ phía Mỹ liên quan đến vấn đề giá dầu.

Phó Thủ tướng Đặng: Đối với chúng tôi, Trung Quốc không thể được coi là một nước sản xuất dầu, bởi vì sản lượng dầu của chúng tôi rất thấp và chỉ đủ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước. Chúng tôi cũng không thể được coi là một nước tiêu thụ dầu. Và ngay cả khi chúng tôi lên tiếng về vấn đề này, tôi cũng không nghĩ rằng các nước sản xuất dầu sẽ lắng nghe chúng tôi.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi không yêu cầu ông phải lên tiếng; chúng tôi chỉ muốn ông hiểu rõ vấn đề. Có thể sẽ có lúc các đoàn khách đến đây, nhưng chúng tôi không yêu cầu ông phải phát biểu.

Phó Thủ tướng Đặng: Bất cứ khi nào có khách hỏi, chúng tôi đều đưa ra cùng một câu trả lời. Chúng tôi ủng hộ phương thức đối thoại.

Bộ trưởng Kissinger: Đó là cách tiếp cận của chúng tôi.

Phó Thủ tướng Đặng: Về vấn đề lương thực, chúng tôi không có ý kiến ​​gì.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi không cho rằng đây là vấn đề gây bất đồng giữa hai bên. [Trang 622]

Phó Thủ tướng Đặng: Vấn đề cốt lõi là khuyến khích các nước đẩy mạnh sản xuất để tự túc lương thực.

Bộ trưởng Kissinger: Đúng vậy.

Phó Thủ tướng Đặng: Việc các nước không tự sản xuất đủ lương thực mà trông chờ vào Hoa Kỳ không phải là giải pháp đúng đắn.

Bộ trưởng Kissinger: Hoàn toàn chính xác. Và cuộc tranh luận tại Hội nghị Lương thực ở Rome—về việc liệu Hoa Kỳ nên viện trợ thêm hay bớt một triệu tấn—chẳng giải quyết được vấn đề thực chất. Sự thiếu hụt chỉ có thể được khắc phục nếu chính các quốc gia đang thiếu hụt gia tăng sản lượng lương thực. Một mình Hoa Kỳ không thể bù đắp được sự thiếu hụt đó. Tuy nhiên, chúng tôi sẵn sàng hỗ trợ về mặt kỹ thuật và các vấn đề tương tự.

Bình thường hóa quan hệ

Phó Thủ tướng Đặng: Lần trước chúng ta đã thảo luận nhiều về việc bình thường hóa quan hệ, và tôi chỉ muốn bổ sung vài ý về vấn đề này. Về vấn đề này, Tiến sĩ đã đưa ra cho chúng tôi một số công thức cụ thể. Và hôm qua, tôi đã tóm tắt ba điểm mang tính nguyên tắc mà chúng tôi không thể chấp nhận:

Nguyên tắc thứ nhất là chúng tôi sẽ không chấp nhận bất kỳ hình thức nào như "hai nước Trung Quốc", "một Trung Quốc - một Đài Loan", "một Trung Quốc rưỡi", hay bất kỳ công thức nào tương tự. Chỉ có thể áp dụng mô hình Nhật Bản.

Nguyên tắc thứ hai là sau khi Hoa Kỳ hủy bỏ hiệp ước phòng thủ đã ký với Tưởng Giới Thạch, vấn đề Đài Loan cần được để cho chính người dân Trung Quốc tự giải quyết; đây là công việc nội bộ của Trung Quốc và không ai có quyền can thiệp.

Nguyên tắc thứ ba là trong quá trình người Trung Quốc tự giải quyết vấn đề Đài Loan, không được phép để bất kỳ quốc gia nào khác can thiệp vào việc giải quyết vấn đề này. Chúng tôi sẽ không chấp nhận bất kỳ hình thức xem xét, bảo đảm hay sự tham gia nào vào quá trình đó.

Và nếu Hoa Kỳ cảm thấy chưa phải là thời điểm thích hợp để giải quyết vấn đề này và vẫn cần đến Đài Loan, chúng tôi có thể chờ đợi. Cái gọi là giai đoạn chuyển tiếp thì quá phức tạp. Vì vậy, chúng ta có thể chờ đến thời cơ chín muồi rồi giải quyết dứt điểm vấn đề, giống như trường hợp của Nhật Bản.

Về vấn đề này, Tiến sĩ cũng đã đề cập đến những khó khăn nội bộ mà phía các ông gặp phải, chẳng hạn như cái gọi là nhóm vận động hành lang cho Đài Loan hay các phần tử thân Đài Loan. Thực ra, theo những gì chúng tôi biết, nhóm vận động hành lang cho Đài Loan ở Nhật Bản còn mạnh hơn nhiều so với ở Hoa Kỳ. Tuy nhiên, như tôi đã nói trước đó, nếu các ông gặp khó khăn trong nước thì chúng tôi có thể chờ đợi.

Câu hỏi thứ hai liên quan đến phương thức giải phóng Đài Loan, cũng như thời điểm thực hiện giải pháp đó.

Tôi chỉ muốn tóm tắt lại những ý kiến ​​mà tôi đã nêu ngày hôm qua.

Tôi muốn nói rằng lý do vấn đề chưa thể được giải quyết theo cách mà chúng ta hình dung là do phía các ông đang gặp khó khăn. Chứ không phải là chúng tôi không muốn giải quyết nó. [Trang 623]

Bộ trưởng Kissinger: Tôi hiểu điều đó.

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi chỉ muốn nói có vậy thôi. Tôi tin rằng chúng ta đã đề cập đến tất cả các vấn đề.

Tiến sĩ đã mất 18 ngày để đi thăm 18 quốc gia. Còn tôi chỉ mất hai giờ để điểm qua một vòng [các vấn đề toàn cầu trong chương trình nghị sự]. [Cười]

Bộ trưởng Kissinger: Nhưng những điều ông nói lại rất xác đáng. [Cười]

Bà Đường: Điều này cho thấy trình độ tiên tiến của người Trung Quốc!

Bộ trưởng Kissinger: Để tôi suy nghĩ về những nhận định vừa rồi của ông, và tôi sẽ đưa ra câu trả lời tổng quát trong thời gian tôi còn ở đây. [Ông Đặng lại nhổ vào ống nhổ.]

Phó Thủ tướng Đặng: Tôi không nghĩ chúng ta có thể kết thúc thảo luận về vấn đề này ngay trong lần này.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi cũng nghĩ vậy.

Phó Thủ tướng Đặng: Vậy chúng ta dừng lại ở đây nhé? Ông sẽ nghỉ ngơi một chút, rồi tôi sẽ mời ông thưởng thức món thịt cừu Bắc Kinh nổi tiếng [tại một nhà hàng vào bữa tối].

Bộ trưởng Kissinger: Tôi rất mong chờ điều đó. Tôi chưa từng được thưởng thức món này bao giờ. Để tôi soạn thảo bản tóm tắt những gì chúng ta đã thảo luận sáng nay, rồi tôi sẽ mang nó đến bữa tối. Như vậy, Bộ trưởng Ngoại giao sẽ có cả một đêm để "mổ xẻ" nó. Hay là ông đã có sẵn một bản [dự thảo của riêng mình]?

Ngoại trưởng Kiều: Tôi hoàn toàn tán thành đề xuất của ông, nhưng đừng đưa cho tôi bản dự thảo nào khiến tôi mất cả hứng ăn món thịt cừu đấy nhé. [Cười]

Bộ trưởng Kissinger: Không quá mười trang đâu. [Cười] Và ông sẽ không biết liệu chúng ta đang đi lên hay đi xuống cho đến tận câu cuối cùng. [Cười] Đó là một bản tuyên bố ngắn gọn, đúng tinh thần các cuộc thảo luận của chúng ta.

Phó Thủ tướng Đặng: Ông không muốn họp vào ngày mai sao? Muốn nghỉ ngơi chút hay vẫn còn việc cần làm?

Bộ trưởng Kissinger: Tối nay chúng tôi sẽ quyết định.

Ngoại trưởng Kiều: Vào buổi sáng hay tối nay?

Bộ trưởng Kissinger: Chúng ta có thể làm việc đó vào sáng mai.

Phó Thủ tướng Đặng: Ông muốn có thêm một cuộc họp nhóm nhỏ nữa. Chúng ta nên họp vào buổi sáng hay buổi chiều?

Bộ trưởng Kissinger: Thực ra lúc nào cũng được cả.

Phó Thủ tướng Đặng: Hay là 4 giờ chiều nhé? [Đồng ý.] Vậy tôi hy vọng ông có thể ngủ thêm một chút vào buổi sáng.

Bộ trưởng Kissinger: Hẹn gặp lại ông vào bữa tối.

Ngoại trưởng Kiều: Tôi sẽ đến lấy bản thông cáo.

1.   Nguồn: Thư viện Ford, Cố vấn An ninh Quốc gia, Các báo cáo của Kissinger về Liên Xô, Trung Quốc và thảo luận về Trung Đông, Hộp 2, Các biên bản và báo cáo về Trung Quốc; Chuyến đi của Kissinger, ngày 25–29 tháng 11 năm 1974. Tuyệt mật; Nhạy cảm; Chỉ dành cho người có thẩm quyền xem trực tiếp (Exclusively Eyes Only). Cuộc họp diễn ra tại Đại lễ đường Nhân dân. Tất cả các phần nằm trong ngoặc vuông đều có trong văn bản gốc.↩

2.   Xem Tài liệu 95 và 96.↩

Historical Documents - Office of the Historian

Sources

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/sources

Abbreviations and Terms

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/terms

Persons

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons

China, 1973–1976

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/comp1

Move Toward Normalization of Relations, October 1974–July 1975 (Documents 88–116)

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/ch3

1.   Document 97

Foreign Relations of the United States, 1969–1976, Volume XVIII, China, 1973–1976

97. Memorandum of Conversation¹

Beijing, November 27, 1974, 3:36–5:45 p.m.

PARTICIPANTS

·       Teng Hsiao-p’ing, Vice Premier of the State Council, People’s Republic of China

·       Ch’iao Kuan-hua, Minister of Foreign Affairs

·       Ambassador Huang Chen, Chief of the PRC Liaison Office, Washington

·       Wang Hai-jung, Vice Minister of Foreign Affairs

·       Lin Ping, Director, Department of American and Oceanic Affairs, Ministry of Foreign Affairs

·       T’ang Wen-sheng, Deputy Director, Department of American and Oceanic Affairs, Ministry of Foreign Affairs

·       Tsien Ta-yung, Counselor, PRC Liaison Office, Washington

·       Ting Yuan-hung, Director, United States Office, Department of American and Oceanic Affairs, Ministry of Foreign Affairs

·       Chao Chi-hua, Deputy Director, United States Office, Department of American and Oceanic Affairs, Ministry of Foreign Affairs

·       Chang Han-chih, Translator

·       Lien Cheng-pao, Notetaker

·       Dr. Henry A. Kissinger, Secretary of State and Assistant to the President for National Security Affairs

·       Donald Rumsfeld, Assistant to the President

·       Ambassador George Bush, Chief of the United States Liaison Office, Peking

·       Winston Lord, Director, Policy Planning Staff, Department of State

·       William H. Gleysteen, Deputy Assistant Secretary of State for East Asian Affairs

·       John H. Holdridge, Deputy Chief, United States Liaison Office, Peking

·       Richard H. Solomon, Senior Staff Member, National Security Council

·       Peter W. Rodman, National Security Council

·       Lora Simkus, National Security Council

SUBJECT

·       Europe; Japan; Middle East; South Asia; Cambodia; Energy and Food; Normalization

Vice Premier Teng: I hope you’re not too tired.

Secretary Kissinger: No, I’m in good shape.

I see the Vice Premier has a list here, which he hasn’t completed [discussing] yet. [Laughter]

Europe

Vice Premier Teng: We touched upon the question of Europe this morning.²

Secretary Kissinger: Yes.

Vice Premier Teng: Actually we believe it is essentially the same with Europe as with Japan. We have often expressed the view that it is our wish that the U.S. keep its good relations with Europe and Japan.

Secretary Kissinger: In fact the Chairman scolded me last year for not having good enough relations with Europe. [Laughter]

Vice Premier Teng: This opinion of ours is based on consideration of the whole [global] strategy. Because now the Soviet Union is determined to seek hegemony in the world, if they wish to launch a world war and don’t get Europe first, they won’t succeed in achieving hegemony in [Page 608]other parts of the world, because Europe is so important politically, economically and militarily. And now that Europe is facing the threat from the polar bear, if they don’t unite and try to strengthen themselves, then only one or two countries in Europe will not be able to deal with this threat [in isolation]. We feel with respect to the United States that when the United States deals with the polar bear, it is also necessary for the United States to have strong allies in Europe and Japan. With these allies by your side you will have more assurances in dealing with the polar bear.

Secretary Kissinger: We agree with you.

Vice Premier Teng: So it is always our hope that relations between the United States and Europe and Japan will be in a position of partnership based on equality. It is only on the basis of equality that you can establish real partnership.

Secretary Kissinger: I agree with you. I always say that the People’s Republic is our best partner in NATO. [Laughter] If you want to arrange seminars here for visiting European Ministers, I can mention a few who would benefit by it. [Laughter] You had a very good effect on the Danish Prime Minister, although his nerves may not be up to your considerations.

Vice Premier Teng: We had very good talks.

Secretary Kissinger: Very good, very good.

Vice Premier Teng: Actually, the Prime Minister of Denmark really fears war very much.

Secretary Kissinger: Anyone who plans to attack Denmark doesn’t have to prepare for a 20-year war or build so many underground tunnels. [Laughter] But seriously, we know your talks with the European Ministers are very helpful and we appreciate them.

Vice Premier Teng: But we also fire some cannons. With respect to our attitude toward Europe, we also say that if Europe wishes to establish relations with the United States on the basis of real equality, they should unite and strengthen themselves. This is in your interest too.

Secretary Kissinger: We agree. The only thing we object to—and you should also—is if they try to unite on the basis of hostility toward the United States, because this defeats the strategy we are discussing.

Vice Premier Teng: It is not possible that Western Europe will separate itself from the United States.

Secretary Kissinger: That is our conviction.

Vice Premier Teng: From our contacts with people from Western Europe, we have this impression—including the Prime Minister of Denmark.

Secretary Kissinger: You will see. Last year we had a period of turmoil, leading to a higher degree of order. [Laughter]

[Page 609]

Vice Premier Teng: I suppose you will start talking philosophy again. [Laughter]

Secretary Kissinger: The President will meet with the German Chancellor on December 5th, and with the French President in the middle of December—the 14th, 15th, and 16th. And I think you will see those meetings will be very successful.

Vice Premier Teng: The Doctor mentioned that the United States fears that the Left in Europe might get into power.

Secretary Kissinger: We have in France and Italy Communist Parties that are substantially influenced from Moscow.

Vice Premier Teng: That is true.

Secretary Kissinger: They are now performing a strategy—which is very intelligent—of appearing very moderate and responsible. On the other hand, I think it has been one of the successes of our foreign policy that they have had to show their responsibility by supporting NATO—at least the Italians.

Vice Premier Teng: But that is not reliable.

Secretary Kissinger: Absolutely unreliable. Absolutely unreliable. When you analyze our foreign policy you have to understand we have to do certain things and say certain things designed to paralyze not only our Left but the European Left as well. But we are opposed to, and we shall resist, the inclusion of the Left in European governments. We shall do so in Portugal because we don’t want that to be the model for other countries. And we shall do so in Italy. And of course in France.

Vice Premier Teng: In our view it is by no means easy [for them] to get into power.

Secretary Kissinger: That is right.

Vice Premier Teng: Even if they do get into power, and they wish to appear on stage and give some performances, it may not be a bad thing.

Secretary Kissinger: I disagree with you.

Vice Premier Teng: For example, in Algeria: The people in Algeria have had a very good experience with the so-called Communist Party of France. After the Second World War in France, with De Gaulle as head of the Government, there was a coalition in which the French Communist Party took part. Some Ministers were from the Communist Party. One of the Ministers who was Communist was the Minister of the Air Force. It is exactly this Communist Minister of the Air Force who sent planes to bomb guerrillas in Algeria. And from then, the Algerians had good [sufficient] experience with the Communists in France.

Secretary Kissinger: You should have no misunderstanding: If the Communists come to power in France or Italy, it will have serious [Page 610]consequences first in Germany. It will strengthen the Left wing of the Social Democratic Party, which is very much influenced by East Germany.

Vice Premier Teng: We don’t like this Left. It is not our liking that they should come into power. What we mean is, suppose they do come into power and given some performances, they will be teachers by negative example.

Secretary Kissinger: If they come into power, we will have to face it. But it will have very serious consequences; it will create a period of extreme confusion. It will have a serious effect on NATO. As long as President Ford is President and I am Secretary of State, we shall resist it.

Vice Premier Teng: That is right. It is true that, should they come into power, it will produce this effect, but even if it happens, it will not be so formidable. We don’t really disagree.

Secretary Kissinger: No, you are saying that if it happens, we should not be discouraged, and it will not be a final setback. I agree.

Vice Premier Teng: This is what I wish to say about Europe.

Secretary Kissinger: One thing more: You know about the discussions on Mutual Force Reductions that are going on, and I know the Chinese views with respect to those.

Foreign Minister Ch’iao: In Vienna.

Secretary Kissinger: In Vienna. And I know the Chinese view with respect to them. It is probably true that troops that disappear from one area will not disappear from the world. We face here the irony that the best way for the United States to keep very substantial forces in Europe is to agree to a very small reduction with the Soviet Union, because this reduces pressure from the internal Left. I see no possibility of very rapid progress, and there is no possibility whatever for very substantial reductions. Right now the negotiations are stalemated, and it is not impossible—but this is based only on a psychological assessment—that before Brezhnev comes to the United States next year they may make some small reduction. There is no indication [of this at the present time]; it is my psychological assessment based on the way they work. But we are talking about only something like 20–25,000 people, nothing substantial. This is just my instinct; it is not based on any discussion [with the Soviets]. So through 1976 I do not see any substantial change in the military dispositions.

Vice Premier Teng: We have not read much of the comments from Western Europe about your Vladivostok agreements with the Russians. But from what we have read, it seems Western Europe is a little worried that the agreements you reached in Vladivostok might lead to a reduction of American troops in Western Europe.

[Page 611]

Secretary Kissinger: I haven’t seen these accounts, but they are ridiculous. We discussed this this morning: as nuclear war becomes more complex, we have to increase conventional forces, not weaken them. There is no understanding about reduction of American forces in Europe. We paid no price for this agreement in Vladivostok, of any kind, in any area.

Vice Premier Teng: Of course this is a question to be discussed among NATO themselves, and between you and your Western European allies.

Secretary Kissinger: I am going to Europe for the NATO meetings on December 12th, and our allies will understand, at least by that time, that the Vladivostok meeting was a sign of Soviet weakness and was not purchased at the expense of concessions in any other areas.

Vice Premier Teng: Next, I wish to say a few words about the Middle East.

Japan

Secretary Kissinger: You are finished with Japan? The same principles as Europe.

Vice Premier Teng: I believe we have touched on the things we wish to say about Japan. And we have on many occasions expressed our views concerning relations between the United States and Japan. We have made our position clear.

Secretary Kissinger: Yes, and we discussed this this morning, and with the Foreign Minister on a few occasions.

I haven’t seen any new reports about a new government [to replace the Tanaka cabinet].

Vice Premier Teng: We can say it in one sentence, which is what we say to Japanese friends: That first, they should keep good relations with you, the United States; and second, with us. The Chairman said you should stay longer there. [Laughter]

Secretary Kissinger: That is right. He scolded me, and said I should spend as much time in Japan as in China. Actually, after the President’s [recently concluded] visit to Japan, our relations are much steadier. And this is very important for Japan. And as I have said, we will do nothing to interfere with Japan’s improvement of relations with the People’s Republic of China. We have encouraged them to work with the People’s Republic.

Vice Premier Teng: We understand that.

Middle East

Vice Premier Teng: About the Middle East. It is the most sensitive area in the world now.

[Page 612]

We have the impression, starting from early this year, that you have improved relations with Egypt. This is so?

Secretary Kissinger: This is so.

Vice Premier Teng: Then why is the Soviet Union going back to Egypt?

Secretary Kissinger: I don’t think the Soviet Union is going back to Egypt. I think Egypt has to show, for domestic reason?, and for inter-Arab reasons, that it also has relations with the Soviet Union. But the Soviet Union stopped military aid and has reduced its economic aid.

Vice Premier Teng: It is said you promised to give Egypt something but didn’t keep your promise. Is this true?

Secretary Kissinger: I don’t know what you are referring to specifically. We promised Egypt $250 million in economic aid which Congress has not yet approved. But we expect Congress will approve it, hopefully by the end of the year.

Vice Premier Teng: Anyway, our views—as Chairman Mao said to you personally—are that you must use both of your hands. Of course, it is not possible for you to stop aiding Israel. But once you aid Israel, you should use both your hands [and assist the Arabs].

Secretary Kissinger: I completely agree. In addition to the $250 million [in economic aid], we have arranged another $250 million from the World Bank; so it is $500 million. And in addition we have arranged for 500,000 tons of grain, and we may give them more.

Vice Premier Teng: What about military aid? Weapons.

Secretary Kissinger: I think we had better have a small meeting again tomorrow. There were one or two things I neglected to mention.

Vice Premier Teng: Chairman Mao has made very clear our policy on the Middle East question. In the first place, we support the Arabs and the Palestinians in their just struggle; and secondly, we feel that a heavy blow should be dealt to the polar bear in this area. [Teng laughs.] We have this feeling recently—it may not be very accurate—that in the Arab world the Soviet Union has somehow gotten the upper hand on you.

Secretary Kissinger: I don’t believe this will be true in three months. I think by February it will be apparent that further progress is being made as a result of American initiatives, and we will then see a repetition of last year’s situation.

Vice Premier Teng: In the Middle East, the basic contradiction is Israel and the whole Arab world and Palestine. That is the basic contradiction in that area. And it is known to all that you are giving Israel an enormous amount of military aid as well as economic aid. As for the Arab world, since you are giving Israel so much aid, in order to resist Israel the Arab people will look to other people for aid, because if you don’t give them some aid, others will. They aren’t able to make [Page 613]what they need. And the Soviet Union will say, “We have things for you.” And by giving them what they need, the Soviet Union gains politically, and by selling arms to the Arab world they gain economic benefits. And you get yourself bogged down in the Middle East.

Secretary Kissinger: But the Soviet Union faces the contradiction that they can give military aid but they can’t promote political progress. And in country after country, once they give arms, they get into difficulty. We are studying the question of giving arms to selected Arab countries now.

Foreign Minister Ch’iao: I have a question. Is it possible to encourage the European countries to give some arms to the Arabs?

Secretary Kissinger: Let’s have a discussion of this tomorrow in a small meeting. We are aware of the problem, and we share your analysis. If you look at the Arab countries concretely—in Egypt I think it will be apparent in the next three months that there is no significant change. In Syria, it is my judgment Syria would be prepared to move away from the Soviet Union if Israel were prepared to make any concessions at all in the negotiation.

Vice Premier Teng: The key point is whether you are using only one of your hands or both.

Secretary Kissinger: We are using both our hands, but in a way to minimize our domestic problem. And in Iraq, it is our impression—as you may have noticed, there is some pressure in Iraq from Iran, and this has led to certain strains between the Soviet Union and Iraq. So much will depend on …

First of all, we agree with your basic principle, that we must have an even-handed policy. And I have to confess that because of the Presidential transition in the summer, we lost two months, two to three months. In June, July, and August we could not begin to operate as effectively as we might. After the Syrian disengagement we had to pause because of our domestic situation at that time. We are regaining this ground, although for various reasons we are now using spectacular methods.

Vice Premier Teng: I have also noticed your comment on the Rabat Conference.

Secretary Kissinger: Public comment? Here?

Vice Premier Teng: The comment you made here.

Secretary Kissinger: Oh yes, I remember.

Vice Premier Teng: I am afraid if you adopt an antagonistic attitude toward the Rabat Conference, it will not be conducive to your relations with the Arabs.

Secretary Kissinger: We will not adopt an antagonistic attitude. It is a question of timing.

[Page 614]

Vice Premier Teng: The Arab question is not a question that can be solved in a few months. It will have to go on for a long period.

Secretary Kissinger: Therefore it is important to pick the right time. But you should remember the following principle, no matter how many cannons have to be fired: The United States will not yield to pressure in the Middle East, especially Soviet pressure. No diplomatic progress can be made without the United States. Therefore, everyone who wants progress in the Middle East will sooner or later have to come to the United States, no matter what they say in the interval. Thirdly, the United States is determined to bring about diplomatic progress, and it will succeed. The problem is how to do it so that we can handle our domestic situation in the meantime. But you will see on this matter that President Ford is determined.

We will keep you informed of our methods. But there will be ups and downs, especially when 15 Arabs get together in one room—because they can’t always make a distinction between epic poetry and foreign policy.

I must tell the Vice Premier something about the Arab mentality. After one consultation with the Israelis, we wrote a letter to all the Arab Foreign Ministers, and one said to me, “We know you are not telling the truth.” I said, “How?” “Because we compared letters. You told each of us the same thing. So we know it is not the truth.” [Laughter]

Vice Premier Teng: But in our view, it is not right to underestimate the strength of our Arab people.

Secretary Kissinger: We don’t underestimate it. We have one particular problem. If we propose grandiose schemes, we will be enmeshed in an endless domestic debate. We have to move a step at a time. As long as we move a step at a time, a solution is inevitable.

I have great respect for the Arabs, and have many friends there.

Vice Premier Teng: We believe the Arab people may not be able to win the war in a few months, but they are able to fight.

Secretary Kissinger: That is true. That is the change in the situation. No, we believe it is essential for Israel to make peace.

Vice Premier Teng: Our view is whether soldiers can fight or not depends on the principle for which they are fighting, whether they are fighting for the people. Here I will tell you a story. For the Chinese, it was a long-standing concept that the people of Kiangsi Province couldn’t fight. But Ching Kang Shan Mountain was situated in Kiangsi Province. And at that time in the Red Army, led by Chairman Mao Tsetung, it turned out that most of the cadre were people from Kiangsi Province. I believe among our American friends here there are some who are very familiar with Chinese history and know it was a concept for many years that Kiangsi people couldn’t fight. And it turned out [Page 615]that when the people in Kiangsi knew what they were fighting for, they turned out to be the best fighters. And in America, people had the impression that people in Indochina couldn’t fight. But it turned out that the people in Indochina fixed you up very hard. And the Cambodians—but they can fight too.

Secretary Kissinger: The only ones who have yet to prove it are the Laotians. [Laughter]

Vice Premier Teng: You have a point in that. What I mean is you should never underestimate the strength of the Arabs.

Secretary Kissinger: We don’t. We have the practical problem of making progress—which we believe is necessary—in a way that makes further progress possible. And to do it fast enough so the Soviet Union doesn’t reenter the area. We believe we can solve both of these problems.

Vice Premier Teng: Actually the position of the United States in the Middle East, the weakest point of the U.S. is that you support Israel against the Arab world, which has a population of 120 million, and on this point the Soviet Union is in a better position than you.

Secretary Kissinger: Except that impotence never gives you a good position. Israel is both our weakest point and our strongest point. Because when all is said and done, no one else can make them move. Because the Arabs can’t force them, and the Soviets can’t do it. And anyone who wants progress will have to come to us. And this even includes the Palestinians.

Vice Premier Teng: With the Russians, their habit is wherever there is a little hole, a little room, they will get in.

Secretary Kissinger: It is extremely dangerous for the Russians to start a war in the Middle East. They will rapidly face the same dilemma they faced in October 1973.

Vice Premier Teng: So much about the Middle East.

South Asia

Vice Premier Teng: The Doctor mentioned India and the question of the Subcontinent yesterday. On this issue I believe we have exchanged views on many occasions in the past and we don’t have anything new to add. Recently you visited India, and after your visit you improved your relations with India, and we believe that this was a good move. Because if there is only the Soviet Union there [they will be the only ones with influence], it is better to have you in India than the Soviets alone.

Secretary Kissinger: That was the intention of the trip. And it also will make it easier to do things in Pakistan without being accused of an anti-Indian motivation. [Teng spits loudly into his spittoon beside his chair.] And as you know, we have invited Prime Minister Bhutto to Washington, and after that, there will be some concrete progress.

[Page 616]

Vice Premier Teng: I think you said it would be possible for you to sell weapons to Pakistan. But will Pakistan be able to pay?

Secretary Kissinger: Yes.

Vice Premier Teng: That would be good.

As for India, you mentioned earlier that India was hegemonistic.

Secretary Kissinger: It is my assessment. One of my colleagues said he was not only in favor of giving arms to Pakistan, but arms and nuclear weapons to Pakistan and Bangladesh. [Ambassador Huang laughingly leans across the table and wags his pencil at Mr. Lord.] Mr. Lord [laughter], head of our Policy Planning Staff.

Vice Premier Teng: There is something very peculiar about Indian policy. For example, that little kingdom of Sikkim. They had pretty good control of Sikkim. Why did they have to annex it?

Secretary Kissinger: It is a good thing India is pacifist. I hate to think [of what they would do] if they weren’t. [Laughter]

Vice Premier Teng: Sikkim was entirely under the military control of India.

Secretary Kissinger: I haven’t understood Sikkim. It is incomprehensible.

Vice Premier Teng: After the military annexation, their military position was in no way strengthened.

Secretary Kissinger: They had troops there already.

Vice Premier Teng: And they haven’t increased their troops there. We published a statement about it. We just spoke up for the sake of justice.

Secretary Kissinger: Is it true that you have set up loudspeakers to broadcast to the Indian troops on the border? It makes them very tense. [Laughter]

Vice Premier Teng: We have done nothing new along the borders, and frankly we don’t fear that India will attack our borders. We don’t think they have the capability of attacking our borders. There was some very queer talk, some said that the reason why the Chinese Government issued that statement about Sikkim was that the Chinese were afraid after Sikkim that India would complete the encirclement of China. Well, in the first place, we never feel things like isolation or encirclement can ever matter very much with us. And particularly with India, it is not possible that India can do any encirclement of China. The most they can do is enter Chinese territory as far as the autonomous Republic of Tibet, Lhasa. And Lhasa can be of no strategic importance to India. The particular characteristic of Lhasa is it has no air—because the altitude is more than 3,000 meters. During the Long March we did cross the region of Tibet.

Secretary Kissinger: Really.

[Page 617]

Vice Premier Teng: Not the Lhasa area, but the southern part. Our experience was that when we wanted to take one step futher, we couldn’t.

Secretary Kissinger: It is a very dangerous area for drinking Mao tai. [Laughter]

Vice Premier Teng: Frankly, if Indian troops were able to reach Lhasa, we wouldn’t be able to supply them enough air. [Laughter]

Secretary Kissinger: I don’t think their intention is with respect to Tibet; their immediate intention is in Nepal.

Vice Premier Teng: That is correct. They have recently been exercising pressure on Nepal, refusing to supply them with oil. It is the dream of Nehru, inherited by his daughter, to have the whole South Asian subcontinent in their pocket.

Secretary Kissinger: And to have buffer zones around their border.

Vice Premier Teng: It is not necessary.

Secretary Kissinger: It is like British policy in the 19th Century. They always wanted Tibet demilitarized.

Vice Premier Teng: I believe even the British at that time didn’t make a good estimate of whether there was enough air. [Laughter]

Secretary Kissinger: I think an Indian attack on China would be a very serious matter that couldn’t be explained in terms of local conditions, but only in terms of a broader objective.

Vice Premier Teng: There is no use in attacking Tibet, for the Indians. The most they can do is that the Indians give their troops to fight for a broader objective.

Ms. T’ang [helping with translation]: Provide manpower for a broader objective.

Secretary Kissinger: Very serious. There is no purely Indian objective that could be served.

Vice Premier Teng: We’re not worried about that.

Secretary Kissinger: We’re just analyzing the situation.

Cambodia

Vice Premier Teng: And next, according to the Doctor’s order, is the question of Cambodia. On the question of Cambodia I also made myself clear, and I have nothing to add.

Secretary Kissinger: Your Ambassador [Huang Hua] fired a whole bunch of cannons [on Cambodia] yesterday, at the United Nations. [Laughter]

Foreign Minister Ch’iao: That’s the routine work of our Ambassador. [Laughter]

[Page 618]

Secretary Kissinger: But this time he hit a few fortified positions. [Laughter]

Vice Premier Teng: That proves these cannons are not so formidable—but cannons will have to be fired.

Secretary Kissinger: We understand.

Vice Premier Teng: It can’t be imagined that we will stop supporting the struggle of the Cambodian people.

Secretary Kissinger: Can I give you our analysis? The United States has nothing to gain in Cambodia. Having withdrawn from Vietnam, we can have no interest in a long-term presence in Cambodia. On the other hand, as a question of principle, we do not simply abandon people with whom we have worked. But this is not the key issue right now. The key issue right now is, according to our conception, the best solution of the Indochinese peninsula is one in which easy country can realize its national aspirations. And therefore we believe that solutions in which each of the states in the area can maintain its national independence, without being dominated by one, is quite frankly—though you’re a better judge—in your long-term interest. If Indochina was dominated from one center, an aggressive force, in the context of some of the schemes for Asian collective security, could cause you problems.

Therefore we prefer a national solution for Cambodia. We believe Sihanouk offers perhaps the best possibility for a national solution. We believe that for Sihanouk to act effectively he must be in charge of a balance of forces in Cambodia, similar to Souvanna in Laos. Souvanna Phouma.

Foreign Minister Ch’iao: The situation is not the same.

Secretary Kissinger: It’s of a different nature. I’m just being professorial; I’m not saying it can be achieved. If Sihanouk comes back as the head of the insurgent forces, he will not last long. He will just be a figurehead. And in our analysis the insurgent forces are under Hanoi’s influence. So, curiously, we think it’s in Sihanouk’s interest to govern with some element of—not Lon Nol—but some other forces in Phnom Penh that he can use as a balance to help him preserve his position.

To be concrete, we would be prepared to cooperate in a peace conference whose practical result would be the return of Sihanouk, the transformation of the existing structure in Phnom Penh, and the participation of the resistance forces. And then Sihanouk could have a more balanced structure to govern.

Vice Premier Teng: I’m afraid that your information is not accurate. For example, there is talk that the Cambodian war is being fought by the Vietnamese. The accurate information which I can give you is that there is not a single Vietnamese soldier fighting in Cambodia.

Secretary Kissinger: That I believe, but the supplies come from Vietnam.

[Page 619]

Vice Premier Teng: That’s why I say your information is not accurate. You have to watch out, because the information supplied to you by Lon Nol is not accurate. And then you mentioned that the United States can’t abandon those it has worked with. But, come to think of it, your relation with Lon Nol is only for four years.

Secretary Kissinger: I’ve told you we would be prepared to see a change in the structure in Phnom Penh as part of the solution. [Teng again spits into his spittoon.]

Vice Premier Teng: On this issue, Samdech Norodom Sihanouk has made many statements, and we support his statements.

Secretary Kissinger: With great passion.

Vice Premier Teng: That’s true, and you don’t lack passion either.

Secretary Kissinger: We have no emotional investment. And we don’t oppose Sihanouk. He’ll drive many people crazy before his political life is finished. [Laughter]

Vice Premier Teng: How is that possible? Who will be driven mad?

Secretary Kissinger: He’s rather changeable, if you look at his history. But he’s the biggest national figure in Cambodia, and as I said, we’re not opposed to him.

Vice Premier Teng: Regardless of his changes, he’s a nationalist.

Secretary Kissinger: We agree, and we consider him the leader of the nationalist forces. Perhaps after the UN vote there could be a further exchange of views.

Vice Premier Teng: Well, so much about Cambodia then.

Energy and Food

Vice Premier Teng: Next, the Doctor has mentioned on a number of occasions the questions of energy and food. On these two questions both sides are clear about the viewpoints of the other. We have heard a lot of talk and opinions from the Western world and Japan that the recent economic recession and inflation crisis are due to the recent rise of oil prices. Our view is that this is not the case. Before the rise of oil prices, there already existed a serious problem of inflation. And before the rise of oil prices, many of the products’ prices had already gone up many times. Grain, for example, and many industrial products. With the rise of prices of many products, the losses suffered by the oil-producing countries were very great. And the time since the rise of oil prices is only about one year, starting from the Middle East war in October last year. Actually, the present situation is that the price of oil is falling down.

We agree with the view expressed by many Third World or oil-producing countries. They oppose the talk about the cause of inflation being the rise of oil prices. We agree this sort of talk has no grounds. As for the rising of oil prices itself, it was only after it went up that we [Page 620]knew of that. We didn’t encourage the rise in oil prices and didn’t participate in planning it. But on the question of the Arab countries finding oil as a weapon for their struggle, we support that. Of course it’s also the fact that at the present moment, following the rise of oil prices, the inflation and economic difficulties in consuming countries were also intensified. That’s also true.

There are solutions for this question. One method is the method of confrontation and the other is the method of dialogue. And we noticed the method you’ve adopted is the method of confrontation. [Secretary Kissinger smiles.] Don’t you agree?

Secretary Kissinger: It is contrary to every principle of mine. [Laughter] It is energetic shadow boxing. [Laughter]

Vice Premier Teng: I’ve read articles in your press regarding this question and I believe these reflect the views of the American government.

Secretary Kissinger: No, the views of the American government are reflected in my speech in Chicago. For example, many articles reflect criticism of the Shah. I am totally opposed to criticism of the Shah? because he is the crucial element of the strategy we’ve discussed.

Vice Premier Teng: I was not referring to that part of the press opinion that is against the Shah. They sum up only three methods: The first is psychological warfare; the second is the secret activity—

Ms. Tang: In Newsweek magazine.

Secretary Kissinger:Newsweek is my favorite fiction magazine.

Vice Premier Teng: The third is military intervention.

Secretary Kissinger: That’s all nonsense. [Laughter]

Vice Premier Teng: Anyway, we feel the method of waving a big baton and the method of confrontation may not be conducive to a solution, but will only sharpen the contradiction betwen the consumers and the producers. So when we talk to our friends coming from Europe, we tell them we are in favor of dialogue.

Secretary Kissinger: Are you finished?

Vice Premier Teng: Yes.

Secretary Kissinger: Let me make two observations. First, concerning the Chinese attitude favoring the use of the oil weapon, I recognize the People’s Republic stands for certain principles and these have to be followed. But at some point a contradiction develops between all-out support for this and the necessity of achieving a common front against the threats to international security. It is up to the People’s Republic to decide where this point is reached. But if objectively Europe and Japan are reduced to a sense of impotence, this is something to which one cannot be indifferent from the point of view of international security. But this is a question for the People’s Republic, and I will leave it.

[Page 621]

Let me turn to U.S. relations with the producers. Newsweek is not distinguished for its support of the Administration, and it is the last magazine we would tell what our strategy is. Of the three methods they mention, military intervention on the question of oil prices is out of the question. In the case of a total embargo, that would be another matter, but on the question of oil prices, it is out of the question. Psychological warfare against the Arabs is something I’d like to see. I can’t imagine what it would be like. Anyway, we have no capability for it.

Our policy is quite different.

Vice Premier Teng: Well, if we give another term to psychological warfare, it would be “threats.”

Secretary Kissinger: We’re not making any threats.

We agree there should be dialogue. But I think for leaders who were on the Long March, they will not believe that conversation in the abstract will solve problems. Before the consumers talk to the producers, we think it is important for the consumers to know what they want and to adopt a comparable position. So we’re attempting to organize the consumers precisely so they can have a dialogue in which they can speak with something like a common voice.

We believe it is also important that Japan and Europe should not be left in positions where they feel their future is in the hands of forces totally outside their control.

But our basic approach to the producers will be conciliatory. And we will agree to the French proposal provided there is prior consultation among the consumers.

Vice Premier Teng: I don’t believe we can give you good suggestions on this question.

Secretary Kissinger: But we want you to understand our position. There will not be American military moves on the question of oil prices—or military threats.

Vice Premier Teng: For us, China cannot be considered one of the producing countries, because the oil we produce is very little and we produce just enough for our own consumption. And we can’t be considered an oil-consuming country. And even if we speak on this issue, I don’t think the oil producers will listen to us.

Secretary Kissinger: We don’t ask you to speak; we want you to understand. There may be an occasion when visitors come here, but we’re not asking you.

Vice Premier Teng: Whenever visitors ask us, we give the same answer. We want the method of dialogue.

Secretary Kissinger: That is our approach.

Vice Premier Teng: As for food, we don’t have anything to say.

Secretary Kissinger: I don’t think this is an issue between us.

[Page 622]

Vice Premier Teng: The basic question is to encourage countries to go into production to produce enough grain for themselves.

Secretary Kissinger: That is right.

Vice Premier Teng: For countries not to produce enough and to look to the United States is not the right solution.

Secretary Kissinger: That is exactly right. And the debate that went on at the Rome Food Conference—whether the United States should give a million tons more or less—is irrelevant to the problem. The deficit can be closed only if the countries with a deficit produce more food. The United States alone can’t close the deficit. But we are prepared to help with technical assistance and matters of this kind.

Normalization

Vice Premier Teng: Last time we talked a lot about normalization of relations, and I have only a few words to add to that. On this issue, the Doctor gave us some concrete formulas. And yesterday I summed up three points as matters of principle that we would not agree to:

The first principle is that we will not accept any form of two Chinas or one-China–one-Taiwan, or one-and-a-half-Chinas, or any formula like that. It can only be the Japan model.

The second principle is that after the United States abolishes the defense treaty it signed with Chiang Kai-shek, the Taiwan problem should be left to the Chinese people themselves to solve; it is an internal matter for China, in which no one has the right to interfere.

The third principle is that in the course of the solution of the Taiwan question by the Chinese themselves, there should be no other country which should be allowed to interfere in the solution of the problem. Any kind of reviewing or guarantee or any kind of involvement in the process we will not accept.

And if the United States feels the time is not yet ripe for the solution of this problem and you still need Taiwan, we can wait. A so-called transitional period is too complicated. So we can wait until the time is ripe and then solve the problem in one gulp, like with Japan.

On this issue, the Doctor also mentioned that you have some domestic difficulties, the so-called Taiwan lobby or pro-Taiwan elements. Actually, as far as we know, the Taiwan lobby is much stronger in Japan than in the United States. But still, as I said before, if you have domestic difficulties, we can wait.

The second question is the method by which we are going to liberate Taiwan, and also includes the time of the solution.

I just wish to sum up the comments I made yesterday.

I wish to say the reason why the problem can’t be solved as we visualize it should be solved is that on your side you have difficulties. It’s not that we don’t want to solve it.

[Page 623]

Secretary Kissinger: I understand that.

Vice Premier Teng: This is all I want to say. I believe we’ve touched upon all the problems.

The Doctor took 18 days to tour 18 countries. I just took two hours to tour the circle [of global problems on the agenda for discussion]. [Laughter]

Secretary Kissinger: But you talked more sense. [Laughter]

Ms. T’ang: This shows the advanced technology of the Chinese!

Secretary Kissinger: Let me think about your last remarks, and I’ll answer while I’m here in a general way. [Teng spits again into his spittoon.]

Vice Premier Teng: I don’t think we can finish our talks on this issue this time.

Secretary Kissinger: I don’t think so either.

Vice Premier Teng: So, shall we stop here? And you’ll have a little rest, and I’ll invite you to taste the well-known Peking mutton [at a restaurant for dinner].

Secretary Kissinger: I’m looking forward to it. I’ve never had it. Let me do a draft of what we discussed this morning, and then I’ll bring it to dinner. It will give the Foreign Minister a whole night to tear it to pieces. Or do you have one [draft of your own]?

Foreign Minister Ch’iao: I’m entirely with your suggestion, but only don’t give me such a draft that it upsets my appetite for the mutton. [Laughter]

Secretary Kissinger: No more than ten pages. [Laughter] And you won’t know whether we’re going up or down until the last sentence. [Laughter] It’s a brief statement, in the spirit of our discussions.

Vice Premier Teng: You don’t want meetings tomorrow? Some rest, or some work to do?

Secretary Kissinger: We’ll decide tonight.

Foreign Minister Ch’iao: In the morning, or tonight?

Secretary Kissinger: We can do it tomorrow morning.

Vice Premier Teng: You wanted another small group meeting. Should we do it in the morning or afternoon?

Secretary Kissinger: It really makes no difference.

Vice Premier Teng: Shall we say 4:00 in the afternoon? [It is agreed.] So I hope you can sleep more in the morning.

Secretary Kissinger: I will see you at dinner.

Foreign Minister Ch’iao: I’ll come fetch the communiqué.

1.   Source: Ford Library, National Security Adviser, Kissinger Reports on USSR; China, and Middle East Discussion, Box 2, China Memcons and Reports; November 25–29, 1974, Kissinger’s Trip. Top Secret; Sensitive; Exclusively Eyes Only. The meeting took place in the Great Hall of the People. All brackets are in the original.↩

2.   See Documents 95 and 96.↩

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d97

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_608

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_609

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_610

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_611

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_612

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_613

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_614

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_615

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_616

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_617

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_618

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_619

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_620

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_621

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_622

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_623

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d95

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d96

Thân thế (các) nhân vật

Brezhnev Leonid,

General Secretary of the Communist Party of the Soviet Union

https://en.wikipedia.org/wiki/Leonid_Brezhnev

https://www.britannica.com/biography/Leonid-Ilich-Brezhnev

https://en.wikipedia.org/wiki/General_Secretary_of_the_Communist_Party_of_the_Soviet_Union

https://www.britannica.com/place/Soviet-Union/The-Brezhnev-era

Bush George H W.,

Head of the U.S. Liaison Office in Beijing from October 21, 1974, until December 7, 1975

https://en.wikipedia.org/wiki/George_H._W._Bush

https://en.wikipedia.org/wiki/President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/Director_of_Central_Intelligence

https://en.wikipedia.org/wiki/Chief_of_the_U.S._Liaison_Office_to_the_People%27s_Republic_of_China

https://en.wikipedia.org/wiki/Republican_National_Committee

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_the_United_Nations

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_House_of_Representatives

https://www.csmonitor.com/World/Asia-Pacific/2023/1024/Bush-House-How-the-US-ambassador-s-home-in-China-got-its-name

https://history.state.gov/departmenthistory/people/chiefsofmission/china

https://www.state.gov/biographies-list/

https://www.state.gov/resources-bureau-of-global-talent-management/#ambassadors

https://www.cnn.com/2018/12/01/asia/george-h-w-bush-china-intl/index.html

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ambassadors_of_the_United_States_to_China

https://www.chinadaily.com.cn/china/09usofficials/2009-05/31/content_7956346.htm

https://bush41library.tamu.edu/audiovisual/photos/35

Chiang Kai-shek, Tưởng Giới Thạch Jiang Jieshi (Chiang Kai-shek),

President of the ROC until April 5, 1975; Chairman, ROC National Security Council until 1975; Director-General, Kuomintang, until 1975

Generalissimo, President of the Republic of China

https://en.wikipedia.org/wiki/Chiang_Kai-shek

https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_National_Government_of_China

https://en.wikipedia.org/wiki/President_of_the_Republic_of_China

https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_Republic_of_China

https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_Republic_of_China

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_leaders_of_the_Kuomintang

https://en.wikipedia.org/wiki/Military_Affairs_Commission

https://en.wikipedia.org/wiki/Chinese_surname

https://en.wikipedia.org/wiki/Ji%C7%8Eng_(surname)

https://www.britannica.com/biography/Chiang-Kai-shek

https://www.thoughtco.com/chiang-kai-shek-4588488

https://www.history.com/topics/asian-history/chiang-kai-shek

https://www.britannica.com/summary/Chiang-Kai-shek

https://www.encyclopedia.com/people/history/chinese-and-taiwanese-history-biographies/chiang-kai-shek

Charles De Gaulle,

President of France

https://en.wikipedia.org/wiki/Charles_de_Gaulle

https://en.wikipedia.org/wiki/President_of_France

https://en.wikipedia.org/wiki/Prime_Minister_of_France

https://en.wikipedia.org/wiki/Provisional_Government_of_the_French_Republic

https://en.wikipedia.org/wiki/Free_France

https://en.wikipedia.org/wiki/Minister_of_Defense_(France)

https://en.wikipedia.org/wiki/Ministry_of_Algerian_Affairs

https://www.biography.com/political-figures/charles-de-gaulle

https://www.history.com/this-day-in-history/de-gaulle-elected

https://en.wikipedia.org/wiki/Presidency_of_Charles_de_Gaulle

https://www.bbc.co.uk/history/historic_figures/gaulle_charles_de.shtml

Deng Xiaoping (Teng Hsiao-p’ing),

Vice Premier of State Council after 1973

https://en.wikipedia.org/wiki/Deng_Xiaoping

https://www.britannica.com/biography/Deng-Xiaoping

https://www.britannica.com/summary/Deng-Xiaoping

https://www.ebsco.com/research-starters/history/deng-xiaoping

http://www.cppcc.gov.cn/zxww/2012/07/03/ARTI1341300716750109.shtml

https://www.encyclopedia.com/people/history/chinese-and-taiwanese-history-biographies/deng-xiaoping

https://simple.wikipedia.org/wiki/Deng_Xiaoping

Ford, Gerald R.,

Republican Representative from Michigan until October 13, 1973; House Minority Leader until October 13, 1973; Vice President of the United States from October 13, 1973, until August 8, 1974; President of the United States from August 8, 1974

https://en.wikipedia.org/wiki/Gerald_Ford

https://en.wikipedia.org/wiki/President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/House_Minority_Leader

https://en.wikipedia.org/wiki/Leader_of_the_House_Republican_Conference

https://en.wikipedia.org/wiki/Chair_of_the_House_Republican_Conference

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_House_of_Representatives

https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/gerald-r-ford/

https://www.whitehouse.gov/administration/

https://geraldrfordfoundation.org/gerald-r-ford-biography/

https://www.fordlibrarymuseum.gov/grf/timeline.asp

https://en.wikipedia.org/wiki/Presidency_of_Gerald_Ford

https://www.history.navy.mil/research/library/research-guides/modern-biographical-files-ndl/modern-bios-f/ford-gerald.html

https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/guides/findingaid/ford_vp_papers.asp

Gleysteen, William H., Jr.,

Deputy Director, Office of United Nations Political Affairs, Bureau of International Organization Affairs, Department of State, from August 1966

https://en.wikipedia.org/wiki/William_H._Gleysteen

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_South_Korea

https://adst.org/OH%20TOCs/Gleysteen,%20William%20H.,%20Jr.toc.pdf

Holdridge, John Herbert.,

member, National Security Council Operations staff/East Asia until April 1973; co-Deputy Chief of Mission, U.S. Embassy in Beijing from 1973 until 1975

https://en.wikipedia.org/wiki/John_H._Holdridge

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Indonesia

https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_State_for_East_Asian_and_Pacific_Affairs

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_the_Republic_of_Singapore

https://www.uscpf.org/v2/johnholdridge.html

https://www.nndb.com/people/033/000127649/

https://www.uscpf.org/v2/holdridgebio.html

Huang Hua,

Chief Delegate to the Security Council and PRC Ambassador to the United Nations until October 1976

https://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-huang-hua-20101125-story.html

https://www.fmprc.gov.cn/eng/zy/wjrw/3606_665551/202405/t20240531_11367612.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_Hua

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d82

https://www.nixonfoundation.org/2010/11/huang-hua-1913-2010/

https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_Hua_(activist)

Huang Zhen (Huang Chen),

PRC Ambassador to France until March 1973; Chief of the PRC Liaison Office in the United States from March 1973

https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_Zhen

https://en.wikisource.org/wiki/Author:Huang_Zhen

https://2001-2009.state.gov/documents/organization/72591.pdf

https://mediaclip.ina.fr/en/i24024268-huang-chen-the-traditional-friendship-of-the-french-and-chinese-peoples.html

https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB79/BEBB23.pdf

https://www.facebook.com/NixonPresidentialLibrary/posts/otd-5301973-president-nixon-met-to-discuss-us-china-relations-with-dr-henry-kiss/1102544875230224/

https://www.fordlibrarymuseum.gov/sites/default/files/2024-06/1552743.pdf

https://www.britishpathe.com/asset/236303/

https://cutt.ly/3tezOe3t

https://mediaclip.ina.fr/en/caf97507056-credentials-huang-chen-at-the-elysee.html

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/d12

Henry A Kissinger

Assistant to the President for National Security Affairs until November 3, 1975; also Secretary of State from September 21, 1973

https://www.theguardian.com/world/2023/may/20/bilderberg-meeting-group-lisbon-kissinger

https://www.theguardian.com/world/bilderberg

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/summary

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip

https://china.usc.edu/sites/default/files/styles/article_node_featured/public/article/featured-image/kissinger-zhou-sm_0.jpg?itok=qDjPx2_m

https://china.usc.edu/catalog/documents/us-china

http://www.archives.gov/press/press-releases/2001/nr01-47.html

https://china.usc.edu/talking-points-july-22-august-3-2011

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#meetings

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#nixon-announcement

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#chinese-accept

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#signals

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#the_aim

http://www.foreignaffairs.com/articles/23927/richard-m-nixon/asia-after-viet-nam

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d4

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d12

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d13

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d141

https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100324.pdf

https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Kissinger_and_the_Vietnam_War

Lesson in Vietnam from Kissinger to Nixon: “when we made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again became “their war”, we would not help them fight it.”

(We also had trouble with excesses here: when we made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again became “their war,” we would not help them fight it. Ironically, we prepared the South Vietnamese for main force warfare after 1954 (anticipating another Korean-type attack), and they faced a political war; they had prepared themselves for political warfare after 1973 only to be faced with a main force invasion 20 years after it had been expected.)

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d280

Lesson of Vietnam May 12 1975 by Henry A. Kissinger

https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/exhibits/vietnam/032400091-002.pdf

https://thebattleofkontum.com/extras/kissinger.html

“Richard M. Nixon and Kissinger on 3 August 1972,” Conversation 760-006, Presidential Recordings Digital Edition [Fatal Politics, ed. Ken Huges] (Charlottesville: University of Virginia Press, 2014-). URL:https://prde.upress.virginia.edu/conversations/4006748 

https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0

https://millercenter.org/the-presidency/educational-resources/nixon-kissinger-and-the-decent-interval

https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0

Discover the Truth at:

http://www.theblackvault.com

https://www.theblackvault.com/documentarchive/the-cias-vietnam-document-cd-rom/

The secret life of Henry Kissinger minutes of a 1975 meeting with Lawrence Eagleburger

https://etan.org/news/kissinger/secret.htm

Henry Kissinger and the Truth About Negotiations In Vietnam

https://www.youtube.com/watch?v=Z5fxxKVfX5g

Henry Kissinger - Secrets of a superpower | DW Documentary

https://www.youtube.com/watch?v=bWVMTKeAwlA

The Untold Truth of Henry Kissinger

https://www.youtube.com/watch?v=0iheZdvWdbI&t=1s

Was Henry Kissinger a War Criminal?

https://www.youtube.com/watch?v=COqq7862wcU&t=25s

Lon Nol,

General, Cambodian Prime Minister and Minister of National Defense, June 1969; led coup that deposed Prince Norodom Sihanouk in March 1970; Prime Minister and Minister of National Defense after March 18, 1970; President of Khmer Republic from 1972 until 1975

Lord, Winston,

member, National Security Council staff until 1973; Director of the Policy Planning Staff, Department of State from October 1973 until January 1977

https://en.wikipedia.org/wiki/Winston_Lord

https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_State_for_East_Asian_and_Pacific_Affairs

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ambassadors_of_the_United_States_to_China

https://en.wikipedia.org/wiki/Council_on_Foreign_Relations

https://en.wikipedia.org/wiki/Director_of_Policy_Planning

https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/07/19981208.pdf

https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2016/07/19991104.pdf

https://nsarchive.gwu.edu/document/22669-document-04-winston-lord-director-policy

https://www.ncafp.org/about-us/faps-board-of-advisors/ambassador-winston-lord/

Nehru, Pandit Jawaharlal,

Prime Minister of India and Minister for External Affairs and Commonwealth Relations

https://en.wikipedia.org/wiki/Jawaharlal_Nehru

https://www.pmindia.gov.in/en/former_pm/shri-jawaharlal-nehru/

https://www.nps.gov/people/prime-minister-nehru.htm

https://phpisn.ethz.ch/lory1.ethz.ch/collections/coll_india/NehruYears-Introduction3593.html?navinfo=96318

https://history.house.gov/Historical-Highlights/1901-1950/The-Prime-Minister-of-India,-Pandit-Jawaharlal-Nehru-addressed-a-House-Reception/

https://www.presidency.gov.za/jawaharlal-nehru-1889-1964

Phouma, Souvanna,

Prime Minister of the Kingdom of Laos until 1975

Chiao Kuan-hua, (Qiao Guanhua)

Vice Foreign Minister, People’s Republic of China

https://en.wikipedia.org/wiki/Qiao_Guanhua

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/d124

https://archive.sacu.org/archive/photo-cards/box-a/a07/1966374-0561-chiao-kuan-hua-speaks-at-27th-session-of-un-general-assembly-chiafront?

https://www.marxists.org/subject/china/china-reconstructs/1974/CR1974-12-Sup.pdf

SYND 25-11-71 CHINESE DELEGATE CHIAO KUAN HUA SPEAKS ABOUT DISARMAMENT AT THE UN

https://www.youtube.com/watch?v=bjnyWtitbrg

Rodman, Peter W.,

member, National Security Council staff

https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/government/rodman-bio.html

https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/guides/findingaid/nsarodmanfiles.asp

https://www.henryakissinger.com/remembrances/eulogy-for-peter-w-rodman/

https://en.wikipedia.org/wiki/Peter_Rodman

Rumsfeld, Donald,

Counselor to the President from January 1971 until January 1973; Permanent Representative to the North Atlantic Treaty Organization from 1973 until 1974; Secretary of Defense from November 20, 1975

https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_Rumsfeld

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Secretary_of_Defense

https://en.wikipedia.org/wiki/White_House_Chief_of_Staff

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_NATO

https://en.wikipedia.org/wiki/Economic_Stabilization_Act_of_1970#Administrative_history

https://en.wikipedia.org/wiki/Counselor_to_the_President

https://en.wikipedia.org/wiki/Director_of_the_Office_of_Economic_Opportunity

https://history.defense.gov/Multimedia/Biographies/Article-View/Article/571288/donald-h-rumsfeld/

https://www.defense.gov/About/Biographies/Biography/Article/602800/

https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/government/text/rumsfeld-bio.html

https://www.nixonlibrary.gov/index.php/finding-aids/donald-rumsfeld-white-house-central-files-staff-member-and-office-files

Sihanouk, Prince Norodom,

Norodom Sihanouk,

King of Cambodia to March 1955, thereafter Prince of Cambodia; Prime Minister and Foreign Minister, October 1955–January 1956; Prime Minister, Foreign Minister, and Minister of the Interior, March–April 1956; Prime Minister, September–October 1956; Prime Minister, Foreign Minister, Minister of Plans, and Minister of the Interior, April–July 1957

Cambodian Head of State until March 1970; thereafter, leader of Cambodian Government in exile in Beijing

Prince, Head of State of Cambodia until March 18, 1970; thereafter, leader of the Cambodian government-in-exile in Beijing (GRUNK)

4/11/75 - Phnom Penh Evacuation

Solomon, Richard H.,

member, National Security Council staff

https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_H._Solomon

https://www.academyofdiplomacy.org/members-1/solomon/richard-h.

https://carnegiecouncil.org/people/richard-h-solomon

https://www.c-span.org/person/richard-h-solomon/9004/

https://www.chinafile.com/contributors/richard-h-solomon

https://findingaids.lib.umich.edu/catalog/umich-bhl-2008034

https://www.presidency.ucsb.edu/documents/nomination-richard-h-solomon-be-assistant-secretary-state

Tanaka Kakuei,

Japanese Prime Minister from July 7, 1972, until December 9, 1974

https://www.britannica.com/biography/Tanaka-Kakuei

https://en.wikipedia.org/wiki/Kakuei_Tanaka

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve12/d227

https://grokipedia.com/page/Kakuei_Tanaka

https://www.jimin.jp/english/about-ldp/history/104281.html

https://scholar.lib.vt.edu/VA-news/ROA-Times/issues/1993/rt9312/931217/12170054.htm

https://www.fccj.or.jp/number-1-shimbun-article/day-reckoning-kakuei-tanaka-and-fccj

https://historica.fandom.com/wiki/Kakuei_Tanaka