20260810 CDTL DDE D678 5 Jun 1954 Biên bản cuộc trao đổi của Cố vấn Đặc biệt ông Heath. Chủ đề chia cắt đất nước VN.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d678
Google Translated
Tài liệu số 678
Quan hệ Đối ngoại của Hoa Kỳ, 1952–1954, Hội nghị Geneva, Tập XVI
Hồ sơ hội nghị, lô 60 D 627. CF 320
Biên bản cuộc trao đổi, do Cố vấn Đặc biệt Heath của Phái đoàn Hoa Kỳ thực hiện.
Tuyệt mật
Geneva, ngày 5 tháng 6 năm 1954.
Những người tham dự:
Frederic-Dupont, Bộ trưởng mới của Pháp phụ trách các Quốc gia Liên kết.
Donald R. Heath, Đại sứ tại Việt Nam và Campuchia.
Tại phiên họp hôm qua, ông Frederic-Dupont – người vừa được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Pháp phụ trách các Quốc gia Liên kết (Associated States) và là người tôi từng quen biết khi ông cùng phái đoàn Nghị viện Pháp đến thăm Đông Dương hai năm trước – đã bày tỏ mong muốn được trao đổi với tôi. Tôi đã gặp ông vào sáng nay. Ông sẽ lên đường về Paris chiều nay, trở lại đây vào thứ Hai và sẽ tham dự phiên họp ngày thứ Hai, bất kể nội dung thảo luận là về vấn đề Triều Tiên hay Đông Dương.
Ông cho biết dù đã quan tâm đến tình hình Đông Dương từ nhiều năm nay, nhưng kể từ khi được bổ nhiệm, ông vẫn chưa có thời gian để tìm hiểu kỹ về cương vị mới của mình. Ông đã gặp Tướng Ely nhưng chỉ trong vỏn vẹn ba phút rồi lập tức lên đường đến Geneva. Ngay khi bắt đầu câu chuyện, ông khẳng định sẽ nói chuyện một cách hoàn toàn thẳng thắn, mặc dù quan điểm của ông về vấn đề Đông Dương vẫn chưa thực sự định hình. Ông là người Pháp, nhưng trong bối cảnh mối đe dọa từ Cộng sản đang hiện hữu, ông không chỉ là một công dân Pháp mà còn là một công dân của thế giới tự do. Ông hoàn toàn tin tưởng vào Cộng đồng Quốc phòng Châu Âu (EDC) và đã đạt được một số thành công nhất định trong việc thuyết phục các đồng nghiệp về sự cần thiết phải sớm phê chuẩn hiệp ước EDC. Ông tin chắc rằng mọi nỗ lực hòa hoãn với phe Cộng sản thông qua đàm phán hòa bình đều sẽ vô ích và dẫn đến hậu quả tai hại, trừ khi các cuộc đàm phán đó được hậu thuẫn bởi sức mạnh quân sự. Do đó, nếu thế giới tự do quyết định rằng việc Pháp tiếp tục nỗ lực và hy sinh trong cuộc chiến tại Đông Dương là điều cần thiết, ông sẽ chấp nhận thực hiện điều đó, dù biết rằng đây là một hướng đi gây nhiều bất bình trong dư luận Pháp.
Mặt khác, nhờ am hiểu sâu sắc tình hình Đông Dương, ông lo ngại rằng—dù là tại Geneva hay trên chiến trường—có thể sẽ xuất hiện những quyết định (như từng nhiều lần xảy ra trong quá khứ tại Đông Dương) nhằm đạt được một thắng lợi nhỏ trước mắt mà không lường trước khả năng quyết định đó có thể dẫn đến một thất bại thảm hại trong tương lai.
Ông cho rằng hoàn toàn có khả năng phe Cộng sản sẽ nhượng bộ và chấp nhận các điều kiện của Pháp về việc cần thiết phải có sự giám sát quốc tế trung lập và thỏa đáng đối với lệnh ngừng bắn; đây sẽ là thắng lợi tạm thời cho Pháp, nhưng ngay sau đó phe Cộng sản sẽ kiên quyết đòi tổ chức tổng tuyển cử tự do—một yêu cầu mà Pháp, với truyền thống dân chủ của mình, không thể phản đối thành công—và điều này sẽ dẫn đến thắng lợi thực sự cho chủ nghĩa cộng sản tại Việt Nam, đồng thời là nỗi nhục nhã ê chề đối với Pháp, Hoa Kỳ và thế giới tự do.
Tình hình quân sự đang rất bất lợi. Pháp đã mất đi lực lượng tinh nhuệ nhất của Quân đoàn Viễn chinh tại Điện Biên Phủ. Quân đội Quốc gia Việt Nam thì rất thiếu ổn định, trong khi Việt Minh đang hừng hực khí thế chiến thắng, với kỷ luật sắt đá và lòng tận tụy cuồng nhiệt. Tất nhiên, binh lính Pháp vẫn sẽ chiến đấu với tinh thần không hề suy giảm vì họ là những người lính chuyên nghiệp, nhưng không ai dám chắc liệu họ có thể giữ được vùng đồng bằng Bắc Bộ hay thậm chí là Hà Nội hay không.
Những điều vừa nêu rõ ràng là bước đệm cho quan điểm "tạm thời" của ông rằng giải pháp duy nhất là chia cắt Việt Nam tại Đèo Hải Vân (Col de Nuages) – nằm ngay phía bắc Huế. Ông lập luận rằng đây là một phòng tuyến quân sự có lợi thế phòng thủ, giúp bảo toàn được cố đô Huế cùng khu vực miền Trung và miền Nam – những vùng đất trù phú hơn nhiều so với Bắc Kỳ (Tonkin). Ông cũng đặt câu hỏi liệu Hoa Kỳ có coi việc giữ vững đồng bằng Bắc Kỳ là vấn đề có tầm quan trọng quân sự to lớn hay không.
Tôi trả lời rằng theo hiểu biết của tôi, quan điểm quân sự chung của chúng ta coi việc giữ vững Bắc Kỳ là điều quan trọng, thậm chí mang tính sống còn. Tôi nhấn mạnh rằng nếu bỏ rơi Bắc Kỳ, Việt Minh – và cả Tầu cộng – sẽ nắm quyền kiểm soát hoàn toàn đối với người dân Việt Nam tại đó. Họ có thể nhanh chóng biến những người dân này thành những binh sĩ thiện chiến. Tôi cũng lưu ý rằng chính phủ Việt Nam đã giữ lập trường kiên quyết phản đối việc chia cắt đất nước; đồng thời cho biết thêm rằng giới quân sự của chúng ta tại Đông Dương cũng như ở Washington không hề bi quan về vị thế quân sự của Pháp sau thất bại tại Điện Biên Phủ. Chúng tôi hoàn toàn tin rằng vẫn có thể xoay chuyển được tình thế. Tôi nói rằng chắc hẳn ông cũng biết chúng tôi đang cùng phía Pháp và các quốc gia khác xem xét các phương án nhằm củng cố vị thế của liên quân Pháp - Việt. Vì ông cho biết mình chưa được thông báo về bất kỳ cuộc thảo luận nào với chính phủ Pháp, nên tôi không đi sâu vào chi tiết mà chỉ nói rằng chúng tôi đang tích cực tìm kiếm các giải pháp – và tôi tin là có triển vọng thành công – nhằm gia tăng tiềm lực chính trị và quân sự cho phía Pháp - Việt. Tôi cũng bày tỏ sự hoài nghi lớn của các chuyên gia chúng ta về khả năng đạt được một thỏa thuận đình chiến chắc chắn, xét đến những khó khăn về địa hình cũng như thái độ lảng tránh và thiếu thiện chí của phía Cộng sản.
Ông nhận xét rằng dư luận Pháp đã vô cùng thất vọng khi thấy cả Pháp lẫn Anh đều không ra tay cứu giúp người Pháp tại Điện Biên Phủ. Tôi đáp rằng đã có một nỗ lực vào phút chót nhằm mục đích đó, nhưng khó có thể kỳ vọng Mỹ hay các quốc gia khác sẽ phản ứng ngay lập tức và tích cực [Trang 1043] trước ý tưởng bất ngờ về việc can thiệp quân sự tức thì. Cho đến vài tuần trước, chưa từng có vấn đề gì đặt ra về việc Mỹ can thiệp quân sự vào Đông Dương, ngoại trừ trường hợp có thể xảy ra nếu Tầu cộng công khai xâm lược. Cả Pháp lẫn bất kỳ quốc gia nào khác đều không muốn lực lượng quân sự Mỹ tham gia vào cuộc xung đột này. Frederic-Dupont nói rằng điều duy nhất ông có thể nói là ông hy vọng Mỹ sẽ sớm quyết định xem họ sẵn sàng làm gì để cứu vãn Đông Dương. Tại đây, tôi bày tỏ quan điểm cá nhân rằng việc sớm phê chuẩn EDC có thể sẽ giúp giảm bớt áp lực từ phía Cộng sản đối với Đông Dương. Khi phải đối mặt với một Tây Âu đoàn kết về mặt quân sự, Liên Xô có thể sẽ ít mặn mà hơn trong việc hậu thuẫn các hành động quân sự của phe Cộng sản tại Đông Nam Á.
Sau đó, ông quay lại với chủ đề chia cắt đất nước. Ông cho rằng các gia tộc có thế lực tại Nam Kỳ (Cochin China) sẽ không phản đối giải pháp này nếu an ninh của miền Trung và miền Nam Việt Nam được bảo đảm bởi Pháp, Hoa Kỳ cùng các cường quốc khác. Tất nhiên, ông kiên quyết phản đối việc chia cắt Lào hay Campuchia. Dư luận Pháp ủng hộ các vị quân chủ của hai nước này nhưng lại tỏ ra rất miễn cưỡng khi ủng hộ Bảo Đại – người vẫn lưu lại Pháp thay vì trực tiếp chỉ huy quân đội của mình. Những người dân Pháp bình thường – vốn không đủ điều kiện rời khỏi các đại lộ đô thị để đi nghỉ mát – cảm thấy khá bất bình khi thấy Bảo Đại tận hưởng cuộc sống thoải mái tại Cannes, trong khi người Pháp lại đang phải hy sinh tính mạng vì ông tại Đông Dương. Ông nghe tin Bảo Đại đang lên kế hoạch đi "chữa bệnh" tại Evian. Điều này chắc chắn sẽ gây ra tác động cực kỳ tai hại đối với dư luận Pháp. Trong hàng ngũ sĩ quan Pháp, hầu như không gia đình nào không có người thân bị bắt làm tù binh hoặc tử trận tại Điện Biên Phủ. Gần một phần ba đội ngũ sĩ quan và hạ sĩ quan Pháp đang phục vụ tại Đông Dương và phải gánh chịu những tổn thất nặng nề, liên tục.
Tôi cho biết rằng trong cuộc trao đổi duy nhất giữa Tướng Smith - trưởng phái đoàn chúng tôi - và Bảo Đại cách đây khoảng hai tuần, Tướng Smith đã đề cập đến việc Bảo Đại trở về Việt Nam; tuy nhiên, Bảo Đại nói rằng ông không thể về nước cho đến khi hiệp ước độc lập được ký kết và khi đã rõ kết quả tại Geneva, cũng như khi biết chắc liệu Pháp có tiếp tục ủng hộ ông trong cuộc chiến chống lại Việt Minh hay không. Tôi nói rằng theo tôi được biết, chính phủ Pháp không hề gây sức ép buộc Bảo Đại phải trở về Việt Nam vào thời điểm này. Tôi đã nghe Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam cho biết Bảo Đại sắp tới Annecy. Vị Bộ trưởng này từng hỏi Tướng Smith xem ông có nhắn gửi gì cho Bảo Đại không. Tôi đã trả lời rằng chúng tôi không có thông điệp nào cần chuyển, nhưng Tướng Smith hy vọng sẽ sớm có thêm một cuộc trao đổi nữa với Bảo Đại. Frederic-Dupont bày tỏ sự ủng hộ đối với ý tưởng về một cuộc trao đổi như vậy, với hy vọng rằng chúng tôi
[Trang 1044]
sẽ thuyết phục Bảo Đại về sự cần thiết phải trở về nước. Ông cho biết sẽ gửi thư đề nghị Tướng Smith trao đổi với Bảo Đại và thuyết phục ông ấy trở về quê hương. Ông không đặt nhiều hy vọng vào việc Bảo Đại sẽ thực sự làm được điều gì đó quan trọng; mặc dù Bảo Đại cực kỳ thông minh, rất cuốn hút và khá thẳng thắn, nhưng ông lại là người đã bị nuông chiều. Frederic-Dupont không thấy có dấu hiệu rõ ràng nào về một nhà lãnh đạo khác tại Việt Nam. Ông mong muốn tìm được một người như Syngman Rhee. Tôi nhận định rằng có lẽ vẫn tồn tại những nhân tố lãnh đạo tiềm năng ở Việt Nam. Nếu Pháp tiếp tục hỗ trợ quân sự và tài chính cho Việt Nam, đồng thời chúng tôi cũng tiếp tục hỗ trợ, thì cả hai bên có thể cùng nhau gây sức ép để Bảo Đại hành xử đúng mực với tư cách là người đứng đầu một quốc gia đang lâm nguy. Ít nhất thì chúng ta cũng có thể thử làm điều đó. Frederic-Dupont nói rằng ông đánh giá cao cuộc trao đổi này và hy vọng sẽ có thêm những cuộc gặp gỡ khác trong tương lai. Ông dự định sẽ gặp Ely, Salan và Reynaud vào cuối tuần. Ông cho biết đã có quyết định chắc chắn rằng Salan sẽ giữ chức phó cho Ely, trong khi Cogny vẫn tiếp tục chỉ huy tại miền Bắc. Ông hỏi ý kiến chúng tôi về Cogny. Tôi trả lời rằng chúng tôi đánh giá rất cao ông ấy. Tôi không đưa ra bình luận nào về Salan.
1. Tóm tắt cuộc trao đổi được gửi tới Bộ trong bức điện Secto 389, ngày 5 tháng 6. (396.1 GE/6–554)↩
List of Abbreviations and Symbols
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/terms
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/persons
The Geneva Conference on Indochina May 8–July 21, 1954
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/comp2
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/ch7
June 5, 1954 (Documents 677–680)
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/ch7subch29
1. Document 678
Foreign Relations of the United States, 1952–1954, The Geneva Conference, Volume XVI
Conference files, lot 60 D 627. CF 320
Memorandum of Conversation, by the Special Adviser to the United States Delegation (Heath)1
top secret
Geneva, June 5, 1954.
Participants:
- Frederic-Dupont, New French Minister for the Associated States.
- Donald R. Heath, Ambassador to Vietnam and Cambodia.
At yesterday’s session Mr. Frederic-Dupont, appointed the day before to be French Minister for the Associated States, with whom I became acquainted during his visit with a French Parliamentary Commission to Indochina two years ago, said he would like to talk with me. I saw him this morning. He is leaving for Paris this afternoon, returning here Monday and will be at the Monday conference session whether it deals with Korea or Indochina.
He said that while he had been interested in Indochina affairs for some years he had had no time since his appointment to brief himself on his new job. He had seen General Ely but only for three minutes and had come forthwith to Geneva. He started off by saying that he would speak with entire frankness although his ideas on the Indochina problem were not yet firm. He was a Frenchman but in these days of Communist menace he was not alone a Frenchman but a citizen of the free world. He believed thoroughly in the EDC and had had some slight success in converting colleagues to the necessity of prompt French ratification of the EDC treaty. He was firmly of the belief that any attempt to get along with Communists on the basis of peaceful negotiations would be a fatal futility unless such negotiations were backed up by force. Therefore should the free world decide that continuation of French war effort and sacrifices in Indochina was necessary he would go along repugnant though that course would be to present French public opinion.
On the other hand from long acquaintance with the Indochina situation he was afraid that whether at Geneva or on the field of battle some decision might be taken, as it so often had in the past in Indochina, to try for some small victory tomorrow without taking account of the possibility, that such decision might lead to a grave defeat at some future date.
It was conceivable, he said, that the Communists might back down and agree to French conditions as to the necessity of adequate neutral international control of an armistice, which would be a temporary victory for France but would be followed by Communist insistence [Page 1042] on free elections, which by reason of its democratic tradition, France could not successfully oppose and which would result in a real victory for communism in Vietnam and a profound humiliation for France, the United States and the free world.
The military situation was not good. The French had lost the fine corps of their Expeditionary Force at Dien Bien Phu. The Vietnamese national army was very shaky and the Vietminh were flushed with victory, fanatically disciplined and devoted. The French troops, of course, would fight with unimpaired morale since they were professional soldiers but it was not sure they could hold the Tonkin delta or even Hanoi.
The foregoing was evidently a prelude to his “provisional” opinion that the only solution was partition of Vietnam at the Col de Nuages just north of Hue which was, he argued, a defensible military line which would conserve the traditional capital of Hue, the center and the south which was much richer than Tonkin. He asked whether the United States attached great military importance to the holding of the Tonkin delta.
I replied that I understood our general military opinion considered the holding of Tonkin to be important to the point of being vital. I remarked that the abandonment of Tonkin would give the Vietminh—and the Chinese Communists—complete control of the Vietnamese population there. They could turn them rapidly into first class soldiers. I remarked that the Vietnamese government had taken a firm stand against partition of Vietnam and then went on to say that our military in Indochina and in Washington did not take a gloomy view of the French military position as a result of the loss of Dien Bien Phu. We very definitely thought something could be done about it. I said he undoubtedly knew we were exploring with the French and other countries the possibilities of strengthening the Franco-Vietnamese position. He said that he was not informed of any conversations with the French government so I forbore giving him any details, merely stating we were actively exploring with, I thought, prospects of success, the possibilities of adding to French-Vietnamese political and military assets. I also remarked that our experts were very dubious, to say the least, of the possibility of concluding any sure armistice in view of the difficulties of the terrain and certain Communist evasion and bad faith.
He observed that French public opinion had been greatly disheartened that neither France nor Great Britain had come to the aid of the French to save Dien Bien Phu. I said that there had been a last-minute approach to that end but it could hardly be expected that United States or other countries would react immediately and affirmatively [Page 1043] to the unexpected idea of immediate military intervention. Until a few weeks ago there had been no question of the United States intervening militarily in Indochina except possibly as a result of an overt Chinese Communist invasion. Neither France nor any other country had wanted American military forces to engage in that struggle. Frederic-Dupont said the only thing he could say was that he hoped the United States would make up its mind quickly what they were willing to do towards saving Indochina. I remarked here that I personally thought that prompt ratification of EDC would tend to take off Communist heat on Indochina. Faced with a militarily United Western Europe the Soviets might feel less inclined to back Communist military ventures in South East Asia.
He then returned to his theme of partition. He doubted that the dominant families in Cochin China would object to that solution if the central and southern Vietnam could be guaranteed by France, the United States and other powers. He was, of course, entirely insistent that there be no partition of Laos or Cambodia. France public opinion would favor supporting the monarchs of those two countries but was highly disinclined to support Bao Dai, who was staying on in France instead of putting himself at the head of his army. The average Frenchmen who could not afford to leave the boulevards for his vacation was rather jealous of Bao Dai staying comfortably at Cannes, while Frenchmen were dying for him in Indochina. He heard that Bao Dai was now planning to take the “cure” at Evian. This would have a really disastrous effect on French public opinion. In the French officers corps there was hardly a family that did not have a relative who had been taken prisoner or killed at Dien Bien Phu. Nearly a third of the officers and non-commissioned officers corps of France was serving in Indochina and suffering heavy continuing casualties.
I said that in his single talk with Bao Dai, some two weeks ago, the head of our delegation, General Smith, had raised the question of Bao Dai returning to Vietnam but that Bao Dai said he could not return until the independence treaty had been signed and until he could see what the outcome would be in Geneva; until he was clear whether France would continue supporting him in keeping up the fight against the Vietminh. I said that as far as I knew there had been no insistence by the French government that Bao Dai return to Vietnam at this moment. I had heard from the Vietnamese Foreign Minister that Bao Dai was coming shortly to Annecy. The Foreign Minister had asked General Smith whether he had any message for Bao Dai. I had replied that we had no communication to make but General Smith hoped before long he might have another talk with Bao Dai. Frederic-Dupont said he favored the idea of such a talk in the hope that we [Page 1044] would urge on Bao Dai the necessity of returning. He said he would write us a letter urging that General Smith talk with Bao Dai and persuade the latter to go back to his fatherland. He had very little hope of Bao Dai really doing anything very important although he was extremely intelligent, a very charming and rather frank person but he had been spoiled. Frederic-Dupont saw no clear signs of other leadership in Vietnam. He would like to find a Syngman Rhee. I observed that there probably was latent leadership in Vietnam. If France continued its military and financial support of Vietnam and we continued ours, together we might be able to insist successfully that Bao Dai comport himself as a Chief of a state in peril. At least we could make the try. Frederic-Dupont said he appreciated the talk and hoped it would be followed by others. He expects to see Ely and Salan over the weekend and Reynaud. He remarked it had been definitely determined that Salan should go as Ely’s deputy but that Cogny would retain his command in the north. He asked our opinion of Cogny. I said we had a very high one. I forebore any comment on Salan.
1. Summary of conversation transmitted to the Department in telegram Secto 389, June 5. (396.1 GE/6–554)↩
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d678
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1042
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1043
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/pg_1044
Thân thế (các) nhân vật
Chief of State of Vietnam.
Cogny, Général René,
Commander of French Union Land Forces in Northern Vietnam, 1953–1954.
https://en.wikipedia.org/wiki/Ren%C3%A9_Cogny
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/d455
https://vvaveteran.org/32-4/dienbienphu-french.html
https://time.com/archive/6609187/foreign-news-delta-general/
https://todayinhistory.blog/2018/11/30/november-30-1953-dien-bien-phu-3/
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/d751
https://davidwinch.website/dien-bien-phu-losing-viet-nam-1954/
https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Dien_Bien_Phu
French High Commissioner and Commander in Chief, French Forces in Indochina after June 3, 1954.
https://en.wikipedia.org/wiki/Paul_%C3%89ly
https://time.com/archive/6868229/foreign-news-new-commander-for-indo-china/
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/d626
https://www.vietnamgear.com/Indochina1954.aspx
https://history.army.mil/portals/143/Images/Publications/catalog/90-8-1.pdf
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/d371
https://webdoc.sub.gwdg.de/ebook/p/2005/CMH_2/www.army.mil/cmh-pg/books/vietnam/devtrainrvn/ch1.htm
https://www.jcs.mil/Portals/36/Documents/History/Vietnam/Vietnam_1947-1954.pdf
Frédéric-Dupont, Edouard,
Member of the French National Assembly; French Secretary of State for Relations with the Associated States in June 1954; French Delegate at the Geneva Conference.
https://www.wikidata.org/wiki/Q3579855
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/ch5subch4
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/persons
https://en.wikipedia.org/wiki/1954_Geneva_Conference
https://avalon.law.yale.edu/20th_century/inch020.asp
https://www.dodis.ch/en/geneva-conference-indochina-1954
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v13p1/d16
Ambassador (Minister to June 1952) at Saigon accredited to Vietnam, Laos, and Cambodia. Appointments terminated October (Cambodia) and November (Vietnam, Laos) 1954.
https://en.wikipedia.org/wiki/Donald_R._Heath
https://history.state.gov/departmenthistory/people/heath-donald-read
https://oac.cdlib.org/findaid/ark:/13030/c81260v0/
Rhee, Syngman,
President of the Republic of Korea.
https://en.wikipedia.org/wiki/Syngman_Rhee
https://adst.org/2013/04/the-fall-of-south-korean-strongman-syngman-rhee-april-26-1960/
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1950v07/d326
https://www.britannica.com/biography/Syngman-Rhee
https://www.ebsco.com/research-starters/history/syngman-rhee
Smith, Walter Bedell,
Under Secretary of State; Head of the United States Delegation at the Geneva Conference, May 3–June 20, and July 17–21, 1954.
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/ch5subch4
https://avalon.law.yale.edu/20th_century/inch006.asp
https://www.cia.gov/readingroom/docs/CIA-RDP80B01676R002500010001-5.pdf
https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1952-54v16/d1027
https://search.library.wisc.edu/digital/ABHSHVCERGRA6I86/pages/ALUZ5OG5PRZCCH83?as=text&view=scroll
https://en.wikipedia.org/wiki/Walter_Bedell_Smith
No comments:
Post a Comment