Lãnh Thổ Lãnh Hải Việt-Nam: 20260808 CDTL NRM D39 26 June 1973 39. Thông điệp nội bộ từ Trưởng Văn phòng Liên lạc Bruce tại Trung Quốc gửi Phụ tá Tổng thống NSA Kissinger.

20260808 CDTL NRM D39 26 June 1973 39. Thông điệp nội bộ từ Trưởng Văn phòng Liên lạc Bruce tại Trung Quốc gửi Phụ tá Tổng thống NSA Kissinger.

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d39

Google Translated

Tài liệu 39

Quan hệ Đối ngoại của Hoa Kỳ, 1969–1976, Tập XVIII, Trung Quốc, 1973–1976

39. Thông điệp nội bộ từ Trưởng Văn phòng Liên lạc Bruce tại Trung Quốc gửi Phụ tá Tổng thống phụ trách An ninh Quốc gia Kissinger

Bắc Kinh, ngày 26 tháng 6 năm 1973.

5. Chủ đề: Cuộc gặp với Chu Ân Lai.

1. Tôi nhận được cuộc gọi bất ngờ vào lúc 5 giờ chiều ngày 25 tháng 6 và được thông báo rằng Thủ tướng Chu Ân Lai muốn gặp tôi. Tôi gặp ông tại Đại lễ đường Nhân dân lúc 5 giờ 45 chiều, cùng với ông Jenkins và ông Holdridge. Về phía Tầu cộng có ông Chu Ân Lai, ông Châu Tiêu Quang Hoa, ông Trương Văn Chí, ông Lâm Bình (Trưởng phòng Mỹ/Châu Đại Dương, Bộ Ngoại giao), ông Đình Dương Hùng (Phó trưởng phòng Mỹ/Châu Đại Dương, EARAN), bà Nancy Đường, ông Thẩm Viên Vân và hai người khác.

2. Ông Chu Ân Lai bắt đầu bằng cuộc trò chuyện xã giao về thời tiết, rồi chuyển sang chủ đề khoa học hiện đại – “Không thể nói là không có tiến bộ, nhưng vẫn còn nhiều điều chưa biết.” Chúng tôi đã nói về khảo cổ học, việc xóa đói giảm nghèo ở Tầu cộng và nghiên cứu ung thư. (Ghi chú: Tôi nhớ trong biên bản cuộc trò chuyện của ông với ông Chu Ân Lai rằng nghiên cứu ung thư thường được nhắc đến, và tôi tự hỏi liệu chủ đề này có phải là mối quan tâm đặc biệt của ông Chu Ân Lai hay không.)

3. Sau đó, chúng tôi chuyển sang thảo luận về cách thức các nhà khoa học ngày nay giữ liên lạc với nhau ở nhiều nơi trên thế giới. Chúng tôi đề cập đến cả các nhà khoa học hạt nhân – những người thường cảm thấy có trách nhiệm phải chia sẻ các phát hiện của mình với đồng nghiệp ở nước khác, bất chấp những cân nhắc về vấn đề an ninh. Ông Chu tiếp lời, cho rằng không thể để các bí mật hạt nhân lan truyền khắp thế giới, bởi mục đích của chúng không phải là chữa bệnh mà là gây ra sự hủy diệt. Ông cũng nhắc đến một bài báo trên tờ báo Nhật Bản về việc Liên Xô đã đánh cắp các bản thiết kế, vũ khí và trang thiết bị mật của NATO kể từ sau Thế chiến II, qua đó thu thập được nhiều kiến thức quân sự quan trọng. Đã có hơn mười vụ việc lớn thuộc loại này.

4. Tôi nói với ông Chu rằng tôi coi việc phổ biến các bí mật khoa học hạt nhân là điều cực kỳ nguy hiểm. Theo tôi, bất kỳ quốc gia nào cũng sẽ là dại dột nếu để các nước khác biết về những tiến bộ kỹ thuật của mình trong lĩnh vực này, bất kể đó là quốc gia thân thiện hay không.

5. Chu Ân Lai nhanh chóng tán thành. “Dù mọi người có tỏ ra thân thiện với nhau đến đâu quanh hồ bơi tại ‘Tòa Bạch Ốc phía Tây’, thì việc phô trương các bí mật hạt nhân vẫn là điều không thể chấp nhận được.” Vấn đề ở đây mang tính chính trị; bất chấp việc đã có rất nhiều thỏa thuận được ký kết, người ta vẫn nhìn nhận chúng với sự hoài nghi.

6. Chu Ân Lai nhấn mạnh rằng đây là quan điểm cá nhân của ông, ngay cả sau khi đã nhận được thư của Tổng thống. Ông cảm ơn Tổng thống vì đã gửi thư, nhưng khẳng định phía Tầu cộng vẫn giữ nguyên lập trường đã được nêu trong Thông cáo chung Mỹ-Trung tháng 2 năm 1972. Lập trường này đã được truyền đạt tới phía Mỹ thông qua Đại sứ Hoàng Hoa và Hoàng Trấn, do đó không cần thiết phải đưa ra thêm tuyên bố nào khác. Những phản ứng tương tự từ các nơi khác trên thế giới cũng sẽ sớm bộc lộ rõ ràng trong thời gian ngắn.

7. Triều Tiên cho biết phía Tầu cộng đã được thông báo thông qua “bạn bè ở Tòa Bạch Ốc” rằng họ sẽ được thông báo về các cuộc đàm phán với Brezhnev. Đại sứ Hoàng Trần sẽ được mời đến Tòa Bạch Ốc phía Tây vào ngày 5 tháng 7. Đại tá Kennedy cũng đã thông báo cho họ trong một bức thư rằng Brezhnev sẽ công bố thỏa thuận không xâm lược. (Triều Tiên trong ngữ cảnh này đề cập đến bốn điều khoản.) Brezhnev đã nói với Tổng thống rằng ông sẽ làm như vậy.

8. Triều Tiên tuyên bố rằng phía Tầu cộng đã dự đoán điều gì đó như thế này kể từ khi họ xem bản dự thảo thỏa thuận hai ngày trước khi Brezhnev khởi hành đến Mỹ. Họ đã nói điều đó với Tổng thống thông qua ông, và cũng đã chuyển tiếp kết luận của họ. Họ khá quen thuộc với các thủ đoạn của Liên Xô, và có thể hình dung được Liên Xô sẽ dàn dựng màn kịch như thế nào cả trước và sau đó.

9. Tôi nói rằng tôi cho là lập trường của phía Tầu cộng đã được biết đến rất rõ tại Hoa Kỳ, và thực tế cũng đã được thể hiện qua lá thư của Tổng thống. Một điều khá đặc biệt là trong suốt quá trình đàm phán với Liên Xô, Tổng thống đã chỉ đạo ông thông báo cho Thủ tướng Chu Ân Lai biết về diễn biến sự việc ở các giai đoạn trước, trong và sau khi đàm phán. Từ đó, tôi suy luận rằng phía Hoa Kỳ cũng có phần nào sự nghi ngại đối với Liên Xô.

10. Tôi nhận thấy rằng việc tìm cách chia rẽ Hoa Kỳ và Tầu cộng dường như đã là một chiến thuật của Liên Xô trong một thời gian dài. Họ hẳn đã rất ngạc nhiên trước bước ngoặt trong quan hệ Mỹ - Trung, và thực tế là họ đã bộc lộ rõ điều đó. Nếu Thủ tướng Chu nhớ lại bản dự thảo thỏa thuận ban đầu mà phía Liên Xô đã trình lên ngài, thì rõ ràng đó là nỗ lực của họ nhằm đạt được một thỏa thuận song phương với Hoa Kỳ mà không tính đến lợi ích của các bên thứ ba. Theo cách tôi hiểu về thỏa thuận hiện tại, Hoa Kỳ [Trang 282] đã cam kết với Liên Xô về việc từ bỏ sử dụng vũ khí hạt nhân với mục đích gây hấn—không chỉ giữa hai cường quốc này với nhau mà còn đối với một cường quốc thứ ba. Điều này đặt ra một câu hỏi thú vị: nếu hai bên ký kết thỏa thuận cam kết không thực hiện một hành động nhất định, liệu một quốc gia có thể tin tưởng rằng bên kia sẽ không vi phạm thỏa thuận đó hay không, trong trường hợp văn bản này không phải là một hiệp ước chính thức mà chỉ là một thỏa thuận hành pháp?

11. Ông Chu cho rằng thỏa thuận đó chỉ đơn thuần là một tuyên bố mà chúng ta không thể chắc chắn về tính xác thực. Dư luận thế giới cũng tỏ ý hoài nghi. "Khi một quốc gia đã sở hữu kho vũ khí hùng hậu, liệu bạn có nghĩ rằng họ sẽ từ bỏ chúng không?" Hơn nữa, trong quá khứ, phía Liên Xô cũng từng không tuân thủ các hiệp ước đã ký kết. Hiệp ước Hữu nghị Trung-Xô được ký với thời hạn ba mươi năm và vẫn còn hiệu lực trong bảy năm nữa, vậy tại sao lại cần thiết phải đề xuất thêm một hiệp ước không xâm lược? Việc ký kết một hiệp ước mới sẽ ngầm thừa nhận rằng hiệp ước cũ không còn giá trị; do đó, hiệp ước (cũ) đó là không đáng tin cậy. Nếu có thiện chí, thì một sự hiểu ngầm hay một tuyên bố đơn giản cũng đã đủ hữu ích; nhưng nếu thiếu thiện chí thì chẳng có gì mang lại kết quả cả. Ngay cả một hiệp ước chính thức cũng sẽ trở nên vô nghĩa.

12. Ông Chu nêu thêm một vấn đề: Do chỉ có hai cường quốc tham gia vào thỏa thuận này, nên các quốc gia khác nảy sinh những nghi ngại sâu sắc về việc liệu hai cường quốc này có tham vọng thống trị thế giới hay không. Thông cáo chung Mỹ - Trung đã khẳng định không bên nào tìm kiếm bá quyền, và trong thư của Tổng thống cũng có đề cập rằng ông sẽ nhắc đến điều này khi sang thăm. Tuy nhiên, qua các bài phát biểu và tuyên bố của giới lãnh đạo Liên Xô, có thể thấy họ đang tìm cách thiết lập sự thống trị tuyệt đối của hai cường quốc thế giới.

13. Tôi nói rằng tôi thực sự tin tưởng Hoa Kỳ không có ý định thống trị thế giới, ngay cả khi họ có khả năng làm điều đó. Bản thân nước Mỹ đã gặp đủ khó khăn trong các nỗ lực toàn cầu của mình, kể cả trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, tôi thẳng thắn thừa nhận rằng mình không có cùng nhận định hay quan điểm như vậy đối với Liên Xô. Theo tôi, xét về hiệu quả thực tế, thỏa thuận này sẽ không có tác dụng trong trường hợp xảy ra hành động xâm lược, bởi vì vị thế của nó không làm thay đổi bất kỳ hiệp ước, liên minh hay quyền lợi nào liên quan đến các bên thứ ba. Do đó, vị thế của Hoa Kỳ vẫn y hệt như trước: nếu một quốc gia NATO—hoặc nguy hiểm hơn là Berlin—bị tấn công, chúng ta có nghĩa vụ phải hỗ trợ họ theo các thỏa thuận hiện hành. Những cam kết đó không thể bị phá vỡ vào lúc này hay theo bất kỳ cách nào khác.

14. Chu nhận định rằng trong trường hợp này, chúng ta sẽ tạo cho thế giới ấn tượng rằng tình hình căng thẳng có thể được xoa dịu. Điều đó sẽ dẫn đến một cảm giác an toàn giả tạo.

15. Tôi nói rằng điều đó có thể xảy ra. Tôi đề cập đến tình thế nguy hiểm đã nảy sinh đối với chúng ta tại châu Âu do các biện pháp mà một số thành viên Quốc hội Mỹ chủ trương. Họ muốn rút quân khỏi NATO và hoàn toàn dựa vào sức mạnh hạt nhân để phòng thủ. Tôi không [Trang 283] biết hậu quả sẽ ra sao nếu người dân chúng ta bị ru ngủ bởi cảm giác an toàn giả tạo đối với Liên Xô.

16. Đến đây, Chu ngắt lời và nói rằng chúng ta sẽ phải chờ xem sao. Chuyện đó chưa quan trọng vào lúc này, vì vẫn còn thời gian.

17. Tôi tiếp tục giải thích rằng thái độ của họ là tìm cách đạt được các thỏa thuận—dưới hình thức này hay hình thức khác, thông qua thương mại, viện trợ, v.v.—nhằm có được càng nhiều sự đảm bảo càng tốt, bất kể sau này những cam kết đó có bị vi phạm hay không. Khi biết về các cuộc trao đổi và thảo luận giữa Tổng thống và cá nhân ông với Thủ tướng Chu, tôi nhận thấy thái độ của phía Tầu cộng đối với chiến dịch này khác biệt so với chúng ta. Tuy nhiên, chúng tôi vẫn luôn thông báo cho họ biết về những dự định của mình trong suốt quá trình thực hiện. Theo tôi, đây là một tình huống rất đặc biệt.

18. Ông Chu nhận xét rằng Tầu cộng mới chỉ có tiếp xúc trực tiếp với Hoa Kỳ chưa đầy hai năm, do đó đã nảy sinh nhiều đồn đoán khác nhau trên thế giới. Ông lưu ý rằng mặc dù tôi mới đến, nhưng tôi đã đọc các biên bản ghi lại những cuộc đối thoại trước đó. Ông muốn nhắc lại điều mà Chủ tịch Mao đã nói với ông vào tháng Hai năm ngoái: Hoa Kỳ muốn bước lên vai Tầu cộng để tiếp cận Liên Xô. Ông Chu nhắc lại điều này để chỉ ra rằng kịch bản đó hoàn toàn có thể xảy ra. Chủ tịch Mao đã mở rộng quan điểm này để hình dung viễn cảnh nếu chiến tranh nổ ra giữa Tầu cộng và Liên Xô. Ban đầu, Hoa Kỳ sẽ giữ thái độ không can dự nhưng lại cung cấp khí tài quân sự cho Liên Xô. Sau đó, khi Tầu cộng đã làm tiêu hao lực lượng của Liên Xô trong một thời gian, Hoa Kỳ sẽ đánh vào phía sau lưng Liên Xô. Ông Chu nhấn mạnh rằng ông chỉ đang nhắc lại lời của Chủ tịch; tuy nhiên, phía Tầu cộng đã thực hiện các công tác chuẩn bị về mặt vật chất.

19. Tôi nói rằng tôi có thể hiểu được lý do tại sao họ lại có những lo ngại mạnh mẽ như vậy về thỏa thuận. Chu Tước hỏi tôi có đọc đoạn văn đó trong biên bản không, và tôi nói là có.

Bình luận: Thực tế, tôi không nhớ Mao đã từng nói như vậy, mặc dù chính Chu Tước đã từng nói ở nơi khác rằng Mỹ đang dựa vào Tầu cộng để vươn tới Liên Xô.

Tôi nói thêm rằng tôi nghĩ đánh giá đó quá bi quan.

20. Ông Chu khẳng định rằng, như đã nói với ông, họ luôn tính đến khả năng phải chiến đấu trên hai mặt trận. Họ đang đào hầm và tích trữ lương thực, do đó không hề e ngại tình trạng bị cô lập. Ông từng nhận xét rằng họ tiếp cận vấn đề này từ lập trường của những người cách mạng, và họ hoàn toàn tán thành điều đó. Nhận định ấy hoàn toàn đúng đắn—ngay từ đầu họ đã là những nhà cách mạng, họ đã tiến hành cách mạng và sẽ không bao giờ từ bỏ các nguyên tắc cách mạng của mình. Ông Chu nói rằng ông muốn chia sẻ thẳng thắn điều này với tôi [Trang 284] để tôi có thể hiểu rõ bức tranh toàn cảnh về tình hình của họ. Họ không hề bi quan nhưng buộc phải nhìn nhận thực tế. Chính vì vậy mà họ đã vươn ra thế giới để tìm kiếm bạn bè ở khắp nơi và kiên quyết chống lại chủ nghĩa bá quyền.

21. Tôi nói rằng tôi hy vọng và tin tưởng nhân dân chúng ta đã hiểu rõ vấn đề. Mỗi quốc gia đều phải tính đến lợi ích của chính mình và chuẩn bị cho tình huống xấu nhất. Không nên lạc quan thái quá; làm vậy thật là thiếu khôn ngoan.

22. Ông Chu nhận định rằng trên thế giới vẫn có nhiều người chưa nhận thức được điều này. Họ muốn dựa vào các lực lượng khác thay vì dựa vào chính nhân dân mình. Tôi cho rằng sẽ là một sai lầm tai hại nếu một quốc gia lớn không tự lực cánh sinh mà lại phụ thuộc quá nhiều vào các nước khác.

23. Tôi nói tiếp rằng tôi cảm thấy phấn chấn và được tiếp thêm sinh lực nhờ bản Thông cáo chung Thượng Hải, bởi văn kiện này đã nêu rõ những điểm khác biệt giữa hai bên—ví dụ như sự khác biệt về hệ thống chính trị và xã hội. Tuy nhiên, cũng có những điểm tương đồng, và chúng ta có thể đạt được thêm nhiều thỏa thuận nếu tiến hành mọi việc một cách thận trọng và thẳng thắn. Thường thì người ta hay thảo luận với nhau nhưng lại phớt lờ những khác biệt, để mặc chúng tồn tại dai dẳng. Trong trường hợp của chúng ta, tôi không coi những khác biệt giữa hai nước là không thể hòa giải về lâu dài, miễn là chúng ta kiên trì thực hiện.

24. Ông Chu im lặng một lúc lâu không bình luận gì, rồi hỏi tôi đã có bao nhiêu năm kinh nghiệm ngoại giao—bốn mươi hay năm mươi năm? Tôi đáp rằng chưa đến mức đó, chỉ khoảng hai mươi đến hai mươi lăm năm thôi. Ông nhận xét rằng ý kiến tôi vừa nêu được đúc kết từ kinh nghiệm thực tiễn, rồi nói đại ý rằng nếu tình hình trở nên quá phức tạp và người ta nói quá nhiều lời sáo rỗng, thì kết quả công việc sẽ chỉ hời hợt mà thôi. Tốt hơn nhiều là tập trung giải quyết hiệu quả một vấn đề và giữ đúng cam kết của mình.

25. Tôi nói rằng Hoa Kỳ không bao giờ muốn, cũng không thể nào thiết lập quyền bá chủ đối với Tầu cộng, Liên Xô, hay bất kỳ dân tộc nào trên thế giới, bởi vì thời của quyền bá chủ theo kiểu đế quốc cũ đã qua rồi. Chủ nghĩa dân tộc đang chiếm ưu thế. Các quốc gia có thể tự làm rối ren công việc nội bộ của mình, nhưng đó là chuyện riêng của họ. Đây là sự thay đổi to lớn đã diễn ra trong suốt cuộc đời tôi. Ông Chu nói thêm: "Đặc biệt là sau Thế chiến thứ hai."

26. Tôi nói tiếp rằng điểm khác biệt thực sự có thể nảy sinh giữa hai nước chúng ta nằm ở việc mỗi bên tự hành động trong quan hệ với Liên Xô. Nếu chúng ta hành động độc lập trong vấn đề này, điều đó có thể gây ra những khó khăn lớn trên trường quốc tế. Tình hình Tây Âu cũng là một yếu tố cần tính đến. Sự trỗi dậy về mặt kinh tế của Tây Âu thật đáng kinh ngạc và mang lại nhiều lợi ích. Nhưng nếu khu vực này cũng có thể đạt được sự gắn kết về chính trị, thì điều đó sẽ có lợi cho cả hai nước chúng ta—nhưng lại bất lợi cho Liên Xô. Chu Ân Lai ngắt lời và nói rằng phía Liên Xô đã dùng nhiều thủ đoạn khác nhau để chia rẽ chúng ta. Tôi nhận định rằng kể từ năm 1947, Liên Xô luôn tìm cách phá hoại hoặc thống trị Tây Âu. Tôi tỏ ý hoài nghi về việc họ sẽ từ bỏ tham vọng đó. [Trang 285] Chu Ân Lai nhấn mạnh: "Họ chưa hề từ bỏ." Tôi nói rằng nếu Tây Âu có thể hình thành bộ máy chính trị của riêng mình (việc đạt được sự gắn kết kinh tế tương đối dễ dàng hơn), thì khối này sẽ mạnh ngang ngửa Hoa Kỳ và mạnh hơn cả Liên Xô. Tôi không biết liệu điều này có thực hiện được hay không. Dù đã có một số tiến bộ, nhưng họ đã bàn thảo về việc thống nhất suốt ba mươi năm nay rồi.

27. Ông Chu nói rằng Liên Xô không gây sức ép lên Nhật Bản. Ông hỏi liệu hiện nay có thể cải thiện quan hệ của chúng ta với Nhật Bản hay không, hay liệu khả năng này đã trở nên kém chắc chắn hơn. Tôi nói rằng tôi muốn trả lời bằng cách đặt một câu hỏi cho Thủ tướng: Liệu một quốc gia thịnh vượng về kinh tế như Nhật Bản – vốn có lịch sử theo đuổi chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa bành trướng – có thể từ bỏ con đường đó hay không? Ông Chu cho biết phía Tầu cộng đã nhiều lần bày tỏ với chúng ta niềm tin rằng chủ nghĩa bành trướng kinh tế sẽ dẫn đến chủ nghĩa bành trướng quân sự. Họ cũng đã nói điều này với những người bạn Nhật Bản của mình. Chúng ta cần hợp tác với nhau trong vấn đề Nhật Bản, bởi nước này vẫn đang đứng trước ngã rẽ. Ông Chu nói rằng ông đã thảo luận vấn đề này với ngài nhiều lần, nhấn mạnh rằng chúng ta phải nỗ lực để giữ cho Nhật Bản đi đúng hướng. Hiện nay, Nhật Bản vẫn đề cập đến liên minh với Hoa Kỳ. Điều quan trọng là không được để Nhật Bản rơi vào tình thế cảm thấy không còn lối thoát nào khác. Nhật Bản không nên nghe theo những khuyến nghị của Liên Xô. Có thể trong một thời gian ngắn, Nhật Bản sẽ thu được lợi ích (lưu ý: "giành thêm quyền lợi"), nhưng không thể dựa vào điều đó lâu dài được.

28. Tôi cho rằng việc ngăn chặn Nhật Bản rơi vào tầm ảnh hưởng của Liên Xô là điều cốt yếu. Vì những lý do khác nhau, cả Tầu cộng và Hoa Kỳ đều cần có lập trường ngăn cản Nhật Bản dấn thân vào những cuộc phiêu lưu liều lĩnh—chẳng hạn như việc liên minh với một cường quốc theo cách khiến họ bị cường quốc đó kiểm soát.

29. Chu Ân Lai nhận định rằng Nhật Bản có lòng tự trọng dân tộc, nhưng sự phát triển kinh tế của nước này lại thiếu cân đối. Với dân số đông đúc trên một lãnh thổ nhỏ hẹp, Nhật Bản phụ thuộc nhiều vào thị trường nước ngoài; để xuất khẩu, họ buộc phải nhập khẩu một lượng lớn nguyên liệu thô. Việc xuất khẩu vốn của Nhật Bản sang một số khu vực nhất định, chẳng hạn như Siberia, có thể mang lại lợi ích; phía Liên Xô đã mở rộng cửa chào đón điều này. Ông Chu cho biết Tầu cộng sẽ không phản đối nếu Hoa Kỳ và Nhật Bản cùng đầu tư vào đó, miễn là chúng ta thấy có khả năng sinh lời. Chúng tôi sẽ cảm thấy yên tâm hơn nếu phía các bạn cùng tham gia với Nhật Bản. Khi cả hai cùng tham gia, các bên sẽ không dễ bị lợi dụng.

30. Đến lúc này, cuộc trò chuyện đã kéo dài hơn một tiếng rưỡi. Các đồng nghiệp của Chu Ân Lai đang xem đồng hồ; có lẽ họ có hẹn ăn tối. Thủ tướng nói khi rời đi: “Tôi rất thích cuộc nói chuyện này; tôi ước nó có thể tiếp tục.”

31. Nhận xét: Có lẽ do hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Liên Xô, hầu hết các quan chức Trung Quốc có mặt ban đầu tỏ ra nghiêm túc bất thường, nhưng đã trở nên thân thiện hơn trong suốt cuộc họp kéo dài một tiếng rưỡi. Chu Ân Lai vẫn thoải mái và thân thiện suốt cuộc gặp, mặc dù các cấp phó cho rằng ông cũng nghiêm túc hơn thường lệ. Trong nỗi buồn nhưng không giận dữ, ông bác bỏ thỏa thuận Mỹ-Liên Xô như một chuyện đã rồi, [Trang 286] nhưng nhiều lần đề cập đến sự không đáng tin cậy và hai mặt của Liên Xô. Cả Đông Dương lẫn Đài Loan đều không được nhắc đến.

32. Ông Chu có vẻ đang ở trong tình trạng sức khỏe và tinh thần rất tốt. Sẽ rất hữu ích nếu ông cho kiểm tra lại độ chính xác về mặt câu chữ trong nội dung ông Chu nhắc đến tuyên bố của Chủ tịch Mao (được ông Chu nhấn mạnh hai lần) về khả năng Liên Xô tấn công Tầu cộng, để rồi sau đó chính họ lại bị Hoa Kỳ tấn công. Hết phần bình luận.

33. Trân trọng.

1. Nguồn: Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, Tài liệu Tổng thống Nixon, Hồ sơ NSC, Hồ sơ Văn phòng Kissinger, Hộp 95, Hồ sơ Quốc gia, Viễn Đông, Các cuộc trao đổi với Tầu cộng, 14 tháng 6 – 9 tháng 7 năm 1973. Tuyệt mật; Nhạy cảm; Chỉ dành cho người có thẩm quyền xem trực tiếp (Exclusively Eyes Only).↩

2. Tài liệu 38.↩

3. Xem Tài liệu 12.↩

4. Trong thông điệp kênh riêng số 23 gửi Bắc Kinh ngày 28 tháng 6, Kissinger cho rằng Chu Ân Lai đang đề cập đến một cuộc trao đổi với Kissinger (xem Tài liệu 12), trong đó bắt đầu bằng một phát biểu của Mao Trạch Đông: “Và rồi các ông có thể để họ sa lầy ở Tầu cộng trong nửa năm, hoặc một, hai, ba, hay bốn năm. Và sau đó các ông có thể chọc vào lưng Liên Xô.” (Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, Tài liệu Tổng thống Nixon, Hồ sơ NSC, Hồ sơ Văn phòng Kissinger, Hộp 95, Hồ sơ Quốc gia, Viễn Đông, Các cuộc trao đổi với Tầu cộng, 14 tháng 6 – 9 tháng 7 năm 1973)↩

Sources

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/sources

Abbreviations and Terms

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/terms

Persons

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons

China, 1973–1976

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/comp1

Political Turmoil in the United States, June 1973–September 1974 (Documents 35–87)

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/ch2

1. Document 39

Foreign Relations of the United States, 1969–1976, Volume XVIII, China, 1973–1976

39. Backchannel Message From the Head of the Liaison Office in China (Bruce) to the President’s Assistant for National Security Affairs (Kissinger)1

Beijing, June 26, 1973.

5. Subject: Meeting with Chou En-lai.

I was called with no prior notice on June 25 at 5 pm and told Prime Minister Chou wanted to see me. I met him at Great Hall of the People at 5:45 pm, accompanied by Jenkins and Holdridge. On Chinese side were Chou, Ch’iao Kuan-hua, Chang Wen-chin, Lin P’ing (Head American/Oceanian Department, MFA), Ting Yung-hung (Deputy Head, American/Oceanian Department EARAN), Nancy T’ang, Shen Jo-yun, and two others.

Chou began with polite chit-chat about weather, and then worked the conversation around to modern science—“It can’t be said that there is no progress, but there are many unknowns.” We talked about archeology, elimination of disease in China, and cancer research. (Comment: I recall from record of your conversation with Chou that cancer research was often mentioned, and wonder if this subject might have a special interest for Chou.)

We then got on to topic of way that scientists today keep in touch with one another in various parts of the world. Noted that this included nuclear scientists, who often felt an obligation to share their discoveries with fellow scientists in other countries regardless of security considerations. Chou picked this up, saying it was not possible for nuclear secrets to be spread throughout the world because their purpose was not to cure disease but to cause harm. He then referred to an article he had read in a Japanese newspaper about the USSR having stolen secret plans, weapons and equipment from NATO since World War II, which had given it much military knowledge. There had been more than ten major cases of this.

I told Chou I accepted the dissemination of nuclear science secrets as an exceedingly dangerous thing. I considered that any nation would be foolish to let other nations know about its technical developments in this field, regardless of whether these nations were friendly or not.

Chou promptly agreed. “No matter how friendly people are to each other around the Western White House swimming pool, it is impermissible to make an exhibition of their nuclear secrets.” There was a political question here, and in spite of the fact that so many agreements had been signed, people still viewed them with suspicion.

Chou emphasized that this was his own view even after receiving the President’s letter.2 He thanked the President for writing, but the Chinese would maintain the position set forth in the U.S.–PRC Joint Communiqué of February 1972. This position has been conveyed to you through Ambassador Huang Hua and Huang Chen, and so no further renunciation necessary. Similar reactions among others in the world would become evident in a short period of time.

Chou indicated the Chinese had been notified through “friends in the White House” that they would be informed about the Brezhnev talks. Ambassador Huang Chen was to be invited to the Western White House on July 5. Colonel Kennedy had also informed them in a letter that Brezhnev would make public the non-aggression agreement. (Chou referred in this context to four articles.) Brezhnev had told the President he would do so.

Chou declared that the Chinese had expected something like this ever since they had seen the draft agreement two days before Brezhnev’s departure for the U.S. They had said so to the President through you, and had also forwarded their conclusions. They were quite familiar with Soviet tricks, and could imagine what kind of show the Soviets would put up both before and afterwards.

I said I thought that the Chinese position was perfectly well known in the U.S., and was indeed indicated by the President’s letter. It was quite unique that in the course of all our negotiations with the USSR, the President had instructed you to keep Prime Minister Chou informed before, during, and after, about what had gone on. I deduced from this that there was a certain amount of suspicion also in the U.S. regarding the USSR.

10.

I remarked it seemed to me that it had been a Soviet tactic for a considerable length of time to try to divide the U.S. and China. They must have been surprised at the turn taken in U.S.–PRC relations, and in fact had given every indication of it. If PM Chou recalled the original draft agreement submitted to you by the Soviets, it was evident this was an attempt on their part to arrive at a bilateral agreement with the U.S. in which the interests of third parties were not taken into account. As I understood the present agreement, the U.S. [Page 282] has undertaken with the Soviets to renounce the aggressive use of nuclear weapons, and not only by one power against the other but against a third power. This raised an interesting question—if two parties entered into an agreement not to take certain action, could one nation trust the other not to violate this agreement if it was not a treaty but an executive agreement?

11.

Chou said the agreement was a mere statement about which we could not be sure. World opinion also had doubts. “When a nation has very adequate weapons, do you think it would renounce them?” Besides, even treaties had not been honored by the Soviets in the past. The Sino-Soviet Friendship Treaty had been signed to last for a thirty-year period and still had seven years to run, so why was it necessary to propose another non-aggression? (sic) To conclude a new treaty would show that the old one did not exist; hence, the (old) treaty was not reliable. If there was good faith, then a tacit understanding or a simple statement would be useful, but without good faith nothing was useful. Even a treaty would be useless.

12.

Chou raised another point: Since only the two major powers were engaged in this agreement, there were grave doubts among other states as to whether these two powers wanted to dominate the world. The U.S.–PRC Joint Communiqué stated that neither party should seek hegemony, and it was also mentioned in the President’s letter that you would mention this when you came. But from the speeches and statements of the Soviet leaders, it could be seen they were seeking out-and-out domination by the two world powers.

13.

I said I sincerely believed that the U.S. was not out to dominate the world even if it could. It had had enough difficulties in its worldwide endeavors, even in the recent past. However, I frankly could not say I had the same judgement or opinions about the Soviet Union. In my opinion, the agreement would be inoperable in case of aggression as far as its practical effects were concerned because its status would not affect any existing treaties, alliances, or rights involving third parties. Therefore, the U.S. was in exactly the same position as before—if there were an attack on a NATO country, or more dangerously, on Berlin, we had an obligation under existing agreements to come to their assistance. Such undertakings could not be breached now or in any other way.

14.

Chou observed that in this case, we would give the world the impression it was possible to have a relaxation of tension. There would be a false sense of security.

15.

I said that might be. I referred to the dangerous situation which already had been created for us in Europe by the measures advocated by some members of our Congress. They wanted to withdraw troops from NATO and rely entirely on nuclear power for defense. I did not [Page 283] know what the consequences would be if our people were lulled into a false sense of security regarding the USSR.

16.

Chou injected at this point that we would have to wait and see. It did not yet matter, because there was still time.

17.

Continuing, I explained their attitude as being one of trying to make arrangements of one kind or another via trade, aid, etc. to get as many guarantees as possible no matter whether these were later violated or not. Knowing of the President’s and your own communications and talks with PM Chou, I realized the Chinese attitude regarding this operation was different from ours. Nevertheless, we were informing them of what we had in mind every step of the way. In my opinion, this was a very unique situation.

18.

Chou remarked there had been direct Chinese contact with the U.S. for less than two years, and so there were various speculations as far as the world was concerned. He noted that although I had just arrived, I had read the records of previous conversations. He wanted to repeat what Chairman Mao had said to you last February:3 The U.S. wanted to step on the Chinese shoulders to reach the USSR. He, Chou, repeated this to indicate that such things could happen. Chairman Mao extended this philosophy to visualize what might happen if a war broke out between China and the USSR. In the beginning, the U.S. would maintain a position of non-involvement, but give military supplies to the USSR. Then, after waiting until China had dragged out the USSR for a period of time, the U.S. would strike the Soviets from behind. Chou reiterated that he was only repeating what the Chairman had said; however, the Chinese had made material preparations.

19.

I said that I could see from this why they had such strong reservations about the agreement. Chou asked me if I had read the passage from the record, and I said I had.

Comment: I in fact do not recall Mao having spoken in such terms, though Chou himself did speak elsewhere of the U.S. standing on China’s shoulders to reach the USSR.

I added that I thought that estimate was highly pessimistic.

20.

Chou declared that as he had told you, they had all along calculated on fighting on two fronts. They were digging tunnels and storing grain, and hence did not fear isolation. You had said they were approaching this question from the standpoint of revolutionaries, and they agreed. This was right—from the beginning they were revolutionaries, they had made revolution, they would never abandon their revolutionary principles. Chou said he wanted to tell me this frankly [Page 284] so that I could understand their general picture. They were not pessimistic but had to be realistic. This was why they went overseas to seek friends everywhere, and opposed hegemony.

21.

I said I hoped and believed our people understood. Every country had to consult its own self-interest and prepare for the worst. It should not be optimistic; that would be foolish.

22.

Chou stated that there were many people in the world however not aware of this. They wanted to rely on other kinds of forces rather than on their own people themselves. I observed that it would be a terrible mistake for a great nation not to be self-sufficient, and to rely largely on other nations.

23.

I went on to say that I had been refreshed and invigorated (by) the Shanghai Joint Communiqué because it contained statements which outlined the differences between us—e.g., our political and social systems. However, there were also areas of agreement, and we could reach more agreement if we proceeded carefully and frankly. All too often people talked together and ignored their differences, and left them still in existence. In our case, I did not see the differences between our two countries as irreconcilable over the long run if we proceeded with patience.

24.

Chou paused for a long moment without comment, and then asked me how long my diplomatic experience had been—forty or fifty years? I replied, not that long, about twenty to twenty-five years. He referred to my previous statement as having been made on the basis of practical experience, and then said in effect that if things become too complicated and too many empty words are said, matters turn out superficially. It would be far better to work out one thing effectively and keep one’s promises.

25.

I said the U.S. would never want, nor could it achieve hegemony over China, over the USSR, or indeed over any peoples in the world, because hegemony in the old imperialistic sense is gone. Nationalism is dominant. People may make a mess of their internal affairs, but it is their mess. This is the great change which has come about in my life time. Chou added, especially after World War Two.

26.

I continued that the real point of possible difference between our two countries might arise from each of us acting on our own vis-à-vis the USSR. If we acted independently in this regard, it could cause great international difficulty. The situation in Western Europe also figures in the equation. The emergence of WE economically has been startling and beneficial. But if it could also develop political cohesion, this would be beneficial to you and to us—but not to the Soviet Union. Chou interjected that the Soviets have tried different tricks to divide us. I said the Soviets since 1947 had tried to destroy Western Europe or to dominate it. I was skeptical that they would surrender that ambition. [Page 285] Chou said emphatically, “they haven’t.” I said if WE could form its own political apparatus (economic cohesion was comparatively easy), it would be at least as strong as the U.S., and stronger than the USSR. I did not know whether this could be achieved. Some progress had been made, but they had been talking unification for thirty years.

27.

Chou said Soviets were not applying pressure on Japan. He asked whether it would be possible to improve our relations with Japan now, or whether this possibility had become more doubtful. I said I would like to answer by asking the Premier a question: Can any nation as economically prosperous as Japan, which has had a past history of imperialism and expansionism, ever renounce it? Chou said the Chinese at many times expressed to us the conviction that economic expansionism would bring about military expansionism. They also said this to their Japanese friends. It is necessary for us to work together with respect to Japan, for it is still at the crossroads. Chou said he had discussed this with you several times, emphasizing that we must work to keep Japan on the right course. Japan still speaks of its alliance with the U.S. now. It was important that Japan not be left in a position where it felt there was no way out. Japan should not listen to Soviet recommendations. For a time it might be possible for Japan to derive advantage (note: “win more rights”) but this could not be relied upon.

28.

I said it was essential that Japan not fall under Soviet influence. China and the U.S., for different reasons, should take the position of keeping Japan from engaging in some mad adventure, e.g. allying themselves with a great power in a way which would put them under its control.

29.

Chou observed that Japan has its own self-dignity, but economically its development was lop-sided. With such a large population in a small area it was dependent on foreign markets. To export, it had to import large quantities of raw materials. It might be beneficial to export Japanese capital to certain places, such as Siberia. the USSR has left the door wide open. Chou said China would not mind if the U.S. and Japan made investment there if we thought there was profit in it. We will feel more reassured if you are in it with Japan. If you are both in it together, you will not be so easily taken advantage of.

30.

At this point the conversation had lasted over an hour and a half. Chou’s colleagues were consulting their watches; they probably had dinner engagements. the PM said when he left: “I’ve enjoyed this talk; I wish it could have continued.”

31.

Comment: Perhaps because of U.S.-Soviet summit, most Chinese officials present appeared unusually serious at first, but warmed during hour and half meeting. Chou was relaxed and friendly throughout, although deputies thought he too was more serious than usual. In sorrow but not in anger he dismissed U.S.-Soviet agreement as a fait [Page 286] accompli, but several times referred to Soviet unreliability and duplicity. Neither Indo-China nor Taiwan was mentioned.

32.

Chou appeared to be in excellent health and spirits. Would appreciate if you would have check made as to textual accuracy of Chou’s reference to Chairman Mao’s statement (twice emphasized by Chou) of possibility of Soviets attacking China, and then in turn being attacked by the U.S.4 End of comment.

33.

Warm regards.

1. Source: National Archives, Nixon Presidential Materials, NSC Files, Kissinger Office Files, Box 95, Country Files, Far East, China Exchanges, June 14–July 9, 1973. Top Secret; Sensitive; Exclusively Eyes Only.↩

2. Document 38.↩

3. See Document 12.↩

4. In backchannel message 23 to Beijing, June 28, Kissinger suggested that Chou was referring to an exchange with Kissinger (see Document 12) that began with a statement from Mao: “And then you can let them get bogged down in China, for half a year, or one, two, or three, or four years. And then you can poke your finger at the Soviet back.” (National Archives, Nixon Presidential Materials, NSC Files, Kissinger Office Files, Box 95, Country Files, Far East, China Exchanges, June 14–July 9, 1973)↩

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d39

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_282

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_283

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_284

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_285

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_286

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d12

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d38

Thân thế (các) nhân vật

Brezhnev Leonid,

General Secretary of the Communist Party of the Soviet Union

https://en.wikipedia.org/wiki/Leonid_Brezhnev

https://www.britannica.com/biography/Leonid-Ilich-Brezhnev

https://en.wikipedia.org/wiki/General_Secretary_of_the_Communist_Party_of_the_Soviet_Union

https://www.britannica.com/place/Soviet-Union/The-Brezhnev-era

Bruce, David K.E.,

Head of the U.S. Delegation to the (plenary) Paris Peace Talks from July 1970 until July 1971

https://en.wikipedia.org/wiki/David_K._E._Bruce

https://www.trumanlibrary.gov/library/oral-histories/bruce

https://www.nytimes.com/1970/07/02/archives/nixon-appoints-bruce-as-leader-at-peace-talks-says-on-tv-he-has-no.html

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v07/d41

https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/bruce-david-kirkpatrick-este

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v42/persons

https://www.britishpathe.com/asset/235113/

https://digitalcommons.chapman.edu/upi_vietnam/95/

https://www.researchgate.net/profile/Priscilla-Roberts-2/publication/314258867_%27I_Begin_to_Think_of_Myself_as_a_Marco_Polo%27_David_Bruce_in_China_1973-1974_Occasional_paper_No_1_Keele_David_Bruce_Centre_for_American_Studies_Keele_University_1999/links/58f39faea6fdcc11e569f1b0/I-Begin-to-Think-of-Myself-as-a-Marco-Polo-David-Bruce-in-China-1973-1974-Occasional-paper-No-1-Keele-David-Bruce-Centre-for-American-Studies-Keele-University-1999.pdf

Chang Wen-chin (Zhang Wenjin),

Assistant to the PRC Foreign Minister until September 1973

https://en.wikipedia.org/wiki/Zhang_Wenjin

https://2001-2009.state.gov/documents/organization/72863.pdf

https://www.fmprc.gov.cn/eng/zy/wjrw/lrfbzjbzzl_665553/202405/t20240531_11367634.html

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons

https://www.youtube.com/watch?v=U518nt83-Rw

https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100323.pdf

https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB106/NZ-1.pdf

https://www.cia.gov/readingroom/docs/U.S.-PRC%20POLITICAL%20NEGOTI%5B16060912%5D.pdf

https://scispace.com/pdf/united-states-china-normalization-an-evaluation-of-foreign-3tebdeqzpp.pdf

Chiao Kuan-hua,

Vice Foreign Minister, People’s Republic of China

https://en.wikipedia.org/wiki/Qiao_Guanhua

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/d124

https://archive.sacu.org/archive/photo-cards/box-a/a07/1966374-0561-chiao-kuan-hua-speaks-at-27th-session-of-un-general-assembly-chiafront?

https://www.marxists.org/subject/china/china-reconstructs/1974/CR1974-12-Sup.pdf

SYND 25-11-71 CHINESE DELEGATE CHIAO KUAN HUA SPEAKS ABOUT DISARMAMENT AT THE UN

https://www.youtube.com/watch?v=bjnyWtitbrg

Chou En-lai, (Zhou Enlai)

Premier of the People’s Republic of China; member, Standing Committee of the Chinese Communist Party’s Political Bureau

https://en.wikipedia.org/wiki/Zhou_Enlai

https://en.wikipedia.org/wiki/Premier_of_the_People%27s_Republic_of_China

https://en.wikipedia.org/wiki/Minister_of_Foreign_Affairs_of_the_People%27s_Republic_of_China

https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_Chairman_of_the_Chinese_Communist_Party

https://en.wikipedia.org/wiki/Chairman_of_the_Chinese_People%27s_Political_Consultative_Conference

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d139

https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/memorandum-conversation-between-mao-zedong-zhou-enlai-and-henry-kissinger

https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/zhou-enlai-talking-ho-chi-minh

https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?f[0]=topics:86538&fo[0]=86538

https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538

https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538&page=1

https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=topics%3A86538&fo%5B0%5D=86538&page=2

Tài liệu Chu Ân Lai yêu cầu Hoa Kỳ loại bỏ Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu và dùng Dương Văn Minh để lật đổ hai nền Đệ I và Đệ II VNCH.

https://digitalarchive.wilsoncenter.org/search?search_api_fulltext=&items_per_page=100&sort_bef_combine=created_DESC&f%5B0%5D=people%3A84942&fo%5B0%5D=84942

https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/discussion-between-zhou-enlai-and-le-duc-tho

https://digitalarchive.wilsoncenter.org/document/89367/download

Holdridge, John Herbert.,

member, National Security Council Operations staff/East Asia until April 1973; co-Deputy Chief of Mission, U.S. Embassy in Beijing from 1973 until 1975

https://en.wikipedia.org/wiki/John_H._Holdridge

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Indonesia

https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_State_for_East_Asian_and_Pacific_Affairs

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_the_Republic_of_Singapore

https://www.uscpf.org/v2/johnholdridge.html

https://www.nndb.com/people/033/000127649/

https://www.uscpf.org/v2/holdridgebio.html

Huang Zhen (Huang Chen),

PRC Ambassador to France until March 1973; Chief of the PRC Liaison Office in the United States from March 1973

https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_Zhen

https://en.wikisource.org/wiki/Author:Huang_Zhen

https://2001-2009.state.gov/documents/organization/72591.pdf

https://mediaclip.ina.fr/en/i24024268-huang-chen-the-traditional-friendship-of-the-french-and-chinese-peoples.html

https://nsarchive2.gwu.edu/NSAEBB/NSAEBB79/BEBB23.pdf

https://www.facebook.com/NixonPresidentialLibrary/posts/otd-5301973-president-nixon-met-to-discuss-us-china-relations-with-dr-henry-kiss/1102544875230224/

https://www.fordlibrarymuseum.gov/sites/default/files/2024-06/1552743.pdf

https://www.britishpathe.com/asset/236303/

https://cutt.ly/3tezOe3t

https://mediaclip.ina.fr/en/caf97507056-credentials-huang-chen-at-the-elysee.html

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/d12

Huang Hua,

Chief Delegate to the Security Council and PRC Ambassador to the United Nations until October 1976

https://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-huang-hua-20101125-story.html

https://www.fmprc.gov.cn/eng/zy/wjrw/3606_665551/202405/t20240531_11367612.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_Hua

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d82

https://www.nixonfoundation.org/2010/11/huang-hua-1913-2010/

https://en.wikipedia.org/wiki/Huang_Hua_(activist)

Jenkins, Alfred Le S.,

staff member, National Security Council, from July 1966

https://www.discoverlbj.org/exhibits/show/loh/pres/nsf

https://en.wikipedia.org/wiki/Alfred_L._Jenkins

https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/nsc/history.html

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v29p1/persons

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1964-68v29p1/d123

Kennedy, Richard T.,

Colonel, USA, member, National Security Council staff; Deputy Assistant to the President for National Security Council planning from 1973 until 1975

https://en.wikipedia.org/wiki/Richard_T._Kennedy

https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/tf4000034s/

https://en.wikipedia.org/wiki/Under_Secretary_of_State_for_Management

https://history.state.gov/departmenthistory/people/kennedy-richard-thomas

https://history.state.gov/departmenthistory/people/principalofficers/under-secretary-for-mgmt

https://history.state.gov/departmenthistory/people/chiefsofmission/representative-to-iaea

https://history.state.gov/departmenthistory/people/principalofficers/ambassador-at-large

Henry A Kissinger

Assistant to the President for National Security Affairs until November 3, 1975; also Secretary of State from September 21, 1973

https://www.theguardian.com/world/2023/may/20/bilderberg-meeting-group-lisbon-kissinger

https://www.theguardian.com/world/bilderberg

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/summary

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip

https://china.usc.edu/sites/default/files/styles/article_node_featured/public/article/featured-image/kissinger-zhou-sm_0.jpg?itok=qDjPx2_m

https://china.usc.edu/catalog/documents/us-china

http://www.archives.gov/press/press-releases/2001/nr01-47.html

https://china.usc.edu/talking-points-july-22-august-3-2011

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#meetings

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#nixon-announcement

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#chinese-accept

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#signals

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#the_aim

http://www.foreignaffairs.com/articles/23927/richard-m-nixon/asia-after-viet-nam

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d4

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d12

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d13

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d141

https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100324.pdf

https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Kissinger_and_the_Vietnam_War

Lesson in Vietnam from Kissinger to Nixon: “when we made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again became “their war”, we would not help them fight it.”

(We also had trouble with excesses here: when we made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again became “their war,” we would not help them fight it. Ironically, we prepared the South Vietnamese for main force warfare after 1954 (anticipating another Korean-type attack), and they faced a political war; they had prepared themselves for political warfare after 1973 only to be faced with a main force invasion 20 years after it had been expected.)

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d280

Lesson of Vietnam May 12 1975 by Henry A. Kissinger

https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/exhibits/vietnam/032400091-002.pdf

https://thebattleofkontum.com/extras/kissinger.html

“Richard M. Nixon and Kissinger on 3 August 1972,” Conversation 760-006, Presidential Recordings Digital Edition [Fatal Politics, ed. Ken Huges] (Charlottesville: University of Virginia Press, 2014-). URL:https://prde.upress.virginia.edu/conversations/4006748

https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0

https://millercenter.org/the-presidency/educational-resources/nixon-kissinger-and-the-decent-interval

https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0

Discover the Truth at:

http://www.theblackvault.com

https://www.theblackvault.com/documentarchive/the-cias-vietnam-document-cd-rom/

The secret life of Henry Kissinger minutes of a 1975 meeting with Lawrence Eagleburger

https://etan.org/news/kissinger/secret.htm

Henry Kissinger and the Truth About Negotiations In Vietnam

https://www.youtube.com/watch?v=Z5fxxKVfX5g

Henry Kissinger - Secrets of a superpower | DW Documentary

https://www.youtube.com/watch?v=bWVMTKeAwlA