Lãnh Thổ Lãnh Hải Việt-Nam: 20261103 CDTL NRM D126 23 October 1975 126. Bản ghi nhớ cuộc Hội đàm.

20261103 CDTL NRM D126 23 October 1975 126. Bản ghi nhớ cuộc Hội đàm.

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d126

Google Translated

Tài liệu 126

Quan hệ Đối ngoại Hoa Kỳ, 1969–1976, Tập XVIII, Trung Quốc, 1973–1976

126. Bản ghi nhớ cuộc Hội đàm.

Bắc Kinh, ngày 23 tháng 10 năm 1975, 12:35–2:30 sáng

THÀNH PHẦN THAM DỰ

Kiều Quán Hoa, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

Lâm Bình, Vụ trưởng Vụ châu Mỹ và châu Đại Dương, Bộ Ngoại giao

Đường Văn Sinh, Phó Vụ trưởng Vụ châu Mỹ và châu Đại Dương, Bộ Ngoại giao

Đinh Nguyên Hồng, Vụ trưởng Vụ Hoa Kỳ, Vụ châu Mỹ và châu Đại Dương, Bộ Ngoại giao

Triệu Chí Hoa, Phó Vụ trưởng Vụ Hoa Kỳ, Vụ châu Mỹ và châu Đại Dương, Bộ Ngoại giao

Thạch Yến Hoa (Phiên dịch)

Henry A. Kissinger, Bộ trưởng Ngoại giao kiêm Trợ lý Tổng thống phụ trách các vấn đề An ninh Quốc gia

Philip C. Habib, Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao phụ trách các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương

Winston Lord, Giám đốc Ban Hoạch định Chính sách, Bộ Ngoại giao

William H. Gleysteen, Phó Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao phụ trách các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương

Richard H. Solomon, Chuyên viên cao cấp, Hội đồng An ninh Quốc gia

Karlene Knieps (Thư ký ghi chép)

CHỦ ĐỀ

Thảo luận về dự thảo thông cáo cho chuyến thăm của Tổng thống

Bộ trưởng Ngoại giao Kissinger: Thưa Bộ trưởng, tôi xin trình bày phản hồi của chúng tôi đối với dự thảo thông cáo từ phía Cộng hòa Nhân dân Tầu cộng (được đính kèm ở cuối [Trang 809] biên bản này). Trong khoảng thời gian rất ngắn còn lại trước khi chúng tôi rời đi, ông có thể cân nhắc nếu muốn đưa ra phản hồi.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều Quán Hoa: Trước hết, tôi sẽ lắng nghe phản hồi của ông, sau đó tôi sẽ cho ông biết phản hồi của chúng tôi đối với dự thảo của phía các ông.

Bộ trưởng Ngoại giao Kissinger: Chúng tôi nhận được dự thảo của các ông vào gần nửa đêm. Thời gian này không đủ để chúng tôi xem xét một cách thấu đáo.

Việc thảo luận về các vấn đề thủ tục vốn đã không thể cứu vãn được nữa thì chẳng có ích gì. Vì vậy, tôi xin đi thẳng vào các vấn đề thực chất. Mục đích của bản thông cáo này là để giải thích với thế giới và với nhân dân chúng tôi lý do tại sao Tổng thống Hoa Kỳ lại thăm Tầu cộng. Chúng tôi không cho rằng việc chỉ đơn thuần đến thăm Tầu cộng đã đủ để trở thành mục đích của một động thái chính trị; cần phải có một lý do [thực chất] nào đó cho chuyến thăm này.

Xét đến bản dự thảo của các ông, thành thật mà nói, tôi thấy khó có thể tìm ra lý do [cho chuyến thăm của Tổng thống]. Bản dự thảo này tuân theo bố cục của Thông cáo Thượng Hải, nhưng ở hầu hết các khía cạnh quan trọng, nó lại cho thấy sự thụt lùi so với Thông cáo Thượng Hải. Không có khía cạnh nào thể hiện bước tiến cả.

Thông cáo Thượng Hải đánh dấu cuộc tiếp xúc đầu tiên giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Nhân dân Tầu cộng sau hơn 20 năm. Ngay phần đầu văn kiện, hai bên đã trình bày những quan điểm hoàn toàn trái ngược nhau thông qua các khái niệm mang tính trừu tượng.

Tôi xin nhắc nhở Bộ trưởng Ngoại giao rằng, vào thời điểm đó, Thủ tướng đã tỏ ra rộng lượng khi loại bỏ khỏi phần nội dung của phía Tầu cộng những ngôn từ mà chúng tôi cho là đặc biệt xúc phạm — mặc dù sau đó, chính những ngôn từ này lại xuất hiện trong các tuyên bố công khai của Bộ trưởng tại Liên Hợp Quốc. Tuy nhiên, đó là bài phát biểu của cá nhân ông, chứ không phải là một văn kiện được ký kết chung với Hoa Kỳ.

Thẳng thắn mà nói, người dân Mỹ sẽ đặt câu hỏi: Tại sao Tổng thống lại đến đây để ký một văn kiện có đoạn viết rằng: “Các dân tộc ở các nước thuộc thế giới thứ ba đã giành được một loạt thắng lợi quan trọng trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, chủ nghĩa đế quốc và chủ nghĩa bá quyền”? Có lẽ chúng tôi bị xếp vào nhóm “đế quốc” đó chăng? Văn kiện còn viết: “Sự tranh giành quyền bá chủ thế giới giữa các siêu cường ngày càng trở nên gay gắt”. Điều này dường như mâu thuẫn với cáo buộc cho rằng chúng tôi đang “bán đứng” lợi ích cho Liên Xô. Một trong hai nhận định đó chắc chắn là sai. Ông không thể vừa thực hiện một “thỏa hiệp kiểu Munich” (nhượng bộ kẻ thù), vừa tiến hành một cuộc chiến tranh thế giới cùng một lúc được.

Trên hết, chúng tôi không thể ký một văn kiện đưa ra những cáo buộc như vậy đối với mình, ngay cả khi đó chỉ là quan điểm của một bên. [Trang 810]

Có hai đoạn đề cập đến một số khía cạnh tích cực, nhưng những nội dung này đã được trình bày rõ ràng hơn trong Thông cáo Thượng Hải. Những đoạn đó chẳng qua chỉ là bản tóm lược lại Thông cáo Thượng Hải mà thôi.

Tiếp đến là vấn đề Đài Loan. Chúng tôi hiểu rằng phía Tầu cộng vẫn giữ nguyên lập trường như trong Thông cáo Thượng Hải. Điều này không thành vấn đề, nhưng Bộ trưởng thừa biết rằng có vài câu, vài điều khoản đã được thêm vào, khiến lập trường của phía Tầu cộng trở nên cứng rắn hơn. Những câu chữ này sẽ gây khó khăn lớn cho nỗ lực của chúng tôi trong việc tiến tới bình quan hệ hoàn toàn — điều mà chúng tôi từng cam kết sẽ thực hiện.

Hơn nữa, những gì bản dự thảo của các ông đề cập liên quan đến các vấn đề song phương cũng chẳng có mấy ý nghĩa.

Tóm lại, chúng tôi gặp phải những trở ngại vô cùng lớn đối với một văn kiện như thế này. Thật lòng mà nói, nếu ký vào đây, chúng tôi sẽ không thể nào giải thích nổi với người dân Mỹ rằng chúng tôi đã làm gì ở đây. Tôi rất tiếc khi phải nêu vấn đề này vào thời điểm quá gần lúc tôi rời đi, nhưng vì trước đó chúng tôi không có tài liệu này nên tôi đã không có cơ hội trao đổi. Tài liệu này hoàn toàn không thể chấp nhận được, ngay cả khi dùng làm cơ sở cho các cuộc thảo luận.

Hãy tạm gác tài liệu đó sang một bên. Cho phép tôi đưa ra một vài nhận định chung. Chúng tôi đã gửi cho phía các ông một tài liệu, nhưng không hề kỳ vọng các ông sẽ chấp nhận nó ở dạng [ban đầu] đó. Chúng tôi đã dành ra ba ngày để thảo luận, sẵn sàng sửa đổi và đàm phán về nội dung này. Tuy nhiên, cơ hội đó đã không đến. Dẫu vậy, chúng tôi đã nỗ lực hết sức để thể hiện bước tiến thực chất đối với những vấn đề mà phía Tầu cộng đặc biệt quan tâm — chẳng hạn như vấn đề bá quyền, các lập trường trên trường quốc tế, cũng như một số cuộc đàm phán khác mà các ông đang tiến hành [với phía Nhật Bản]. Ngoài ra, việc chúng tôi khẳng định nguyên tắc "một nước Tầu cộng " đến hai lần một cách dứt khoát trong phần đề cập đến Đài Loan trong thông cáo chung, chính là nỗ lực nghiêm túc từ phía chúng tôi nhằm cho thấy sự chuyển biến đối với một vấn đề mà nếu không giải quyết, chắc chắn sẽ dẫn đến những hệ quả khó lường trong tương lai gần.

Đó chính là ý định của chúng tôi. Tuy nhiên, đằng sau [tình hình hiện tại] có lẽ còn một cách hiểu sâu xa hơn. Đó là [có thể các ông nghĩ] chúng tôi muốn tận dụng Tầu cộng như một "bệ phóng" để tiếp cận Moscow, hoặc chúng tôi đang mưu cầu điều gì đó tại đây.

Đánh giá của chúng tôi — vốn cũng là nền tảng cho chính sách của chúng tôi — là phải ngăn chặn chủ nghĩa bành trướng của Liên Xô. Chúng tôi sẽ thực hiện điều này, dù có hay không có sự tham gia của Tầu cộng. Bản thân Tầu cộng cũng có lý do riêng để ngăn chặn chủ nghĩa bành trướng của Liên Xô. Như vậy, chúng ta có những mục tiêu song hành. Chúng tôi đã từ chối mọi đề nghị từ phía Liên Xô vốn có thể gây bất lợi cho Cộng hòa Nhân dân Tầu cộng. Hôm qua, tôi cũng đã thẳng thắn chia sẻ với Chủ tịch Mao rằng, do tình hình chính trị trong nước, đôi khi chúng tôi buộc phải chú trọng vào các sách lược và thủ thuật nhiều hơn mức chúng tôi mong muốn. [Trang 811]

Dù vậy, chúng tôi luôn làm việc với các ông một cách cởi mở và các ông luôn nắm rõ những gì chúng tôi thực hiện — đặc biệt là liên quan đến Liên Xô — bởi chúng tôi tin rằng cả hai bên đều có chung cách nhìn nhận về các vấn đề quốc tế. Nhưng nếu điều đó bị hiểu sai, thì chúng ta không thể ở vào vị thế của những người đi cầu xin, hay tạo ấn tượng rằng chúng ta cần mối quan hệ này hơn phía các bạn.

Tôi đã phát biểu rất thẳng thắn, bởi lẽ thành tựu chính sách đối ngoại mà tôi tự hào nhất chính là mối quan hệ của chúng ta với Tầu cộng. Chúng tôi không thể chấp nhận cả quan điểm lẫn nội dung của bản thông cáo này.

Vì vậy, tôi muốn hỏi ý kiến của Bộ trưởng Ngoại giao về hướng đi tiếp theo của chúng ta.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Được rồi, giờ tôi xin chia sẻ những cảm nhận của mình. Trước hết, về phản ứng của chúng tôi đối với dự thảo của phía các ông: Vì các ông đã có thời gian chuẩn bị [dự thảo văn kiện của phía Hoa Kỳ (được đính kèm ở cuối biên bản ghi nhớ này)] trước khi trao cho chúng tôi vào ngày 20, nên chúng tôi đã nghiên cứu rất nghiêm túc. Chúng tôi cho rằng, xét trên tổng thể, văn kiện này là không thể chấp nhận được đối với chúng tôi. Tinh thần của Thông cáo Thượng Hải là không bên nào được che giấu quan điểm hay chính sách của mình. Ngay từ phần mở đầu của Thông cáo Thượng Hải, mỗi bên đều đã nêu rõ những điểm khác biệt so với bên kia, để thế giới thấy được cả những điểm khác biệt lẫn những điểm tương đồng.

Tuy nhiên, dự thảo của các ông lại che giấu quan điểm thực sự của hai bên về các vấn đề quốc tế. Điều này không phản ánh đúng thực tế. Vì đã làm việc với chúng tôi một thời gian dài, các ông biết rằng chúng tôi luôn nói dựa trên sự thật. Lời nói của chúng tôi luôn có trọng lượng. Khiếm khuyết chính trong dự thảo của các ông là nó đi ngược lại với những gì các ông từng tuyên bố. Dự thảo này đã không đưa vào quan điểm của hai bên về các vấn đề quốc tế; nói cách khác, hai bên đã không nêu rõ những khác biệt giữa chúng ta trong văn kiện này.

Nếu muốn tiến xa hơn so với Thông cáo Thượng Hải, hai bên cần phải trình bày rõ quan điểm riêng của mình. Bởi lẽ thời gian vẫn trôi, thế giới vẫn không ngừng thay đổi, và tất nhiên, quan điểm của hai bên cũng có thể đã khác so với thời điểm ký kết Thông cáo Thượng Hải. Đây là điểm thứ nhất tôi muốn nêu ra.

(Đại sứ Bush bước vào. Ngoại trưởng nói với ông ấy: “Tôi mời ông vào đây để làm người hòa giải. Hai bên chúng tôi đang có chút bất đồng về quan điểm.” (Cười))

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Điểm thứ hai, về vấn đề Đài Loan: Phần viết về Đài Loan trong dự thảo của các ông không cho thấy bất kỳ tiến triển thực chất nào so với Thông cáo Thượng Hải; hơn thế nữa, nó còn tồn tại mâu thuẫn về mặt logic.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi xin chấp nhận lời phê bình thứ nhất, nhưng với một người theo tư tưởng Kant thì lời phê bình thứ hai hơi khó chấp nhận. [Trang 812]

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Tôi sẽ không đi sâu vào chi tiết.

Bộ trưởng Kissinger: Nhưng ông có thể gợi mở đôi chút để chúng tôi cùng suy ngẫm không?

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Thực ra, trong dự thảo của các ông, phần về Đài Loan chẳng có gì mới ngoài việc lặp lại nội dung của Thông cáo Thượng Hải. Thay đổi duy nhất nằm ở chỗ chuyển cụm từ “không thách thức” (does not challenge) thành “đồng ý” (agree). Một bên là câu chủ động, bên kia là câu bị động, nhưng ý nghĩa thì không hề thay đổi.

Còn trong dự thảo của chúng tôi, có nhiều ý tưởng vượt xa khuôn khổ của Thông cáo Thượng Hải.

Bộ trưởng Kissinger: Theo hướng sai lệch.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Theo hướng đúng đắn. Chúng tôi dựa trên thực tế. Hôm qua, ông đã gặp Chủ tịch Mao. Ông nói rằng chúng ta có một đối thủ chung. Về quan điểm của chúng tôi đối với thế giới thứ ba và vị thế của các siêu cường, chúng tôi đã bày tỏ lập trường của mình trong nhiều dịp. Chúng tôi không hề che giấu quan điểm đó.

Đây là những quan điểm của chúng tôi về tình hình thế giới hiện nay. Chúng cũng phản ánh thực tế hiện tại sát hơn so với Thông cáo Thượng Hải. Theo tinh thần của Thông cáo Thượng Hải, mỗi bên đều có quyền trình bày quan điểm của mình. Phía Hoa Kỳ có thể nêu bất cứ điều gì [mà họ muốn]. Chúng tôi không phản đối. Đây không phải là lời lẽ hoa mỹ.

Tôi không đồng ý với nhận định của Ngài Bộ trưởng rằng hầu như mỗi đoạn trong dự thảo của phía Tầu cộng đều là một bước lùi so với Thông cáo Thượng Hải. Chúng tôi đã tái khẳng định tất cả các nguyên tắc mà hai bên từng nhất trí trong Thông cáo Thượng Hải; chúng tôi tái khẳng định Thông cáo Thượng Hải và nhấn mạnh lập trường phản đối bá quyền thế giới.

Về vấn đề Đài Loan, chúng tôi đã tóm lược quan điểm của mình trong hai câu, đồng thời bổ sung thêm hai câu nữa. Tôi tin rằng lập trường của chúng tôi cũng đã được trình bày rất rõ ràng với phía các ông. Nếu không nêu rõ quan điểm theo cách này thì chúng tôi đã không trung thực.

Như tôi vừa đề cập, phần viết về Đài Loan không có gì mới, ngoại trừ việc nhắc lại các quan điểm đã nêu trong Thông cáo Thượng Hải.

Đối với quan hệ song phương hiện nay, chúng tôi cũng đã trình bày lập trường hiện tại một cách rất ngắn gọn, phù hợp với thực tế khách quan. Nói cách khác, nội dung trong dự thảo này còn súc tích hơn cả Thông cáo Thượng Hải, trong khi bản chất thì vẫn như cũ.

Bộ trưởng Kissinger: Về quan hệ song phương ư?

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Đúng vậy.

Tôi xin nhắc lại rằng dự thảo của phía Tầu cộng đã được đưa ra sau khi chúng tôi cân nhắc kỹ lưỡng trong một khoảng thời gian ngắn. Chúng tôi không hề hành động vội vàng.

Thưa Ngài Bộ trưởng Ngoại giao, vừa rồi Ngài có đặt ra một vấn đề căn bản rằng mục đích của thông cáo là để giải thích lý do tại sao Tổng thống của các ông lại thăm Tầu cộng; tôi nhớ Ngài từng nói rằng [chuyến thăm đó] không kèm theo bất kỳ điều kiện nào. Tôi nhớ chúng ta từng thảo luận vấn đề này tại một tòa nhà khác trong khuôn viên này [trong chuyến thăm Bắc Kinh trước đây của Ngài]. Khi đó, tôi đề nghị một chuyến thăm của Bộ trưởng Quốc phòng phía các ông, còn Ngài thì đề nghị chuyến thăm của Tổng thống. Chúng tôi đã bày tỏ sự hoan nghênh [đối với Tổng thống]. Sau đó, trong nhiều dịp, chúng tôi cũng nói rằng nếu hai bên không gặp nhau thì cũng không sao cả. Dù sao đi nữa, chúng tôi vẫn hoan nghênh chuyến thăm của Tổng thống các ông. Phó Thủ tướng của chúng tôi từng nói rằng bản thân chuyến thăm của Tổng thống các ông đã là một động thái chính trị rồi. Theo quan điểm của chúng tôi, một bản thông cáo cũng chẳng quan trọng đến thế. Ai là người nghĩ ra cái hình thức thông cáo này nhỉ?

Bộ trưởng Kissinger: Chắc hẳn đây là phát minh của người Tầu cộng rồi. Họ vốn đã có truyền thống ngoại giao từ lâu đời mà. (Cười)

Ngoại trưởng Kiều: Trong lịch sử Tầu cộng không hề có tiền lệ như vậy. Nếu chúng ta có một bản thông cáo chung thì chúng tôi không phản đối. Còn nếu không có thông cáo chung thì cũng chẳng có gì đáng kể cả.

Tôi đã trình bày quan điểm của chúng tôi một cách rất thẳng thắn và ngắn gọn. Trong khoảng thời gian hạn hẹp này, chúng ta không thể thảo luận [hai bản dự thảo thông cáo] từng chữ một như đã làm vào năm 1972. Vì vậy, tôi đề nghị phía các ông hãy để lại bản dự thảo của mình cho chúng tôi, đồng thời mang theo bản dự thảo của chúng tôi để tiếp tục xem xét.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi có thể nói thẳng với các ông rằng, dù có dành thêm hai tháng nữa để xem xét bản dự thảo của các ông, chúng tôi cũng sẽ không thay đổi lập trường hay quan điểm cơ bản của mình. Tổng thống không thể nào đồng ý với một bản thông cáo như vậy, xét cả trên phương diện quốc tế lẫn trong nước. Làm như vậy chẳng khác nào tự sát chính trị đối với ông ấy. Đôi khi, tình thế buộc chúng ta rơi vào hoàn cảnh không thể đưa ra bất kỳ quyết định nào.

Những đối thủ cánh hữu sẽ hủy hoại ông ấy hoàn toàn. Đó là thực tế. Ngay cả xét trên khía cạnh chính sách đối ngoại, liên quan đến vấn đề bá quyền, chúng tôi đã cố gắng đáp ứng quan điểm của các ông rồi. Đây không phải là trường hợp của Nhật Bản. Chúng tôi muốn tiến về phía trước. Chúng tôi sẵn sàng tìm ra một công thức giúp giải quyết vấn đề Nhật Bản của các ông, chứ không phải làm cho nó trở nên phức tạp hơn.

Ngoại trưởng Kiều: Qua bản dự thảo của các ông, có thể thấy các ông đã hiểu sai những tư tưởng cốt lõi trong Thông cáo Thượng Hải về vấn đề bá quyền. Nếu đây là cách các ông hiểu về việc “củng cố” tuyên bố liên quan đến bá quyền, thì chúng tôi hoàn toàn không cần đến nó.

Về quan hệ với Nhật Bản, chúng tôi biết cách xử lý. Rõ ràng là họ đang chịu áp lực từ cả trong nước lẫn nước ngoài. Phía Nhật Bản đang gây khó dễ, nhưng điều đó chẳng ảnh hưởng gì đến chúng tôi. Chúng tôi không vội.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi không coi điều khoản về bá quyền là yếu tố thiết yếu. Chúng tôi hoàn toàn không có vấn đề gì với cách diễn đạt của phía các ông như đã nêu trong Thông cáo Thượng Hải. Chỉ là, liệu có cần thiết phải nhắc lại điều đó hay không? Dù sao thì chúng tôi cũng không phản đối; chúng ta có thể nhắc lại.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều Quán Hoa: Theo quan điểm của chúng tôi, trong dự thảo của mình, chúng tôi đã tái khẳng định tất cả các nguyên tắc trong Thông cáo Thượng Hải, đồng thời nhấn mạnh hai điểm chính: một là quan hệ song phương giữa hai nước, hai là sự phản đối bá quyền trong các vấn đề quốc tế. Đây chính là những điểm chung cốt lõi giữa hai bên.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi không thấy vấn đề gì trong việc tái khẳng định tuyên bố về bá quyền như trong Thông cáo Thượng Hải; điều này hoàn toàn ổn.

Về vấn đề Đài Loan, chúng tôi cho rằng mình đã tiến thêm một bước. Đó chắc chắn là ý định của chúng tôi.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều Quán Hoa: Về vấn đề Đài Loan, hôm qua Chủ tịch Mao đã trình bày rất thấu đáo quan điểm của chúng tôi. Các ông đang nợ chúng tôi một lời giải đáp. Đây là trách nhiệm của các ông, không phải của chúng tôi.

Vì chúng ta đã thảo luận vấn đề này nhiều lần rồi, nên chúng tôi không cần phải nhắc lại quan điểm của mình nữa.

Đối với câu về bá quyền [trong dự thảo của phía Mỹ], tôi đã nói rằng các ông đang hiểu sai khái niệm. Phần đó trong dự thảo của các ông hàm chứa những ý nghĩa mà chúng tôi không đồng tình, chẳng hạn như cụm từ “bất kể từ nguồn nào, dù là ở phương Đông hay phương Tây”. Tôi tin rằng Phó Thủ tướng của chúng tôi đã trao đổi với các ông về vấn đề này rồi.

Bộ trưởng Kissinger: Chẳng lẽ các ông cho rằng chỉ nên chống lại bá quyền ở phương Tây thôi sao? Chúng tôi không coi đây là vấn đề quan trọng…

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều Quán Hoa: Hãy xem dự thảo của chúng tôi: “Mỗi bên đều phản đối…” Chúng tôi đã nêu rõ rằng không bên nào được phép tìm kiếm bá quyền ở bất kỳ khu vực nào trên thế giới.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi có thể chấp nhận cách diễn đạt của các ông. Chúng tôi đã thực sự nghĩ rằng các ông sẽ thấy cách diễn đạt đó thú vị. Chúng tôi có thể bỏ điều khoản đó đi. Điều khoản về bá quyền không phải là vấn đề gì cả. Quan điểm của chúng ta về cơ bản là giống nhau.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Trước hết, vấn đề này do phía các ông nêu ra.

Bộ trưởng Kissinger: Điều đó hoàn toàn đúng, nhưng chúng tôi đã nghĩ rằng mình đang đáp ứng những mối quan tâm của phía các ông. Chúng tôi chẳng thu được lợi lộc gì cho bản thân cả. Chúng tôi không cần điều đó. Nó chẳng tạo ra khác biệt gì đối với chúng tôi. Chúng tôi sẵn sàng bỏ điều khoản đó hoặc quay lại với điều khoản của phía các ông.

Theo ông, bây giờ nên làm gì?

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Chúng tôi đã trình bày quan điểm của mình một cách rất thấu đáo. Nếu có [một bản thông cáo] thì rất tốt; chúng tôi không phản đối việc đó. Nhưng nếu hai bên không thể đạt được thỏa thuận, thì chúng ta sẽ làm gì?

Bộ trưởng Kissinger: Nếu chúng ta không thể thống nhất về cách diễn đạt, thì nghĩa là không có lập trường chung.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Chúng ta có một điểm chung về vấn đề bá quyền. Hôm qua, ông đã nhấn mạnh điều này với Chủ tịch.

Bộ trưởng Kissinger: Có vẻ như điều đó đã không được coi trọng lắm. Nhưng bản thông cáo của các ông chứa đựng tới 98% là bất đồng, và chỉ có 2% là đồng thuận – mà 2% đó vốn đã có trong bản thông cáo kia rồi. [Trang 815]

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Đây chính là thực tế, là vấn đề ưu tiên hàng đầu vào lúc này. Tại sao hai bên lại phải ngồi lại với nhau? Tại sao chúng ta không thể nói thẳng ra?

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi không thấy có vấn đề gì với việc đó cả. Chỉ là các ông cứ phải nêu ra năm trang bất đồng trước khi có thể đưa ra dù chỉ một câu đồng thuận.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Chỉ có bốn trang thôi.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi sẽ tự soạn thảo bằng máy đánh chữ của mình. (Cười)

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Năm ngoái, ông nói rằng bản dự thảo của chúng tôi quá ngắn. Năm nay, ông lại bảo bản dự thảo của phía chúng tôi quá dài.

Bộ trưởng Kissinger: Nhưng các ông chưa đưa lập trường của Hoa Kỳ vào [điều này sẽ làm tăng đáng kể độ dài của văn bản].

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Ông cứ tự nhiên bày tỏ quan điểm của mình. Chúng tôi sẽ không phản đối đâu.

Bộ trưởng Kissinger (giọng mỉa mai): Cảm ơn ông. Tôi rất trân trọng điều đó, nhưng ý tôi là, bản dự thảo của phía Tầu cộng tạo ra ấn tượng rằng Tổng thống Hoa Kỳ đã vượt 8.000 dặm đường chỉ để bày tỏ sự bất đồng tới 98%, trong khi chỉ có một câu là đồng thuận – và điều này lại diễn ra sau khi Ngoại trưởng của ông ấy đã dành rất nhiều thời gian thảo luận về những vấn đề này hồi tháng Mười.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Tầm quan trọng [của văn kiện] không nên được đong đếm bằng số lượng từ ngữ.

Bộ trưởng Kissinger: Thưa Bộ trưởng Ngoại giao, tôi luôn kinh ngạc trước sự nắm bắt thông tin nhạy bén của ông. Ông đã thấy báo chí chúng tôi phản ứng thế nào ngay trong buổi tối đầu tiên với bài phát biểu chúc rượu của ông rồi đấy. Vậy họ sẽ làm gì với văn kiện này? Nó sẽ gây tổn hại đến mối quan hệ của chúng ta! Vì vậy, cả hai bên đều phải cân nhắc đến tâm lý của phía bên kia.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Chúng tôi không cho rằng việc che đậy những bất đồng là có lợi; làm vậy chỉ khiến mọi người hiểu sai vấn đề. Thực tế, ai cũng biết rằng chúng ta có những khác biệt rất lớn, nhưng đồng thời cũng có những điểm chung.

Bộ trưởng Kissinger: Nhưng tình thế hoàn toàn khác khi Tổng thống đến đây lần thứ hai – trong khi vì những lý do dễ hiểu mà chưa có nhà lãnh đạo Trung Quốc nào thực hiện chuyến thăm đáp lễ [tới Hoa Kỳ] – mà mục đích lại chỉ để nhắc lại những bất đồng này.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Đó là thực tế. Chúng ta có rất nhiều điểm chung, nhưng cũng có rất nhiều điểm khác biệt.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng ta mới chỉ nêu ra được một điểm chung duy nhất.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Chúng ta không thảo luận chi tiết về các văn kiện này, mà đang bàn về sự phát triển trong các hoạt động trao đổi và tình hữu nghị giữa hai bên.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi có thể chấp nhận quan điểm của các ông về vấn đề "chủ nghĩa đế quốc xã hội".

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Tôi đề nghị ông hãy cân nhắc bản dự thảo của chúng tôi. Hôm nay chúng ta không thể tiến hành thảo luận chi tiết được. [Trang 816]

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi không thể chấp nhận bản dự thảo này. Tôi muốn khẳng định rõ ràng để ông không còn nghi ngờ gì về điều đó. Chúng tôi sẵn sàng xem xét các sửa đổi khả thi, nhưng bản dự thảo này thì tuyệt đối không thể chấp nhận được, dù chúng ta có đàm phán bao lâu đi chăng nữa.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Chúng tôi sẽ không thay đổi nội dung cốt lõi của nó.

Bộ trưởng Kissinger: Phải chăng ý ông là: hoặc là không có thông cáo chung nào cả, hoặc là phải chấp nhận bản dự thảo này?

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Trong bản dự thảo của mình, chúng tôi đã trình bày rõ quan điểm của phía chúng tôi, còn phía các ông thì vẫn chưa đưa ra quan điểm của mình.

Bộ trưởng Kissinger: Để tôi xác nhận lại cho rõ. Chúng tôi có thể bổ sung quan điểm của mình vào, điều này không có gì phải bàn cãi. Ý ông là thông cáo chung này sẽ bao gồm cả quan điểm của phía Mỹ, hay là không có thông cáo chung nào hết? Có phải đây là lập trường của ông không?

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Về mặt thực chất là như vậy. Bản dự thảo của chúng tôi đã được soạn thảo sau khi thảo luận rất nghiêm túc.

Bộ trưởng Kissinger: Bản dự thảo của chúng tôi cũng vậy.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Tôi xin nhắc lại điều mà Phó Thủ tướng đã nói. Tôi đề nghị ông hãy mang bản dự thảo của chúng tôi về và cân nhắc kỹ lưỡng hơn.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi muốn hiểu rõ lập trường của ông. Ông đang nói rằng chỉ có thể chọn bản dự thảo của các ông hoặc là không có thông cáo chung nào cả, hay là các ông sẵn sàng cân nhắc một giải pháp trung gian?

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Về cơ bản, lập trường của chúng tôi là như vậy. Tất nhiên, đây là văn kiện do cả hai bên cùng soạn thảo. Chúng ta có thể thảo luận về nó, nhưng chúng tôi sẽ không thay đổi nội dung cốt lõi.

Chúng tôi vốn quen gọi sự vật đúng với tên gọi của nó. Kể từ năm 1972 đến nay, quan hệ giữa hai bên không có thay đổi căn bản nào. Đó là thực tế. Thông cáo chung cần phải phản ánh được thực tế này. Còn về cách diễn đạt cụ thể, chúng ta có thể thảo luận thêm.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng ta nên tiến hành như thế nào đây, khi mà cơ hội cho các cuộc trao đổi trực tiếp không còn khả thi nữa?

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Ông có ý kiến gì không?

Bộ trưởng Kissinger: Tôi không ngờ rằng vào buổi tối cuối cùng này, quan điểm của hai bên lại còn cách xa nhau đến thế. Tôi đã nghĩ rằng, giống như hồi tháng 10 năm 1971, đến thời điểm này chúng ta đã có một văn kiện cơ bản rồi.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Hay là chúng ta thảo luận vấn đề này vào lần tới, khi ông cùng Tổng thống quay lại đây?

Bộ trưởng Kissinger: Tôi sẽ cần trao đổi với Tổng thống xem ông ấy muốn thực hiện như thế nào.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Có hai vấn đề. Thứ nhất là bố cục chung của bản thông cáo. Ở đây có hai điểm: hai bên có thể nêu quan điểm riêng của mình, rồi sau đó là những điểm chung. Vấn đề thứ hai là cách diễn đạt cụ thể trong thông cáo. Chúng ta có thể thảo luận về việc này sau. [Trang 817]

Chúng ta không thể đồng ý với việc không được nêu ra những bất đồng. Làm như vậy chẳng khác nào lừa dối mọi người. Điều đó không ổn chút nào, và nhân dân chúng tôi sẽ không chấp nhận.

Bộ trưởng Kissinger: Nhân dân chúng tôi cũng vậy.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Thực ra, chúng ta cần phải nêu rõ những bất đồng. Đó là thực tế khách quan. Tất nhiên, các ông cũng có những khó khăn riêng, và không phải là chúng tôi không hiểu đầy đủ điều đó.

Chẳng hạn, trước khi ký Thông cáo Thượng Hải, báo chí các ông đã quen với cách dùng từ của chúng tôi chưa? Họ đâu có quen. Vì vậy, có thể nói rằng chính các ông cũng thừa nhận Thông cáo Thượng Hải là một ví dụ mới [về một văn kiện ngoại giao].

Bộ trưởng Kissinger: Tôi đã nhiều lần phát biểu công khai tại Hoa Kỳ rằng cách soạn thảo Thông cáo Thượng Hải là minh chứng cho sự khôn ngoan của phía Tầu cộng, đồng thời là một phương thức đàm phán mới. Nhưng đó là một trường hợp khác. Khi ấy, đó là cuộc tiếp xúc cấp cao đầu tiên giữa Hoa Kỳ và Tầu cộng – bản thân sự kiện đó đã mang tính lịch sử rồi.

Nếu chúng ta đưa vào tất cả những gì các ông đã viết [trong dự thảo], thì văn kiện này sẽ dài tới sáu trang.

Tôi không loại trừ khả năng nêu ra một vài bất đồng, nhưng tôi cho rằng sự cân bằng giữa các nội dung hiện vẫn chưa phù hợp vào thời điểm này. Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Các ông quá chú trọng vào việc đếm số từ. Tại sao không cân nhắc giá trị của một văn kiện? Như chính các ông từng nói, các ông đã đọc không ít thông cáo đầy rẫy những lời lẽ hoa mỹ. Chúng thì dài, nhưng chẳng ai muốn đọc vì chúng chẳng phản ánh đúng thực tế.

Bộ trưởng Kissinger: Được thôi—chúng tôi sẽ lưu tâm đến mong muốn của các ông trong việc trình bày những quan điểm khác biệt. Chúng tôi có thể gửi cho các ông một bản dự thảo với sự cân bằng phù hợp—có thể thông qua Đại sứ Bush hoặc Đại sứ của các ông. Sau đó, nếu hai bên đạt được thỏa thuận về nguyên tắc, chúng ta sẽ cùng hoàn thiện câu chữ khi gặp nhau tại đây, giống như lần trước chúng ta đã làm.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều (nhanh chóng đáp): Vâng, chúng tôi đồng ý với đề nghị của ông.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi tin là Bộ trưởng hiểu rằng những gì chúng tôi sắp đề xuất chính là việc rút gọn một số đoạn quan trọng. Tất nhiên, ông có thể cho chúng tôi biết ý kiến của mình sau đó.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Chỉ ba dòng như cách tôi đã làm ư? (Cười)

Bộ trưởng Kissinger: Đúng vậy, ba dòng.

Ngoại trưởng Kiều: Vì ông muốn rút ngắn đoạn quan trọng đó.

Bộ trưởng Kissinger: Mỗi đoạn khoảng hai đến ba dòng. Vâng. Tôi sẽ đối xử với ông giống như cách ông đã làm với tôi năm ngoái.

Ngoại trưởng Kiều: Năm ngoái ông phàn nàn rằng chúng tôi đưa cho ông bản dự thảo quá ngắn, nên năm nay chúng tôi đã đưa thêm nội dung. [Trang 818]

Bộ trưởng Kissinger: Ông có thể yên tâm là tuyên bố về “chủ nghĩa đế quốc xã hội” sẽ có trong đó.

Ngoại trưởng Kiều: Tôi đồng ý với đề nghị của ông.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng ta hãy… tôi sẽ để Đại sứ Bush chuyển thêm các bản dự thảo cho ông.

Ngoại trưởng Kiều: Được thôi.

Bộ trưởng Kissinger: Sau khi nhận được, chúng ta sẽ đưa ra quyết định.

Ngoại trưởng Kiều: Bản thông cáo này không phải là vấn đề lớn. Điều quan trọng nằm ở nội dung thực chất.

Bộ trưởng Kissinger: Xét đến tình hình [nội bộ] của chúng tôi, nếu chúng tôi phải dành hai tháng tới để giải trình về lý do tại sao lại đến Tầu cộng, thì điều đó chẳng giúp ích gì cho ông hay cho chính sách mà chúng tôi đang theo đuổi, mà ngược lại, nó sẽ hoàn toàn phản tác dụng. Nó sẽ giải phóng tất cả những lực lượng [chính trị trong nước] vốn đã bị kiềm chế kể từ năm 1971.

Ngoại trưởng Kiều: Chỉ vì chúng tôi bày tỏ quan điểm của mình theo cách này sao?

Bộ trưởng Kissinger: Không, không phải chỉ vì ông bày tỏ quan điểm. Điều đó còn phụ thuộc vào toàn bộ bối cảnh, vào sự cân bằng giữa những điểm đồng thuận và bất đồng, cũng như giọng điệu chung. Tôi tin rằng Ngài Ngoại trưởng – người tinh tế hơn tôi – chắc hẳn hiểu tôi đang nói đến điều gì.

Ngoại trưởng Kiều: Ông quá khách sáo rồi. Được thôi. Chúng tôi chấp nhận đề nghị của ông về việc ông sẽ chỉ đạo Đại sứ của mình. Ông còn điều gì muốn nói nữa không?

Bộ trưởng Kissinger: Không. Tôi cho rằng trong thời gian tới, cả hai bên sẽ cùng xem xét quan điểm của nhau. Chúng ta sẽ thông báo với báo chí rằng hai bên đã có những thảo luận sơ bộ về một bản thông cáo, nhưng chúng ta sẽ không đề cập đến những bất đồng hay bất kỳ nội dung cụ thể nào.

Ngoại trưởng Kiều: Không cần thiết phải đi sâu vào chi tiết. Ông có thể nói với báo giới của mình rằng chúng ta đã thảo luận về bản thông cáo chung, nhưng chúng ta sẽ không tiết lộ nội dung cụ thể.

Bộ trưởng Kissinger: Đó sẽ là lập trường của chúng ta.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Báo giới của các ông thực sự là một vấn đề. Nếu chúng ta không đạt được thỏa thuận về bản thông cáo chung thì sao? Nếu hoàn toàn không có thông cáo chung nào cả thì sao? Chúng ta sẽ nói gì với họ?

Bộ trưởng Kissinger: Đó chính là lý do tại sao điều đó là không thể. Ngay cả khi tôi đồng ý với ông, thì cũng chẳng ai nhớ nổi tất cả những bản thông cáo chung mà tôi từng tham gia soạn thảo kể từ khi trở thành một trong những nhân vật chủ chốt trong chính sách đối ngoại của chúng tôi. Tôi chỉ nhớ đúng hai bản. Một trong số đó là Thông cáo Thượng Hải.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Còn bản kia thì sao?

Bộ trưởng Kissinger: Tôi biết ngay là ông sẽ hỏi câu đó mà! Đó là bản thông cáo nhân chuyến thăm Hoa Kỳ của Tổng thống Thụy Sĩ. (Cười) [Trang 819]

Đáng tiếc là chúng ta không thể không có thông cáo chung. Chúng ta đang đối mặt với một vấn đề thực tế: làm sao để không biến chuyện này thành một cuộc khủng hoảng — bởi vì ông nói rất đúng, bản chất mối quan hệ giữa chúng ta không phụ thuộc vào một câu chữ nào cả. Chúng ta không tự huyễn hoặc bản thân, và các ông cũng vậy. Tuy nhiên, xét về bản chất — thành thật mà nói, tôi coi những vấn đề mà ông Habib đã thảo luận với cộng sự của ông [Lâm Bình] chỉ là những vấn đề thứ yếu. Nhưng đối với công chúng của chúng tôi, nếu không thấy có sự tiến triển nào về giọng điệu, thì chúng tôi khó có thể tạo đà cho khía cạnh cốt lõi trong mối quan hệ này, đó chính là vấn đề bá quyền.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Có những vấn đề hiện tại chưa thể giải quyết được.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi hiểu điều đó. Thực tế là thế này: Có những kiểu hành động bá quyền mà hiện tại có vẻ khó xảy ra, nhưng nếu chúng thực sự xuất hiện, thì cần phải chuẩn bị sẵn một khuôn khổ — có thể gọi là khuôn khổ tâm lý. Những hành động bá quyền đó có thể sẽ chẳng bao giờ xảy ra. Nhưng ngoài mục đích này ra, Tổng thống và cá nhân tôi không còn quan tâm gì đến các vấn đề song phương khác nữa. Ông có để ý thấy là tôi chẳng bao giờ đề cập đến chúng với ông không? Nhưng công chúng của chúng ta sẽ sử dụng chúng để đánh giá mức độ quan hệ giữa hai bên; đồng thời, chúng cũng tạo điều kiện để chúng ta tranh thủ sự ủng hộ cho các vấn đề chính trị, thay vì chỉ tập trung vào các vấn đề kinh tế và kỹ thuật.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Nhưng phải có nội dung gì đó thiết thực chứ. Nếu trong quan hệ song phương mà không có gì thiết thực, chỉ toàn những điều mang tính biểu tượng, thì chẳng có lý do gì để duy trì những thứ đó cả.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng tôi nhất trí, nhưng chúng tôi hy vọng rằng chúng ta sẽ có được cả những yếu tố mang tính biểu tượng lẫn những yếu tố mang ý nghĩa thiết thực.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Đó là vấn đề mà cả hai bên chúng ta đều phải đối mặt.

Bộ trưởng Kissinger: Đúng vậy, và đó là lý do tại sao tôi tin rằng với đội ngũ nhân sự tài năng mà cả hai bên đều có, chúng ta hoàn toàn có thể đạt được kết quả cụ thể. Tôi rất sẵn lòng chuyển công việc cho ông Habib – thay vì để ông ấy cứ làm phiền tôi, hãy để ông ấy làm một việc gì đó mang tính xây dựng. (Cười)

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Ý tôi là, nếu trong quan hệ song phương, chúng ta có thể đưa được những nội dung thực chất vào bản dự thảo thì thật tốt; nhưng hiện tại chúng ta chưa có những nội dung như vậy. Dù tài giỏi đến đâu cũng không thể tự nhiên tạo ra những thứ đó, kể cả ông Habib. Sáng nay họ đã thử rồi đấy.

Bộ trưởng Kissinger: Hôm qua, Chủ tịch đã đưa cho tôi cái này (Bộ trưởng Kissinger trao một mảnh giấy nhỏ cho ông Kiều, trên đó viết chữ “vâng”); nếu ông dạy ông Lâm Bình nói từ này, chúng ta sẽ đạt được tiến triển nhanh chóng. (Cười)

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Chủ tịch đã đưa cho ông, vậy thì chính ông nên học từ đó.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi đã học rồi. Có lẽ chúng ta nên đưa nó cho ông ấy (ông Lâm Bình). Tôi nghĩ chúng ta đều hiểu những yêu cầu cần thiết của nhau. [Trang 820]

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Được rồi. Chúng ta còn vấn đề gì cần thảo luận nữa không?

Bộ trưởng Kissinger: Hình như lúc nãy tôi thấy ông đưa cho Phó Thủ tướng xem một văn bản – có phải là thông báo về chuyến thăm của Tổng thống mà ông đã dự định không?

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Một thông báo rất ngắn gọn, chỉ nêu ngày tháng thôi. (Một bản sao được trao cho Bộ trưởng Kissinger.)

Bộ trưởng Kissinger: Đây đúng là phong cách mà tôi đã quen thuộc. Đó là một truyền thống tuyệt vời kể từ khi ông trở thành Bộ trưởng Ngoại giao.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Đó là truyền thống từ khi tôi mới bắt đầu công việc này.

Bộ trưởng Kissinger: Trước đây, khi công bố chuyến thăm của Tổng thống Nixon, chúng ta đã nói như thế nào nhỉ? Có giống như thế này không? Liệu chúng ta có thể nêu quan điểm của mỗi bên về vấn đề này một cách riêng biệt không?

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Lắng nghe quan điểm của bên kia thì chẳng bao giờ là thừa cả.

Bộ trưởng Kissinger: Chúng ta có thể soạn một bản bằng tiếng Tầu và một bản bằng tiếng Anh được không?

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Đây là bản tiếng Trung.

Bộ trưởng Kissinger: Bản dịch này tốt đấy. (Cười) Nếu chúng tôi có ý kiến gì — dù tôi cho là không có đâu — thì chúng tôi sẽ thông báo cho các ông biết. Chúng ta sẽ chốt lại vấn đề này sau cuộc trao đổi tiếp theo, tức là sau khi ông Bush nói chuyện với các ông vào tuần tới. Một chuyến thăm sẽ không được coi là chính thức nếu thiếu một cuộc họp vào đêm muộn như thế này.

Bộ trưởng Ngoại giao Kiều: Tốt nhất là không cần ra thông cáo chung. Lần trước, khi Tổng thống Nixon sang thăm, chúng ta cũng đã làm như vậy.

Bộ trưởng Kissinger: Tôi nhớ rồi. Mất mấy đêm liền đấy. Nếu chúng ta thống nhất được khung nội dung, thì có lẽ chúng ta sẽ phải thảo luận lần cuối khi Tổng thống Ford sang thăm.

Cuộc họp kết thúc lúc 2 giờ 25 phút sáng.

1. Nguồn: Thư viện Ford, Cố vấn An ninh Quốc gia, Các báo cáo của Kissinger về các cuộc thảo luận liên quan đến Liên Xô, Tầu cộng và Trung Đông, Hộp 2, Các biên bản ghi nhớ và báo cáo về Tầu cộng, ngày 19–23 tháng 10 năm 1975, Chuyến công tác của Kissinger. Tuyệt mật; Nhạy cảm. Cuộc họp diễn ra tại Nhà khách số 5. Tất cả các phần nằm trong dấu ngoặc vuông đều có trong văn bản gốc.↩

2. Dự thảo thông cáo của phía Tầu cộng, được trao cho các quan chức Hoa Kỳ vào ngày 22 tháng 10, được đính kèm nhưng không in ra tại đây.↩

3. Xem Tài liệu 124.↩

4. Được đính kèm nhưng không in ra tại đây.↩

5. Thông báo không ghi ngày tháng về việc Tổng thống Ford sẽ thăm Tầu cộng từ ngày 1 đến ngày 6 tháng 12 hiện lưu tại Thư viện Ford, Cố vấn An ninh Quốc gia, Các báo cáo của Kissinger về các cuộc thảo luận liên quan đến Liên Xô, Tầu cộng và Trung Đông, Hộp 2, Các biên bản ghi nhớ và báo cáo về Tầu cộng, ngày 19–23 tháng 10 năm 1975, Chuyến công tác của Kissinger.↩

Historical Documents - Office of the Historian

Sources

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/sources

Abbreviations and Terms

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/terms

Persons

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/persons

China, 1973–1976

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/comp1

The Summit in Beijing, August–December 1975 (Documents 117–137)

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/ch4

1. Document 126

Foreign Relations of the United States, 1969–1976, Volume XVIII, China, 1973–1976

126. Memorandum of Conversation¹

Beijing, October 23, 1975, 12:35–2:30 a.m.

PARTICIPANTS

· Ch’iao Kuan-hua, PRC Minister of Foreign Affairs

· Lin P’ing, Director, Department of American and Oceanic Affairs, Ministry of Foreign Affairs

· T’ang Wen-sheng, Deputy Director, Department of American and Oceanic Affairs, Ministry of Foreign Affairs

· Ting Yuan-hung, Director, United States Office, Department of American and Oceanic Affairs, Ministry of Foreign Affairs

· Chao Chi-hua, Deputy Director, United States Office, Department of American and Oceanic Affairs, Ministry of Foreign Affairs

· Shih Yen-hua (Interpreter)

· Henry A. Kissinger, Secretary of State and Assistant to the President for National Security Affairs

· Philip C. Habib, Assistant Secretary of State for East Asian and Pacific Affairs

· Winston Lord, Director, Policy Planning Staff, Department of State

· William H. Gleysteen, Deputy Assistant Secretary of State for East Asian and Pacific Affairs

· Richard H. Solomon, Senior Staff Member, National Security Council

· Karlene Knieps (Notetaker)

SUBJECT

· Discussion of the Draft Communiqué for the President’s Visit

Secretary Kissinger: Mr. Foreign Minister, I thought I might give you our reaction to the PRC draft communiqué (attached at the end of [Page 809]this memcon)² and in the very brief time left before our departure, you might think about it if you want to make a response.

Foreign Minister Ch’iao: I will first listen to your reaction and then I will tell you our reaction to your draft.

Secretary Kissinger: We received your draft near midnight. This does not permit serious consideration.

There is no point in discussing procedural matters that are now beyond repair. Let me therefore deal with substance.

The purpose of the communiqué is to explain to the world and to our people why the President of the United States visited China. We do not agree that just coming to China can be the purpose of a political move; there must be some [substantive] reason for it.

Now—going through your draft. I find it, quite frankly, difficult to find a reason [for the President’s visit]. The draft follows the outline of the Shanghai Communiqué, but in almost every significant category it represents a step back from the Shanghai Communiqué. In no category is there a step forward.

In the Shanghai Communiqué, it was the first contact that the United States and the People’s Republic had had in over 20 years. In rather abstracted ideas the two sides stated their diametrically opposite views at the beginning [of the document].

I would like to remind the Foreign Minister that at that time the Prime Minister was generous enough to take out of the Chinese section language that we considered particularly offensive—although these words later appeared in the Foreign Minister’s public statements [at the United Nations]. However, it was your speech, it was not a document signed jointly with the United States.

In all frankness, the American people will ask why the President came here to sign a document which says, “The peoples of the third world countries have won a series of significant victories in their struggle against colonialism, imperialism and hegemonism.” We are of that “imperialist” school I suppose. “The contention between the superpowers for world hegemony has become ever more intense.” That seems inconsistent with us selling out to the Soviets. One of those two propositions cannot be correct. You can’t do both a Munich and a world war simultaneously.

Above all, we cannot sign a document which accuses us of this, even if it is stated by just one party.

[Page 810]

Two paragraphs state some positive things, but they are better stated in the Shanghai Communiqué. They just repeat the Shanghai Communiqué in a shortened version.

Then, the Taiwan issue. We understand that the Chinese side repeats its Shanghai Communiqué position. It presents no problem, but the Foreign Minister knows very well that several sentences, several clauses, have been added which sharpen the Chinese position. These sentences will greatly complicate our efforts to move to full normalization—which we have said we would do.

And what your draft says regarding bilateral matters is insignificant.

So then, we have enormous difficulties with such a document. In fact, quite candidly, it presents an impossibility of explaining to our people what we were doing here. I hate to do this in so short a time before my departure, but we did not have the document so I had no opportunity. This document is completely unacceptable, even as a basis for discussion.

Let’s leave aside the document. Let me make several general statements. We gave you a document, but we did not expect you to accept it in its [initial] form. We allowed three days for discussions. We were prepared to discuss it, change it, negotiate it. That opportunity did not present itself. But we made a very serious effort to show serious movement on issues of great concern to the Chinese side, such as the issue of hegemony, on world positions, as well as some other negotiations that you are conducting [with the Japanese]. And what we said about the principle of one China in the Taiwan section of our communiqué—stating it twice and affirmatively—was a serious attempt on our part to indicate movement on an issue that is leading to inevitable consequences over a measurable period of time.

So, that was our intention. Underlying this [present situation, however] may be a more profound understanding. That is, [you may think] we want to come here to use the shoulders of China to reach Moscow, or that we want something here.

Our assessment here, which has to be our policy, is to prevent Soviet expansionism. This we will do with or without China. It is also in China’s interest to prevent Soviet expansionism for your own reasons. So we have parallel objectives here. We have refused all overtures from the Soviet Union that could have been used against the People’s Republic, and I explained very frankly to Chairman Mao yesterday that we have a domestic situation which requires us to put more emphasis on tactics and maneuvers than we like.³

[Page 811]

But we have dealt openly with you and you have always known what we did—especially regarding the Soviets, because we thought we had a parallel conception with you on world affairs. But if that is misunderstood, then we cannot be in a position of being supplicants, and of giving the impression that we need this relationship more than you do.

So I have spoken very frankly, because the foreign policy measure I have been most proud of has been our relations with China. We cannot accept either the position or the substance of this communiqué.

Therefore, I ask the Foreign Minister’s opinion on where we go from here.

Foreign Minister Ch’iao: Okay, now I will give you my impressions. First, our reaction to your draft: As you had time to prepare [the draft U.S. document (attached at the end of this memcon)]⁴ when you handed it to us on the 20th, we studied it seriously. We also think that your document as a whole is unacceptable to us. The spirit of the Shanghai Communiqué is that neither side should conceal its views or policy. So, at the outset of the Shanghai Communiqué, each side stated its differences from the other so that the world knows both the differences and the common points.

But your draft has concealed the real views of our two sides on international affairs. This does not conform to reality. Since you have dealt with us for a long time you know that we speak facts. Our words count. The main defect in your draft is it is contrary to what you have said. Your draft has failed to include the views of our two sides on the international issues. In other words, the two sides have not stated the differences between us in your draft.

If one expects to go beyond the Shanghai Communiqué, it is necessary for the two sides to state their respective views. Because time is progressing, and the world is changing, and, of course, the views of the two sides may also change from the Shanghai Communiqué. This is the first point I would like to make.

(Ambassador Bush comes in. The Secretary says to him, “I asked you to come in to be a mediator. We have a little difference of opinion on the two sides.” (Laughter))

Foreign Minister Ch’iao: A second point, on the Taiwan issue: The Taiwan section in your draft shows no substantial progress from the Shanghai Communiqué and what is more, there is a contradiction in logic.

Secretary Kissinger: I’ll accept the first criticism, but for a Kantian the second is a little bit hard to take.

[Page 812]

Foreign Minister Ch’iao: I will not go into details.

Secretary Kissinger: But you will give us a hint that we can think about.

Foreign Minister Ch’iao: As a matter of fact, there is nothing new in your draft on the Taiwan section apart from repeating the Shanghai Communiqué. The only change is in the word “does not challenge” to “agree.” One phrase is active, the other one passive, but it doesn’t change the meaning.

As for our draft, there are many ideas in our draft which go beyond the Shanghai Communiqué.

Secretary Kissinger: In the wrong direction.

Foreign Minister Ch’iao: In the correct direction. We speak facts. Yesterday you met with Chairman Mao. You said that we had a common opponent. With respect to our views on the third world, the position of the superpowers, we have stated our views on many occasions. We do not conceal our views.

These are our views on the current world situation. They also conform to the current realities more than the Shanghai Communiqué. According to the tradition of the Shanghai Communiqué, each side can state its views. The U.S. side can state anything [it wishes to state]. We have no objection. This is not rhetoric.

I do not agree with what Mr. Secretary said that almost every paragraph in the Chinese draft is a step backwards from the Shanghai Communiqué. We have reaffirmed all the principles agreed upon by our two sides in the Shanghai Communiqué, we have reaffirmed the Shanghai Communiqué and stressed opposition to world hegemony.

As for the Taiwan issue, we have put our views in a nutshell in two sentences and we have added two sentences. I think our position is also very clear to you. We are not being honest if we do not state our views like this.

As I said just now, there is nothing new in the Taiwan section except a repetition of the views of the Shanghai Communiqué.

As for our present bilateral relations, we also stated the present position in very brief words which also conform to present reality. In other words, what is said in this draft is more brief than what was said in the Shanghai Communiqué, and the substance is the same.

Secretary Kissinger: On bilateral relations?

Foreign Minister Ch’iao: Yes.

I would like to repeat that the Chinese draft was presented to you after full consideration in a short priod of time. We are not rash.

Mr. Secretary of State, you raised a fundamental question just now that the purpose of the communiqué is to explain why your President should visit China and I remember your saying that [his visit] was unconditional. [Page 813]I remember discussing this matter in another building in this compound [during your last visit to Peking]. I suggested a visit by your Secretary of Defense, and you replied with the suggestion of a visit by the President. We expressed welcome [to the President]. Thereafter, on many occasions we said it would be all right if they did not meet. Anyway, we express our welcome to your President’s visit. Our Vice Premier has said that a visit by your President is itself a political move. In our opinion, a communiqué is not important. Who invented this communiqué form?

Secretary Kissinger: It must be a Chinese invention. They have long had diplomacy. (Laughter)

Foreign Minister Ch’iao: There is no such thing in Chinese history. If we have a communiqué we don’t object. If there is no communiqué, that is not of much significance.

I have very frankly and very briefly presented our views. In such a short period of time it was impossible for us to discuss [our two draft communiqués] word-by-word as we did in 1972. So I suggest that you leave your draft with us, and take our draft with you and continue to consider our draft.

Secretary Kissinger: I can tell you now we can consider your draft for two more months and we will not change our position. We will not change our fundamental opinion. It is an impossibility for the President to agree to such a communiqué both for international and domestic reasons. It would be suicide for him to do it. Sometimes [a situation is created where] there are no decisions to make.

His opponents on the right would absolutely destroy him. This is a reality. Even from a foreign policy point of view, with respect to hegemony, what we would do is meet your point of view. This is not a Japanese situation. We want to go forward. We are prepared to find a formula which will help your Japanese problem, not complicate it.

Foreign Minister Ch’iao: Judging from your draft, you have confused the original ideas in the Shanghai Communiqué on hegemony. If this is what you mean by strengthening the statement on hegemony, we don’t need it.

As for our relations with Japan, we know how to handle them. It is evident that they are bowing to pressure at home and abroad. The Japanese are making trouble. It does not matter to us. We are not in a hurry.

Secretary Kissinger: We do not consider our hegemony clause essential. We don’t have any problem with yours as it is in the Shanghai Communiqué. It only raises the question of what is the necessity of saying it again. We have no objection to it. We can say it again.

Foreign Minister Ch’iao: In our opinion, in our draft we have reaffirmed all the principles in the Shanghai Communiqué, and we have [Page 814]stressed two points. One is our bilateral relations, the other is opposition to hegemony in world affairs, because they constitute the main common points between us.

Secretary Kissinger: We have no problem reaffirming the Shanghai Communiqué statement on hegemony; this is not a problem.

On Taiwan, our impression is that we made a step forward. That certainly was our intention.

Foreign Minister Ch’iao: On the Taiwan issue, yesterday Chairman Mao very thoroughly stated what our views are. You owe us a debt. This is your responsibility, not ours.

As we have discussed this problem many times, we are not constrained to tell you what our views are.

On the sentence on hegemony [in the U.S. draft], I have said that you have confused the conception. The section in your draft has different implications which we are opposed to, such as the words “whatever the source, whether in the East or the West.” And I think our Vice Premier has discussed this with you.

Secretary Kissinger: Do you think that hegemony should be resisted only in the West? We do not consider this an important—

Foreign Minister Ch’iao: Look at our draft. “Each side is opposed to …” We stated that neither side should seek hegemony in any part of the world.

Secretary Kissinger: We can accept your language. We sincerely thought that you would find that interesting. We can drop that clause. The hegemony clause is not a problem. Our views are substantially the same.

Foreign Minister Ch’iao: In the first place this was raised by you.

Secretary Kissinger: This is quite true, but we thought that we were meeting your concerns. We are not gaining anything for ourselves. We don’t need it. It makes no difference to us. We will drop that clause or go back to your clause.

What do you think should be done now?

Foreign Minister Ch’iao: We have stated our views very thoroughly. It is very good if we have [a communiqué]; we have no objection to having one. But if our two sides cannot agree, what will we do?

Secretary Kissinger: If we can’t agree on the language, then there is no common position.

Foreign Minister Ch’iao: We have a common point on hegemony. You stressed this to the Chairman yesterday.

Secretary Kissinger: It does not seem to have been taken very seriously. But your communiqué is 98 percent disagreement, and only 2 percent agreement which is already in the other communiqué.

[Page 815]

Foreign Minister Ch’iao: This is the reality, the problem of first priority at the moment. Why do the two sides have to come together? Why can’t we speak it out?

Secretary Kissinger: We have no trouble with this. It is the five pages of disagreement you have to state before you can state one sentence of agreement.

Foreign Minister Ch’iao: There are only four pages.

Secretary Kissinger: We will do it on our typewriter. (Laughter)

Foreign Minister Ch’iao: Last year you said that our draft was too short. This year you say that our side’s is too long.

Secretary Kissinger: But you have not included the U.S. position [which will expand the length considerably].

Foreign Minister Ch’iao: You are free to express your views. We won’t object.

Secretary Kissinger (with irony): Thank you. I appreciate that very much, but my point is that the impression [created by the Chinese draft] is that the President of the United States travelled 8,000 miles to express 98 percent disagreement in order to express one sentence of agreement and this after his Secretary of State already spent considerable time discussing these issues in October.

Foreign Minister Ch’iao: The importance [of the document] should not be weighed by the number of words.

Secretary Kissinger: Mr. Foreign Minister, I am always astonished by how well informed you are. You saw what our press did on the first evening with your toast. What will they do with this document? It will damage our relationship! Therefore, both sides must consider the psychology of the other side.

Foreign Minister Ch’iao: We don’t think it beneficial to cover up our differences. This will lead people astray. Indeed, as everyone knows, we really have great differences, but we have common points as well.

Secretary Kissinger: But it is simply a different situation when the President comes a second time, when there has been no return visit [to the United States] by a Chinese leader for understandable reasons, to restate these differences.

Foreign Minister Ch’iao: This is a reality. We have so many common points, and so many differences.

Secretary Kissinger: We have stated only one common point.

Foreign Minister Ch’iao: We are not discussing these documents in detail, but discussing the growth in exchanges and in friendship.

Secretary Kissinger: We can accept your point on social imperialism.

Foreign Minister Ch’iao: I would suggest that you consider our draft. It is not possible for us to have detailed discussions today.

[Page 816]

Secretary Kissinger: We cannot accept this draft. I can’t leave you in any doubt [about this point]. What modifications are possible we are willing to explore. There is no possibility of accepting this draft no matter how long we negotiate it.

Foreign Minister Ch’iao: We won’t moderate it.

Secretary Kissinger: Basically are you saying either no communiqué or this?

Foreign Minister Ch’iao: In our draft we have basically stated our views, but you have not put in your views yet.

Secretary Kissinger: Let me understand you correctly. We can add our views. This is unchallenged. Are you saying that this communiqué with American views added, or no communiqué at all? Is this your position?

Foreign Minister Ch’iao: In substance. Our draft was drawn up after serious discussion.

Secretary Kissinger: So was ours.

Foreign Minister Ch’iao: I repeat what the Vice Premier said. I suggest you take back our draft and have a more serious consideration of it.

Secretary Kissinger: I want to understand your position. Are you saying either your draft or no communiqué or are you prepared to consider middle ground?

Foreign Minister Ch’iao: Basically this is our position. Of course, this is a document [prepared] by our two sides. We can discuss it, but we won’t change its substance.

We are used to calling a spade a spade. Since 1972 there has been no basic change in our relations. This is reality. The communiqué should reflect this. As for concrete wording, we can discuss this.

Secretary Kissinger: How shall we proceed since the opportunity for direct exchanges is no longer practical?

Foreign Minister Ch’iao: What are your ideas?

Secretary Kissinger: I was not prepared to be this far apart on the last evening. I thought that as in October, 1971 we would have a basic document by now.

Foreign Minister Ch’iao: Shall we discuss this when you come again next time with the President?

Secretary Kissinger: I will have to discuss with the President what he wants to do.

Foreign Minister Ch’iao: There are two questions. One is the general pattern of the communiqué. There are two points here. The two sides can state their own views, and then their common points. The second question is concrete wording of the communiqué. We can discuss this later.

[Page 817]

We cannot agree that we cannot state our differences. This is only to deceive people. This is no good. Our people won’t accept it.

Secretary Kissinger: Neither will ours.

Foreign Minister Ch’iao: Actually what we need is to state the differences. This is objective reality. Of course, you have your problems and you cannot say we do not understand it fully.

For instance in the period before the Shanghai Communiqué [was signed] was your press so used to our words? They were not so used [to them]. So we say that you admit that the Shanghai Communiqué was a new example [of a diplomatic document].

Secretary Kissinger: I have stated many times in public in the United States that the way the Shanghai Communiqué was drafted was a tribute to the wisdom of the Chinese side, and a new way of negotiating. But that was a different occasion. It was the first contact at a top level between the U.S. and Chinese sides. That in itself was an historic event.

If we add as much as you have written [in your draft], this document will be six pages long.

I do not exclude stating some disagreement, but I think the balance between the two is not appropriate at this moment.

Foreign Minister Ch’iao: You are too much used to counting the words. Why not weigh the value of a document? As you have often said, you have often read many communiqués full of rhetoric. They are long, but people don’t want to read them as they do not conform to reality.

Secretary Kissinger: Well—we will take into account your desire to state opposing views. We can send you what we think is an appropriate balance, maybe through Ambassador Bush, or your Ambassador. Then if we can agree in principle, we can work out the wording when we are here, as we did the last time.

Foreign Minister Ch’iao (with alacrity): Yes, we agree to your suggestion.

Secretary Kissinger: I think the Foreign Minister understands that what we will propose is a shortening of some key paragraphs. But he can give us his reaction later.

Foreign Minister Ch’iao: Three lines like mine? (Laughter)

Secretary Kissinger: Three lines.

Foreign Minister Ch’iao: Because you want to shorten the key paragraph.

Secretary Kissinger: Two–three lines each. Yes. I will do to you what you did to me last year.

Foreign Minister Ch’iao: Last year you complained we gave you too short a draft, so this year we gave you more.

[Page 818]

Secretary Kissinger: You can be sure the statement about social imperialism will be in it.

Foreign Minister Ch’iao: I agree to your suggestion.

Secretary Kissinger: Let’s … we will have Ambassador Bush give further drafts to you.

Foreign Minister Ch’iao: Okay.

Secretary Kissinger: And after that we can make a decision after we receive it.

Foreign Minister Ch’iao: This is not a big problem, the communiqué. The importance is the substance.

Secretary Kissinger: Given our [domestic] situation, if we have to spend the next two months defending ourselves on why we went to China, it will be of no help to you or the policy we are attempting to pursue and it will be totally counterproductive. And it will liberate all those [domestic political] forces that have been contained since 1971.

Foreign Minister Ch’iao: Merely because we have stated our views in this manner?

Secretary Kissinger: No, not because you have stated your views. It depends on the whole context, on the balance between the agreements and disagreements and overall tone. And I think the Foreign Minister, who is more subtle than I am, understands what I am talking about.

Foreign Minister Ch’iao: You are too polite. Okay. We accept your suggestion that you will give instructions to your Ambassador. Is there anything further you would like to say?

Secretary Kissinger: No. I assume in the meantime we will both consider each other’s views. We will say to the press that we have had preliminary discussions about a communiqué but we will not discuss our disagreements or any substance.

Foreign Minister Ch’iao: It is not necessary to go into details. You can tell your press that we have had discussions about the communiqué but we will not tell them the substance.

Secretary Kissinger: That will be our position.

Foreign Minister Ch’iao: Your press is really a problem. What if we cannot reach an agreement on the communiqué? What if there is no communiqué at all? What will we tell them?

Secretary Kissinger: That is why it is impossible. Even if I agree with you, no one will remember all of the communiqués I have worked on since I became one of the key figures in our foreign policy. I remember only two. One of them is the Shanghai Communiqué.

Foreign Minister Ch’iao: And the other one?

Secretary Kissinger: I knew you were going to ask that! It was the visit of the Swiss President to the United States. (Laughter)

[Page 819]

It is not possible, unfortunately, for us to have no communiqué. We face a practical problem, not to turn this into a crisis—because you are quite right, the essence of our relationship is not dependent on one sentence. We do not delude ourselves and neither do you. But for the essence—what to me—quite frankly, I consider the matters Habib discussed with your associate [Lin P’ing] of secondary importance. But for our public, unless there is some progress in tone we cannot rely on it to give impetus to the essence of the relationship, which is the hegemony problem.

Foreign Minister Ch’iao: Some questions cannot be settled at the moment.

Secretary Kissinger: I understand this. The fact of the matter is this: There are certain kinds of hegemonic moves which may now appear quite improbable, but if they ever arise it will require—it is necessary to prepare a more or less psychological framework. They [the hegemonic moves] may never arise. But apart from this purpose, the President’s and my interest in these bilateral matters end. You notice I never raise them with you. But they will be used by our public to judge the degree of our relationship, and they give us the possibility to enlist support for political issues rather than economic and technical issues.

Foreign Minister Ch’iao: But there must be something practical. But if there is nothing practical in our bilateral relations, but only things of a symbolic nature, there is no reason for these things.

Secretary Kissinger: We agree, but we hope we will have things of both a symbolic as well as a practical significance.

Foreign Minister Ch’iao: That is a problem that confronts us both.

Secretary Kissinger: That is correct, and they is why I believe that with the talent available to both of us we should be able to produce something. I would be glad to assign Habib from tormenting me to doing something constructive. (Laughter)

Foreign Minister Ch’iao: What I mean is that if in our bilateral relations we could put in the draft something substantial, that would be good; but at the moment we do not have such things. No talent can create things like this, including Mr. Habib. They tried this morning.

Secretary Kissinger: The Chairman gave me this yesterday (the Secretary hands a small piece of paper to Ch’iao with the word “yes” written on it) and if you teach Lin P’ing to say this, you can make rapid progress. (Laughter)

Foreign Minister Ch’iao: This was given by the Chairman to you, so you should learn this.

Secretary Kissinger: I have learned. Maybe we can give it to him (Lin P’ing). I think we understand each other’s necessities.

[Page 820]

Foreign Minister Ch’iao: Okay. Is there anything left for us to discuss?

Secretary Kissinger: Did I see you show something to the Vice Premier—an announcement of the President’s visit that you had in mind?

Foreign Minister Ch’iao: A very brief announcement. Only stating the date. (A copy is handed to Secretary Kissinger.)⁵

Secretary Kissinger: This is the style that I am used to. It has been a great tradition since you became Foreign Minister.

Foreign Minister Ch’iao: It has been the tradition since I started out.

Secretary Kissinger: What did we say when President Nixon’s visit was announced? The same thing? Can we state our view on this matter separately?

Foreign Minister Ch’iao: It never hurts to listen to other views.

Secretary Kissinger: Can we have a Chinese and an American version?

Foreign Minister Ch’iao: Here is the Chinese version.

Secretary Kissinger: It is a good translation. (Laughter) If we have any views, which I doubt, we will let you know. And we will settle on this after we have had the next exchange—after Mr. Bush has talked to you next week. It is not an official visit unless we have one late night meeting.

Foreign Minister Ch’iao: It is better not to have a communiqué. We did the same last time when President Nixon was here.

Secretary Kissinger: I remember. Several nights. If we agree on the framework, we will probably have to do the final discussion when President Ford is here.

The meeting ended at 2:25 a.m.

1. Source: Ford Library, National Security Adviser, Kissinger Reports on USSR, China, and Middle East Discussions, Box 2, China Memcons and Reports, October 19–23, 1975, Kissinger’s Trip. Top Secret; Sensitive. The meeting took place in Guest House #5. All brackets are in the original.↩

2. The Chinese draft communiqué, given to U.S. officials on October 22, is attached but not printed.↩

3. See Document 124.↩

4. Attached but not printed.↩

5. The undated announcement stating that President Ford would visit China December 1–6, is in the Ford Library, National Security Adviser, Kissinger Reports on USSR, China, and Middle East Discussions, Box 2, China Memcons and Reports, October 19–23, 1975, Kissinger’s Trip.↩

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d126

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_809

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_810

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_811

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_812

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_813

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_814

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_815

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_816

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_817

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_818

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_819

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/pg_820

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v18/d124

Thân thế (các) nhân vật

Bush George H W.,

Head of the U.S. Liaison Office in Beijing from October 21, 1974, until December 7, 1975

https://en.wikipedia.org/wiki/George_H._W._Bush

https://en.wikipedia.org/wiki/President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/Director_of_Central_Intelligence

https://en.wikipedia.org/wiki/Chief_of_the_U.S._Liaison_Office_to_the_People%27s_Republic_of_China

https://en.wikipedia.org/wiki/Republican_National_Committee

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_the_United_Nations

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_House_of_Representatives

https://www.csmonitor.com/World/Asia-Pacific/2023/1024/Bush-House-How-the-US-ambassador-s-home-in-China-got-its-name

https://history.state.gov/departmenthistory/people/chiefsofmission/china

https://www.state.gov/biographies-list/

https://www.state.gov/resources-bureau-of-global-talent-management/#ambassadors

https://www.cnn.com/2018/12/01/asia/george-h-w-bush-china-intl/index.html

https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ambassadors_of_the_United_States_to_China

https://www.chinadaily.com.cn/china/09usofficials/2009-05/31/content_7956346.htm

https://bush41library.tamu.edu/audiovisual/photos/35

Chiao Kuan-hua, (Qiao Guanhua)

Vice Foreign Minister, People’s Republic of China

https://en.wikipedia.org/wiki/Qiao_Guanhua

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/d124

https://archive.sacu.org/archive/photo-cards/box-a/a07/1966374-0561-chiao-kuan-hua-speaks-at-27th-session-of-un-general-assembly-chiafront?

https://www.marxists.org/subject/china/china-reconstructs/1974/CR1974-12-Sup.pdf

SYND 25-11-71 CHINESE DELEGATE CHIAO KUAN HUA SPEAKS ABOUT DISARMAMENT AT THE UN

https://www.youtube.com/watch?v=bjnyWtitbrg

Ford, Gerald R.,

Republican Representative from Michigan until October 13, 1973; House Minority Leader until October 13, 1973; Vice President of the United States from October 13, 1973, until August 8, 1974; President of the United States from August 8, 1974

https://en.wikipedia.org/wiki/Gerald_Ford

https://en.wikipedia.org/wiki/President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/Vice_President_of_the_United_States

https://en.wikipedia.org/wiki/House_Minority_Leader

https://en.wikipedia.org/wiki/Leader_of_the_House_Republican_Conference

https://en.wikipedia.org/wiki/Chair_of_the_House_Republican_Conference

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_House_of_Representatives

https://www.whitehouse.gov/about-the-white-house/presidents/gerald-r-ford/

https://www.whitehouse.gov/administration/

https://geraldrfordfoundation.org/gerald-r-ford-biography/

https://www.fordlibrarymuseum.gov/grf/timeline.asp

https://en.wikipedia.org/wiki/Presidency_of_Gerald_Ford

https://www.history.navy.mil/research/library/research-guides/modern-biographical-files-ndl/modern-bios-f/ford-gerald.html

https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/guides/findingaid/ford_vp_papers.asp

Gleysteen, William H., Jr.,

Deputy Director, Office of United Nations Political Affairs, Bureau of International Organization Affairs, Department of State, from August 1966

https://en.wikipedia.org/wiki/William_H._Gleysteen

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_South_Korea

https://adst.org/OH%20TOCs/Gleysteen,%20William%20H.,%20Jr.toc.pdf

Habib, Philip C.,

member, U.S. Delegation to the Paris Peace Talks from May 1968 until October 1971; Ambassador to Korea from September 30, 1971, until August 19, 1974; Assistant Secretary of State for East Asian and Pacific Affairs from September 27, 1974

https://en.wikipedia.org/wiki/Philip_C._Habib

https://en.wikipedia.org/wiki/Under_Secretary_of_State_for_Political_Affairs

https://en.wikipedia.org/wiki/Assistant_Secretary_of_State_for_East_Asian_and_Pacific_Affairs

https://en.wikipedia.org/wiki/United_States_Ambassador_to_Korea

https://diplomacy.state.gov/u-s-diplomact-philip-c-habib-presidential-medal-of-freedom-winner/

https://nsuworks.nova.edu/nsudigital_forums/13/

https://www.arabamerica.com/arabamericans/philip-habib-3/

https://www.britannica.com/biography/Philip-Charles-Habib

https://www.encyclopedia.com/humanities/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/habib-philip-charles

Henry A Kissinger

Assistant to the President for National Security Affairs until November 3, 1975; also Secretary of State from September 21, 1973

https://www.theguardian.com/world/2023/may/20/bilderberg-meeting-group-lisbon-kissinger

https://www.theguardian.com/world/bilderberg

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76ve13/summary

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip

https://china.usc.edu/sites/default/files/styles/article_node_featured/public/article/featured-image/kissinger-zhou-sm_0.jpg?itok=qDjPx2_m

https://china.usc.edu/catalog/documents/us-china

http://www.archives.gov/press/press-releases/2001/nr01-47.html

https://china.usc.edu/talking-points-july-22-august-3-2011

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#meetings

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#nixon-announcement

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#chinese-accept

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#signals

https://china.usc.edu/getting-beijing-henry-kissingers-secret-1971-trip#the_aim

http://www.foreignaffairs.com/articles/23927/richard-m-nixon/asia-after-viet-nam

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d4

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d12

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d13

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v17/d141

https://2001-2009.state.gov/documents/organization/100324.pdf

https://en.wikipedia.org/wiki/Henry_Kissinger_and_the_Vietnam_War

Lesson in Vietnam from Kissinger to Nixon: “when we made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again became “their war”, we would not help them fight it.”

(We also had trouble with excesses here: when we made it “our war” we would not let the South Vietnamese fight it; when it again became “their war,” we would not help them fight it. Ironically, we prepared the South Vietnamese for main force warfare after 1954 (anticipating another Korean-type attack), and they faced a political war; they had prepared themselves for political warfare after 1973 only to be faced with a main force invasion 20 years after it had been expected.)

https://history.state.gov/historicaldocuments/frus1969-76v10/d280

Lesson of Vietnam May 12 1975 by Henry A. Kissinger

https://www.fordlibrarymuseum.gov/library/exhibits/vietnam/032400091-002.pdf

https://thebattleofkontum.com/extras/kissinger.html

“Richard M. Nixon and Kissinger on 3 August 1972,” Conversation 760-006, Presidential Recordings Digital Edition [Fatal Politics, ed. Ken Huges] (Charlottesville: University of Virginia Press, 2014-). URL:https://prde.upress.virginia.edu/conversations/4006748

https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0

https://millercenter.org/the-presidency/educational-resources/nixon-kissinger-and-the-decent-interval

https://player.vimeo.com/video/889937807?h=e44572c8f3&color=e57200&title=0&byline=0&portrait=0

Discover the Truth at:

http://www.theblackvault.com

https://www.theblackvault.com/documentarchive/the-cias-vietnam-document-cd-rom/

The secret life of Henry Kissinger minutes of a 1975 meeting with Lawrence Eagleburger

https://etan.org/news/kissinger/secret.htm

Henry Kissinger and the Truth About Negotiations In Vietnam

https://www.youtube.com/watch?v=Z5fxxKVfX5g

Henry Kissinger - Secrets of a superpower | DW Documentary

https://www.youtube.com/watch?v=bWVMTKeAwlA